

D4225

@##། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ལེའུ་གསུམ་པ། བམ་པོ་དང་པོ། ད་ལྟར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཐུན་མོང་བ་བཤད་ནས། ད་ནི་དེའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་དཔག་གིས། །ཚད་མ་གཉིས་ཏེ་འདྲ་བདག་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མའོ། །སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དོན་ལས་སྐྱེས་པས་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྟེ་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ཚད་མར་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚད་མ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ཁོ་ན་སྟེ།འདིས་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་འདོད་པ་བཀག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གྲུབ་པར་ངེས་པས་དེའི་དོན་དུ་དང་པོ་ཚད་ མའི་དབྱེ་བ་བརྗོད་དོ།།ཚད་མ་གཞན་མེད་པར་ངེས་པར་གྱུར་ན་ཚད་མ་གཉིས་ཁོ་ན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་རིགས་ཀྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་གཞན་འགེགས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་ཡིན་ནམ།ཡང་ན་ཚད་མ་གཞན་ལས་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཁེགས་པར་ངེས་ན་ཚད་མ་གཉིས་སུ་གྲུབ་ལ། ཚད་མ་གཉིས་སུ་ གྲུབ་ན་ནི་ཚད་མ་གཞན་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཚད་མ་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་གཞན་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གཞན་ པོ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས། །དོན་བྱེད་ནུས་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་དོན་མིན་ཏེ། །དོན་དུ་མོས་ པ་མེད་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཚད་མ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། རྟོགས་པ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་དུ་ རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་རིག་པས་ཤེས་པ་ནི། ཚད་མ་གཞན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དེ་འགེགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཚད་མ་གཞན་དང་ ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་གཞལ་བྱའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གཞལ་བྱ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཡུལ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ ཡིན་ཞིང་།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ།

我将为您翻译这段藏文文献。

这是来自《量理宝藏论》(Pramāṇavārttika)的注释第三品第一卷的内容：
现在已经解释了量的共同特征，为了说明其分类，故说：
"现量与比量，二量皆相似。"
由于无欺故为量。无欺性是由对境而生，因此对境无错乱。若问如何知道对境无欺，以及为何现量和比量二者成为量而声生等不是量？量只有现量和比量，这就否定了顺世外道的主张。因此，由比量可以确定后世和一切智者的存在，为此首先说明量的分类。
如果确定没有其他量，则应当确定仅有二量，否则不应如此。对其他量的否定是通过现量和比量进行，还是通过其他量进行？如果采取第一种立场，则当确定否定其他量时就已成立二量，而当成立二量时又确定无其他量，这样就会产生相互依赖的过失。如果采取第二种立场，则不能成立二量，因为否定其他量的其他量本身存在。
为了消除这个疑问，《量理宝藏论》作者说：
"因有二所量，故有二种量，
能作用非用，故非发等境，
以无信解故。"
应当了知由现量和比量的差别，量唯有二种，这是因为认识有总相和别相两种方式，除此之外没有其他认识方式。因此，由于通过理解总相和别相的方式而了知，并且不见有其他量，这就是否定其他量的论证，所以不存在其他量。
若问：由于所量的自性是一，怎么会有两种对境？因为将要解释唯一自相是所量。对此回答：虽然对境是一，但由于有两种认识方式，所以它有两种形态，由于体验不同而有差别，因此量也有差别。

།འོན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ཐ་དད་དེ། གཞན་ཐ་དད་པས་གཞན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ། རྟ་ཐ་དད་པས་བ་དཀར་པོ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཡིན་ཡང་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་རག་ལས་པ་སྟེ། རྟོགས་པ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་ཡུལ་ཐ་དད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་གི་ ཚེ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དངོས་པོ་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།།གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་བརྒྱུད་ནས་ནུས་པ་མེད་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཐུན་མོང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་མཚོན་པའི་ ཕྱིར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ།།འོན་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་རུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བ་དང་། སྐྲ་ལས་དམིགས་པའི་དོན་མངོན་དུའམ་བརྒྱུད་ནས་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དོན་དུ་མོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དུ་མེད་པར་ཡང་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མས་བཞག་པའོ། །འདིས་ཀྱང་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །འདྲ་དང་མི་འདྲ་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །སྒྲ་ཡི་ཡུལ་དང་ཡུལ་མིན་ཕྱིར། །རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་ཡོད་པ་ན། །བློ་ནི་ཡོད་དང་མེད་ ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཡང་ཇི་ཞིག་ལྟར་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟོགས་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་མི་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །འོ་ན་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་མདུན་ན་གནས་པ་ཐུན་མོང་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཅི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་ ཡིན་ནམ།དེ་བཞིན་དུ་དཔེས་ཤེས་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་བ་མིན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་ཡང་སྤྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདྲ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་གང་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་དེ་ནི་སྤྱི་ཡིན་གྱི། བ་མེན་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཤེས་པའོ། །འོན་ཏེ་འདྲ་ བའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི།བ་མེན་གྱི་གཟུགས་ཐ་དད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདྲ་བར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བ་མེན་འདི་ནི་བ་ལང་ལྟ་བུའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་ཤེ་ན། ལྷག་པར་ཞེན་ཀྱང་འདྲ་བ་ལོག་པར་འཛིན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མདུན་ན་གནས་ པའི་བ་མིན་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་པར་འདྲ་བ་ཤེས་པ་གཞན་མེད་དེ།དེ་བས་ན་བ་མེན་ལས་ཐ་དད་པའི་འདྲ་བ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་འདྲ་བར་རྟོགས་པའོ།

我来翻译这段藏文：
若问：通过体验的差别如何能使对境有差异？因为一物的差异不能导致另一物的差异，就像马的差异不能导致白牛的差异，因为二者无关联。虽然是体验的对境，但由于无关联故[不能成立]。
对此回答：这种说法不合理。因为一切事物的存在概念都依赖于体验，应当知道通过认识的差异也能了知对境的差异。当通过事物的功能直接显现其作用特征时，由于以自性而被认知，故为自相。当间接地通过无功能而认知事物时，由于以共同性质而表征，故为共相。
若问：如双月等是通过无功能而被认知，是否成为共相？答：不是。因为如同眼翳者所见的发丝等，无论直接还是间接都不能通过功能性来认知所缘境，因为无有信解为实义故。无实义性是由于有违害的量而安立。
此外，所量有二种：
"由似与不似，及是非言境，
有余因缘时，智有与无故。"
凡是以相似性质而了知者即是共相，凡是以不相似性质而通达者即是自相。
若问：现前的牛等被共同认知，难道不是共相吗？同样，通过比喻而了知"这是野牛"的认识也应成为共相？
答：这是不正确的。唯有通过相似性质而了知者才是共相，而对野牛等的认识是了知差别。若说：是通过相似性质而显现，而不是通过野牛的不同形态？答：不是，因为不了知为相似故。
若问：那么如何知道"这野牛如牛"？虽有增益，但难道不是没有错误地执取相似性吗？除了见到眼前的野牛外，并无其他相似性的认识。因此，由于未曾经验到异于野牛的相似性，故是无所缘而了知为相似。

།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་དཔེ་དང་ཐུན་མོང་བ་མི་གསལ་བའི་ཡུལ་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་བརྡའི་དུས་སུ་མཐོང་བ་དྲན་པ་ཡང་སྒྲའི་ཡུལ་ཡིན་པས་སྤྱི་ཚད་མའི་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ནི་དོན་མིན་ཏེ། དོན་དུ་མོས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །སྒྲའི་ཡུལ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན ལ།ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། འོ་ན་གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཡུལ་སྤྱི་ཡིན་ན་ནི་སྒྲ་ཀུན་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ། སྒྲའི་ཡུལ་ནི་སྤྱི་ཉིད་དོ་ཞེས་ ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་རུང་སྟེ།འོན་ཀྱང་སྒྲའི་ཡུལ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ཞིང་། སྒྲའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ངེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྒྲའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདོད་ པར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་སྒྲའི་ཡུལ་ཁ་ཅིག་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ། ལ་ལ་ནི་དོན་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། ལ་ལ་ནི་དོན་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཡུལ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་བརྡ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་ ན།གང་ལ་བློ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ཏེ། ཡང་གང་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ཀྱང་བློ་མེད་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ངེས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་རྣམས་ཡོད་ན་ཤེས་བྱ་གང་ལ་བློ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་ ལ་རྒྱུ་གཞན་རྣམས་ཡོད་ཀྱང་བློ་མེད་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ།དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྣང་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡུལ་དབྱེ་བ་ཚད་མ་གང་གིས་ཤེས་ཏེ།མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་སམ། ཡང་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ན། །ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཡིན་གྲང་ན། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཡུལ་གཉིས་ཤེས་ན་ནི་རྒྱུ་དང་འགལ་བ་སྟེ། ཡུལ་སྒྲུབ་ པའི་ཚད་མ་གསུམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཀྱིས་ཚད་མ་གཉིས་དང་། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞལ་བྱ་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ།

在比量中，由于所显现的对境是与喻例共同而不明显的，因此其对境即是相似性。若问：那么在语言约定时所忆念的见闻，由于是语言的对境，难道不应成为共相的量吗？对此已经用"因为无信解为实义故"作了回答。
语言的对境是共相，非语言对境是自相，不是吗？若如此，如果语言对境是共相，则一切语言都应成为量，因为都是以共相为对境。答：不是这样的。他比量的语言，其对境是共相，但不应确定说"语言的对境即是共相"，而应确定"语言的对境是共相，非语言对境不是共相"。
同样，非语言对境也不一定都是自相，而应理解为"非语言对境性即是自相"的意思。因此，语言对境有些是共相，有些是无实义；同样，非语言对境有些是自相，有些是无实义。
此外，当有语言约定、作意等异于对境的其他因缘时，凡是有认识产生者即是共相；而当有眼等其他因缘却无认识产生者即是自相。确定方式如前所述。
或者，当有眼等其他因缘时，对于所知若有认识产生即是自相；若有其他因缘却无认识产生即是共相，因为不能通过直接显现而了知，故非可显现。其中，通过自性而了知者为自相，其他则为共相，即隐蔽性。
若如此，现量和隐蔽性为特征的对境差别是由何量了知？是由现量了知？还是由比量了知？抑或由其他量了知？若由其他量了知二种对境，则与因相违，因为将有第三量成立对境。若由二量成立二种对境，则由于二所量成立二量，二量又成立二所量，明显将有相互依赖的过失。

།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་ པས་ཡུལ་ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་དཔོག་སྟེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ལ། འཇུག་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མངོན་སུམ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ ལ་འཇུག་ན་ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པས་དེས་དེ་ཤེས་ན་ནི་འགལ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར།གཞལ་བྱ་གཉིས་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཡུལ་གཉིས་མ་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡུལ་གཉིས་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པར་རྟགས་ངེས་པར་ བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ།འབྲེལ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཉིད་ནི་སྤྱི་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར། ཚད་མ་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་པར་ཡང་དེས་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་གཉིས་སུ་འཐད་པ་ཡིན། དེའི་ ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཡུལ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པའི་ཆོས་ནི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པའི་ཆོས་ཀྱང་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཤེས་པ་ནི་རང་བཞིན་ལ་འཁྲུལ་ པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ཚད་མ་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ལས་ཚད་མར་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བརྗོད་པ་ལ། འདིར་ནི་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་བསྒྲུབ་ བྱར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་གང་དག་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་མེ་འདི་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་ངེས་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེའི་ངོར་ཚད་མ་གཉིས་པོ་འདི་དག་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང་སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ དངོས་པོ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན།ཅིའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན། སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མེའི་རང་བཞིན་སྲེག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེའི་རང་བཞིན་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ། གསལ་བར་མྱོང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།སྔར་མཐོང་བའི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།

若由比量成立对境差别，那么如何推知隐蔽对境？因为比量是以现量为前提的。现量不能趣入隐蔽对境，若能趣入，则比量将成无义。即使现量能趣入隐蔽对境，又怎么能称为隐蔽？因为现量所违背的事物才是隐蔽的。若说现量不能趣入隐蔽对境却能了知它，这就成了矛盾。
因此，现量对境由现量体验，而对于隐蔽对境则无量，故无法了知二所量。既然二种对境未成立，如何能成为能立？
再者，即使有二种对境，如何能成立二量？因为在未成立关联之前不能确定能相，而关联的体验也不是由现量所生，因为二性是共相，如何能为现量所知？在二量未成立时，又如何能由此成立二量？因此成为不定过。
对此回答：唯由现量成立二种对境，因为了知识的性质有共同与不共同。识的性质应由自证现量了知，识对自性不应有错乱。
若问：即使有不同的了知，如何能成为不同的量？答：由趣入与返回为特征的言说而成立为量。如此，在说明共相时，此处所成立的只是差别的言说而已。
对于那些主张"现量有分别，如'此火必定能作所欲作用'"的人，应当如此说明这二量：由于了知方式不同及显现不同，外境有差别，为何量不能有差别？因为是从显现自性的事物而有。
其中，火的自性具有燃烧相，由现量成立，因为是直接显现。火的自性是现量，因为明显地经验。了知与先前所见的作用相似，由于是隐蔽的，故为比量的对境。

།མངོན་སུམ་ཉིད་མེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ཇི་སྲིད་མངོན་སུམ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་ས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གནས་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་མངོན སུམ་གཅིག་པུས་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གཉི་ག་ཚད་མ་སྟེ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ཡང་མངོན་སུམ་གཅིག་པུ་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་འཇུག་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། རྟགས་ལས་ངེས་པར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དང་པོ་མངོན་སུམ་གཅིག་པུ་འཇུག་པར་བྱེད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་འཇུག་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། སྔར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ནམ་ཡང་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཡིན་པར་འཐད་དོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་གོམས་པ་ཕུལ དུ་བྱུང་བའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ཡང་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་མེད་པར་ཡང་དུ་བ་ལས་མེ་ལ་འཇུག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མིན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇུག་པར་བྱེད་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། མངོན་སུམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཇི་ལྟར་དཔྱོད་པར་བྱེད། འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉི་ག་ཚད་མ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ གྱིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་གྲུབ་ན།འོ་ན་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མེའི་རང་བཞིན་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་འཛིན་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་པས་ན་འབྲེལ་པ་ལས་རྟོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནམ། འབྲེལ་པ་ལས་རིག་པ་མ་གཏོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ནི་ཁོ་བོ་ཡང་མི་འདོད་ལ། དེས་ན་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ་མྱོང་བས་གྲུབ་པོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་ནས། །སྒྲའི་ཡུལ་ཡང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ནི་རང་གི་སྣང་བའི ཡུལ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།

现量趣入火，而从现量所生的比量则不是，难道不是非量吗？对此，若仅仅因为与现量同时就不是量，因为身体和地等也将成为量。
对此回答：一切处都是因果关系的存在，随顺有无，不能仅由现量单独趣入而无比量。因此二者都是量，因为都能趣入。
若问：难道不见在无比量时，仅由现量的极度熟习而趣入吗？因为无从相而生的确定。
对此回答：最初不见仅由现量趣入。即使承认由极度熟习而趣入，由于之前从未有过无比量而现量趣入的情况，故比量成为量是合理的。
再者，如同在极度熟习时，即使无比量现量也能趣入而成为非量，同样地，由于见到无现量时也能从烟趣入火，现量也将成为非趣入。若说比量不是量，难道趣入不是相同的吗？如何判定现量非量而比量不是？因为除趣入外别无量，故现量和比量二者都是量。
再者，若由现量也能成立隐蔽的燃烧等作用，则一切隐蔽都将成为所经验。因此一切将能了知一切。若说火的自性与燃烧等作用相关联，而其他一切隐蔽则与现量的自性无关联故不能把握。
如此，从关联而了知不就是比量吗？除了从关联而了知外，我也不承认有其他比量。因此，由相似性而通达的作用唯是共相，由经验而成立。
由此已说明果相的对境，语言的对境也应由从语言所生的认识来了知，已说明从语言所生的认识即是自显现的对境。

།འདིས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བསྟན་ཏོ། །དཔེས་བ་ལང་གི་དངོས་པོ་དང་འདྲ་བར་ངེས་པ་སྟེ། བ་ལང་བ་མེན་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། འདྲ་བ་ནི་ སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་འདི་དང་འདྲ་བ་ནི་བ་ལང་ཡིན་ལ། དེ་དང་འདྲ་བ་ནི་འདིའོ་ཞེས་དོན་གཅིག་ལ་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་དམིགས་པ་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་གཉི་ག་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་འདྲ་བ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དེ། རང་ བཞིན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ནི་ཐ་སྙད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།འདི་ནི་འདྲ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བ་ལང་དང་བ་མེན་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་སྔ་ཕྱིའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པའོ། །དེ་བས་ན་སྒྲའི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། སྒྲ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་ཡང་ ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།རྟོག་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་ཡོད་པ་ན། བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟོན་པ་སྟེ། གང་ན་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ན་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ལ་ལར་ངེས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་དོན་གཞན་མྱོང་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཐམས་ ཅད་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཚད་མ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བས་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་ཉིད་ལས། དེ་ལས་གཞན་པ་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །འདིས་ཀྱང་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་ པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་བྱེད་དེ།དེ་ནི་ཕྱི་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་སུམ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ དོན་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཡོད་པ་སྟེ།དེ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ནི་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རིག་པ་དེའི་རང་བཞིན་ལྐོག་ ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མྱོང་བར་གྱུར་ན་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་བཞིན་ནོ།

这里说明了自性因的行境。以喻例确定与牛的事物相似，如说"牛与牦牛相似"。其中，自性由现量了知，相似则是从语言所生认识的对境。
如此，"此与彼相似是牛，彼与此相似是这个"，在一义上有两种相似的认识所缘，现量不能了知二者。因此，相似是从语言所生认识的对境。自性因能生言说，此是相似的言说所依，因为见到其相。牛与牦牛的相也是由前后现量所缘。
因此，语言的对境不是自相。分别也应如语言般了知，这是"分别的对境"的意思。"当有其他因缘时无认识"这句话是说明不可得，因为在某些对境存在与否时，认识趣入有确定相，故应知无经验其他对境，因为未见能取一切的认识。
因此，由说二量而从各别确定相的经验，了知无彼之外的其他。由此也确定相似与不相似等现量与隐蔽对境能作用与否，这将在后面说明。
对于所说"现量不趣入隐蔽对境"，应当回答：现量是各别确定相，说明其他是隐蔽的。虽然现量不能了知隐蔽义，但隐蔽义是存在的，现量不趣入于彼。
若问：现量不是不趣入隐蔽义吗？如何了知隐蔽性这一法？因为了知隐蔽者的自性被了知为非隐蔽。若隐蔽由现量经验，则隐蔽性不会成为隐蔽的自性，因为不应以差别的自性为法性，如同事物本身。

།འོན་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་འབྲེལ་པས་ དེའི་ཆོས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡང་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མངོན་ སུམ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཤེས་ལ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་དབང་པོའི་ ཤེས་པ་མི་འཇུག་སྟེ།ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གཉིས་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་མི་ཤེས་སོ། །གཉིས་ཤེས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཤེས་ཀྱང་ངེས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྒྲུབ་ པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཆོས་ནི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་ཚད་མ་གཅིག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་སོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་ནི་ཆོས་ཅན་འཛིན་པ་ལ་ མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ།།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་འདོད། །འོན་ཀྱང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ པ་ནི་མི་གསལ་བ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།མངོན་སུམ་གྱིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་གྲུབ་ཀྱང་དོན་བྱེད་པ་ནུས་པའི་སྲེག་པར་ངེས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྔར་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཕྱིས་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཚེ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྔར་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་ནི་ སུ་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གིས་དེ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་འགྱུར། དེ་མི་འདོད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཚད་མའི་ངེས་པ་ཡང་བརྗོད་པ་སྟེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པར་གྱུར་པས་ཚད་མ་དེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

若说因与隐蔽相关联而其法性是隐蔽性，如此则隐蔽将为现量所取，因此取与隐蔽性相关联事物的现量必定也将取隐蔽事物，这样隐蔽事物也将成为现量，因此将无比量的趣入，因为现量所了知的不是比量。
对此回答：自证现量了知隐蔽性，而感官识不趣入具隐蔽性的有法事物，法与有法二者不能由一识了知。了知二者即是了知具关联性，因此虽由现量了知隐蔽性，但必定由比量通达，故有比量趣入。
再者，不能了知与能立自性事物无别的法而无取事物。因此，与有法同为一量境的是事物之法。隐蔽性是不确定的，现量不依赖于取有法。
若问：现量不趣入隐蔽，比量如何趣入？
对此回答：比量不成立隐蔽性的事物，谁说现量趣入隐蔽？然而，隐蔽是由自证现量成立的不明显经验自性。虽由现量成立隐蔽性，但应成立能作用的燃烧确定性。其中，先前现量趣入作用，因此后来比量趣入。
再者，比量不能现证自相即是隐蔽性，这是在推度时。因此不许先有现量趣入。对于隐蔽性，无人希求，谁会对此现量趣入？虽不希求，但因是经验故是自相。
由此也说明了量的确定，由确定隐蔽事物而成立彼量。

།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཙམ་ལ་ཚད་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ནི་རྟགས་ལས་ཤེས་པའོ། །འོ་ན་ཡུལ་གཉིས་ཡིན་པས་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཚད་མ་གཉིས་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ ལྟར་རྒྱུ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཀྱིས་ཚད་མ་གཉིས་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཚོགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཚོགས་པ་སྲིད་པ་ཡང་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཡུལ་གཉིས་ངེས་པར་ གྲུབ་ན་ཚད་མ་གཉིས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་ཤེས་པ་གང་ཡང་ཡུལ་གཉིས་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། ཚད་མ་གཅིག་ལས་ཡུལ་གཉིས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་ཚད་མ་གཞན་དགག་པའི་དོན་དུ་ཡུལ་གཉིས་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ་ཡུལ་གཞན་མེད་པས་ཚད་མ་ གཞན་ལྡོག་པར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ།ཡུལ་མེད་པའི་ཚད་མ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞལ་བྱ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཚད་མར་འགྱུར། ཡང་ན་ཡུལ་གཉིས་ནི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཐ་དད་པའི་གཞལ་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གཅིག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་ན་ཡུལ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱི་ ཡུལ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ།འདི་ལྟར་རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དངོས་པོ་གསུམ་ཡོད་པར་བྱེད་པས་ཡོད་པ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐར་སྨྲ་བ་ན་རེ་ཡོད་པ་ཉིད་དོན་དམ་པ་སྟེ། མངོན་ སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་ནི་འཁྲུལ་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་གང་། །དེ་འདིར་དོན་དམ་ཡོད་པ་སྟེ། །གཞན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་ཡིན། །དེ་དག་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ་མ་བཅོས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོར་ཡོད་པའོ།།གང་ཞིག་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་གཞན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་བརྟགས་ནས་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

仅仅对隐蔽事物的关联性称为量。隐蔽事物的存在是从相而知。那么，因为是二境，如何成为二量？境是因，二量是果，从因不能确定果，因为因不必定具有果。
对此回答：不是由二所量成立二量，而是因为聚合可能故说二量。聚合可能将在下文说明。若确定二境，则应说明二量，如此，任何识若成立二境即是量，而非由一量成立二境。
当为遮遣其他量而说二境时，应成立由无其他境而遍摄其他量的返遮不可得，因为无境之量不应理，因为无自性或他性的所量故无经验，如何成为量？
或者，二境不异于识，因为除了明显与不明显相的经验外，无其他差别的所量。外在自相唯一，因此"二境"的意思即是"二相"的意思。
若说现量境胜义中唯是共相，如此，难道不是由与实等诸法存在的关联而承许存在吗？因为由三事的存在而说为存在。
吠陀论者说：存在性是胜义，是现量境，而差别是错乱。因此，如何是具差别境？
"能作用义者，此是胜义有，其他世俗有，彼说自共相。"
能作用者是自相，故即是胜义，以无造作自性而事物存在。不能作用者是其他，说为世俗假立而有。

།དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་རང་གི་མཚན་ ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་དེ།དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཡོད་པ་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་དང་འདུ་བས་འབྲེལ་བས་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་ པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པ་ཉིད་མེད་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡོད་པ་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནམ། ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཡོད་པ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྔོན་རོལ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་དང་འབྲལ་བ་ལས་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་གང་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡོད་ པའི་ཕྱིར།ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཡོད་པ་ཡིན་ན། སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཡང་ཡོད་པ་གཞན་དང་འབྲེལ་པས་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡོད་པ་གཞན་པོ་ཡང་ཡོད་པ་གཞན་དང་ འབྲེལ་པས་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་ཅི་སྟེ་ཁས་མི་ལེན། འོན་ཏེ་ཡོད་པ་རྟག་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ རྟག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན།རང་གི་མཚན་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན། རྒྱུ་མེད་པར་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལེའུ་དང་པོར་ བསྟན་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡོད་པ་སྟེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

正是对于胜义有和世俗有，论师解释为自相和共相。胜义有是自相，世俗有是共相。
所说"存在是胜义，诸事物由与彼聚合关联而存在"，应当观察：不是由与存在关联而存在，因为存在性不存在，因为不可得。
再者，是存在与存在关联，还是由与存在关联而存在？若是第一种情况，则在与存在关联之前已有存在，故将自性而存在。若依第二种情况，则由与存在关联，兔角等也将存在。
若说因离作用故自性无的兔角等是无，那么有作用者因是有故，作用将成为存在的相。
再者，若由与存在关联而存在，则共相等将不存在。若存在也由与其他存在关联而存在，如此其他存在也将由与其他存在关联而存在，故成无穷。
若存在自性而有，那为何不承许自相也自性而有？若说存在是常且自性而有，而自相因非常故由与存在关联而有，则自相是果故从因生而有，共相非果故无因如何有？难道第一品不是已说"无因者皆非有"吗？
因此，唯能作用的自相是有，共相则不是。

།ཡོད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་གི། ཁྱད་པར་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ ཡུལ་ཏེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སོ་སོར་ངེས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པའི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བར་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན། དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གང་སྣང་བ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་ པར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ།སྤྱི་ནི་རྟོགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་ཁོ་ནར་ཡོད་པའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དངོས་པོ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྣང་བ་མེད་ན། དེ་ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། འདི་ལྟར་རྟག་པའི་མ་ཡིན་ལ། མི་རྟག་པའི་ཡང་མ་ཡིན། ཡུལ་གྱི་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། ཤེས་པའི་ཡང་མ་ཡིན་པས། དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་མེད་དོ། །དོན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་སམ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྟག་པ་ལ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མེད་དེ། ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ནི་ཁྱབ་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་གང་ལ་ཡང་ནུས པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མེད་པ་སྟེ།ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་སོ་ཞེས་ལེའུ་གཉིས་ཀར་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཁྱབ་པ་ནུས་པར་མ་གྱུར་མོད་ཀྱི། མ་ཁྱབ་པའི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཁྱབ་ན་རྟག་པ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས། མ་རྟོགས་པས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རྟག་པ་ ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མི་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཉིད་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དུས་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཡང་མི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་རྟག་པ་ཡིན། དངོས་པོ་མི་རྟག་པའི་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡོད་ པར་གནས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་དོ།།འོ་ན་དེ་སྐད་ཅིག་མའི་དེ་མ་ཐག་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ནུས་པར་བརྗོད་ན་ནི་དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་དངོས་པོ་གཞན་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ནི་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་ཀུན་ ལ་ལྟོས་ནས་སྔ་མ་ཉིད་དེ།དེ་ནས་སྔ་མར་གྱུར་པ་ཙམ་གྱིས་ནུས་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སོ་སོར་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་དངོས་པོ་གཞན་སྐྱེ་བས་ཐལ་ཆེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་མའི་འབྲས་བུ་ནི་དངོས་པོ་སྔ་མ་མེད་ན་ཕྱིས་ འབྱུང་བའི་དོགས་པ་ཅི་ལྟར་ཡོད་དེ།དེའི་ཚེ་ཉིད་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལ། གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་ནམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于所说"存在性显现于现量，而差别非现量境"，回答：凡显现于现量者即是其境，唯自相各别确定地被经验，而非异于彼或不异于彼的存在，因为未经验彼，如何是现量境？因此，凡显现于现量的不共和能作用事物，即是胜义有，而共相仅是分别增益而有。
虽然如此，若全无显现能作用的事物，如何能作用是事物的相？如此，非是常的，也非无常的，非是境的，也非是识的，故无能作用和作用。义也非由现量或比量所知。
其中，首先常无能作用，因为无差别。常遍及而离一切果的功能，故无功能，太过遍，如二品中所说。若说虽非遍及功能，但是不遍，此不应理。若不遍一切处，如何知有常？若说未了知，则将不成常性事物。如何由不知事物遍及一切处，而不知与一切时关联，如何是常？
无常事物的刹那性如何作用？如此仅刹那住而无作用。若说彼刹那后的其他事物有功能，则虽有其后的其他事物，岂不成非其果？如何一切事物的诸刹那对后事物而言是前者，由仅成为前者而有功能，则一切处将成因果事物。
若说有各别确定的事物，则由生其他事物而无太过之失。刹那果若无前事物，后起如何有疑虑？因为彼时即有彼，而他时永无。

།འོན་ཏེ་རྒྱུན་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འཇོག་པ་དེ་བས་ཐལ་ཆེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུན་ནི་མེད་པ་ཡིན་ ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ།སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ནི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་དང་འབྲེལ་པའི་རྒྱུན་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡོད་པས་དེ་དག་ལ་ཡང་རྒྱུན་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་ཐ་དད་པ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པས་གཞན་ལ་ནི་མེད་དེ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུན་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག མ་ཡིན་ན་ཡང་བྱེད་པ་མེད་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་རྒྱུན་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འཇོག་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་རྒྱུན་གཞན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དོན་བྱེད་པ་ཡང་རྒྱུ་གཞན་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོའི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན། ཤེས་པས་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་རིགས་ཏེ། འོན་ཀྱང ཤེས་པ་ལ་ནི་ཤེས་བྱ་དང་འབྲེལ་པ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ལས་ཤེས་བྱ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ། གཞན་ཡང་ཤེས་པས་དངོས་པོ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མདུན་ན་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཉི་ག་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་ སྐྱེད་པ་དེ།འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་སམ། འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་རང་གི་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་ན་ཡང་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་སྔར་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྔར་འཇུག་པ་ན་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན། ཅི་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ ཉིད་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

若说在相续上安立因果则无太过之失，不应理，因为除刹那外无相续。若说相续无，则彼时因果事物将成就于彼自身，而诸刹那因无功能故将成无。
若说由与刹那关联的相续有因果事物，故彼等也有相续和果，不应理。因果存在于差别相续，故于其他则无，因为无关联。相续也摄于诸刹那中，故将成一切之果。若相续是常，将成非果，因为无差别。若是刹那，则因无作用故非能生，有前述过失。
再者，若于相续安立果性，则刹那将成其他相续。彼亦是刹那，故将有其他因，因此成无穷。
再者，若由异于识的果而有因，则彼时作用也由其他因而有，故成无穷。因此，最初因如何有？由识应知一切有，然而于识不了知与所知关联，如何由识安立所知？
再者，识不能了知诸事物为因果事物，因为现前性故不取二者。识之生，然而是由此识知，还是由他识？其中，首先非由他识知识为果，因为识是自证自性。由彼识现量而了知为果性不应理，因为现量不先行。即使先行，也将成彼识之果，而彼亦非先行。若又先行，将成无穷，如何是果性？
若说因果同时，如此则瓶与毛毯也将成因果。

།འོན་ཏེ་བུམ་པ་མེད་པར་སྣམ་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཤེས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་བྱ་དང་བྲལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱའི་ འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་གཞན་ཉིད་དེ། དེས་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་སྣམ་བུ་ཡང་བུམ་པ་དང་བྲལ་བར་དམིགས་པས་དེ་ཡང་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྣམ་བུ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པ་ཡང་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ དོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར།ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་པར་འགྱུར་ཞིང་། གལ་ཏེ་ངོ་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན་སྣམ་བུ་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གཅིག་གིས་དངོས་པོ་སྔ་ཕྱིའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གྱི་ཤེས་པས་སྔ་མ་ཙམ་ཞིག་འཛིན་ལ། ད་ལྟའི་ཤེས་ པས་ཀྱང་ད་ལྟར་བ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དྲན་པ་ནི་སྔ་ཕྱི་དག་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྔ་ཕྱིའི་ཤེས་པ་དག་ཕན་ཚུན་འདྲེ་བ་མེད་ན། དྲན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་གཅིག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཡིན། འོན་ ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རིག་པ་ནི་བདག་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ལ་གལ་ཏེ་བདག་གཅིག་པུ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་རིག་པར་བྱེད། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་དངོས་པོ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །འོན་ཏེ་བདག་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ ཚད་མའོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་བདག་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་གང་སུ་ཡང་རུང་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཡོད་ཀྱང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་རྟག་ པ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་གྱི་སྔ་ཕྱིའི་རང་བཞིན་དེའི་བདག་ཉིད་དམ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རྟག་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཤེས་པའམ་ཤེས་བྱའི་འབྲས་བུ་ཉིད་མི་ཤེས་སོ། །ཤེས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་ཅིང་དེ་ཉིད་གཟུང་བའོ། །དེས་ན་ སྔ་ཕྱིར་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་མེད་པར་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ལས་སྔ་མ་ཉིད་དུ་དཔོག་པའམ། རྒྱུ་དཔག་པས་དེ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པ་མ་ གཏོགས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།སྔར་གྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་རྒྱུ་སྔ་མ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་ནས་ཡང་དཔོག་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

若说因见无瓶而有毛毯，故彼无果性，那么识也在梦等中见离所知，故非所知之果。若说错乱识是他者，彼非错乱，如此则毛毯也因见离瓶而成他者。
若说认知毛毯即是彼，则识也同样认知此识，由相等故，一切识将成一，若认知是量，毛毯将成常。一者不能知事物前后自性，因为前识仅取前者，现识也经验现在，故非知彼等性。忆念行于前后，然彼非量。
再者，若前后诸识互不混杂，忆念随经验，如何成立一性？若说瓶等一性的认知是我，即使承许我是一，如何认知一性？彼也由现量等量知事物。
若说有我的一切识是量，即使承许有我，任何识岂非是量？如此则见二月也将成有。因此，虽有我，唯现量和比量是量。彼等也不知常，如此，不论由自身或他者的前后自性，由彼自性或他识而知常，皆不应理。因此，不知识或所知的果性。识了知自性而执取彼。故现量不行于前后。无彼，如何了知因果事物？
若说由比量推知因先于果，或由推因而知从彼生果，岂非前已说"除现量所知外，比量不生"？若前现量非量，比量如何是量？若由比量知前因而又推知，如此将成无穷。

།གཞན་ཡང་ཕྱི་ རོལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པ་ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་དེས་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གོ་བར་འགྱུར། གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུའི་ཤེས་པ་མེད་པས། དེས་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རིག་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྒྱུའི་ཤེས་པ་རྟོགས ན་ནི་འོ་ན་ནི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར།དེ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད། འོན་ཏེ་སྔ་མ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་ཤིང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་རིག་པས་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། སྔ་མ་ཉིད་ནི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་ཤེས་ པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་དེ།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འཇུག་པར་བྱེད་དེ་དེ་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་རང་རིག་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མྱོང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་ ཕ་རོལ་མི་རིག་པར་དེའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པའམ་ཤེས་བྱ་ལ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ལ་རྒྱུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། མེད་པ་ལ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གཏན་མེད་པས་དེ་ལ་རྒྱུ་མེད་ལ། འབྲས་བུ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་སྟེ། ཕྱིས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ནི་སྔ་ན་མེད་ལ། ཕྱི་ནས་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་མེད་ལ་སྔ་ན་མེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱིས་མཐོང་བས་སྔ་ན་མེད་པར་ ཤེས་ན་ནི་དེ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའོ།།ཇི་སྲིད་སྔ་ན་མེད་པ་དེ་སྲིད་ཕྱིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྔ་ན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་གནས། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་སྟོང་པ་ཉིད་སྔ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་སྟོང་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནམ།དེ་བས་ན་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔ་ན་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པས་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྔ་ན་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུས་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུས་སྟོང་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལས་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་སྔ་ན་མེད་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ།

再者，因无外境，故彼不具作用功能，应如外境无而说明。若说虽无外境，由识自身有互为因果，故说胜义有功能相，不应理。现量仅是自证，如何了知果性？当有果识时无因识，如何了知因果事物？
若说由比量了知因识，则因彼无，如何推知？若说由比量知前性，由自证知自性，此不真实。前性非识自性，因为现量所违，如此只要经验识，即是现在性，因为不经验前后性。于彼仅由忆念而行，然彼非量。忆念胜义上也仅是自证，故于自证唯经验自性，如何不知他而成其果？因此，于识或所知无作用。
再者，于有果不应有因，于无果亦不应理。如此，若是无果之因，兔角也将有因。若说因全无故彼无因，而果是先无，非后无。果如何先无后有？因为兔角无而非先无。若说由后见而知先无，此是相互依赖。
只要先无，即非后果，只要未生，如何安住先无？若说因中无果性是先无，彼无果性岂非于无因者亦有？因此，彼也将有因。如此，由与先无关联故是果性，先无是离果的他事物。无果即离果的一切将成先无自性。

།དེ་དང་ འབྲེལ་པ་ལས་དངོས་པོའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་མ་ལུས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །སྔ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་ མྱོང་བར་བྱེད་དོ།།འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དེ། ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུའི་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེད་པ་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཅེ་ན། འོ་ན་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་བྱས་པ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་གསལ་བ་ གསལ་བར་བྱེད་ན་ནི་དེ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡིན།འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་ན། འོ་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་འམ་ཡོད་པ་ལས་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ན།དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པ་དང་གཏན་མེད་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཞིག་ཡོད། །འོན་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་ཚེ་རྒྱུ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་ལེགས་པར་སྨྲས་སོ།།མེད་པའི་དུས་སུ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་བྱེད་པ་མ་མཐོང་ངོ་། །ཅི་སྟེ་ཡོད་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་པས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འོ་ན་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་གཞན་ལས་ཡིན་ནམ། རང་ གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡིན་གྲང་།དེ་ལ་བྱེད་པ་བྱེད་པ་གཞན་ལས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། དེ་ཡང་བྱེད་པ་གཞན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པའི་རྒྱུན་རིང་པོར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་རྒྱུར་འགྱུར་བས་བྱེད་པ་གཞན་བརྟགས་ཏེ་ཅི་ཞིག་བྱ། རང་ གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།།འོན་ཏེ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ན། འོ་ན་ནི་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མེད་དེ། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།

由与彼关联，成为事物之果者将成一切果性。若说因无随行与返遮故非一切是因，此已答讫。所谓先无非由现量等经验，而是经验事物自身。
若说事物有性即是果性，因为于有果有因作用，于无境之无如何作用？如此，若已有者非果，因为于已作无作用。若说令不明显成明显，彼亦岂非无，如何能作用？若说是有，于彼又作何？若说彼亦由他令明显，如此将成无穷。
再者，果是从无因生，还是从有因生？其中，若从无因生果，则从虚空花等也应生，先无与全无有何差别？若说因有故是因事物，善说"当有时非因，他时是因"。若无时是因性，一切无岂非成因？于有无皆未见作用。
若说由有作用故成因性，如此，彼作用是从他作用，还是从自性？其中，若作用从他作用，则彼亦以他作用为先，故成长久作用相续。若由自性有作用，则果也由自性成因，何须观察他作用？若自性是因，已说"一切将成一切之因"。
若从因有性生果，如此则由同时性故，无因果事物，如柱与瓶已说。

།ཤེས་པའི་རྒྱུ་དོན་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྔར་ཡོད་པ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དེའི་དངོས་པོ་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ ལ།མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུར་རྟོགས་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཇུག་སྟེ། དེའི་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མི་འཇུག་སྟེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་ན་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །འོན་ཏེ་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་ ལ་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ཅིའི་ཕྱིར།ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་གཉིས་མངོན་སུམ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་ཀ་བ་ལ་ཚུ་རོལ་གྱི་ཆ་དང་ཕ་རོལ་གྱི་ཆ་མྱོང་བའི་རིམ་གྱིས་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ ཡང་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཅིག་ཅར་མ་མྱོང་ན།དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་རང་བཞིན་གཉིས་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་གིས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྔོན་པོ་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ ཉིད་དོ་ཞེ་ན།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཐ་དད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་མིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་གཞན་པ་ཁོ་ནར་མྱོང་བར་སྐྱེ་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་ པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་ན།འོ་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་མྱོང་བས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོ་དང་སྦྱོར་བ་མེད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཇི་སྟེ་མེད། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་པ་པོ་ཡིན་པས་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བར་སྟོན་པར་འདོད་དོ།

若说因为境是识之因，故由比量了知，此不真实。如此，即使承许比量通达前已有成立，如何由经验知其事物为因？因为比量所成事物不成为现量之因，现量所见事物了知为比量之因不应理。
现证者不行比量，因为其境是隐蔽故。现量也不行于隐蔽，因为是非隐蔽境者故。若说现证者由隐蔽了知故是隐蔽，不应理。若了知自性，何有他隐蔽？若说不明显显现相是隐蔽，那么为何不承许现量自身有不明显显现相？如此，明显与不明显显现自性二者岂非于现量有？如柱子近分与远分经验次第即是现量。
若现量不同时经验明显与不明显二自性事物，则三界中将无二自性。若说由差别力故是明显与不明显，而蓝性是事物自性，如此，若差别非于异事物，则事物不成现量，因为明显与不明显唯生为异于差别之经验，而不显现为蓝等自性故。
若说经验蓝等为现量，如此则比量也由经验蓝自性而成现量。若说因无结合根故比量非现量，那么结合根何故不存在于比量？如此，因为比量是了知事物自性者，故欲说有结合根。

།འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དབང་པོ་དང་སྦྱོར་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོ་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ན་སྣང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གལ་ཏེ་རྗེས སུ་དཔག་པ་ལ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་མེད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ནུས་པ་མེད་ཅེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ལ་ལན་སྨྲས་པ། ས་བོན་སོགས་ ལ་མྱུག་སོགས་པའི།།ནུས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་ཏེ་དཔྱད་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་མཐོང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔོན་པོར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་ པོ་མཐོང་བ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ།།དེས་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་རྒྱུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་མེད་པ་ཡིན། འདིར་བརྗོད་པ་གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་རྫོབ་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་འདིའི་དོན་ནི་ཚད་མས་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་ པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་བརྡར་བཏགས་པ་གོམས་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་སྟེ།མ་བརྟགས་པར་ཤེས་པའི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བར་ཡང་མཐོང་བར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་བརྟགས་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་ རོ།།དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་སྟེ། ཚད་མ་མེད་པར་ཤེས་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཙམ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །འདི་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་དག་གིས་རྟོགས་པ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡང་མངོན་ སུམ་དང་མི་དམིགས་པས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ན།མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་འདི་ལས་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མདུན་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདིའི་རྗེས་ལ་འདི་དག་སྐྱེ་བོ་ཞེས་མངོན་སུམ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་གཉིས་པ། འདི་ལྟར་འདི་ལས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཏེ། ཅི་དེ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་འདི་ཡོད་པས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འདི་ལས་འབྱུང་བར་བརྟག་གྲང་ན། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་དེ་ཉིད ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་ན།དེའི་ཚེ་ཅི་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་འམ། འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ད་ལྟ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི། འོ་ན་དུས་གཞན་དུ་གཞན་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

若说因无事物故比量无结合根，比量若不取事物，如何成显现？若比量无显现事物，则比量将成无境者，因此无比量了知因果事物。正因如此，说"一切无功能"。
对此回答："见种子等有苗等功能"。种子等生苗为世间共许，是不加观察而显现。如此，由见蓝色之了知力安立为蓝色，因此于见因果事物有增上执著。故由见种子等因有苗等果功能，如何是无？
此处说"若许彼世俗"，此中其义是，除量安立事物真实外，仅由假立串习增上信解故是世俗，不观察而知之义是世俗义。如某处虽未见蓝等而生见慢，观察则转。如是世间言说亦非胜义故，此诸种种唯是世俗，无量而知之见慢唯是世俗。
如此，由随行返遮了知因果事物，若承许有无由现量不可得而成立，现量不经验"此从此生"之随行，因为不现证前住二事物故，现量不通达"此后彼等生"。
量评释第二品：如此，"从此生"义为何？是从彼自身？还是由此有而有？抑或观察从此生？其中，若决定从彼自身生，则是现在生？还是他时从彼自身生？其中，若现在从彼自身生，则他时也将从他生。

།དེ་ལྟར་ཡང་ཡུལ་གཞན་དུ་དུ་བ་གཞན་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་ཤེས།འོན་ཏེ་དུས་གཞན་དུ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་གི་གཞན་ལས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འོ་ན་དུས་གཞན་དུ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚད་མ་མེད་དེ། མངོན་སུམ་ནི་ད་ལྟར་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བའི་དངོས་པོ་འཛིན་པར་ནུས་ཀྱི། དུས་དང་ཡུལ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེ་དང་དུ་བ་དང་མངོན་སུམ་གྱིས་ངེས་པར་འཛིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ཡོད་པས་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་རུང་སྟེ། རེས་འགའ་ཡུལ་གཞན་ལ་སོགས་པར་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ རྟོགས།འོན་ཏེ་འདི་ལས་འབྱུང་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རང་ཉིད་དང་གཞན་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་ཡང་མི་དམིགས་པས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།ཅི་སྟེ་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནམ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བརྟག་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ཤིང་ལྡོག་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཏེ་མི་དམིགས་པའི་ལྡོག་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་ན། དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེའི་ལྡོག་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཉིད་མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་མིང་ཙམ་ཐ དད་པར་བྱས་པར་འགྱུར་བས་མངོན་སུམ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གྲགས་པའི་ཚད་མས་གོ་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ན། འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་མེད་པར་མ་མཐོང་བའི་དོན་ཤེས་པ་ནི་གྲགས་པར་ བརྗོད་ཀྱི།མངོན་སུམ་གྱིས་དངོས་པོ་གཉིས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དེ་དག་འབྲེལ་བར་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་འབྲས་བུ་འདི་དག་ནི་རྒྱུའོ་ཞེས་ཤེས་པ་འདི་ནི་བརྟགས་པ་ཙམ་མོ།

如此，如何决定知在他处烟不从他生？若说他时从彼自身生而非从他，如此则于"他时唯从彼生"无量，因为现量是现在境者故能取现在事物，若现量决定取一切时处之火与烟，则比量成无义。
"由此有而有"不应决定，因为有时他处等虽有因不生果故，如何了知随行？若说"从此生"，如此则由承许果从自身与他生故，如何是决定因果事物？因此，非由现量了知随行。
返遮亦非由不可得成立。是观察不可得为现量？还是比量？其中，若不可得是比量，则彼不可得依返遮，返遮亦依不可得故，将成互依。若由他比量成立不可得之返遮，则彼比量之返遮亦由他比量成立故，彼比量将成无穷。
若现量即是比量，则成仅异名，现量非成立一切时处返遮，因为不行于彼等故。若由共称量了知因果事物，则无摄关联而知未见义说为共称，由现量不能了知二事物故，现量不了知彼等因果事物关联。因此，此等是果、此等是因之知，唯是分别。

།ཡང་ན་དོན་གྱིས་གོ་བས་སོ་སོར་ངེས་ པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་མྱུ་གུ་ས་བོན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ཡོད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་མྱོང་བ་ཡིན་པ་ན་དོན་གྱིས་གོ་བས་སམ། གྲགས་ པས་བརྗོད་པར་རིགས་པར་འགྱུར་བ་ལས།གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ངེས་པར་འདི་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་ནི་མེད་དེ། སོ་སོར་ངེས་པའི་དུས་ཉིད་དུ་འདིའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་དུས་གཞན་དུ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བར་ཇི་ ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན།འོན་ཏེ་དོན་གྱིས་གོ་བ་ལས་སམ་གྲགས་པ་ལས་དུས་གཞན་དུ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ད་ལྟར་ན་ནི་དེའི་དེ་མ་ཐག་པར་དམིགས་ལ། གཞན་གྱི་ཚེ་ན་ཡང་དེ་ལས་མི་འབྱུང་ན་ནི་ལན་ཅིག་ཀྱང་དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཀ་བ་ཡང་རྩིག་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་དེས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་མཐོང་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རིགས་པ་འདིས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས པ་མ་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིད་རྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་གྲགས་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་ཡང་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འདིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་བམ་དོན་དམ་པར་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་རྒྱུ་ མཚན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པ་ལ་ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་གྲུབ་སྟེ། རྨི་ལམ་ན་ངེས་པའི་ཐ་སྙད་བཞིན་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་ངེས་པའི་བག་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། བག་ཆགས་མེད་པར་ཡང་ཤེས་པ་དམིགས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་ཆ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

或由义准而各别决定了知果。若说苗非种子所生，则不应有其后续，故了知未见义是义准，此不然。若因果事物知是经验，则应由义准或共称说，岂非已说无了知因果事物？
决定知"定从此生"是无，由各别决定时了知为此果故，如何知他时从彼生？若说由义准或共称了知他时亦从彼生，如此现在见为其等无间，若他时不从彼生，则一次亦不应见为其后续。如此则柱亦见为墙之等无间，彼岂非亦成彼所生？
若说于柱等见错乱，如此则由此理，苗等亦将从种子等错乱。若说于彼无知错乱而世间信任，如此则于世间共称有因果安立，世间共称亦是不观察则悦意之唯世俗，非胜义。正因如此，说"若许彼世俗"。
此中说："如何如是"，即世俗或胜义中种子等有苗等功能为一切世间共称。世间言说亦非有胜义因由，因为胜义无言说。唯由信解成言说，如梦中决定言说，因等言说亦唯是决定，彼言说亦以无始决定习气为因，非外境。无习气则将无所缘与无所缘之识分。

།ཅི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཅི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བདེན་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། འོན་ཏེ་མི་བདེན་ཞིང་ལོག་པ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ དང་ཀུན་རྫོབ་ནི་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ལྷག་པར་མོས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེས་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་སྣང་བ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཙམ་མོ། ། འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་མི་བདེན་ཞེ་ན། གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་རིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ལ། སད་པའི་ཚེ་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན ཏེ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པར་དེ་མྱོང་བར་མ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཤེས་བྱ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཆད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕན་འདོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ། དོན་དམ་པར་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབེན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་ཇི་ལྟ་བར་དཔྱད་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། ཚད་མས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ།དེ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཚད་མས་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནུས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྐྱེ་བ་ནི་ནུས་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་དོན་དམ་པར་ནུས་པ་མེད་པས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནུས་ པ་ནི་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་ཡིན་ཏེ།རྟོག་པས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་རྟོག་པས་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ནང་གི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འདས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རིང་དུ་ཞིག་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྐབས་བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱའོ།།རྟོག་པའི་ཡུལ་ནི་དཔྱད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའི་དོན་ནི་དེར་ཡང་དཔྱད་པ་ནི་ཚད་མར་བརྗོད་པ་སྟེ། དེས་ན་རྟོག་པའི་ཡུལ་ནི་ཚད་མའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སྒྱུ་མའི་དོན་ནི་ཚད་མས་རྟོགས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ཁོ་ནའོ།

世俗是什么？若是真实，如何是世俗？若非真实而颠倒是世俗，则世俗谛是什么？真实与世俗岂非相违？此中说：世俗即是唯于颠倒识显现增上信解之自性，彼亦从无始习气而生，故唯是从无始习气所生显现。
若说如何了知蓝等非真实？由串习力而知故。如是于梦等中亦经验蓝等非真实，醒时所经验蓝等亦非真实。因为未见不了知蓝等而有经验，故胜义中非是识亦非所知。世间言说亦不断绝，因为有作用故。如是世俗谛无相违，胜义中唯离一切义，应如此处观察。
若说生等自性是世俗，因为量不取故。唯现证识而非生等，故世俗生，因为量不通达彼生等故。世俗岂非无功能？生是功能？此不真实。世俗胜义中无功能故，胜义中无生，生之功能唯是分别，由分别亦有生。故由分别而生，因此有内功能，胜义中无功能故无生。
如何过去能生？远已坏亦将成生等所说一切，应如处遮破。所说"分别境不应观察"之义，彼中观察即说为量，故分别境非量义，此是语义。幻事义唯非量所了知义，一切众生唯是幻。

།དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་ལ་དེ་ཡོད་ཅེ་ན་མིན། །སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་དང་བློ་ལ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མ་མཐོང་ཕྱིར། །མིག་དང་གཟུགས་སོགས་བློ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་དོན་བྱེད་པར་ནུས་ན་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དང་བློ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་རག་ལས་པ་བཞིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྔོན་ པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཡིན་ནམ།དོན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལས་སྔར་དོན་ཡོད་པར་མི་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་ཡོད་པར་ཤེས་སོ། ། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གང་དང་གང་ན་མིག་ཕྱེ་བ་དེ་དང་དེར་སྔོན་པོ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པ་ལ་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པར་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །མིག་གི་ཤེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་མ ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དོན་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་རིགས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་དག་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་དང་བློ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་རྒྱུ་ཙམ་ ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་བློ་རྟ་ལས་མ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་བ་ལང་ཉིད་མེད་པར་རྟ་ལས་བ་ལང་གི་བློ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རུང་སྟེ། འོན་ཏེ་བ་ལང་གི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་བག་ཆགས་སད་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟ་ལ་བ་ལང་གི་བློ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་ཤེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སྤྱི་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་སྤྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་འཇལ་བ་དེས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་སྤྱི་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་སྤྱི་མེད་པར་རྟ་དང་བ་ལང་ཉིད་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ ཡིན་ཏེ།བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང་། གསལ་བ་རྣམས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གྱི་དེར་སྤྱི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་མི་དམིགས་སོ།

如是，何为世俗谛？说"乃至世间言说"。量与非量之分唯在言说中，非在胜义中，此中说明"自身了知自性"。
若问"一切有彼否？否。
于总相性质及心识，
未见随行返遮故，
如眼色等之心识。"
若世俗能作用，总等亦应有，彼等亦应胜义有？此不然。因为总与心识未见随行返遮，如眼等识依赖色等有无。眼等识自身显现蓝等相耶？于境非是，如何取为随顺于境？
此中说：若不了知识前有境，然见无眼识故，知有外境。若无外境而生识，则开眼处处当生唯见蓝显现之识，如眼翳损见发网。眼识非如是一切处生，故应了知有境。因此，依随行返遮，见眼等识有色等功能。
总与心识不依外境随行返遮，因唯从内因有故。若说牛性识非从马，如何非返遮？此中说"无牛性则无从马生牛识"不应理，而是因无牛了知因习气觉醒功能故，于马无牛识。
复次，除识外无显现总，由彼量总有无，唯相似识是总，非外境事物。如是则无总，马牛性岂成互异？不然，因是分别异故，及诸别相异故，于彼不见总相不同。

།གལ་ཏེ་ཡང་བརྡ་ལ་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱིས་བུམ་པས་དབེན་པའི་ཡུལ་དུ་ཡང་བུམ་པའི་ཤེས་པ་མེད་ན་ནི་སྤྱིའི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྤྱིས་ཁྱབ་ པ་ཡིན་པས་གསལ་བས་སྟོང་པར་ཡང་བ་ལང་གི་བློ་འབྱུང་བར་རིགས་ཤེ་ན།མིག་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཁྱབ་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་མི་གཞན་གྱིས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་སྤྱི་ཡང་བརྡ་རྩོལ་བ་མེད་པས་ མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་བས་ན་དེ་ཡང་མེད་པའོ། །བརྡ་རྩོལ་བ་ལས་སྤྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ནམ་མཁའི་ངོས་ལ་རབ་རིབ་ཡོད་པས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པ་ལས་སྐྲ་ཤད་མེད་ཀྱང་མིག་ གིས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་འདི་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡིན། མིག་ཉམས་པའི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ཅི་སྟེ་ཉམས་པ་ཡིན། མེད་པ་དམིགས་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་ཡང་རབ་ རིབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་མིག་གཟུང་བར་བྱ་བས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པ་ཡིན་ན།འོ་ན་ནི་སྤྱི་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སད་པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་བརྡ་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ། །ནང་གི་ཡན་ལག་ངོར་འཇུག་ཕྱིར། །བུམ་པ་དང་ནི་འདེགས་དང་སྤྱི། ། གྲངས་སོགས་བློ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་བུམ་པ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་སོ། །ལས་ནི་འདེགས་པའོ། །གྲངས་ནི་ཡོན་ཏན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འདུ་བ་སྟེ། འདི་ནི་བློའི་གཟུང་བའོ། །དེ་དག་གི་བློ་གང་ཡིན་པ་ནི བློ་སྟེ།དེ་དག་གིས་ཕྱི་རོལ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི་བཤད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྫས་ལ་བརྟེན་ནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། བརྡ་ལ་རྩོལ་བ་ཉིད་ནང་གི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་ པའི་སྒྲས་ནི་དྲན་པ་གཟུང་ངོ་།།འདི་ལྟར་བུམ་པའི་བློ་ནི་བུམ་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཉིད་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་དང་རེག་བྱ་དམིགས་ན་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དུས་ཕྱིས་གཅིག་པ་ ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་ནས་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེའོ།

若仅由名言施设，于无瓶处亦无瓶识，则成总之功能。若说因总遍故，于离别相处亦应生牛识，则眼翳损所缘发网等何故不遍？若说因他人未见故彼等非有，则总亦因无名言施设而不知，故彼亦无。
若说由名言施设知总，则发网等亦由空中有翳而见，如何为无？若说由翳损故虽无发网亦眼见，则此发网等岂非已了知？何故为无？若说因是损眼所取故，此何故为损？若说因缘无故，如是岂非互依？
若说由翳变眼所取故发网等虚妄，如是则总亦因显现于颠倒造作觉醒故应无。
"故名言施设等，
随内支分而转故，
瓶及举动与总性，
数等心识亦说明。"
瓶为色等功德所依之有支分实，业为举动，数为功德，等字摄合，此为识所取。彼等之识即识，说明彼等于外无随行返遮故。彼等亦非依外实，此为语义。
如何知如是？名言施设即内因，由彼而转故。等字摄持忆念。如是瓶识非与瓶相属，因眼等识缘色等互异故。虽缘色触，由无始习气力，后时增上执为一性而生"是瓶"之识。

།ཅི་སྟེ་མིག་གིས་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རེག་པས་ཀྱང་རྟོགས་པ་སྟེ། མཐོང་བ་དང་རེག་པའི་སྒོ་ནས་རྫས་གཉིས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པར་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ མེད་དེ།།ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མྱོང་བ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་ན། མིག་གི་ཤེས་པས་གཉིས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་སོ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་དང་གཟུགས་ དག་ཐ་དད་པར་མྱོང་།འདི་ལྟར་བུམ་པ་དམར་པོ་དང་། བུམ་པ་རིག་པས་རྟོགས་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུའི་དངོས་པོའི་དམར་པོ་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། དམར་པོ་དང་དམར་པོ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་ པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་བུམ་པ་དང་དམར་པོ་དག་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི།དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་གང་ན་གཟུགས་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ན་རེག་པ་ཡོད་པར་རྟོགས་ཤེ་ན། དེ་ནི་ མི་རིགས་ཏེ།ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པས་བསྡུས་ནས་རྟོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་ལ་གང་ན་རྒྱལ་པོ་བཞུགས་པ་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པར་ཐ་སྙད་དུ་གྲགས་ཀྱི། སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་དཔུང་རང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ དང་རེག་བྱ་དག་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པས་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི།དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་ཉིད་འདེགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ན། བསྡུས་པ་ལ་ དམིགས་པ་ཡིན་གྱི།དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་འོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲངས་ལ་སོགས་པའི་བློ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བ་ཡང་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཡིན་པར་ འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།སྐྲ་ཤད་སོགས་ནི་སྤྱི་མིན་ཏེ། །དོན་དུ་ཞེན་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱར་འཛིན་ཕྱིར་མེད་པ་ལ། །ཐལ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་ཉིད་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་སྤྱིའོ།

若说眼所了知的有支分实即是触所了知，由见与触门有二实？此不然。未了知色等则无色等，因不显有支分实故。其经验亦应取非色相，眼识不了知为二。若说是了知"是瓶"而非"是色"，则如何经验瓶与色异？若说如"红瓶"及"触知瓶"无错乱，此不然。因为了知瓶与毛毯事物之红性，及了知"是瓶"于红与非红事物，故由随行返遮，瓶与红了知各异，非胜义中。
若说若无有支分而唯色等异，如何了知何处有色即彼处有触？此不应理。依一聚合而摄了知，如于军队中，王所住处即说有人等，若无人等则军队自身亦无。故色触依一聚合而不错乱，于彼无有支分。
如是举动等识于异异处生起手等刹那即名举动，是缘聚合，非从事物力而来。如是亦应观察数等识。若想"总非无作用功能，如是则翳者所见发网等因无作用功能故应成总"，
"发网等非是总性，
因无执著为义故，
取为所知于无中，
无有过失成相违。"
翳者所缘发网及二月等非总，因无执为义之自性故。了知义即总性自性之自相自性是总。

།གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྤྱི་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ནི་དོན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་སྤྱི་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ ལྟར་དོན་ཡིན་དོན་ནི་དོན་བྱེད་པའོ།།དེས་ན་དོན་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་འགལ་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ལ། བརྒྱུད་ནས་ནུས་པས་དེ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འགལ། གལ་ཏེ་དོན་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ན་མེད་པ་ཡང་ དོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ཕྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཤེས་བྱ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེད་པ་སྟེ་ཞིག་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ ལ།སྤྱི་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བ་མེད་དེ། མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་འགག་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་གཏན་མེད་པ་ཡང་གལ་ཏེ་ཚད་མས་གཅོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དོན་ཡིན་ཏེ།མེད་པ་ལ་ཡང་འགྲོ་བ་ལ་དོགས་པ་མེད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་མེད་པར་ངེས་པར་ཤེས་པས་དེ་ལ་དོན་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་སྟེ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པའོ་སྙམ་པའམ། སྐྲ་ཤད་དངོས་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཤེས་པ་ མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པ་ལས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཚད་མའི་ཡུལ་ཉིད་ཡོད་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན། །བཀག་པ་མེད་ཕྱིར་གསལ་སྣང་ཉིད། །ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་ཕྱིར། ། སྐྲ་སོགས་ཤེས་བྱའི་བློ་དག་ཀྱང་། །སྤྱི་ཡི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ལ། །སྐྲར་སྣང་དོན་མེད་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ན། དེའི་ཚེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་ཅིས་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་སམ། སྐྱེས་བུ་གཞན གྱིས་མི་དམིགས་པ་དེ་བས་ན་ཡུལ་དང་དུས་དང་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར།མེད་པ་སྤྱིར་བཀག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་སྟེ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་སྐྲ་ཤད་དངོས་བཞིན་ནོ་སྙམ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ལ་འདྲ་བའི་ཐ་སྙད་འདོགས་ སོ།།དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་སྟེ་སྐྲ་ཤད་དང་འདྲ་བ་སྐྲ་ཤད་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་ཤེས་པ་ན་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།

若是自相，则因能作用，如何是总？总非作用故。若由离作用故是总，则如何是义？义即能作用。故说"义即是总"相违。此中说：自相能直接作用，由间接功能故即是总，如何相违？
若义即是总，则无亦因是义故，总性亦应有。故不见非能推理，因非后境故，岂不？此中说：因取为所知故，于无即坏无等之自性，无有无总过失。无由遮遣门显现他事物自性故唯是义。他事物亦是能作用性。
或者，若完全无亦由量遮故有义利，故此是义。于无亦有令行者无疑之义利。故由决定了知无，于彼唯应理为义性。
若想"发网等亦非思为无，或知如实发？于彼亦由了知无故有行来等，故发网等亦有量境"，
"彼等若如是，
因无遮故明显性，
识之自性故为义，
发等所知诸识亦，
唯是总境性，
发显无义者。"
若遍计发网等为无，则何故无性非总？由作用识或他补特伽罗不见故，由境时及他补特伽罗未见故，无性总无遮性。彼等即发网等。
又于何时了知如实发时，于发网识自性假立相似言说。如是成即成如发网，了知时，于发网等总性实无遮。

།ཅི་སྟེ་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ན་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་བ་ལས་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ཤིན་ ཏུ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཡང་སྨྲས་པ། སྐྲ་ཤད་རྣམས་གསལ་བ་ཉིད་ནི། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཉིད་ཡིན་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ དོན་མེད་པ་ཡིན།དེས་ན་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཏེ། འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པར་རམ། སྐྲ་ཤད་དངོས་འདྲ་བར་ཤེས་པ་ནི་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་བདེན་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡང་སྔར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྟོགས་པ་སྟེ། སྔ་ཕྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མངོན་སུམ་འཇུག་ པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རང་རིག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དང་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་འཁྲུལ་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བ་སྟེ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ ནི་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།རང་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་དོན་མེད་པའོ་ཞེས་ཆས་དབྱེ་བར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་རང་རིག་པ་ཡིན་ལ། རང་རིག་པ་ལས་གཞན་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ ནི་མེད་དེ།མིག་ལ་སོགས་པའི་སྟབས་ཀྱིས་རང་རིག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དབང་པོའི་ཤེས་པ་དོན་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་མྱོང་བ་ནི་དབང་པོ་ལས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བར་མྱོང་བ་དབང་པོ་མེད་པར་མི་འཇུག་ན་ནི། མྱོང་བ་ ཐམས་ཅད་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ།དོན་ནི་ཅུང་ཟད་གསལ་ཞིང་ཅུང་ཟད་མི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མིག་མེད་པར་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དབང་པོ་མེད་ཀྱང་གསལ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་དོན་ལ་འཇུག་ཅིང་། དོན་ མེད་ན་ནི་དོན་མེད་པ་ཅན་ཏེ།དེ་ལ་དོན་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若以总性遍计，则发网等不应明显，而发网识岂非极明显？对此说：发网等明显性，因是识自性之义故，发网等即是自相。由明显性为义故，若显现自相，如何发网等无义？故发网等岂非不成总性？
此中说：发网等由自证性所经验之"是发网等"所生觉知，是总境者，因以相似性为境故。如是了知发网虚妄或似实发，是遍计自性，违背真实。与彼相似性亦随前自性而了知，非由前后自性直接趣入，故决定知是总境者。
若如是，则自证是自相境者，有分别识是总境者，则何为错乱？对此说：发网显现即根识是无义者。自证是现量，分别识是比量，根识是无义，应如是分类。
若说根识即是自证，无异于自证之根生识，因由眼等力生自证故。根识岂非从作用生？自性明显经验非从根趣入。若明显经验无根不趣入，则一切经验皆明显，义岂非稍明稍不明？若说无眼如何是明显性？梦识无根亦非明显自性耶？故根识趣入于义，无义则成无义者，因于彼无得义故。

།སྤྱི་ཡང་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །དོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། །དེ་ལྟར་འདོད་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དེ། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་རྣམས་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཡིན་ན། སྤྱི་ ཡང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ཏེ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དོན་ཉིད་དང་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྤྱི་ཡང་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། འདི་ལྟར་སྤྱིའི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་མྱོང་ཞིང་། རང་གི་མཚན་ ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་སྤྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྤྱི་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་ཉིད་དོ། །འཇལ་བས་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དཔྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་ལ་ དཔྱོད་པས་སྤྱི་ཉིད་དང་མི་གསལ་བ་ཉིད་དོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་སྤྱིའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པ་བཞིན་དེའི་རྣམ་པ་ཡང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྤྱིར་འགྱུར། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་རིག་པ་ལ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་ཇི་ལྟར་ཕྲད་ཅིང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱི་མེད་པར་ས་བོན་མེད་ན། ཇི་ལྟར་སྤྱི་ཡིན་ ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཀུན་ལ་མཚུངས་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །དེ་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྲ་བོ་དང་ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བ་ལང་གི་རྣམ་པ་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་དང་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའི་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་ རྣམས་ལ་ནུས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཕྱི་རོལ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རམ། བརྒྱུད་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་དེ་ཡང་ལོག་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེས་ན་མི་བསླུ་ བ་ཞེས་བྱའོ།།རྣམ་པ་ལ་སྤྱིར་ཇི་ལྟར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་སྤྱི་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བར་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་གང་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྣམ་པ་ཙམ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྤྱི་འཛིན་པར་བྱེད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་པའི་རྣམ་པས་སམ། སྤྱི་ལས་གསལ་བ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ།

"总亦因识自性故，
应成义否？若问此，
如是欲故无过失，
义之自性即是总。"
若发网等由识自性是义，则总亦应成义自性及明显自性。此中说：如是即是欲求，由识自性总亦是义性及明显性。故无此过，如是总识明显经验，亦是自相。
若因总是识自性故，是自相及明显，如何总显现不明显？说：彼义由外境自性是总性。量度即考察彼自性之义。由考察义故是总性及不明显性。
若说若识即显现为总相，则如识，其相亦因差别故，如何成总？于了知识相时如何触及外境义？若无外境总为种子，如何是总？
说："由一切同等性故，依彼返遮故"。于花斑黑等一切显现牛相同等自性，故由见解相成一义故，说外境有功能。彼等外境亦因生于异类返遮所依故，或因间接由外事力生解故，彼分别趣入返遮事，故说不欺。
如何思维相为总？因色等无差别即是总，岂非比量境？如是必定自相是比量境，若非如是，则比量非量。如何当比量以相而已为境时，由不知自相故不趣入，虽比量取总亦不趣入外境。故不应许由识相或由总了知诸明显。

།འོན་ཏེ་དང་པོ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྤྱི་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་། སྤྱི་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་ནས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ན་ནི། སྤྱིས་ཀྱང་གསལ་བ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང གསལ་བ་ཉིད་སྤྱིར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་མཚོན་ནས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི། སྤྱི་འདི་ལྟ་བུ་དག་སྣང་བ་བརྒྱུད་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ལས་རིགས་གཞན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ན། དེ་ཡང་རིགས་གཞན་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར། ཐུག་པ་མེད་པར་ འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མཐར་གསལ་བ་དག་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། བརྗོད་བྱ་ཉིད་ཕྱིར་དེ་དངོས་མིན། །དབང་ཚོགས་འབྲས་བཅས་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྤྱིའི་ཤེས་པས་རྟོགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེས་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་ཚོགས་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ འཛིན་པའི་དོན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་འདོད་ན།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་དབང་པོ་མེད་པར་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བས། ད་ནི་དབང་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་དབང་པོས་ནི་བདེ་བླག་ཏུ་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་དབང་པོ་ཡོད་པའི་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་མིག་ དང་བྲལ་བ་ཅན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྒྲ་ལས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་སྒྲ་ཉིད་ལས་བདེ་བ་རྟོགས་ན་ཡོངས་སུ་དགའ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཞན་ཡང་དབང་པོ་མེད་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ། མཐོང་བ་ མེད་ན་ཡང་ཡོད་པས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སྒྲ་ཉིད་ལས་གསལ་བར་མཐོང་བ་སྐྱེ་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ལོང་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཁོ་ནར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་བའི་སྐབས་ཅི་ཞིག་ཡོད། འོན་ཏེ་ ལས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་འབྲས་བུ་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་སྟེ།དངོས་པོ་རྣམས་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ན་འབྲས་བུ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དབང་པོའི་ཚོགས་སྐྱེ་རུ་ཆུག་ན། དེ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པར་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲ་ ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

若说初由比量了知总性，由总性表示而知故能了知明显，非差别自性，则总亦不了知明显，于彼亦明显性岂非显现为总？若说由表示而知故了知总，则如是诸总显现无有间接。
又从一类推度他类时，彼亦因推度他类故，成无穷。故最终为确定明显故，色等即应理为总。对此说：
"因所诠故非彼事，
因根聚有果故。"
色等事物非是总。若由总识了知色等，则彼时由声生之总相识，因经验一切色等明显自性故，根聚应成无果。为取色等故许眼等聚，彼了知色等亦无根从声等生，今根何所为？
若说根令易作，如是有根之喜乐，于无眼者则无。于乐等亦岂非从声知耶？故若从声了知乐，由遍喜故根何所为？又无根所生苦，于不见色等时亦有。
若无眼等从声即生明见，则彼时盲者亦应于声生识极明显显现色等故，何有苦处？若说由业力根等相续虽无果亦生，诸事非先起分别，由何无果故无生？且令根聚生，彼亦推度无果。如是亦不从声了知色等。故因所诠故，总非色等自性。

།འོན་ཏེ་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྱི་སྟེ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་ པོའི་ཚོགས་དོན་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། མིང་སོགས་བརྗོད་ཡིན་ན་སྨྲ་པོ། །ཉན་པོ་བརྗོད་བྱ་རྗེས་འབྲེལ་ཅན། །མིང་སོགས་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ན། །དོན་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངག་མིང་ལ་འཇུག་ལ་མིང་རྒྱུ་མཚན་ལའོ། །རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དོན་ གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་མིང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་མིང་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ན་སྨྲ་བ་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནམ། ཉན་པ་པོ་དང་འབྲེལ་ཏམ། ཡང་ན་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་ནམ། ནམ་ཡང་གང་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་ མེད་པ་ཅན་བཞིར་བརྟག་གྲང་ན།དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཉན་པ་དང་། སྨྲ་བ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་མིང་ལ་སོགས་པ་སྒྲས་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མིང་ལ་སོགས་པ་ཉན་པ་དང་སྨྲ་བ་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་རྟོགས་པར་ མི་འགྱུར་ཏེ།མི་རྟོགས་པར་འཇུག་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ངེས་པ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་ལ་ཚུལ་འདྲ་ལས། །འཁྲུལ་པས་འཇུག་ན་ཀུན་དུ་མིན། །ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །འོན་ཏེ་མིང་ལ་སོགས་པ་གང་དོན་གང་ ལ།དེ་དག་ཚུལ་འདྲ་བ་ལས་མིང་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་ན་དོན་ལ་འཁྲུལ་པས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་ལོ། །དཔེར་ན་མཚེ་མ་དག་གཅིག་བརྗོད་ན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཅིག་ཤོས་ལ་རྨོངས་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་འཛིན་པའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་ བའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར།འོན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་མིང་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་པོར་མི་རུང་སྟེ། མིང་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་ན་ཤེས་པ་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།འོན་ཏེ་མིང་ལ་སོགས་པ་ཡང་མིང་གཞན་གྱི་རྒྱུས་གཏོགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་མིང་ལ་སོགས་པའི་འཕྲེང་བ་རིང་པོར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མཚེ་མ་དག་ལ་ཡང་མིང་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

若说名与因相自性是总，为声所诠，色等是眼等境故，根聚非无义。此中说：
"若名等是所诠，说者、
听者、所诠随相属，
名等无相属时，
不能趣入义。"
语入于名，名入于因相。因相能显明义故，若许名等为所诠，则名等相应是有为，当时或与说者相属，或与听者相属，或与义相属，或与任何皆不相属，应作四种观察。
其中若许声诠与听者、说者相属之名等，则不能趣入外境义，因了知名等与听者说者相属故，不能了知异境异者，若不了知而趣入，则应趣入一切，决定亦成无义。
"若由似义相，
迷乱趣入非遍，
于境非迷乱。"
若名等于某义，由彼等相似故了知名等而迷乱趣入义，义即外境。如双生子说一者，由相似故迷于他者而趣入。此非如是，若从取名与因相之声生识，如何成迷乱？若是迷乱，则成无境。如是不应为名等能取者，因不取名等自性故。唯于显现自性时，识是事物能取，非他。
若名等亦由他名为因而了知，则成名等长串。故于双生子亦不成取名等识迷乱之喻。

།དེར་ཡང་སྒྲ་ལས་མིང་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་སྟེ། མིང་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མཚེ་མ་ལ་སོགས་པ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བརྩད་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མཚེ་མ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་ཡིན། ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཚུལ་འདྲ་བ་ལས་འཁྲུལ་པས་འཇུག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐམས ཅད་དུ་མ་ཡིན་ཏེ།མཚེ་མ་དག་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཀྱང་གཞན་ཁོ་ན་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྐུལ་བ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཅན་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཚུལ་འདྲ་བ་མེད་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་ལ།མིང་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་མེད་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་དེའི་ཡིན། གཞན་ཡང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། སྨྲ་བ་པོ་དང་ཉན་པ་པོའི་ཡུལ་དུ་མིང་ལ་སོགས་པས་བསྐུལ་ན། ཇི་ལྟར་དོན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ ཤེས་པར་འགྱུར།ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་མཚེ་མ་ལ་བརྗོད་པ་ན། ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པའི་དེ་དང་འདྲ་བ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྨྲ་བ་པོའི་ཡུལ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་བརྗོད་པ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མིང་གི་ཚུལ་ལས་ཡིན་པས། ཡུལ་དུ་ཡང་འཁྲུལ་པས་རྟོགས་པའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཡུལ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་སྟེ། ཡུལ་མེད་པའི་མིང་བརྗོད་པ་ན་ཡུལ་དང་འབྲེལ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སུ་ཡང་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མིང་དང་གཟུགས་དག་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་ཕྱི་རོལ་ལ་འཇུག་ན་ནི། དེ་ལ་ཡང་ཅི་མིང་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ དུ་འདོགས་པ་ཡིན་ནམ།ཡང་ན་ཕྱི་རོལ་པ་མིང་ལ་སོགས་པར་འདོགས་པ་གཉིས་སུ་བརྟག་ན། གལ་ཏེ་མིང་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་དུ་འདོགས་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ནི་མིང་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། གང་དུ་ཤེས་པ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུ་ འཇུག་པར་རིགས་ཀྱི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མིང་ལ་སོགས་པར་འདོགས་ན་ནི། ཕྱི་རོལ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་མིང་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དུ་ མ་བྱས་པར་གདགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

于彼亦从声了知名等，由了知名等如何趣入双生子等义自性？故由诘难相同故，如何双生子等为喻？虽许由说相似故迷乱趣入，然非一切处，虽决定双生子为一，亦非恒时趣入他者，因见唯趣入所劝故。
有身与无身二者无相似，无相似相时如何是迷乱？如是色等自性是外境，名等是无身，否则如何是不相应行？又于境亦不成迷乱，若名等劝于说者听者境，如何成知向义分？说定境之双生子时，非了知住他境之相似者故。
若说说者境亦无说自性，然由名相故，于境亦由迷乱了知。若尔，因不说境故，如何趣入义分？说无境之名时，谁亦不趣入与境相属之色等。
若执名与色为一而趣入外境，于彼亦为安立名等于外境耶？抑或安立外境为名等？二者观察。若安立名等自性为外境，则岂非了知名等？如何是趣入外境？于何处识显现，理应趣入彼处，非他，因成太过故。
若于义自性安立为名等，则应了知外境，非名等。凡所思维为外境者即是识境，因非成境不能安立故。

།འོན་ཏེ་གང་གི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་སྒྲ་ལས་རྟོགས་ཀྱི། དོན་ལ་མི་རེག་པར་འདོད་པ་དེའི་ཡང་ཕྱི་རོལ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཤེས་མཚུངས་མིན། རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་བློ་ཉིད་ནི། །སྐྱེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་སྟེ་ཤེས་ པའི་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བློ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་སྟེ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་རང་གི་རྣམ་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་སེམས་པས་སྐྱེ་བོ་འཇུག་ པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡང་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེན་ནས་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། སྨྲས་པ། གཞན་ལ་དེ་མིན་ཏེ། བློ་ལ་ཁས་མི་ལེན་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་ དོན་དུ་སྣང་བ་ཅན།།ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཤེས་པ་ལས། །ཐ་དད་པ་ནི་ཚད་ཅན་མིན། །ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་བྱར་འདོད་པ་གཞན་ལ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་དེ་མེད་ན། ཅི་སྟེ་འཁྲུལ་པས་འཇུག་པ་ཡིན། ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན་བློ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་དག་དོན་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མིང་ལ་སོགས་པའམ། མ་རྟོགས་པར་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ ཉིད་དུ་ཞེན་པར་འགྱུར་གྲང་ན།དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་མིང་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་ན་ནི། ཇི་ལྟར་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ཡིན། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མིང་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་ན་ཡང་དོན་ གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འཐད་དེ།ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འདོད་དེ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ཚད་མའི་སྟོབས་ལས་འོངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཁས་ལེན་ན་སྟེ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ཁས་ལེན་ན། མིང་ལ་སོགས་པ་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚད་མ་མེད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཚད་མ་མེད་པ་སྟེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་ནོ།

若说从声了知识相而不触及义，彼亦如何趣入外境？说：
"非知相同，如是相智，
因生故。"
于说识即识相为所诠，无有趣入过失相同，因生如是智相即境相故。如是由习气醒起而生智，由思维自相即殊胜境之义所作，见众生趣入故，全无相违。
若毗婆沙师思维从声生识具名与因相，亦执彼名与因相为外境而趣入。说：
"于他非彼故，因不许智故，
显现外境智，
虽许异于识，非量，
因无成立返遮故。"
于许名等为所诠之他者，若无具相之识，云何由迷乱趣入？何故？因不许如是相智显现为外境故。识即无相，外境具相故。名与因相亦非增益于义，如是或名等，或不了知而执为义自性。
其中若声生识执名等为自性，如何执为义自性？说执自性了知他性不应理。若不了知名等，如何应理了知为义相？因成太过故。如是一切应以一切自性了知。
若许识具名与因相，因说具相识从量力而来。此中说：若许，即若许具相识，名等缘名与因相之识，无异于量，此即无量取故无量，即于彼自性无量者。

། འདིར་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་པའི་མིང་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མ་རྟོགས་པའི་མིང་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་མིག་གི་ཤེས་པ་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་གྱི།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་མིང་ལ་སོགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྣང་བ་ལ། མིང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་མིང་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ མི་འཐད་དེ།མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་ལྡོག་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་དང་དུས་སུ་འབྱུང་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། རེས་འགའ་བའི་ཤེས་པས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྒྲ་ལས་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་ནི་བརྡ་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་མིང་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་ཀུན་དོན་ལྡན་ན། །རྨི་སོགས་ན་གཞན་དུ་མཐོང་ཕྱིར། །རིགས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།།དེ་ལ་རྣམ་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་བྱ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་གྱི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། ཅུང་ཟད་ཀྱང་རང་གི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན།ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མིང་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱབ་ པ་ཅིས་ཤེས་ཏེ།མདུན་ན་གནས་པའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་ཉིད་དོན་དུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཐམས་ཅད་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་དོན་དང་ལྡན་ན་ཡང་དོན་བྱེད་པ་དང་མི་ཕྲད་པས་འཁྲུལ་པར་གནས་པའོ་ཞེ་ན། དོན་བྱེད་པ་དང་བྲལ་ བས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ན།ཅི་སྟེ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན། གཞན་ཡང་དེ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ན་དམིགས་པ་མེད་པ་ཅན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པའོ། །འོན་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་འདོད་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

此中从声生识显现为境相，非执持异于彼之名等。故了知未了知之名等非善。若尔，如何眼识显现为成其自性之青等，非显现外境，然有外境。如是从声生识显现名等成其自性，于具名相之识有益之异名等存在耶？
此不应理，因成立眼等识返遮故。眼等识虽有眼等，因了知于各别决定境时生故，由暂时识成立有益于具彼相识之外境。从声生识由仅作表示而生故，于彼思维异于识之名等非有。
"若诸识具义，
梦等见异故，
不应理。"
岂非诸识皆无相耶？其中相即显现为青等。故所知青等一切相是义之相，非识之相。故诸识皆具义，全无自相故，如何是迷乱？识相非显现为外相故，故从声生识亦因具所缘故，如何名等无量？
此中说：诸识具所缘之遍，以何了知？经验现前相非是义有。如是则无迷乱非迷乱分，因一切具义故。若说虽识具义，由不遇义所作而住为迷乱。由离义所作，如何不成无所缘？云何非无义？
又于梦等见无所缘故，应理是无境。若许梦识具所缘则不然，因于彼不成故，因于任何具所缘皆不成故。

།སད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སད་པའི་གནས་སྐབས་རྨི་ལམ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས པ་ནའོ།།གཞན་དུ་སྟེ་ཡུལ་མེད་པར་ཡང་མདུན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནམ་དེ་བས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དོན་མེད་པ་ཅན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ སྨྲས་པ།འདུ་བྱེད་ལ་མ་ཡིན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་སྣང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ནི་མིང་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལས་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེའི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ལས་ སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་པ་ཅན་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ ལམ་དུས་གཞན་ན་ཡོད་པའི་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་པ་ཅན་དུ་སྣང་བར་བྱེད་དོ།།དེས་ན་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་གི་།བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་གྱི། ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། ཐོགས་མེད་ཕྱིར་ན་སྔོ་སོགས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པའི་གཟུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། རྨི་ལམ་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་རྨི ལམ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་ནི་ཡུལ་འདྲ་བར་གླང་པོ་ཆེའི་ཚོགས་མཐོང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཁང་ཆུང་ན་ཉལ་བའི་ཚེ་རྩིག་པས་ཆོད་པ་ཅན་དུ་ཡང་བདག་ཉིད་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐོན་པར་སྣང་བ་དང་། རྨི་ལམ་ན་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་སྡོང་པོ་བསྒྱེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་གཏན་དུ་བལྟར་མེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ ཅད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་སྣང་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དུས་གཞན་ན་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དུས་གཞན་དུ་མཐོང་ན་ནི་སད་པའི་ཚེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ན་མཐོང་བའི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲུགས་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།

若问于觉醒识岂非有耶？如是，因觉醒时位于梦中无故，梦识无所缘。故于梦及二月显现识等。于他即无境亦见现前故，说诸识具义不应理。
若说梦识岂非亦是眼等境者，故梦识无义不应理？此中说："非于行，因显现青等故。"于梦识显现青等，因离彼名等相故。故从显现青等相生梦识，非从不相应行生。
若说梦识境非青等，然外事具异境时之梦识境，如是于梦识亦显现他生事。或显现此自境时或具异境时之异境时者。故于梦等亦显现颠倒，非一切自性无境之识。
此中说："因无碍故非青等。"青等非应理为梦识所取，因梦中显现与青等不相顺故。如是外事具碍，梦青无碍等故。如是若梦中有外事，则见同境象群，如是于小屋卧时亦显现自身出于隔墙外，梦中象等负树等果永不可见，彼等一切不应理。
若说显现异境时事，故彼无义所作。若见异时有事于异时，则觉醒时亦应见梦等中所见时有事故，一切当成错乱显现。

།འོན་ཏེ་སད་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བཟློག་པར་སྣང་བ་ཉིད་གནོད་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དོན་དང་ཕྲད་པ་ཡོད་པས་ཟློག་པ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་དང་ཕྲད་ པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཉིད་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་དོན་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རྨི་ལམ་ན་དོན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཕྲད་པ་མ་ཡིན། རྨི་ལམ་ན་དོན་མེད་པས་ཕྲད་པ་མེད་ཅེ་ན། དོན་མེད་ན་ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་དོན་འཛིན་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་དུས་གཞན་ དུ་མྱོང་བས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྨི་ལམ་དུ་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་དུས་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་མི་ཕྲད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་དུས་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ལ་ད་ལྟ་མེད་པས་མི་ཕྲད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་ཡིན། འོན་ཏེ་དུས་གཞན་དུ་མཐོང་བའོ་ཞེ་ན། དེ་ཐོབ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ ལྟར་ཕྲད་པར་ནུས་ཤེ་ན།མཐོང་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་ནུས། འོན་ཏེ་རྨི་ལམ་ན་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་རིག་ཅིང་ཅི་སྟེ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པས་སྔར་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་རྨི་ལམ་དུ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ གཅིག་ཏུ་ཞེན་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྔར་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་ད་ལྟ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་དྲན་པས་མོས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་སྔར་བཟློག་ཟིན་ཏོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྔར་གྱི་རྡུལ་ཉིད་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་འཛིན་ན། དེའི་ཚེ་སྔར་གྱི་རྡུལ་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཅི་སྟེ་མི་མཐོང་བ་ཡིན། དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་ དོན་བྱེད་པ་དེ་བས་ན།དོན་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་སྟེ་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ད་ལྟར་ཡོད་པས་དྲན་པ་ཉམས་པས་སྣང་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཉིད་དེ་དེའི་སྐྱོན་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ།

若说因觉醒识无有损害故非颠倒显现？返显现即非经验有损害事耶？若说因有遇义故非返显现？遇义岂非即从颠倒显现耶？若说有义，如何知为颠倒？如是，梦中岂非执义？如何非遇？若说梦中无义故无遇？无义如何是梦中执义？
若说由他时经验而经验梦中外事？如是，如何他时所见非遇？若说他时有者今无故不遇？如是，如何是经验？若说是他时所见？则应得彼。若说无有如何能遇？如何亦能见？
若说梦中即经验青？岂非不知耶？如何了知青而何故非具彼相识？若说由执青为一故，先见青成就于梦中？如是则一切所执皆从先见，非今见。此即由忆念胜解，彼亦已破。如是若执先时极微于今时，尔时何故不见与先极微相属之义所作？有事亦由义所作故，因离义所作故，一切是迷乱识所取，非是事。
若说由先见事今有故，由忆念损坏而显现，尔时即颠倒显现，彼过亦已说。

།འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་བས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ནོ་ཞེ་ན།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་གསུམ་པ། འདིར་སྨྲས་པ། །ཡུལ་རུང་ཅན་གྱིས་མི་ཤེས་པ། །རང་གིས་ཤེས་ ཕྱིར་དེ་ཤེས་ཡིན།།དེས་ནི་མིང་སོགས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས། འོན་ཏེ་དེ་དག་རྨི་ལམ་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་མྱོང་བ་ནི་ ཚོགས་པའི་རྐྱེན་མེད་པས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ནི་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཉིས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་བདེན་པར་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་གཉིད་ལོག་པ་གཞན་དག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་བ་ཡིན། འོན་ཏེ་སྔོན་ མཐོང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཐུས་རྨི་ལམ་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཐ་དད་པ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་འབྱུང་བས་སྔར་མཐོང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་ཡུལ་རུང་བ་ཅན་ན་གནས་པར་གཉིད་ལོག་པ་ ལས་སད་པ་ན་མི་ཤེས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྨི་ལམ་ན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ།།འོན་ཏེ་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཟུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་ པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་གཟུང་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རང་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་སྔོན་པོ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་མིང་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མིང་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་པས་རང་གིས་མྱོང་བ་ཡིན་པ་ དེ་བས་ན་སྒྲའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི།དེ་ལ་དོན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཤེས་པའི་མདུན་དུ་བྱ་བའི་དོན་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་འདོད་པ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཅིས་ཤེས། །དོན་གྱི་ནུས་པ་མཐོང་ཕྱིར་ན། །དོན་མེད་ཅན་ གཞན་ཐོབ་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་འདི་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྣང་བ་ཅན་དཔེས་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་དོན་དང་ལྡན་པར་ཚད་མ་གང་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་དང་སད་པ་ན་མཐོང་བའི་མདུན་ན་གནས་པའི་ཡུལ་སྣང་བ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若说青等于梦等显现之事非世间，因从他因生故，故梦识是事境者。
《量理论释》卷三中说：
"境可知者不能知，
由自知故彼是知，
彼说名等为所诠。"
若说梦中青等非世间而生？如是，何故一切有情不了知？若说彼等于梦中经验青等，因无聚集缘故无所缘，青等聚集是梦中见因？此中说：若由二力于梦中真实见青，如是何故其他睡者不见？
若说由先见行力而梦中显现？如是，因从异于先行亦生梦中显现，因由先见行生故，彼青等即是梦识。如是于可知境处睡眠，从觉醒时不知之青等于梦中知故，应理彼青等即是识。
若说因了知为所取故非义识？非以所取方式了知，因执为自性故。以自性经验彼青等，非为所取。故因是自证故，梦等青即是识。故亦显示名等是识自性，因名等亦为他不知而自经验故，故从声力所生即是识，于彼无有义。
今为显示于识前作义无需要故，说：
"眼等智所许，
彼真实何知？
因见义力故，
无义他当得。"
此所说眼等智无颠倒显现者，以何量了知具义？因于梦觉所见现前境无差别故。

། འོན་ཏེ་དོན་གྱི་ནུས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གིས་མཐོང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་སད་པ་ན་མཐོང་བའི་དོན་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔར་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་དང་རང་གིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པ་དང་། ཕྱིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་དོན་གྱི་ནུས་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་རྨི་ལམ་གྱི ཤེས་པ་དང་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་དག་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་བརྡར་བཏགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སད་པའི་ཚེ་ འཇིག་རྟེན་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་དྲན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དེ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་མ་གྲུབ་འཇིག་རྟེན་པས་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པར་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལ་མེད་པ་ཉིད་འཇིག་ རྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་སོ་ཞེ་ན།འོ་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཐུག་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མིང་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མིང་ལ་སོགས་པ་དོན་དང་འབྲེལ་པ་སྒྲས་བརྗོད་པ་དེ་བས་ན་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འབྲེལ་མེད་ཅན་ནའང་འཇུག་པ་མེད། །གལ་ཏེ་དོན་དང་འབྲེལ་ལྡན་ན། །འདས་པ་མ་འོངས་བརྗོད་བྱ་མིན། །དོན་དང་ལྷན་ཅིག་དེ་འགགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མིང་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་བརྗོད་བྱར་མི་འགྱུར་ཏེ། མིང་ལ་སོགས པ་དོན་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་འགགས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་མིང་ལ་སོགས་པ་གང་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འཇུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མིང་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་ཀྱང་མི་ ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲ་ཡིས་སྤྱི་ནི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་ཐལ་བར་མི་འདོད་ན། །དེ་མིན་སྤྱི་ནི་ཡན་གར་བ། །འཛིན་མེད་ཕྱིར་རོ་འཛིན་ན་ཡང་། །དེ་སྤྱི་མིན་ན་གསལ་བ་མིན། །དེས་ན་རྟག་ཏུ་དམིགས་འགྱུར་རོ།

若说由见义力随行与返遮，如是觉醒时所见显现义，即先为他所见及自亦由比量了知，后亦当得，故应理为义力？如是则梦识及名与因相其他诸识当成无义，因于彼无外及随行返遮故。
又于梦识无义之了知假立为标记亦非有。若说于梦识觉醒时无世间成立之忆念生知？如何梦非世间成立而世间了知成为非世间成立，因成颠倒显现故。若说以世间方式知无于世间？尔时世间所无自性成无穷。故名等相应说者不应理。
若说名等与义相应由声诠说故当通达义？说：
"无相应亦不行，
若具义相应，
过未非所诠，
与义俱灭故。"
若名等是相应者，过去未来亦不成所诠，因名等与义俱灭未生故。若名等与任何无相应者，亦由无与义等相应故极明显当无行，因名等无义所作故，及不知义故。
"声执普遍故，
若不许过失，
非彼普遍独，
无执故若执，
彼非普非显，
故常当所缘。"

།རྟག་ཉིད་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་སྒྲའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་ པར་འགྱུར་གྱི་སྒྲའི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྤྱི་འཛིན་པའི་ཕྱིར།གང་འདི་ཐལ་བར་བརྗོད་པ་དབང་པོ་རྣམས་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་དེར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྒྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་གྱི་སྤྱི་ཙམ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པ་ལ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ཡན་གར་བ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གསལ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་ཡན་གར་བ་ཉིད་སྒྲའི་ཤེས་པ་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ཡན་གར་བ་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ སྤྱི་ཡན་གར་བ་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དེ་སྤྱི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྤྱི་འདས་པའི་གསལ་བ་འབྲེལ་པས་འདས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གསལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཁོ་ནར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། འདས་པ་གསལ་བའི་ རང་བཞིན་དུ་མེད་པས་ན་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་ཞིག་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་འདས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས།ཡང་ན་སྤྱི་ཡན་གར་བ་འཛིན་ན་གསལ་བ་དེ་དག་གི་སྤྱིར་མི་འགྱུར་ཞིང་གསལ་བའི་གསལ་བྱར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་རྒྱུད་པར་གཟུང་བ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་ཤེས་པས་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་རྟོགས་པ་མེད་པར་སྤྱི་ཤེས་ན་ནི་གསལ་བས་གསལ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྟེ་གསལ་བས་གསལ་བྱར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བས། སྤྱི་རྟག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། གསལ བས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་རིགས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།གང་གིས་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་སྤྱི་རྟག་ཏུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །གསལ་བ་ལས། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་གསལ་ ན་ནི།།རང་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་མཐུ། །ཡོད་ན་གང་དེ་ནུས་ལྡན་ཉིད། །འོན་ཏེ་རེས་འགའ་ནུས་མེད་ན། །དེ་ནི་ཀུན་དུ་ནུས་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་གསལ་བ་ཡོད་པ་ལས་སྤྱིའི་གསལ་བ་འབྱུང་སྟེ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱི་གང་ཡིན་པ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་སྐྱེད་ནུས་ན་ནི་དེ་ནུས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་རྟག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རེས་འགའ་སྤྱི་ལ་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།

"因常故"者，若说由声力执取普遍而非声境自相，故由执普遍，此所说过失诸根无义者不成。如是若声诠说自相则有此过，唯说普遍为所诠则无过者？非也，因不执独立普遍故，因具显现之普遍显现于声生识故。
若说独立普遍即声识境故，执过去等独立普遍者？此中说：若执独立普遍，尔时无过去等安立，因普遍非过去等自性故。若说由普遍与过去显现相应而说为过去？如是则唯与显现俱执故，因无过去显现自性，如何由显现灭门知普遍为过去性？
又若执独立普遍，彼不成彼等显现之普遍，亦不成显现所显，因不依显现而自立所取，不应理与彼相应故，因由自识了知因故非如灯等能显故。若无了知显现而知普遍，则非显现所显。故由离显现所显故，普遍当常所缘，当见空显现处类。
若问由何见常显现一切处普遍？故说"因常故"，趣向"当常所缘"。
"从显现，
若现前明显，
生自识之力，
有者彼具力，
若时无力者，
彼即遍无力。"
若说由有显现生普遍显现，依见故，故非一切处缘彼者？普遍若能生自境识，岂非即是力耶？故当常所缘。若说普遍有时无力者？尔时因遍无力故当不可得。

།འོན་ཏེ་གསལ་བ་དང་བཅས་པའི་སྤྱིས་རང་གི ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་ཀྱི།གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གྲོགས་མེད་ན་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་དེ། ནུས་པ་ཡང་གཅིག་པུས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཚོགས་ནས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ནུས་པའམ་མི་ནུས་པར། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་གང་། །རྟོགས་པ་ཉིད་ཕྱིར་གསོ་མིན་ན། ། དེ་ཟད་བྱ་ཕྱིར་ནུས་པ་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱི་དེ་ནི་ཤེས་པ་གང་ཞིག་སྐྱེད་པའི་ནུས་པའམ་ནུས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནུས་པའམ་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི། མི་འགྱུར་བའི་སྤྱི་རྟག་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཞིག་གིས་འཇིག་པར་ནུས་ཤིང་སྐྱེད་པར་ནུས། འོན་ཏེ་གསལ བར་བྱེད་པ་གསལ་བ་མེད་པར་དབང་པོས་མི་འཛིན་ཏེ།དབང་པོས་གཟུང་བའི་སྤྱི་གསལ་བས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣ་བས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས་གསལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་ཀྱི་མིག་གིས་ཤེས་པ་ནི་སྒྲོན་མ་ལ་ལྟོས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། །སྤྱིའི་ཤེས་པ་དེ་ ལ་ཡང་།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་རྣམ་པའི་ཆ། །གང་ཡིན་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་སྣང་། །དེ་ནི་གང་གིས་དེ་རུ་སྦྲུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལས་སྤྱི་འབའ་ཞིག་ཤེས་ན་དེའི་ཚེ་བུམ་པའི་སྒྲ་ལས་བུམ་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་དཔེར་རུང་སྟེ། རིགས་ ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱོགས་ཉིད་དཔེར་མི་འགྱུར་ཏེ་དཔེའི་སྐྱོན་གྱིས་དངོས་པོ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་ཤེས་ན་དེ་ལ་དབང་པོའི་ཤེས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་སྒྲ་ལས་སྤྱི་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ་འབྲེལ་པ་འཛིན་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།སྒྲ་ལས་སྣང་བའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་ཡིན་ན། ཅི་སྟེ་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་གཟུང་བྱར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་གསལ་བས་གསལ་བར་གྱུར་པའི་དབང་པོས་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་ཏུ་རིགས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གང་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བར་ཐ་སྙད་འདོགས་ན་ཇི་ལྟར་མི་གསལ་བར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ལས་ སྐྱེས་པའི་ཤེས་པས་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

若说具显现之普遍能生自识，无显现等助缘则不生识，因力亦非独一生果，而是聚集而生故？说：
"彼力或无力，
自性所住何，
若非由了知，
何力为尽彼。"
彼普遍能生何识之力或无力自性，因不变普遍常故，何能助益显现等而能坏能生？若说无显现者根不取，因根所取普遍为显现所显故，如瓶等非耳所知故不依显现，而眼识依灯故者？此中说：
"于彼普遍识，
青等行相分，
所显随执取，
何者成彼中？"
若如瓶等由声唯知普遍，尔时由瓶声知瓶性故，如何瓶成譬喻？因成类品故。品性不成譬喻，因由喻过成事过故。故若由声自性知普遍，于彼根识何为？若无根识如何由声知普遍？因无执相应故。
若声所显行相是类，何故类自性成二根所取？于彼若声识所取是类自性，则彼即为显现所显之根所取，由彼自性当常执类。若说现量所知即是类自性者，如是若安立类自性为现量所取，如何知为不明显？因显现自性声生识当显现故。

།གཞན་ཡང་སྤྱིའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་སྔོན་པོའི་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཆ་མི་གསལ་བར་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྤྱིའི་ཤེས་པ་དེ་རུ་གང་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད། སྤྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གསལ་བའི་རྣམ་པའོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་མ་བཟུང་བར་དེའི་རྣམ་པའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཤེས། གསལ་བ་བསྐྱེད་པས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རིགས་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་གསལ་བ་མེད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་སོན་པའི་རྣམ་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ པ་གཞན་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་གསལ་བས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རིགས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་ཤེས་པའི་དོན་ཅན་ཕྱིར། །དབང་པོ་དོན་མེད་མིན་ཞེ་ན། །དེ་ཉིད་ཚུལ་གཅིག་སྒྲ་སོགས་ལས། །ཐ་དད་སྣང་ཅན་བློ་གང་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་སྤྱི་དང་ལྡན་པའི་གསལ་ བ་ཉིད་སྒྲའི་ཡུལ་ཡིན་པའམ་ཡན་གར་བ་ཡིན་ན་དེ་བས་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་ཆ་དང་བྲལ་བའི་ཐལ་བའི་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཉིད་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དབང་པོའི་ཚོགས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ན། དབང་པོ་རྣམས་དོན་མེད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲའི་ཤེས་པས་མི་གསལ་བར་བྱས་པ་འཛིན་ལ། མིག་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་ཚུལ་གཅིག་པ་ཅན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལས་ ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་གཅིག་པ་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡོད་ན་དབང་པོ་རྣམས་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མདུན་ན་ཡོད་པ་ མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འཛིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་སྒྲ་ནི་མདུན་ན་ཡོད་པ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སྒྲ་ལས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ ཉིད་དུ་བརྡ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ཡིན་ན་ནི་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པ་ཡང་སྒྲ་ཉིད་ལས་འདོད་པས་འདི་ལྟ་བུ་བདེ་བླག་གི་དོན་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ཉིད་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་ཞིང་ཆོད་པའི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ཡང་ སྦྱོར་གྱིས་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་མཆོད་པ་ཉིད་ལ་ནི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དེར་དེ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

又彼普遍识亦不明显随执青色形相分，即了知显现，具彼行相之普遍识由何生？非由普遍，因离青色行相故。若说由显现行相？未取显现如何知为其行相？若说由显现生？非也，应成无类，因无显现不执故。随顺行相非由青等异行相有，因彼由显现所作故当成无类。
若说："因现量识义故，根非无义者？"
"彼一相声等，
异显智从何？"
若普遍具显现或独立为声境，故于声生识无离青等行相分之过失。尔时若显现即声所诠，如是亦成根聚无义，然诸根非无义，因是现量识果故。声识执不明显，眼等执色等彼现前者？此中说：彼一相具异显之智，如何由声等了知？因外色等一相彼自性了知即是现量故。
若声生识有自性了知，诸根定成无义。若说因不执现前故非自性了知者？如是声因不执现前故应成非现量。若说声由一切自性执故是现量者？尔时由声亦当了知外境，因了知彼标记故。
若说眼等为易了知义者，易了知亦许由声故，如是易义相等。若说于过去未来用声，亦用于已断现在，然于所见供养则不用声，因于彼彼无义故。

།འདས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོད་པ་མ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ནི་བདེ་བླག་ཏུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དབང་པོ་རྣམས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འདས་པ་ལ་ སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ།དམིགས་པར་གྱུར་པ་ལས་གཞན་པའི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པའི་མཆོད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བླག་ཏུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོད་པའི་གླུ་སྒྲ་མངོན་དུ་བྱས་པས་བདེ་ བླག་ཏུ་ཤེས་ཤིང་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཆུའི་རླབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་པར་སྒྲ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ཅན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྒྲ་འོང་བར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་རིང་པོ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ཕྲད་ན་ནི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ཡང་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་སམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་ཤེས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་དོན་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན། སྤྱི་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདིས་ཀྱང་སྤྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། གསལ་བའི་ངོ་བོ་གཞན་རྟེན་ཅན། །མ་གྲུབ་ཕྱིར་རོ་ཐ་དད་ན། །ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་འབྲས་བུར་བརྗོད། །རང་གི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་རག་ལས་མེད་པ་ཡང་། །རྟོག་པས་འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །ནམ་ཡང་འབྲས་མིན་ཇི་ལྟར་འབྲེལ། །གཞན་ཉིད ཡིན་ན་དེ་འབྲེལ་མེད།དེ་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རིགས་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་དམ་ཐ་མི་དད་པར་བརྟག་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རིགས་དང་ལྡན་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པ་ཅན་ རང་རྒྱུད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་གསལ་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རག་ལས་པ་མེད་པ་དང་ཐ་དད་པར་འཛིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་ལས་སོ་སོ་ཐ་དད་པར་སྤྱི་ཁས་ལེན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གསལ་བས་སྤྱི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་འབྲས་ བུ་ཉིད་ནི་ལྟོས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་རིགས་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་ན་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རིགས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི་གསལ་བ་སྤྱིའི་རྟེན་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ འབྲེལ་པ་ཅན་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པས་རང་གི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་གྲུབ་ན་རག་ལས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若说过去色等及未见断者非易作，故诸根有果者？尔时自性了知如何具过去等？因无缘外过去等色了知故。现量所知供养因执自性故非易作，如是已断歌声现前则易知生喜。
若说如水波方式来之供养是声了知者？因了知远境故，如何声能来？若远境声了知与身根接触，则色等亦应接触。故由声或比量知外境时，亦当了知自性故，诸根岂非无义？故说：
"普遍非事物，
依他显现性，
未成故异时，
说依为果义。
由自因成故，
果无所依亦，
分别作相应，
非果何相应？
若异彼无系，
故成无自性。"
类与显现异或不异观察时，首先具类显现自性非理，因显现自性不依他而自立成故。如是诸显现互无所依而执为异。若许普遍异于显现者？尔时显现应生普遍，若非如是则不相应。如是果性即依声所诠。若类依显现则定成其果。
若说类非成果，因显现显为普遍依故与彼相应，如蔷薇等与瓶等相应者？彼非理，因果乃至芽等分别与自因相应，因果成则无所依故。

།ཇི་ལྟར་ཇི་སྲིད་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་དེ། སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཡང་རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་ འབྱུང་བས་རག་ལས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་རྒྱུ་ཞིག་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཡང་གང་ཅུང་ཟད་འབྲས་བུར་མ་གྱུར་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟེ་དེ་བས་ན་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའམ་སྤྱི་དེ་ཡིན་ན་ཡང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ སྤྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་པ་སྟེ་སྤྱི་རང་རྒྱུད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་སྤྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་མེད་པ་ཡང་སྤྱིར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མེད་པ་རིགས་སུ་འགྱུར་མིན་ཏེ། །དེ་དག་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རི་ བོང་གི་རྭ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་ཡང་སྤྱི་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །འོ་ན་ཡོད་པའི་སྤྱི་རུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྤྱི་རུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་གསལ་ བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་མེད་པ་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རྟགས། །ཁྱད་པར་དེ་ལ་འཇུག་དོན་ཅན། །རིགས་དེ་སྒྲ་ཡིས་གསལ་བར་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིགས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིགས་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་རང་ བཞིན་མེད་པའོ།།གལ་ཏེ་རིགས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་སྒྲས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །འོན་ ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པའི་རིགས་སྒྲས་བརྗོད་ན་ནི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྒྲ་འགོད་ཀྱི་གྱི་ན་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ནི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱད་པར་དེ་ལ་འཇུག་པའི་དོན་ ཅན་ཏེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྒྲས་རིགས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རིགས་པ་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། །ཆུ་མེད་པའི་སྨིག་རྒྱུ་རྟོགས་པས་བདེན་པའི་ཆུ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་རྣམས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་དེར་ཀུན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས་པས་ནི་ཕྱི་རོལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆུ་དང་ཕྲད་པ་མེད་དོ།

如是乃至果未成时唯是分别，生时亦与因同生故无所依。自因坏时亦由了知作相应。若某物全非果，如何相应？因过遍故。是故若异或彼普遍亦无相应，故成普遍无自性，因普遍自立不应理故。
若说若普遍非无自性，则无亦成普遍，因彼亦无自性故者？说：
"无非成为类，
因彼等无依。"
兔角等无亦非普遍性，因依自显现故。若问何故不成有普遍？此中说：有无不成普遍，因有无无所依故。具普遍相因依显现故是普遍。故：
"无性依自性，
相为入别义，
彼类声明显。"
因如是类不可说即彼或异故，类无事且无自性。若说类若无事则应用声于自相，因自相是所诠者？非也，因说类成无事故，说自相非声所诠。若说无自性类为声所诠则声用成无义，因非为了知有作用事物而立声故。若说普遍非无义故不用声者？此中说：为入别义，即非为得义而声显类。
若说由了知如理无，如何得自相？因了知无水阳焰不得真水故。非也，因依诸性一一相续而遍了知彼类故当得。由阳焰知水因无关外境故不遇水。

།ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རིགས་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། རིགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་མོད་ཀྱི། གཅིག་པ་ཉིད་ དུ་ཇི་ལྟར་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ།ཕྱི་རོལ་དང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གང་གིས་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་སྣང་བ་གང་། །དོན་གྱི་དེ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ། །དེ་འཁྲུལ་ཐོག་མེད་དུས་ནས་ནི། །བརྫུན་པ་མཐོང་གོམས་སྤྲུལ་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲོ་འདོགས་ པ་ནི་ཕྱི་རོལ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལས་མ་ཡིན་གྱི།འཁྲུལ་པ་བརྒྱུད་པ་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་དེའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་གསལ་བ་མཐོང་བ་ལས་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །དོན་གྱི་དེ་ཉིད་དུ་འཛིན་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཁྲུལ་བ་སྟེ།ས་བོན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་དེ་ལ་གོམས་པ་དེས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །ངེས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཡོད་པའི་སྤྱི་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ ལས་སྤྱིར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྤྱི་ནི་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལོག་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན་དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྤྱི་གང་ཡིན། །གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །སྒྲ་འདི་དག་གི་མཐར་ཐུག་ གང་།།དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཅི་ཡང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ནོ། །སྤྱི་གང་ཡིན་པ་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཅན་གང་ཡིན་པའི་སྒྲ་དེ་རྣམས་ནི་སྤྱི་དེའི་ངོ་བོ་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དངོས་ པོ་མེད་པར་བརྗོད་དོ།།དོན་དམ་པར་ནི་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། དཔེར་ན་བློའི་རྣམ་པ་ཕྱི་རོལ་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་པོ་མེད་པར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་སྒྲའི་གོ་བར་བྱ་བ་སྟོང་པ་གཞན་སེལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞུང་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།

岂非由诸自性力生类了知？虽类具自性相，如何执为一？因未见与外境为一，由何执为一者？说：
"彼性所显现，
执为义自体，
彼迷无始时，
妄见习幻现。"
增益非唯由见外境，亦有由迷续，如胜论等了知。故彼类性所显现不明自性，由见显现如何成？即是迷乱。执为义自体者亦是迷乱。若问无种如何迷？说：彼无始时妄见习故幻现。定说此义：从无始时见有普遍即迷为普遍，非关外境。
若说普遍是遮遣，彼亦具遮义自性，故如何普遍非事物者？说：
"诸义普遍性，
异遮为相者，
此等声究竟，
彼性全非有。"
外义诸普遍即异品遮遣自性。普遍究竟即穷尽，彼等声因普遍性异于显现全无所有故说无事。胜义中唯是自相自性，如智相依外境说无事。由智自性是事物。或依声所诠空遮他配释论文。

། འོན་ཏེ་རེ་ཞིག་སྤྱིའི་ཤེས་པ་ཡོད་ལ་དེ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའི་སྤྱི་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ་འདི་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་སྟེ། དེ་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་རིགས་རྣམ པ་དང་བཅས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། ངོ་བོ་མེད་ཅན་སྤྱི་བློ་ལ། །སྤྱི་ཉིད་དུ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དོན་འཁྲུལ་པ་ལ་སྤྱི་ཡིན་པར། །འདོད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ནི། །ངོ་བོ་ཅན་མིན་བསླད་ཕྱིར་དང་། །དོན་དངོས་དེ་ཉིད་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྤྱིའི་བློ་ ལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི་གལ་ཏེ་བློ་ལ་རྣམ་པ་མེད་པར་གྲུབ་ན་སྤྱི་ཡིན་པར་འདོད་དེ།དེའི་ཚེ་བློ་ལས་དེ་ཐ་དད་པར་ངེས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐུན་མོང་བའི་ངོ་བོར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དོན་དེ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྱི་རུ་རྟོགས་པ་དེ་ བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་སྤྱི་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ་སྤྱིའི་བློ་ལ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་ངོ་བོ་མེད་པ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཤེས་པ་གཞན་དང་ཐ་མི་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེར་རིགས་སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་འཁྲུལ་པ་ཅིས་ ཤེས་ཤེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་ངོ་བོ་མེད་པ་ཅན་དེ་ཡང་བསླད་པའི་ཕྱིར་དང་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ཅན་དེ་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སྤྱི་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ངོ་བོ་མེད་ པས་བརྗོད་བྱ་མིན།།རྣམ་འགས་བརྗོད་ཕྱིར་བརྗོད་བྱ་སྟེ། །དངོས་པོ་འདོད་ན་དངོས་པོ་རྣམས། །ཅིས་ཀྱང་བརྗོད་བྱ་མིན་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་མེད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཡིན་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐ་དད་པའམ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལེའུ་དང་པོར་གཏན་ལ་ཕབ་པོ།།དེ་བས་ན་སྤྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་སྤྱི་གཞན་ལ་གཞན་ཡིན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་གཞན་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྤྱི་དེ་དངོས་པོར་ འདོད་ཅེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་རྣམས་ཅིས་ཀྱང་སྟེ། རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བར་མི་རུང་སྟེ། གསལ་བ་ལས་ནི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།

若说暂且有普遍智，彼中所显义相之普遍实有，如是若谓智相无义自性因显为异故，则不应说无异于智之普遍，因彼无相且类具相故者？此中说：
"无性普遍智，
亦见为普遍，
义迷为普遍，
若许彼亦非，
无性染污故，
义事彼无故。"
若成立智无相，则许普遍智中所显为普遍，尔时应定说彼异于智成普遍，因见彼自性为共相故。然彼义是迷乱，如智自性了知为普遍，虽是迷乱亦成了知。故彼普遍是智，因于普遍智见无性普遍相故。智非与他智不异，故彼中显类即是迷乱。
若问何知类迷？因彼无性且染污故，及具义事彼无义事故。故普遍非外境。若说普遍虽不可说即彼或异仍成事物者？非也，因：
"无性非所诠，
由分别故诠，
若许事诸事，
定非非所诠。"
若不可说即彼或异者即无自性，若是事物定有异或无异故，如第一品中已定。故普遍无事故非所诠。若说普遍于他说为他故，由某分别可说普遍异故许彼普遍为事物者？此中说：诸事物决定即以任何方式皆应可说，因应从显现说为即彼或异故。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་སྤྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། །འདིར་སྨྲས་པ། ཉེར་ལེན་ཐ་དད་པས་ཐ་དད། །ཉེ་བར་བཏགས་ཕྱིར་བརྗོད་བྱ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱི་ནི་སྤྱི་སྒྲ་གཞན་ལས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་རིགས་ཐ་དད་པར་ཤེས་ཤེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པས་དེས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ ལ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་སྤྱི་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི།དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་ཞེན་པ་སྟེ། དེས་ན་དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་ནི་དེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ་དོན་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་འདི་ལ་ ཡང་བློ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡོད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་རིགས་སམ། གསལ་བ་བརྗོད་བྱར་གྱུར་ན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་བརྗོད་བྱར་མི་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། འདས་པ་དང་ནི་མ་འོངས་པའི། །དོན་ལ་ཡང་སྤྱིའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི། །སྒྲ་རྣམས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ན། ། ཡོད་པ་མེད་ཆོས་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དོན་ལ་སྤྱིའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། སྒྲ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཅི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མེད་པའི་ཆོས་སུ་རིགས་ཡོད་བར་འགྱུར་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། མེད་པའི་ཆོས་ཡོད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་གསལ་བ་གཞན་གྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཡོད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འདས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདས་པའི་གསལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་སྤྱི་འདས་པར་རིགས་ཀྱི་ད་ལྟར་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རིགས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་བླ་བར་རིགས་མེད་པའི་ཆོས ཡིན་ནོ།།གང་མེད་པའི་ཆོས་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གམ་མེད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། ཆོས་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་འདས་པ་ཉིད་ཡིན། འཛིན་པ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འཛིན་པ་ཡང་ཤེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མངོན་ སུམ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ་ཞེ་ན།མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་སྒྲ་ལས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེ་བས་ན་འདས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཆོས་རིགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说若普遍非事物则如何成所诠者？此中说：
"取异故成异，
假立非所诠。"
普遍非由普遍声说为异于他。若问如何知类异？由色等近取互异故，于彼所生异相假立而知普遍异，非胜义异。如是执兔角等互异，故彼等是异。若说彼中唯智异相非义异者，此普遍何不许有异智相？
复次，若类或显现成所诠，则过去未来不成所诠，然非如是。因：
"过去与未来，
义中亦普遍，
因声得转时，
有无法何成？"
过去未来义中普遍因相瓶等声得转时，彼等声如何了知过去等法性？尔时无法有如何成？因无法有不应理故。若说有性显现是他法者，则如何了知有法性成过去性？应知过去显现法性之普遍是过去，非从现在。故与过去相关之类是过去故，定是无法。若无法性即非有，如虚空花或无性。
若说过去未来是有性了知，因彼法有故者。若有，如何是过去性？因执持过去故。执持亦岂非了知？若说因非现量了知故是隐蔽者，非现量性亦岂非由声现量了知？故何成隐蔽性？是故过去非有，彼法类亦非有。

།ཉེ་བར་བཏགས་ལས་དེ་འདོད་ན། །སྣམ་བུ་སོགས་ལས་མེད་གང་ ཡིན།།ད་ལྟར་བ་ཡི་བུམ་པ་ཡི། །མེད་པ་དང་ནི་ཉེ་བ་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་སྤྱི་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་མེད་པའི་ཆོས་དེ་འདོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དེ་ལ་སྤྱི་མེད་པས་དེའི་ཆོས་ཉིད་ ཅེས་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་སྤྱིའི་ཉེ་བར་འདོགས་སམ་སྒྲ་ཡིན་ནམ་གསལ་བ་ཡིན་ཞེས་བརྟག་གྲང་ན། གལ་ཏེ་རིགས་ཉེ་བར་འདོགས་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་ད་ལྟར་བའི་བུམ་པའི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་འདས་པ་ལ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་འབྲེལ་བ་ལས་ཡིན་ནམ། འདྲ་བ་ལས་འདོགས་ གྲང་ན་ཉེ་བ་མེད་པར་ཉེ་བར་འདོགས་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ།།འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བུམ་པའི་རིགས་ལ་འབྲེལ་པ་འམ་འདྲ་བ་མེད་དེ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་འདོགས་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་དོན་མེད་པར་སྒྲ་མི་འཇུག་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཇུག་ན་ཡང་མེད་པ་ལ་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འཐོབ་བོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་སྤྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་དང་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཉེ་བར་གདགས་པར་འགྱུར་བའི་ཉེ་བ་ཡང་བརྗོད་དགོས་སོ། །འོ་ན་ཏེ་གསལ་བ་འདོགས་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་འདི་ལྟར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བུམ་པ་ཡང་འདས་པ་ལ ཉེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་གང་ཞིག་གིས་ཉེ་བར་གདགས་པའི་གསལ་པའམ་རིགས་སམ།བརྗོད་པ་འདས་པའི་བུམ་པ་ལ་འཇུག་གི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཡིན། ཉེ་བ་མེད་པར་ཉེ་བར་གདགས་པར་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐ་ དད་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་སྤྱི་ཡོད་པས་ཐ་དད་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་ཡིན་ལ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲ་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། རྟག་ཏུ་དངོས་དང་བཏགས་པ་ནི། །བློ་ཡི་དྲང་མི་དྲང་འཇུག་ཡིན། །སེང་གེ་དང་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐ་དད་པའི་ ཁྱད་པར་ཅན་ནི་དངོས་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་བློ་ཉིད་ཀྱི་དྲང་པོར་འཇུག་པ་དང་དྲང་པོ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པ་ནི་དངོས་དང་བཏགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།རིམ་པ་བཞིན་དུ་སེང་གེ་དང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་སེང་གེའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་ནི་དྲང་པོ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སེང་གེ་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་སེང་གེ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་ཡིན་ནོ།

"若许由假立，
毯等何所无？
现在瓶无性，
与彼何相近？"
若说无法性于普遍不成，由假立许彼无法，非胜义者。因假立即非事物故，过去未来无普遍，故彼法性因不成。此中说：于过去等，是假立普遍耶？声耶？显现耶？且应观察。
若假立类，不应理。现在瓶普遍于过去假立，是由关联耶？由相似假立耶？若无近而假立，则一切于一切假立。过去与现在瓶类无关联亦无相似，因过去等应成有故。若假立声，亦不应理，因无义声不转故。若转则得无处声转。如是则普遍成无事。声与过去等由何近而假立亦应说。
若假立显现，亦不应理。如是现在瓶于过去何近，及于毯等何无近？由何因假立显现或类或言说于过去瓶转而非于毯等？无近不应假立。若说现在瓶等有异转因普遍故，有异转因者是实，于过去等假立声者。说：
"恒时实与假，
智正不正转，
狮子婆罗门，
童子世共许。"
异差别非实，然智正转与不正转是实假因，如次于狮子、婆罗门童子狮子声。于婆罗门童子因不正了知故假立彼为狮子，余于狮子如是说故是实。

།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་ནི་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གདགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་སྒྲ་ནི་བཏགས་པ་ཡིན་ལ་ད་ལྟར་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་དངོས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ལ་གྲགས་པས་དོན་ཅན་ལའང་། ། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་འགོད་པ། །དེ་དེར་དངོས་ཡིན་དེ་མཚུངས་ཕྱིར། །འཁྲུལ་རྟོག་ཅན་གཞན་བཏགས་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་འང་མེད་བརྗོད་པའམ། །ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་ནི། །ནུས་པའམ་མི་ནུས་གཙོ་སོགས་པའི། །སྒྲ་ནི་སྐྱེ་བོས་བྱས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུལ་གང་ལ་གྲགས་པས་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་སྐྱེ་བོས འགོད་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་སྒྲ་དངོས་སུ་ཡིན་ནོ།།དངོས་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་གཞན་ལ་གལ་ཏེ་སྦྱོར་བདེའི་ཚེ་བརྟགས་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་ཅན་འདི་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་བུའི་བྱ་བ་བྱེད་མི་ནུས་པ་མེད་པ་དང་འདྲ་ཞེས་ སྐྱེ་བོས་རྗོད་པར་བྱེད་དེ་བུ་ནི་བུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་ནི་དེ་ལ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་འགྱུར་རོ།།སྐྱེས་བུ་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་ནི་བཏགས་པ་ལས་མ་འདས་པར་དེ་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཏགས་ནས་གང་ཞིག་གཙོ་བོའི་སྒྲ་སྐྱེ་བོས་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་དངོས་སུ་དེ་ལ་དངོས་སུ་འགྱུར་ཏེ་དངོས་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གྲངས་ཅན་གྱིས་བཏགས་པའི་གཙོ་བོའམ་སྐྱེས་བུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུས་སྒྲ་དངོས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་དངོས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །དེ་བས་དངོས་པོ་གང་ཞིག་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་ཅིག་ཤོས་ནི་ཉེ་བར་ བཏགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།འོན་ཏེ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ནི་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཏེ་གཅིག་འཁྲུལ་བ་ལས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་ཞེས་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བའི་མིག་ལས་སྐྱེས་པ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཞིག་ལ་སྒྲ་ལས་བློ་ཅི་འདྲ། །སྣང་བ་དེ་འདྲ་མ་ཞིག་ལའང་། །རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡི་སེམས། །དོན་ཡོད་ཅན་ལ་དེ་ལྟ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་རྣམས་ལས་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དང་མི་གསལ་བའི་བློ་ཞིག་པའི་དངོས་པོ་ལ་རིག་པར་ འགྱུར་བ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཏེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་མི་གསལ་བའི་མ་ཞིག་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།

于瓶等，因无过去与现在迷乱知境故非假立。若说无关联声是假立，与现在瓶等有关联者是实者。说：
"凡由共许有义处，
世人诸声皆安立，
彼处是实同彼故，
迷乱分别他假立。
如有亦说为无性，
或如所计如是者，
能不能主等诸声，
皆是世人所安立。"
于某境由共许，世人安立无境声之处，彼处声是实。因与实相同故，于异于共许之他境，若适合安立则是假立，因有迷乱分别故，此是迷乱分别。如子等虽有，不能作子事则如无，世人如是说，"子非子"之声于彼是实境故成实。
能作事之士夫亦如假立不离假立，如是性假立后，世人安立主等声者亦于彼成实，因非实境故。数论所计主性或士夫因非有故，主性士夫声非实。世间于彼实安立名言。故某事物是无迷知境者是主性，余者名假立。
若说过去等境之知虽无境，然于现在从声生知是实境，因非由一迷乱一切皆尔故，如翳眼知迷乱，而非一切色等知从净眼生皆迷乱故。说：
"坏中声生知如何，
未坏中亦现如是，
耳等诸心于有义，
非如是故非实境。"
从诸声于坏事了知青等显现不明知，如是于未坏事亦见青相不明。

།དེ་ལྟར་མེད་པའི་དོན་སྣང་བ་དང་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་ནི་བདེན་པ་དང་ཡོད་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་ཅན་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བ་ཐམས་ ཅད་དུ་འཇུག་པ་དང་སླུ་བ་ཡིན་གྱི།མིག་དག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཅན་དང་མི་སླུ་ཁྱབ་སྐྱེ་ཞིང་སྒྲ་ལས་ན་ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་གཉིས་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །དེ་ནི་ཡན་ གར་བ་ཉིད་དུ།།འཛིན་པ་སྔོན་དུ་བཟློག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་སྒྲ་ལས་གསལ་བ་དང་བྲལ་བ་སྤྱི་འཛིན་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཉིས་སྣང་བ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་གསལ་བ་དང་བྲལ་བར་འཛིན་པ་དེ་ནི་སྔོན་དུ་དེ་སྤྱི་མིན་དང་གསལ་བ་མིན་ཞེས་བྱ་བར་བཀག་ ཟིན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སྒྲ་ལས་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་འཇུག་པར་ཅིས་ཤེས། འོན་ཏེ་རྟོགས་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་འཇུག་ན་ནི་ཞིག་པ་མ་ཤེས་པར་སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་མེད་པ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟ་བ་ཞིག་པ་རྟོགས་པ་འདིར་བཞིན་ དུ་མ་ཞིག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འདི་ལྟར་རྟོགས་པས་ཞིག་པར་ངེས་པར་བྱེད། འོན་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་དེ་མེད་པར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། འོ་ན་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་དངོས་པོ་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བར་གྱུར་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བར་གྱུར་ཀྱང་འདྲ་བ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་དག་ལ་འདྲ་བར་བརྗོད་པར་རང་གི་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་ན་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་འདྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དུས་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན། དུས་ཐ་དད་པས་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་དང་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཡང་སྔ་ཕྱིའི་ཤེས་པ་དག་དུས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དུས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།གལ་དེ་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་འཐད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་མེད་པར་རྟོགས་ པར་གྱུར་པ་སྤྱི་ཡིན་ནོ།

如是无义显现与无差别显现，于有真实与有境之耳等诸识中不存在。如翳眼见毛发遍行且欺诳，而净眼识于各别境决定，显现青等且不欺，周遍生。从声于坏未坏同一相故非执实事。
若说："因执唯总故，
二心应成相等者，
彼唯别体性，
执已先遮故。"
若说从声离显现执总，故于坏未坏所缘二知显现相等者。非尔，因彼总离显现之执，先已遮为非总非显故。故从声生知是无事境。
云何知于无事声生知转？若说了知即于无事转者，岂非不知坏而显现异无知无性耶？如是了知坏，未坏亦尔。故如是了知定坏。若说有疑非定无者，则若从声了知事，如何有疑？因显现不应有疑故。
若说虽显现由相似有疑者，亦非。于见异者说相似，若不显异性则是一性非相似。若说由时异故异者，由时异如何知事异及即彼？虽是有境，前后二知唯时异非事无异耶？若尔则过去等亦非时异，因非事异故。
是故若从声生知是事境者，过去等安立不应理。故从声生知定非事境。若说唯自相无差别了知是总者。

།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་དངོས། །ཁྱད་པར་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་ཡོད་ན་ཡང་། །དེ་དངོས་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཟུང་བ་ དེ་གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རང་བཞིན་གང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་སྟེ་དེ་བས་ན་སྤྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་དངོས་པོའོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་སུ་འགྱུར་ན་ནི་སྤྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ལས་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིང་གི་རང་བཞིན་ཅན་གང་ཞིག་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་དང་ བཅས་པའི་ཤེས་པས་མི་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དྲན་པ་དང་མངོན་སུམ་ལས་གཞན་པའི་རིག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྤྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དངོས་པོར་འགྱུར། དེ་དག་ལས་གཞན་གྱུར་བ་དེ། །དེ་དག་ངོ་བོ་མཚུངས་ན་ནི། །དེ་དག་གི་ཞེས་འབྲེལ་ བ་མེད།།ལྡོག་པ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་ཁྲ་བོ་དང་ནག་པོ་དེ་དག་ལས་སྤྱི་ཐ་དད་པ་ཉིད་མཚུངས་པར་ཁྲ་བོ་དང་ནག་པོ་ལ་ཡོད་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དེ་དག་གི་དེ་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སྤྱི་མ་ཡིན་ཏེ་ཀ་བ་བུམ་པའི་སྤྱི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།

若说从声生及比量知是事境者。说：
"互具差别者是实，
无差别如何得成？
虽有二自性，
彼实如何成一？"
若比量所取无差别是知自性者，则比量非事境。若说是事体随行自性者，则具差别自性外境如何成无差别自性？因具差别与无差别自性一性相违故。
若说随行与返遮自性于牛等由现量见，故总别自性是事者。此中说：若由随行返遮自性成二自性者，总别自性事如何成一性？若说由知是二自性事者，名自性"牛"等岂非随行了知耶？此为何？于根识不显随行性，因显具差别自性故。有分别知不明领受，非执明相。
因除忆念与现量外无余知故，如何总别自性成事？
"彼等异于彼，
彼等性若同，
彼等之系属，
无有返遮无过。"
若说斑牛黑牛彼等异总相同于斑黑者，若尔则"彼等之总"不成系属，因成异义故。故非总，如柱非瓶总。

།འོན་ ཏེ་སྤྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པའི་སྤྱི་ཀ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བ་ལང་ཉིད་ཡིན་ན་སྤྱི་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ཁྱད་པར་དང་འབྲལ་བར་ཅི་ལྟར་ཤེས། འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱི་ ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པ་ཁྱད་པར་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་སྤྱིའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཡིན་གྱི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གསལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གསལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སྤྱི་ཉིད་ ཡིན་ན་ཡང་དེ་བཟུང་བས་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ།།སྤྱི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ནམ་ཁྱེད་ལ་ཡང་སྐྱོན་འདི་ཇི་ལྟར་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ལྡོག་པ་སྤྱིར་འདོད་པས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཐ་དད་ན་ཡང་དེའི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། ལྡོག་པའི་སྤྱི་ལ་ ཉེས་པ་མེད་དེ་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་རིས་མི་མཐུན་པ་ལས་གཅིག་ལོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ།

若说因具总别自性故柱是瓶总者，若由总自性是牛性，岂非唯成总耶？于彼如何知离差别？若说与差别相系自性是总者，则亦应显现一切差别，因总是与一切差别相系自性故，且由现量取故。
若说执总自性非与差别显现相系者，不然，因离显现相系外无总自性故。若说具总相类自性，非与彼相系者，说具总相岂非即说与显现相系耶？因依显现是具总相，非依自性故。因彼住自性故是不共。若依显现是总性者，则取彼应取一切显现。
若说总非返遮相者，于汝亦如何无此过？如是许返遮为总者，亦如何成互具差别自性？若异亦不成"彼之返遮"系属耶？此中说：返遮总无过，因互具差别者有从他返遮故。如是从异品返一，余亦尔，因具总相知是返遮因故无相违性。

།སྣ་ཚོགས་མ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅིས་ཟློག་པར་ བྱེད།འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཅི་ལྟར་སྤྱི་རྟོགས་པ་ཡིན། སྤྱི་རྟོགས་པ་ཉིད་ལས་སྤྱི་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། སྤྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྤྱི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱིའི་བློར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འདྲི་བ་འདིའི་དོན་ནི་སྤྱི་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་སྤྱིའི་བློར་འགྱུར་ཞིང་སྤྱི་བློའི་ཡུལ་ མ་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ་སྤྱིའི་བློ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མཚུངས་པ་ཉིད། །སྤྱི་འདི་དངོས་མེད་མཚན་ཉིད་ཡིན། །འབྲས་བུ་ཡིན་ན་དེ་དུ་མར། །འགྱུར་ཞིང་འཇིག་རྟེན་འདི་མི་འདོད། །འཇིག་པ་དངོས་པོ་ཙམ་དང་ནི། །རྗེས་འབྲེལ་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་མིན། །རིགས་རྣམས་འབྲེལ་བ་མེད་ན་ཡང་། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་འབྲས་མིན་ཕྱིར། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ནི་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་གསལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་ཡོད་དེ། གང་ན་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། གང་གསུམ་ཡིན་པ་བདེ་ན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་གསལ་བ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་ན་སྤྱི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཅན་ཏེ་གསལ་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བའི་འབྲས་བུ་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསལ་བ་བཞིན་སྤྱི་དེ་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་ གཅིག་པའོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིགས་ལ་ཡང་ཐ་དད་པའི་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རིགས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རིགས་ལས་རིགས་གཞན་མི་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་ལ་ཡང་རིགས་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྩད་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ངོ་ཤེས་པས་གསལ་བའི་རིགས་ཁོང་ དུ་ཆུད་དོ་ཞེ་ན།རིགས་ལ་ཡང་རིགས་གཞན་ངོ་ཤེས་པས་རྟོགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རིགས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྤྱི་དེ་མི་འདོད་པའི་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ་གསལ་བ་ཞིག་ན་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རིགས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི་རྟག་པ་ཉིད་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་པ་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་གྱུར་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།

未见种种者之相同自性由何返遮？若说于差别如何了知总？岂非由了知总故是总耶？因离具总相知外不显其他总自性故，于彼非总者如何成总知？此问义为：非总境知如何成总知，且不成非总知境，因领受总知故。
"是故唯相同，
此总无事相，
若是果彼成，
多而世间不许。
坏唯事及与，
随系故非常，
诸类无系亦，
无自性非果。"
具总相性不能说异迷乱自性，是故此由相同自性是无事相自性。若说具总相如显现而有，谓于二有处有二相，于三有处有三相者。若尔则生余显现时总应增长，因随显现有无故是果性。若说总是显现果者，则彼总如显现应成多性。若说因是识故是一类者，则于类亦有异相同相故应成无穷类。若说不了知类外类者，于显现亦无了知类故诘难相同。若说由识了达显现类者，于类亦由识可了知余类故应成无穷类。
复次彼总应成不欲坏自性，因显现坏故坏，及因是事故类应成坏自性非常性。因坏与唯有相系故，若成事定当坏。

།འོན་ཏེ་རིགས་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིགས་གསལ་བའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་སྤྱི་ནི་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་ པ་ཡིན་གྱི་རང་རྒྱུད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་རིགས་བརྡའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡི། །ཤེས་པ་གང་དེ་བརྡ་དག་ལ། །ལྟོས་པ་མ་ཡིན་སྤྱི་ཡི་ནི། །བློ་ལ་དེ་དག་སྣང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་གང་ཞིག་དངོས་ པོའི་སྟོབས་ཏེ་ནུས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་ཉེ་བའི་སྟོབས་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་བརྡ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བརྡ་མ་བཟུང་བར་ཡང་གཟུགས་མཐོང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མིག་གི་ཤེས་པ་བརྡ་ལ་ ལྟོས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་བརྡ་སྦྱོར་བ་ནི་ཉེ་བ་ཙམ་ལས་འདས་ནས་བྱེད་ལ་བརྡ་ལ་ལྟས་ནས་ཤེས་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་བརྡ་ཡང་དངོས་པོ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྔ་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པར་བརྡ་སྦྱོར་བ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་མི་ནུས་ པར་འགྱུར་བས་བརྡ་ལས་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྒྲའི་སྟོབས་ཉིད་ལས་བརྡ་མེད་པར་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བཞི་པ། མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་སྲེ་བ་མེད་ན་རྟོགས་པ་མ་མཐོང་སྟེ། གཞན་དུ་ན་བརྡ་མ་བཟུང་བར་ཡང་ སྒྲའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།སྤྱིའི་བློ་ནི་བརྡ་འཛིན་པ་མེད་པར་དེ་དངོས་པོའི་དངོས་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྤྱིའི་བློ་ནི་བརྡ་འཛིན་པ་མེད་པར་གསལ་བ་གཞན་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། སྤྱིའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་གསལ་བ་གཞན་དེ་ཉིད་རྟགས་མ་ཡིན་ནམ། བརྡ་འཛིན་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རྟགས་ཅན་གྱི་ ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ཀྱང་སྔ་ཕྱི་སྲེ་བར་པ་སྐྱེད་ཀྱི་ཉེ་བ་ཙམ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཧ་ལན་ཏའི་རིགས་དང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྡ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཧ་ལན་ཏ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འཛིན་པ་དེས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཧ་ལན་ཏ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ ཡིན་ནོ།

若许类非果者，则类非显现果故，无系属故不成相同自性，因总与显现相系非自主故。
复次，类由名言力于声知显现者亦非事，如是：
"从事力所生，
彼知于名言，
不待总之知，
彼等不当现。"
若知从事力即能力所生彼知不待名言，因唯从事近力生故。根知不待忆名言而趣色等，因未执名言亦生见色故。若眼知待名言者则不系事，如是安立名言已过唯近，待名言知是增益境性。若说名言亦于近事安立者，若无前后增益则无安立名言，故不能由名言了知事性。
若说由声力无名言亦于言说时当知者。
《量理论释》卷四
不然，若无前后和合则不见了知，否则未执名言亦当生声知。总知非无执名言从事体生。若说总知无执名言从见余显现生者，于成立总言说彼余显现岂非因耶？执名言唯近表示，具因知不待事，因彼亦生前后和合非执唯近。
复次，旃陀罗种及婆罗门种等唯与名言相系非与事相系，因执旃陀罗等言说者由彼即知旃陀罗等。

།འོན་ཏེ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གྱུར་ན་བརྡ་འཛིན་པ་མེད་པར་ཡང་བ་ལང་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། བརྡ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་གཉིས་མཐོང་ལ་བློ་འགའ་ཞིག་།བརྡ་མེད་ན་ཡང་མི་ཕྱེད་ པའི།།རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་ཏེ། །དོན་ཉེ་བ་ཡི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཧ་ལེན་ཏ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་བཞིན་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ནི་ཉེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ས་བོན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཧ་ལན་ཏ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤྱི་མེད་པར་གཅིག་གི་རང་ བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས།འོན་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་ཧ་ལན་ཏ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་དག་གི་སྤྱིར་འདོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་བརྡ་མ་བཟུང་བ་ཅན་རྣམ་གྱིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མི་ཤེས་པ་ཡིན། དེ་དེ་དག་ལ་བརྡ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པས་མ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཏེ་ བརྡ་མེད་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཧ་ལན་ཏ་ལ་སོགས་པའི་བློ་བརྡ་ཙམ་དུ་ཡོད་ཀྱི་རིགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དཔེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་པ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བློ་ཉིད་ཡོད་ཀྱི་རིགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་ཕྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་གང་ཡིན་པ་བརྡ་མེད་ན་ཡང་དངོས་པོ་གཉིས་མཐོང་བ་ན་ཡོད་པར་ འགྱུར་བའི་བློ་དེ་དོན་རྣམས་ཉེ་བ་སྟེ་བྱ་བ་གཅིག་ནུས་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རིགས་མེད་པར་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཉིད་ཉེ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་མེད་པར་ཤེས་པ། །འབྲས་ཅན་མིག་སོགས་ཉེ་བར་འདོད། །གང་གིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ ཡིས།།རིགས་ནི་རྣམ་པར་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པ་ན་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རིགས་པ་ལང་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་ཡང་ཉེ་བར་ཡོད་དོ། །ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མིག་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་འདོད་དེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་ནའོ།

若说斑牛等近时，岂非无执名言亦见"牛牛"之知？因是不待名言知境故，总是事，如青等知。说：
"见二事某知，
无名亦不分，
随行彼即是，
近义之因性。"
若如旃陀罗等种，牛性等非事者，于彼则全无近。若说无种子如何成一相知者，旃陀罗等亦无总如何知一自性？若说于彼亦许旃陀罗性为彼等总者，则无执名言者何不知？若说因无明显彼等名言故不了知者，则常无常相互违及事无事亦尔，因无名言不知故应成无所作性。
若说旃陀罗等知唯有名言非类者，则以彼喻于牛等亦唯有知非类。不分相知者，无名亦于见二事时有彼知，是诸义近即一能力之因性。若说无类如何成一相知果能力相之近者，彼不真实：
"如何无类知，
有果眼等近，
由彼分别故，
明显诸类性。"
生一相了知时，于斑牛等未了知牛性类亦有近。如许眼等于生眼等类者近，即于生眼识时。

།འོན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་གྲོགས་རྣམས་ཐ་དད་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཅིག་བསྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་གཉིས་མཐོང་བའི་དུས་ན་ཡང་བློ་གཅིག་སྐྱེད་པ་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་གྲོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་བློ་གཅིག་གི་ ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྤྱིའི་ཤེས་པ་ལ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་ནས་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་དང་དེས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རིགས་ཉིད་གང་གིས་ཐ་དད་པས་ཉེ་བ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བ་ལང་ ཉིད་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་གི་རྟ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།འོན་ཏེ་བརྡ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་རིགས་སྣང་བར་འགྱུར་ན། ཇི་ལྟར་རིགས་དེ་མེད་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་རིགས་མི་སྣང་བར་འདོད་ན་ནི་ རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རིགས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།མཐོང་བ་ལས་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པས་རིགས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །མྱོང་བར་གྱུར་པ་མེད་པར་མི་རུང་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བའི་བློ་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་གཞལ་བྱ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། རྣམ་པ་འགས་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་ལ། །དེ་དངོས་སྣང་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་རྣམས་ལྟ་བོར་འགྱུར། །དེ་ཡི་ལུས་ནི་སྣང་འགྱུར་ཏེ། །དངོས་ལྡན་ཕྱིར་རོ་ རིགས་མིན་ཏེ།།ཡན་གར་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །གསལ་འཛིན་ཚེ་ན་དེ་སྒྲ་དང་། །ངོ་བོ་ལས་གཞན་སྣང་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྤྱི་ཡོད་པར་གྱུར་ན་རྟོག་པའི་ཤེས་པའམ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཇི་སྲིད་དུ་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ རིགས་དེའི་དངོས་པོ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།རིགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ནི་མདུན་ན་སྣང་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཞེ་ན། དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མྱོང་བས་རིགས་རྣམ་པ་གཞན་ པོ་འཛིན་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་སྣང་བ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་རིགས་སྣང་བར་མ་གྱུར་པས་མེད་ན་དབང་པོ་ཡང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

若说虽助缘各异亦生一果者，见二事时生一知时岂非成助缘性？若说斑牛等异者如何成一知境者？总知不明显显现斑牛等，然依外境生一相知，及彼所生即具外境能力。或由类性趣入差别近，如是牛性趣入斑牛等，非趣入斑马等故，定当许为事性。
若说非从名言生知现类，如何彼类成无？若许无分别知不现类者，岂非无分别知不应执类？由见后时具分别知见类。无领受不应理，因自相亦应成无。是故说"无差别随行知唯事因"不应理，因现随行所量故。
说：
"由诸相于识，
彼体不现故，
若诸根成见，
彼身当现故，
具事故非类，
因无独见故，
执显时彼声，
自性外无现。"
若有总则应现于有分别知或无分别知，然由诸相于诸知皆不现彼类事故，类非有。类自性离色形相，有分别知于现前蓝等体者，如何由异相领受执异相类？是故成就无现。若尔，若由类不现故无，则根亦因不现故应成无。

།དེ་བས་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་དོན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་ ལྟ་བ་པོར་རྣལ་འབྱོར་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ཡོད་ན་ནི་དབང་པོ་དེ་དག་གི་ལུས་ཀྱང་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཅག་ལ་སོགས་པས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་སྟེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནམ་ ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། བལྟར་རུང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རིགས་གཅིག་པུ་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་དང་བྲལ་བར་རིགས་དེ་དག་ཡན་གར་བ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་འབའ་ཞིག་གིས་མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རིགས་ཡན་གར་བ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་ པས་རིགས་ཡན་གར་བ་མཐོང་ན་དེ་ནི་རིགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་རིགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཡན་གར་བར་མི་འཛིན་ཏེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་རིགས་ནི་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་འཛིན་པའི་ཚེ་གསལ་བ་དང་སྒྲ་སྟེ་རྗོད་བྱེད་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་སྤྱི་མི་འཛིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ལ་ཞེན་པ་དང་ནང་གི་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་མིང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ། རིགས་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྟེན་མེད་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་དེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་མེད་པར་ མི་དམིགས་པས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་དེ་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་ཙམ་གྱི། །དོན་བྱེད་པར་ཡང་མི་ཤེས་སོ། །མི་རུང་ཕྱིར་དེ་ངོ་བོ་མེད། །དེ་ནི་དངོས་མེད་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཙམ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ།།མི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཙམ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རིགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤེས་པ་ཙམ་དེ་ལ་ཡང་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་མི་ནུས་པ་ནི་མེད་པས་ངོ་བོ་མེད་པ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་སྐད་བཤད་ལས་བཟློག་གང་ཡིན། །དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད ཀྱིས་མི་སྣང་བ་དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

若说根知无因亦从境生者，此说：若诸根于某瑜伽师成见者，则彼等根身亦当现，因具事故可成现量。我等不见眼等，因超根故。若说如是类亦然者，不然，因许可见故。或类独一不现，因离显现无见彼等独一类故。
若说唯瑜伽师如眼等见独一类者，若瑜伽师见独一类则彼非类。若说岂非生总相知？彼为类因故不独执，因彼无故。类恒依显现故。执显时不执异于显现、声即能诠及自性之总，如是岂非因着于显现自性及内说自性名相现故？不现异于彼类之所依。
因类不可现故，岂非不现？若说无彼不可得如何知，因是说知因故。此说：
"是故彼不能，
作唯知事业，
不应故无体，
彼是无事相。"
由不现故，彼总不能生唯知。不现自性者，于生彼相知亦无能故。若说如眼等知成唯知生因者，不然，因不见类随行返遮故。由于唯知亦无能故，彼总不能即无体，因不能故是无事相即无体性。
"如所说返者，
许为自相性。"
谓由体性不现者不能随顺有无，故非胜义有之自相。

།ཇི་སྐད་འདས་མ་ཐག་པར་དངོས་པོ་མེད་པར་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དག་བཤད་པ་ལས་བཟློག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རང་གི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།འོ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་ནི་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་སྤྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་མི་དམིགས་པ་དང་འབྲས་ བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་རིགས་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཐ་དད་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྟགས་ ཐ་དད་པར་མཐོང་བས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་དྲུག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འགལ་བ་དང་། །ལྡན་པ་དང་ནི་འདུ་བ་དང་། །དོན་གཅིག་ལ་ནི་འདུ་བ་སྟེ། །གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད། །དེའི་ཕྱིར་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན། །ཡོད་ མེད་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པའི།།སྒྲ་དོན་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། །འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་གཉི་གའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་སྣང་དུ་མི་རུང་བའི་མི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་ན་དབྱེ་བ་འདི་དག་མི་རུང་ངོ་།།ཡང་ན་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ་གཅིག་ནི་དགག་པ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་གང་བསྟན་པ་དེ་ལ། དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་དབྱེ་བར་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། །ཡོད་མེད་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་ཕྱིར། །སྤྱི་དེ་ཡང་ རྣམ་གསུམ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱི་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེའི་རྒྱུ་ཡང་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དང་མི་དམིགས་པ་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེ་ན་པའི་རྟོག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་ལ། མེད་པར་ཞེན་པ་ནི་མི་དམིགས་པས་ཡིན་ནོ།

如前刚说无事相之相反者，由自体性可知故。如是由此自体性相故，说为自相。若问若即是自体性，如何成其相者？不然，将说"所相之相事是假立故"。
若总成无事性，则不见、果性、自性因如何差别？现量比量由境差别而差别应理，然不见等非境差别，因总无事故，差别是事无事因性。若说由见因差别者，如是亦由见六种因故不美。
"因果及相违，
相属并和合，
一义之和合，
许为六种因。"
是故成六。或：
"依有无二者，
声义法三相。"
如是所说有者是果性自性因境，无者是不见境，具二自性者是不可见不见境。若总成无事则此等分类不应理。或说"二是成立事，一是成立遮"者，若同是事，如何分事无事？此说：
"由依有无二，
彼总亦三种。"
总无自性分，因无事故。由依有、无及二故，总知自性彼三种。是故彼因亦果性、自性、不见差别，如是有执分别由自性因生，无执由不见生。

།གཉི་ག་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། སྒྲུབ་བྱེད་ཐ་དད་པ་ཅན་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་འབྲས་བུའི གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་མེད་པ་ཡིན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དང་ཐ་དད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་གཉིས་ཏེ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ནི་མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ན། །དེའི་ཕྱིར་གཞུང་དང་ཇི་ལྟར་འགལ་བ་ ཡིན།གལ་ཏེ་ཡོད་དང་རྗེས་འབྲེལ་ཕྱིར། །ཡོད་ཤེས་དངོས་པོའི་རྟེན་ཅན་ནི། །མིན་ཏེ་ལན་བཏབ་ཟིན་ཕྱིར་དང་། །འདས་སོགས་གཞན་དུའང་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་ཡོད་ན་འབྱུང་སྟེ་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་མངོན་ སུམ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་ཏེ་ཡོད་པ་ཡིན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ནི་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། རྟོག་པ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡོད་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཚོགས་འབྲས་མེད་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བས་ལན་བཏབ་ ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ཡང་སྟེ་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་པར་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་འམ་གསལ་བ་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་ན་དེའི་ཚེ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཡུལ་ཅན་དུ་སྒྲ་མི་འགྱུར་ཏེ།ཡོད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་ཡིན་ན་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མེད་པའམ་མེད་པ་རྟོགས་པས་མཐོང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྤྱིའི་ཡོད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྨྲས་པ། །དངོས་ཆོས་ཉིད་ཉམས་འགྱུར་ ཞེ་ན།།དངོས་པོར་འཛིན་པ་སྔོན་འགྲོ་ཅན། །དེ་ཤེས་ཡིན་ཕྱིར་དགོངས་པ་འདིས། །སྐྱོན་འདི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། །སྤྱིའི་ཤེས་པ་དེ་དངོས་པོ་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། སྤྱི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

执二者分别由果因所生，具差别能立是有无差别之果因，依果则无，依自性则有，因是异于因之所立故。或虽无事，由具有、无、二取故，依差别而比量境差别。有亦二种：差别、无差别是果性自性因境。无是不见境。依二法是不现不见境。是故如何违教？
"若由有随系故，
有知事所依，
非由已答故，
及见过等他。"
若问若知依有，则有事时生，因与有系故如现量者？依有知者非从有生，有境性是执有体性故，非分别总境执有，因根聚果无过故，已如是答讫。
若说由有时生故说有境者，不应理，因于他即离有之过去等亦见故。若知趣入总或显现，尔时不成过去等境声，因有是自性现，于过去等不应理故。若如是见无或了知无，尔时总之有法性坏。
"若谓事法坏，
执事为前行，
彼知故此意，
无此过应知。"
彼总知是见事前行，于彼无所缘，因总隐蔽故非境。

།འདི་ལྟར་སྤྱི་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྣང་ན་ཇི་ལྟར་གཞལ་བྱར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ན་ནི་སྤྱིའི་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞལ་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའི་གཞལ་བྱ་མེད་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན དངོས་པོར་གྱུར་པ་གཞལ་བྱ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། །དེ་ལ་དོན་བྱེད་གྲུབ་ཕྱིར་དང་། །ཡོད་མེད་ཉིད་དུ་དཔྱད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚད་ མ་རྗེས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚད་མ་གཉེར་བ་དག་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། ཡོད་པ་དཔྱད་པར་ནུས་པ་ནི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚད་མའོ། །དེ་བས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་དོན་བྱེད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་དཔྱད་པར་ བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གི་གཞལ་བྱ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པུ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན། འོ་ན་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་གཅིག་ཀྱང་རྐྱེན་ཐ་ དད་པས་ཚད་མ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ།མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྐྱེན་ཡིན་ལ་ཚུལ་གསུམ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་ མ་གཉིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ལས་ཀྱང་ཚད་མ་གཉིས་ཉིད་དེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་དུ་མར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། །སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་དྲིལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ མང་པོར་འགྱུར་རོ།།གཞལ་བྱ་ཐ་དད་པ་ལས་ཚད་མ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དུ་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་མཐའ་ཡས་པར་ཐལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ན་ཚད་མ་གཅིག་ ཁོ་ནའོ།

如是总非现量，彼亦由体性不现，如何成所量？如是则总知无境故应成非量者？不然。
"所量唯自相。"
无所谓总之所量，因无故。唯自相成事是所量。何故如是？
"由彼成事业，
及察有无故。"
具有能作事业事境有无之分别者，为知能作事业故寻求量。若不尔则求量者成无义。是故作事之事是有，能察有者是具义之量。是故由唯自相成作事故，应察彼有无。是故现量比量之所量唯一自相。
若唯自相为现量比量境者，则由境一故应成一量。境虽一，岂非由缘差别成量差别？眼等是现量缘，三相是比量因。若尔则"由二所量"不应理。
师亦说"由有二相故是二量"。由二因缘亦二量，眼等知由缘差别成多种，如是眼识因是眼等，鼻识因是香等故应成多量。由所量差别成量差别者，由亦是多青等境故，岂非有无边量过？不然，由一切亦是自相故，取彼为境时唯一量。

།འོ་ན་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཐ་དད་ཀྱང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དབང་བོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི། ། ཡུལ་དང་བཅས་པ་ནི་ངེས་པར་ཚད་མ་སྟེ། གཞལ་བྱ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡུལ་གཉིས་ཁོ་ན་ལ་ཚད་མ་གཉིས་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་ན་ཚད་མ་མཐའ་ཡས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་དག། །རྟོགས ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་བཞེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་ཅིང་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པས་གཞལ་བྱ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པར་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།མངོན་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་མི་གསལ་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཇི་ལྟར་གཞལ་བྱ་གཅིག་ཉིད་དེ། འགའ་ཞིག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་མི་གསལ་ བར་རྟོགས་པས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ།།རྟོགས་པ་ཐ་དད་པས་ནི་གཞལ་བྱ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་ནས་གཞག་པའི་ཐ་དད་པ་བརྟགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་གཅིག་གི་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་ སུ་དཔག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ཚད་མ་གཞན་གྱི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་དོན་དམ་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་ཚད་མ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་གཞལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་ ཅན་གྱི་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་སྤྱི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་གཞལ་བྱ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡོད་པའོ། །དམིགས་པས་ཤེས་པར་ གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ།དམིགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། མཐོང་ན་ནི་ཡོད་པར་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་དོན་དམ་པའི་གཞལ་བྱ་ནི་མངོན་སུམ་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

若问虽因缘差别，由生于根故，岂非一切成现量？不然，生于根非相故。如是从根生见二月亦非现量，具境者定是量，因于所量无错乱故。是故唯于二境是二量，否则应成无边量故。
若问如何成二所量？此说：
"由了知彼等，
自性体二种，
许为二所量。"
由现前自体，虽青等彼无边，是自相，由自体性表知故。若问若由了别差别是所量差别，则胜义自相应不成，因无现前执取是不明了解故非自相。如是此如何是一所量？由某现前自体故是自相，余由不明了解故是隐蔽。
由了别差别非所量差别，因依观待安立差别是分别因故是无事。若一事亦具自相总相，由有现比性之异所量故，于彼岂非有余量空间？此说：若所量是胜义且由彼差别成量差别者，尔时具无边所量诸量亦应无边，然总非胜义。
若说依了别差别无差别观待成差别，胜义无所量者？此说：有自体所缘性。所缘所知是有耶？所缘性非有者，岂非驴角等不所缘决定无？若见则施设有故，于所缘说有。是故胜义所量是现前性。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་ན་འགའ་ཞིག་གི་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་མེད་པར་རོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་འདོར་བ་བཞིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་མི་གཞན་གྱི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འགའ་ཞིག་གི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་མཐོང་ངོ་ ཞེས་ངེས་ཤིང་རང་གིས་ཀྱང་ངེས་ན།དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་པ་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འདོད་ན་ནི། གང་མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་མེད་པས་མངོན་སུམ་ མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པས་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འོ་ན་དངོས་པོ་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་ཚད་མའོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ ན་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རིགས་སོ།།འོན་ཏེ་ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པས་སྔར་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་བལྟར་རུང་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན། ཕྱིས་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྔར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྔར་ནི་མཐོང་བར་གྱུར་པས་དངོས་པོ་དེ་ཞེན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཚད་མ་དེ་ལས་ཤེས་སོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ན། གཞལ་བྱ་གཞན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བལྟར་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐུན་མོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་གཞལ་བྱ་གཞན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ལྟོས་ནས་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། སྤྱི་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དངོས་པོ་དང་ ཕྲད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་པས་དུ་མ་ཤེས་ནས་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ།།དེས་ན་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡུལ་གཉིས་ཡིན་ནོ།

若问若现前性胜义有，则应无任何非现量？现量性非成现量，依他人亦唯成现量。如青等依他人亦不舍青等自性。
若问如何了知他人隐蔽某现量事？岂非由现量体性亦了知隐蔽？若某见已定解且自亦定解，尔时比量应成无义。若许现前性隐蔽，则何为现量彼成隐蔽？若说由无所缘故隐蔽，则岂非由无见故无现量？
若问如何由不所缘成无？则于事有何量？若说唯比量是成立隐蔽事有之量，则比量岂非随顺见性？是故应理明相性是比量。
若说后智知先有，若无可见如何是有？后见应理即彼时有。若问先无如何见？先由见故彼事非无执着，非由彼比量成立，应说由彼量知成有。
若问若是现量性事，如何有异所量？由了知彼他体性故，由共相方式通达可见体性说为异所量。若尔由观待作故总非胜义有？如是，已说总无事。由会遇事门安立言说，知多已安立言说是事。是故依安立言说补特伽罗是二境。

།གང་ཡང་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་གཞལ་བྱ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་གཞན་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གཉི་གའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་གཅིག་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འཇུག་ན་ནི་ཚད་མ་གཉིས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་གཞལ་བྱ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལས་ཚད་མ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པས་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་གཞལ་བྱ་ཡོད་པའི་ཐལ་བ་མེད་དེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པས་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དོན་དམ་པའི་གཞལ་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དོན་ དམ་པའི་གཞལ་བྱ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་གཞལ་བྱ་ཐ་དད་པ་ནི་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དང་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་དཔེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་དོན་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་ སུ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་དོན་དམ་པ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མ་རེག་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་ཡུལ་ཉིད་ ཡིན་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། །ཇི་བཞིན་མངོན་ཞེན་མེད་པ་ཡིས། །གཉིས་པ་འཁྲུལ་པ་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་དོན་རྩ་བ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འདི་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་བཞིན་པའི་མངོན་ཞེན་མེད་པའོ། །དེས་གཉིས་པ་གཞན་ གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་དེ།སྔར་མཐོང་བས་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ན་ནི། །འཁྲུལ་པ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། །གཞན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ རྟོགས་ན་ནི་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ན་ནི་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་ན་དངོས་པོ་གཞན་ཐོབ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཚད་མ་ནི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说有余量取具二体性所量者，此说：由二体性一量不转，若转则是二量。由了解具二体性所量差别故量差别故。或由了别差别是非胜义所量差别相故，无具二体性所量过失，因唯青等是事自性故。能立由了别差别具量。
若问如是由无胜义所量故岂非不成量性？非无胜义所量。然所量差别是分别体性，所得者，凡现前者即是所比。是故由体性及他性喻随行了知彼义故，应理二所量。
若问现量比量二以胜义为境故如何差别？由现前体性故应成现量故。若比量不触彼体性，如何是彼境？此说：
"由无如实执，
许二为错乱。"
此义如根叶等差别，由此无如是现执故，是无如实现执。由彼说第二由他体性了知为错乱，因从先见生习气力故，虽无触事而现执为事故。
"若由他相了，
错乱非是量。"
若由他相了知则彼不成量性，因错乱故。或若由他相了知则如何了知彼事？于彼了知他体性，如何得异事？若是错乱则量非错乱。

།འོན་ཏེ་འཁྲུལ་ པ་ཉིད་ཀྱང་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ན།མི་བསླུ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གཞན་རྟོགས་ན་གཞན་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་བསླུ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། །བསམ་པ་ལ་ནི་སླུ་མེད་ཕྱིར། །འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་ཚད་མ་ཡིན། །རྟོགས་པའང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་། །ཕྱོགས་འདིའི་ལན་ ཡང་བཏབ་ཟིན་ཏོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངོན་སུམ་ཡང་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་མི་བསླུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡང་གལ་ཏེ་བསམ་པ་སྟེ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་ཡོད་ན་དེ་ཉིད་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་ སུ་དཔག་པ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེད་པ་མི་གསལ་བར་སྣང་བའོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་འདོགས་པས་དངོས་པོ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཀྱང་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་རྟགས་ ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོར་སེམས་ཤེ་ན།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་དེ་དངོས་པོ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་གི་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ བྱ་སྟེ།མཐོང་བ་ལ་ངེས་པས་འཇུག་པར་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་མངོན་སུམ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་སྣང་སྟེ། ཉེ་བ་ཙམ་ཞིག་མངོན་སུམ་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་འཇུག་བྱེད་མ་ཡིན་པར་རིགས་ཏེ། ཉེ་བ་ཙམ་ གྱི་དངོས་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་དུ་བྱས་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་མི་འཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་མ་འོངས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ ལ་ཞེན་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ཉིད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཅིའི་ཕྱིར་ཁས་མི་ལེན། འོན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དོན་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་རེག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་ནི་ དངོས་པོ་ལ་རེག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གང་གི་མངོན་སུམ་དོན་ལ་རེག་པའི་ཆ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཕྲད་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若说错乱亦由不欺故是量，如何是不欺？由了知他得他不成故非不欺。此说：
"由于意乐无欺故，
虽是错乱亦是量，
了知亦现异相貌，
此分答复已说竟。"
现量亦如何知如实义现执？由于所欲义不欺故。从相生错乱若有于意乐即所欲无欺，彼即成量，因比量由习气力所生现不明。虽非执事，然由安立言说如执事而了知，由随顺彼亦不欺故是量。
若问安立言说于从相生智如何思为事？由比量执事故。分别无事，因无决定事故。然由无始习气力故，由显自现为外故称为趣入，因见定解可趣入故。否则现量亦如何成趣入？于彼亦不现所得体性，因唯现近分现量故。
复次现量应理非趣入，因现前唯近分事故。非趣入唯现前性，因应成无断趣入过故。若说现量唯于现在一向执已趣入未来义，则比量亦执所得义已，岂非异分别即能趣入？何故不许？
若说由于自体无义现执故，比量非趣入及由触无事故非量，现量由触事故是量。由现量触义分即非量，因离趣入故，因现量未作执所触事故。

།འོན་ཏེ་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་སྟེ་གང་གིས་དེའི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དམ་མངོན་སུམ་རང་ཉིད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར རྟོག་པ་ལ་དངོས་པོ་འཛིན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དངོས་པོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེ་བས་ན་ཚད་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྟོགས་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པར་རིགས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་དངོས་པོ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ ལ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་བས་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འཛིན་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུན་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་ པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འཇུག་པས་དོན་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་མངོན་སུམ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ དང་པོ་ལ་འཇུག་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པ་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ལ་ཞེན་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་གང་དང་གང་རྟོགས་པ་དེ་དང་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དཔེར་ན་མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ཡང་རྟོགས་པའོ།།དེ་བས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། རྟོགས་པ་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་ཡང་། དབང་ ཚོགས་འབྲས་མིན་ཐལ་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ནོ།

若说生了知之现量是量，则为何？是有由彼门现量成趣入之分别趣入耶？抑或现量自身趣入？若由生分别趣入则非趣入。若尔则唯分别是趣入耶？分别岂非无执事？如何趣入事？
若说分别虽非执事，然执为外而趣入。则比量虽执无事，岂非亦执为外而趣入？是故不成坏量。若说随顺见之了知应理趣入，因现量执事故。分别岂非不趣入所得？是故彼如何执取？
若说由现量趣入所得相续故亦趣入所得。岂非现量趣入第一刹那？趣入他者不能趣入所得。若尔则比量亦由趣入自体故应趣入义。若尔则说趣入自体之比量趣入义唯是假立耶？若尔则现量亦由趣入第一刹那故说趣入所得亦成假立。
是故比量亦由执外而趣入故是量。又凡所了知皆是自体，如现量。比量亦是了知，是故是自体。此说：虽是了知由他体性见为异，如于宝光知为宝。于比量是事境分亦由根聚非果过故已答。是故具总相智是无事境。

།མངོན་སུམ་གྱི་དང་པོ་སྔོན་དུ་མཐོང་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ནི་ཉེ་བ་ཙམ་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔར་མཐོང་བ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །ཇི་སྲིད་དུ་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ནི་སྔར་གྱི་ཆོས་མཐུན་པ་འཛིན་པའི་མི་གསལ་བས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ནི ཉེ་བ་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་དང་གསལ་བ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སླུ་བ་མེད་པས་ཚད་མ་ཡིན་ ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།།ནོར་བུ་སྒྲོན་མའི་འོད་དག་ལས། །ནོར་བུ་བློ་ཡིས་མངོན་རྒྱུག་པ། །འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། །ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་ལ་ཁྱད་ཡོད། །དེ་ལྟར་ཇི་བཞིན་དོན་མིན་ཡང་། །རྗེས་དཔག་དང་ནི་དེར་སྣང་དག། །དོན་བྱེད་པ་དང་རྗེས་འབྲེལ་བས། །ཚད་མ་ཉིད་ དུ་རྣམ་པར་གཞག།།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནོར་བུའི་འོད་སྒོ་གསེང་ནས་ཤར་བ་དང་སྒྲོན་མའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཁྲུལ་པའི་བློས་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྣང་སྟེ། འདི་ལྟར་སྒྲོན་མའི་འོད་ལ་ནོར་བུའི་བློ་སྐྱེས་པ་དོན་དམ་པའི་ནོར་བུ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཛིན་པའི་ བློ་ཡང་ནོར་བུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ནོར་བུའི་བློ་དེས་མངོན་པར་རྒྱུག་པའི་སྐྱེས་བུ་གཉི་ག་ཡང་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ནོར་བུ་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་ཡོད་དེ། ནོར་བུའི་བློ་ཁ་ཅིག་གཅིག་གིས་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་འཁྲུལ་ པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་དེར་སྣང་བ་དེ་དག་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ།འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པས་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་སྣང་བ་ནི་འབྲེལ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་ངོ་ཚར་མ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དེར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེར་སྣང་བའི་སྒྲ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་བརྗོད་དེ། དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བལྟའོ།

由现量最初先见相似性，生起取作用境之智，即是比量。因现量是唯现近分相，非执先见，乃至不知作用性时，如何由趣入而成？是故了知作用性是由执先相似之不明而作。现量是由唯近分执事及明了。是故趣入现量义亦唯从比量，故是二量。
由他体性了知亦是量，因无欺故已说。虽由无欺是量，为显是错乱故说：
"由宝灯光明，
心趋执为宝，
虽同是错乱，
作用何差别？
如是非如实，
比量与彼现，
由系属作用，
安立为量性。"
宝光从门缝照射及于灯光错乱执为宝之心，二者无差别而现。如是于灯光生宝觉非执胜义宝，如是于宝光执宝之心亦非执宝。是故二种趋宝之士虽同是错乱智无差别，然于会遇宝有差别，如某宝心能令会遇。
如是虽错乱于非如实义，比量与彼现于作用有差别。虽是错乱，比量由三相因力所生故，由间接系属故能令会遇。彼现由离系属故不能令会遇。比量是作用边际，彼现则非。或彼现声说现量，是故应观比量如现量由系属作用安立为量性。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ དངོས་པོ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མ་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན།ནོར་བུ་མ་མཐོང་ཡང་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཞུགས་ན་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འཁྲུལ་པར་གྱུར་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པའམ་མ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ལ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཞིང་ལ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མི་བསླུ་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ མེད་པས་སླུ་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མི་བསླུ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སླུ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དོན་ལས་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནོར་བུའི་ འོད་ལ་ནོར་བུ་བཞིན་ནོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། མངོན་སུམ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་མ་བྱུང་ན་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ལ། མངོན་སུམ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ ལྟར་མངོན་སུམ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་གཏོགས་པར་དང་པོ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་འཇུག་བྱེད་མེད་པར་ཡང་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཇུག་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་ གསུང་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ལ།རང་རིག་པས་ནི་ཐ་སྙད་གང་ལ་ཡང་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་དང་པོ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་ནུས་པ་ཅན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

若问，若比量不现事，如何趣入未见？虽未见宝，于宝光执为宝而趣入，岂非能会遇？虽成错乱不皆相同，因一切处由因差别成差别故。非唯由是智故一切皆错乱或非错乱故。如有些智是错乱，有些非错乱，如是错乱亦有不欺正智及量。由无系属而欺之智即非量。
若问，若是错乱如何成不欺？虽是错乱，由从具系属事生故成无欺。错乱亦见从义间接生，如于宝光执宝。复次，若由比量是错乱故非量，则现量不成量。如是若无现量，比量不成量；若无比量，现量亦不成量。如是现量离比量不能初趣入，无趣入亦不成量已说。
若说无现量比量不趣入，然无比量亦有现量故差别。阿阇黎说此是就唯自证无比量现量而言。自证岂非不趣入任何言说？是故初能安立言说者即是比量。

།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་པོར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་མ་ལྟོས་ པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་མེད་ཀྱང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དུ་བ་ལས་མེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མངོན་སུམ་མེད་ཀྱང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ལས་དོན་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་མེ་ལ་སོགས་ པ་ཤེས་པ་ནི།དེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ལ་མངོན་སུམ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡུལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་མེ་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པའི་མེ་ནི་ཡུལ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྩིག་ པའི་ཕ་རོལ་གྱིས་ཕྱོགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཙམ་དུ་སྤྱིར་དཔོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།མངོན་སུམ་གྱིས་ཡུལ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་མེད་པ་ཅན་གྱི་མེད་ནི་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་གྲོགས་ཅན་ནོ། །ནོར་བུའི་འོད་ལས་ནོར་བུར་ཤེས་པ་ཡང་ཡུལ་ངེས་པ་ ཅན་དུ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།ཐེ་ཚོམ་ཟབ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་ཀྱང་དོན་ངེས་པར་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་རེས་འགའ་དེ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།གཉི་གའི་ཆ་ལ་དམིགས་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟབ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་འཇུག་པར་བྱེད་པར་རིགས་སོ། །ནོར་བུའི་འོད་ལས་ཤེས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་ པ་ཡིན་གྱི།ཚད་མ་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་ཤེས་པ་ཚད་མ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་མངོན་སུམ་འཁྲུལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ མི་བདེན་ཏེ།འཁྲུལ་པའམ་མ་འཁྲུལ་ཡང་རུང་སྟེ་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། །ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ།

若说现量初时不依比量而趣入，比量虽无现量亦能趣入，如从烟推知火虽无现量亦能趣入，因由比量自身得彼义故。此非真实，因比量知火等，若无现量如何了知其有法差别？比量是无境差别知火，如被墙等遮障之火，比量不能决定为特定处所故。
若说不仅推度墙彼方任何处所为总，而由现量执取定处，因不定之火不能作用故，比量是具现量伴。由宝光知为宝亦由未执定处故，即由此过非量。深疑及颠倒亦同不能定得义。
若说错乱智由趣入他故非量，疑惑由有时亦趣入彼故应成量。疑惑岂非缘二分？如何能趣入？错乱智应由颠倒趣入。由宝光所生智虽错乱亦是后起比量所知，非由他量，因于宝光生宝智无量性差别故。
若问于宝光知为宝是何量？彼是现量性。若问现量如何成错乱？此非真实，无论错乱或非错乱，无欺性即是量。如是亦说："量是无欺智。"

།འོན་ཏེ་འཁྲུལ་པས་ཇི་ལྟར་སླུ་བ་མེད་ཅེ་ན། འདི་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སླུ་བ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་ འགྱུར།འོན་ཏེ་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་པའོ་ཞེ་ན། གནོད་པ་མེད་པ་ཡང་སླུ་བ་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། སླུ་བ་ལས་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། སླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དཔྱོད་ པ་པའི་ལྟ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ།འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་ལུགས་ཀྱང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། གསལ་བ་དང་ མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དང་། སླུ་བ་མེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ བས་ན་འཁྲུལ་པ་དང་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བས་སོ་ཟེར་ན། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་གང་ལས་ཡིན། འོན་ཏེ་རང་དབང་བ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ལ།གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རང་དབང་ཅན་འཛིན་པ་དང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་གང་གིས་དེ་དག་ཐ་དད་པས་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དང་ཚད་མ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་དེ་དག་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ལ་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལས། །རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ཅན་གྱི་བློ། །དེ་ལ་འཛིན་པ་རང་དབང་ཅན། །དེ་ལས་གཞན་དངོས་དབང་པོ་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་བྱ་གང་ལ་དངོས་པོའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་དེ་ནི་རང དབང་ཅན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པའོ།།མངོན་སུམ་འཛིན་པ་དེ་ལས་གཞན་པར་རང་དབང་ཅན་དུ་མི་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འོན་ཀྱང་སྔར་མཐོང་བས་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་བྱུང་བ་འཛིན་པ་དངོས་པོ་དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་སྟེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་དབང་པོའི་ བྱེད་པ་མངོན་སུམ་མེད་པར་སྣང་བ་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་མེད་ན་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问错乱如何无欺？此错乱与非错乱除无欺外如何成立？若说无害即非错乱，无害岂非无欺智？由欺一切成错乱故。虽无欺，比量唯是错乱，因现量见为异故，故胜论派见非理，顺世外道宗亦不应理，因许一切错乱非量故。
若问若错乱是量，则现量与比量有何差别？因明与不明相有别故。是故现量自性无错乱，比量就自性而言无错乱，就无欺而言亦不同。是故说错乱与无错乱非理。
若尔，现量与比量如何相异？若说由明与不明，彼异相从何而有？若说执自在者即是明相，执他体性者即是隐蔽。若尔，由何成执自在与执他体性之差别，由此成境差别及量差别？
答曰：
"于彼义力故，
随行返智者，
于彼执自在，
余体超根境。"
于所知义有无事力，有无随行返智之义，彼即自在，为现量所执。异于现量执，非自在执者，然由先见所生习气觉醒而生执，彼事超根境，非现量。于彼无根作用现量，无现相则无异解。

།དེ་བས་ན་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། དབང་ པོ་དང་ཕྲད་པ་མེད་པ་ལས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དབང་པོས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་མཐོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་ན་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མི་ཤེས་ན་དེ་ལྟ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོ་ལ་རེག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ བས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མི་ཤེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་ལྟར་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་བློ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་མི་སྣང་བདག། ། རྟོགས་པ་འདི་རྟེན་དོན་གཞན་དེ། །གལ་ཏེ་དེ་རྟེན་དང་འབྲེལ་ཅན། །འགྱུར་ན་དེ་ཚེ་གོ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ངེས་སུ་མི་རུང་བའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དེ་དེའི་དོན་རྟོགས་པ་སྟེ་ངེས་པར་གྱུར་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་གཞན ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་གྱི་རང་དབང་ཅན་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་གཞན་མཐོང་བ་ལ་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཅུང་ཟད་མཐོང་བ་ལ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་གང་ཡིན་ པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་གོ་བྱེད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་ཚུལ་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ལས་དྲན་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་ གོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲན་པ་ནི་གཞན་དུ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲན་པས་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པ་ཅན་གྱི་དོན་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ དྲན་པས་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པར་སྟོན་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།

是故凡所了知即是现量境，无现量了知即是隐蔽，非由无根接触故成隐蔽。根亦唯见自性否？若由比量知之则无隐蔽。若不知自性则比量不触事。是故隐蔽事非了知自性。
若问若不知隐蔽事，比量如何成量？彼智岂非是分别隐蔽义性？此答：
"彼性不现我，
了知依他义，
若与彼依系，
尔时能了知。"
超根不可定性即不现我，彼义了知即决定，依于所立异义他，非自在执。若问若由见他而了知他则太过，因见少许当知任何故。非尔，若与彼不现我之所依相系，尔时能了知。
或应观为：与依彼有法之无常等相系。此等即说三相。岂非由系属忆念？彼亦由串习等生故成太过。非尔，由串习生忆可有他故。如是由串习生忆不示定处时义，由相生忆示定处时之事是量。

།འོན་ཏེ་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་གྱི། བཟློག་པ་ནི་ཚད་མ་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ།དེ་ཚེ་གོ་བྱེད་རྗེས་འགྲོ་བ། །སྤྱི་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས། ། དེ་ཕྱིར་ལྐོག་གྱུར་དོན་ཐམས་ཅད། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་བར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། གོ་བྱེད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེའི་ཚེ་རྟོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་དུ་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རིགས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཚད་ མའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན།སྨྲས་པ། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་དག་ལས། །ཆོས་ཅན་ལ་རྟོགས་སྐྱེ་བ་གང་། །དེ་ནི་རྗེས་དཔག་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །ལྐོག་གྱུར་སྒྲུབ་བྱེད་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཆོས་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ ཆོས་ཅན་ལ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས།གང་གི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཅིག་པུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་གྱི། ཚད་མ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཞལ་བྱ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་ལྔ་པ། །མངོན་སུམ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས། །གཞལ་བྱ་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་ཀྱིས། །ཚད་མ་དག་ནི་གཉིས་ཉིད་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལས་གཞན་པའི་གཞལ་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་ཡིན་པས་ཚད་མ་གཉིས་ཁོ་ནར་རིགས་སོ། །འོ་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་འཐད་པར་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཚད་མ་ནི་གཞལ་བྱའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡུལ་གྱི་ཚད་མ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཅན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ལ། ད་ལྟ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་རིགས་པས ཚད་མ་གཅིག་མ་ཡིན་ལ།གསུམ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་གཅིག་གྲངས་ནི་གསལ་བའམ། །གཞལ་བྱ་གཉིས་ནི་མཐོང་ཕྱིར་རོ།

若说由相生智具相同相者是比量，相反则成他量。答：
"尔时能了随行，
了知为总性，
是故一切隐，
不能知差别。"
由随能了相故，能了随行，彼时了知为总性，即了知为随行性。是故一切隐蔽义不能了知为差别，即不能知为不共性。
虽是具总相三相之相生理，然如何知即比量是量？答：
"由具系诸法，
于有法生知，
彼即是比量，
唯一证隐事。"
由与所立相系之法如烟等，于处等有法生火等智之比量，由彼故，隐蔽事唯一能立为比量，无他量。
若问岂无他所量境之量？云何唯二量？如《量释》第五品：
"现量与隐蔽，
无有余所量，
故由二所量，
许量唯二种。"
除现量非现量外无余所量故，何有彼境他量？是故由二所量，理应唯二量。
若问岂非由二量成二所量？量是所量能立否？境非量所立，因由自证成故。已说智相即明与不明相是现量与比量境，今说二相由理非一量，三亦非理故，三一数明显，或由见二所量故。

།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཡིན་པས་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲངས་གསུམ་ བསལ་བའམ།གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གྲངས་གཅིག་བསལ་བར་བལྟའོ། །མེད་པ་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ཁོ་བོ་འང་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གཅིག་པུ་གཞལ་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་ གྱིས་གཞལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་གཞལ་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ལ་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྤྱི་ནི་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པུ་གཞལ་བྱ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་དང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ ཉིད་དག་གིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ།།གཞན་ཡང་། །གཞལ་བྱ་མིན་ན་མེད་པ་ཡང་། །ཡིན་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མེད་པ་ཡང་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མེད་ པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ།མ་ངེས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ངེས་ཡོད་ན་ཚད་གཉིས་ཡིན། ། མེད་ལ་དབང་སྐྱེས་བློ་མ་ཡིན། །དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་རོ། །དོན་ནུས་པ་ལའང་ལྟོས་མེད་ན། །ཚོད་པ་ལ་སོགས་ཡོད་ན་ཡང་། །དབང་སྐྱེས་བློ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་དེ་ངེས་པ་ཡོད་ན་ནི་ཚད་མ་གཉིས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ལ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐ་དད་པ་ནི་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་།ཡུལ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མེད་པ་ལ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ པར་ངེས་སོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དོན་ཉེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་ཅན་དུ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།

如是说，由二所量故无余所量，故遮三数，或由示二所量故遮一数。
"无非所量故，
若一我亦许。"
若说唯一差别是所量，余无故非他量所量。此答：除自相外无所量，此我亦许。总非所量，唯自相是所量，由自体与他体了知故，说为总相与别相。
又："非所量则无，
故因不定。"
先无等性之无亦是所量故，以非所量为所立，无之因成不定，不定非因。先无等无理故，岂非遮一切决定言说？是故唯无二，彼定有则二量。
"于无根生智非是，
由生于义力。
于义力亦无待，
虽有触等时，
根生智当生。"
若彼无定有则成二量。若说由根生智成立无之言说，非尔，因于无不行根生智故。无非根境，因现相唯是青等自性故。彼差别不现故，无彼体性故非根境，亦非处等所隔，因住于无现故。
若问如何知于无不行根生智？因由见无瓶等处即定无故。此答：由义力生根识故，彼由义力生故，应理为近义体现相。

།བཟློག་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ ལྟར་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར།མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ན་དེས་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའི་མེད་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པར་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། དབང་པོ་སྟོབས་ལས་མངོན་སུམ་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་དོན་དང་འབྲེལ་བར་ཁས་མི་ལེན་ན། ཡུལ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པ་ལ་ཡང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་བསྐལ་བའི་དོན་བཟུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་ཉེ་བའི་དངོས་པོ་ ལ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་ཀྱི་ཆོད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ལ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ས་བོན་ཡང་མྱུ་གུ་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ས་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོ་ན་གལ་ཏེ་ས་ཉིད་མྱུ་གུ་སྐྱེད་བ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ས་བོན་ལ་ ལྟོས་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པ་དེ་ལ་ས་བོན་ཡང་ནུས་པ་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་མིག་ལས་སྐྱེས་པའི་རིགས་པ་ལ་ཡུལ་གྱི་ནུས་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་ཡུལ་ཉེ་བར་གྱུར་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དེ་མེད་ན་ཡང་མངོན་སུམ་མེད་པར་ འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལོག་པ་ལས། །མེད་པར་ངེས་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། །འགལ་བའམ་དེ་ཉིད་རྗེས་ འགྲོ་དང་།།ལྡོག་པ་ཅན་ཉིད་རྟགས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལོག་པ་ལས་ཏེ་མངོན་སུམ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། མངོན་སུམ་ཞུགས་པས་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ཅིང་། མངོན་སུམ་ ལོག་པ་ལས་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་ལོག་པས་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པ་འདི་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་མེད་པ་འཛིན་པར་བྱེད། གང་ཞིག་གང་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

相反事物岂不近？如何成为现量境？不现时如何了知其所不解之无？若说不许由义力生，由根力生现量。彼唯境现，非能生。
若尔，若不许根生智与义相系，则于处等所隔亦当生根生智。等字摄取极近及远义。若说根能生智于近事，于隔则不能，故于彼不行根生智。
若尔，种子于芽亦应无力，唯地等成因事否？若说虽地能生芽，然待种子故，应知种子于生芽亦有力。若尔，眼生理岂不成就义力？如是境近则生根识，无彼亦应无现量。
随行与返定是因果事相，若非尔，一切应无因果性。
"若由现量返，
即是定无者，
相违或彼性，
具随行返相。"
若说唯现量能定无，由彼返故，即现量返故。此说：由现量入则成立有事，由现量返则定无。是故现量能作有无言说故，如何行比量？
此答：现量返示离事，此相违，因根生智是了知现量事故。如何能取无？若某于某不行，彼非彼能立，因太过故。

།དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་ནི་མདུན་ན་གནས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ ཞིང་།དེ་ཉིད་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་འཛིན་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཡུལ་བསྟན་ཅིང་། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད འདོགས་པར་ནུས་པ་སྟེ།ཡན་གར་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ཡང་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ནའོ། །ད་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་སེམས་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས། །ཚད་མ་གཉིས་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན། །སྨྲ་ཚོགས་ལ་ནི་ འཇུག་ཕྱིར་ཡང་།།དེ་ཡོད་པར་ནི་ངེས་པར་གྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་གྱི་སེམས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་ པ།ཚིག་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཡོད་པ་སྟེ་སེམས་ཡོད་པར་འགྲུབ་པ་ཡོད་ཀྱི། མངོན་སུམ་གྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་མ་རྟོགས་ན་ཡང་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུད་གཞན་གྱི་སེམས་མ་རྟོགས་ན་གཞན་གྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་དང་རྩོད་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཐ་སྙད་དང་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཐ་སྙད་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གཅིག་པུ་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རང་རིག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སུ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལྟར་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་ པ་འདི་ཡིན་ཡང་དེ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ།གཞན་གྱི་སེམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་སེམས་རྟོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་། གང་ཞིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ནི་ཚད་མའི་རྟོག་དཔྱོད་ལ་འཇུག་པ་སྤང་བར་འགྱུར་རོ།

是故现量行于前住青等，了知彼有，而于未经验者不能取为有无。云何？具随行返者即是随行返相因。此说：随行返随顺之无言说能立之不见即是比量。此示不见境，亦间接示自性因境。如是若能立异彼之无言说，由见独立故，于他亦如是作差别言说即于彼如是能立。
今为示果相因境故：
"由了他心性，
成立二种量，
复由入言说，
决定成彼有。"
由了知他心性故成立二量。若说唯由现量了知他相续心故，此何须他量？此答：因是言说等言说行因故。等字摄取身变等。成立彼有即心有，非由现量了知他心，因不取他相续心差别贪等故。
若不了知他相续心，一切言说应断，如是若不了知他相续心，为他了解义故造论及诤等言说，及于他相续作行止言说不应理。若唯现量为能知，尔时自证应成无二，是故谁亦不行。
若如有说他心智虽有然非量，因唯见随顺他心言说故。是故虽有了知他心，所了解者非量。若尔，则应舍量之观察。

།འོན་ཏེ་ཐབས་ གཞན་མེད་པས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་སྤོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་ཐབས་གཞན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འདི་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།མེད་པར་ངེས་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་གཞན་ཁས་ལེན་དུ་འཇུག་པ་སྟོན་པ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། གཞན་ཁས་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཡང་གཞན་ གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནམ།འདི་ལྟར་སུ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས་གཞན་གྱི་སེམས་ཡོད་པར་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་ངེས་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གཞན་མེད་ ཀྱང་འཚོ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་གཞན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འཚོ་བར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། འདི་ལྟར་འཚོ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཅི་འདས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འཚོ་བ་པོ་ཡིན། དེ་ལ་འདས་པ་ནི་འཚོ་བ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་ བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་འོངས་པ་འཚོ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་མ་འོངས་པའི་འཚོ་བ་པོ་ཐབས་འདིས་འབྱུང་གི་།གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནའོ། །འདིས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་འབྲས་བུ་ ཅན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་མ་དཔྱད་པ་ཉིད་འདི་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ནི་ཅི་སྟེ་ཁྱེད་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡིན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན། གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་སྟོན་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡིན་ན་ཁས་བླངས་པ་མེད་པ་ ཉིད་དེ།དེ་ལྟ་ན་གཞན་གྱི་སེམས་རྟོགས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་སེམས་རྟོགས་པ་མེད་ན་བརྩད་པ་མི་འཐད་དོ། །སླུ་མེད་ཕྱིར་ཏེ་ཚད་མ་ཉིད། །ལ་ལ་དག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། །ཡིད་བརྟན་མི་རུང་ཞེ་ན་ནི། །རྟགས་ལོག་མཐོང་ཕྱིར་དེ་ དེ་འདྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཚད་མར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ལ་ལ་འཁྲུལ་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྔོ་བསངས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུའོ། །དེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་ངོ་ ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འཁྲུལ་བ་ཅན་དེ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ལ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོ་བསངས་དང་དེའི་བུ་ལ་འབྲེལ་པར་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若说因无他方便故不了知而舍言说，此无他方便之决定岂非量耶？已说无之决定亦是比量。若说示令他承许，则令他承许亦入于他义比量，如是任谁皆由推理示自。
若说因无他相故立他心有言说，则后世亦应决定有。若说虽无后世，由能活命故不了知后世。若尔，如何知能活命？如是求活命者是过去耶？抑是现在活命者？彼中过去非活命者，因已过故。现在亦非，因已得故。若说未来求活命，则唯由比量了知未来活命者由此方便生非由他，以随行返故。由此亦明说比量有疑果者。
复次，未观察如是立言说，为唯是汝耶？抑是他耶？若是汝者，因二俱不成故，如何示他？若是他者，即无承许，如是则必定了知他心。彼亦唯是比量。若无了知他心，诤论不应理。
"无欺故是量，
或因有错乱，
若说不可信，
因见相违故。"
应许彼比量为量，因无欺故。若说见有比量错乱，如"因是彼子故，彼亦是青眼"如是等。因彼错乱故，一切不可信者。非尔，因于有错乱者不成比量故，因生于似因故。因除青眼与彼子无系故。

།དེས་ན་རྟགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ རྟགས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་སླུ་བ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཁྱེད་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཡོད་ལ། དེའི་བུ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་ན་དེ་དག་ལས་ཐ་ དད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ཞིག་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་གང་ལས་ལ་ལར་ནི། །རེས་འགའ་འདི་ཡི་རྟོགས་པར་འགྲུབ། །དེ་ལས་དེ་ནི་ངེས་སྐྱེ་བའམ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱས་ པ་དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་གང་ཞིག་ལས་དུས་རེས་འགའ་ཞིག་དངོས་པོ་སྒྲ་དང་ཕྱོགས་ལ་ལར།མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མེ་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའམ། བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་དེ་ལ་སྐྱེས་པའམ་དེའི་བདག་ཉིད་རྟགས་ཡིན་པ་ དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་འཁྲུལ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན།སྨྲས་པ། རང་གི་རྒྱུའམ་རང་བཞིན་དག། །མེད་པར་དོན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་དག་དངོས་པོ་མཐོང་བ་གང་། །དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་བཞིན་ཏེ་མི་རྟག་པ་དང་། རང་གི་རྒྱུ་སྟེ་མེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་བྱས་པ་དང་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་མེད་པ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དེའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་མ་ ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་མི་དམིགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་དམིགས་པ་གཏན་ཚིགས་གཞན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

是故因不知相之自性，非因亦增益为相，彼欺诳于汝似彼比量。若说一切比量皆如是，如是于同品异品有见不见，于彼子性亦有品法，除彼等无别相特征。是故何比量无错乱？
"由某事于某，
有时成此知，
彼定从彼生，
或即彼自性。"
由所作性、烟等相，于某时某事声处等，了知无常性及火等，彼烟等必定从彼火生，或所作性等即是无常性等之体性，因具彼体性及从彼生相之系属故。相唯能令了知，非余，此为结语。
若说纵彼从彼生或彼体性为相，如何知无错乱？
"无自因自性，
义不得成有，
见彼等事物，
即是他相性。"
无自性即无常，自因即火等，无彼则所作及有不成，依次成无体性及无因过。果相及自性因，若见决定无所立不生之体性，即应观彼体性于他处。彼于彼子等亦无故，非彼不定。
若问不见之系属为何？若说是彼体性及从彼生相之系属，则不见非别因矣。

།འོན་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། །རང་བཞིན་ནམ་ནི་རང་གི་རྒྱུ། །སྣང་རུང་དག་ནི་མཐོང་རྒྱུ་པའི། །རྒྱུ་གཞན་དག་ནི་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་། །མི་སྣང་དེ་ལྡན་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རང་བཞིན་ཏེ་ཤིང་ངམ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་མི་སྣང་དུ་རུང་བ་སྟེ། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གཞན ཡོད་ན།མི་སྣང་བ་སྟེ་མི་དམིགས་པར་གྱུར་པ། དེ་ལྡན་ཏེ། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་དང་ལྡན་པས། འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་གང་ཞིག་འབྲེལ་པ་འདི་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ནི་འདིའི་འབྲེལ་པ་སྟེ། གང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལ་ འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།གང་ལ་བཟློག་པའི་འབྲེལ་པས་ཁྱབ་པ་དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དང་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གསུམ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ ཡང་སྤྱིའི་བློ་ནི་ཚད་མིན་ན་འང་།།དེ་མེད་ཐོབ་འགྱུར་ཕ་རོལ་གྱི། །དངོས་བཞིན་གལ་ཏེ་དབང་རྣམས་ཀྱིས། །དུས་གཞན་དུ་ནི་རྟོགས་འགྱུར་ན། །དབང་པོའི་ནུས་སོགས་ལ་དེ་མིན། །དབང་པོ་བློ་ནི་མེད་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི། །བློ་སྐྱེ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མིན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྤྱིའི་བློ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བ་དེ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་གྲངས་པར་རིམ་གྱིས་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་དངོས པོ་ནི་དབང་པོས་རྣམ་གྲངས་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་ཅིག། གང་གི་ཚེ་མངོན་སུམ་ལ་མི་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་ཡོད་པར་གང་གིས་ཤེས་པ་ཡིན། དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་དང་འབྲས་བུ་དེ་ལ་གཞན་དུ་མི་འཐད་ པས།མིག་ལ་སོགས་དང་དེའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་དབང་པོ་སྣང་བ་དེ་ཡང་དབང་པོ་དང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ནུས་པ་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་དབང་པོའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོ་ལ་ སོགས་པ་མེད་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབང་པོ་རྣམས་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ན། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཀུན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说无系属则非因，答曰：
"自性或自因，
应现而不见，
虽有余因缘，
不现何有彼？"
自性即树，或自因即因相应现，有眼等余因时，不现即不见，彼具即具因及遍，果及所遍如何有？此意为：具此二系属者即是此系属，于所立所遍处，果及自性因能令了知，于返系属所遍处，不见为因。如是已成立果、自性、不见相三种比量。
复次：
"总智虽非量，
无彼得如彼，
后世事若由，
诸根他时知，
根力等非彼，
无根识故也，
若了知无者，
识生应无因。"
若总智非量，则离根境应成无，如后世。若说非一切离根境无义，如是渐次由诸根了知者有，后世事非由根渐次行故，后世无者。尔时，若了知则应有，不现于现量时由何知有？是故由见果及果不应异故，推知有眼等及彼功能。
复次，渐次现根者，亦应无知根及成因之功能。何故？因于眼等无根识故。若说虽无根等，然有知根等无，则眼识生应无因。是故若无比量，一切离根境皆非有。

།འོན་ཏེ་སྤྱི་སྔ་ཕྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པའི་མངོན་སུམ་ ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཉིད་ཀྱིས། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ། །དེ་ལ་སྤྱི་འཛིན་རྟོག་མེད་པ། །མ་ཡིན་དེ་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱི་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱི་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་ པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་སྟེ་དེ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་མེད་པར་སྤྱི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་དེ་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི། གཅིག་གསུམ་གྲངས་ནི་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་དེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ནི་གང་འདི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གཞུང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞལ་བྱ་དེས་ན་ཁ་དོག་གི། །མི་རྟག་པ་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །དེ་བློ་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ཏེ། ། རྟགས་མེད་པར་ནི་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། །གཞལ་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་གྱུར་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད ཡིན་ནོ།།སྤྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁ་དོག་མི་རྟག་པ་དེ་འཛིན་པ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་མེད་པར་སྐྱེས་པས་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ནི་སྤྱི་དང་ འབྲེལ་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་སྨྲས་པ། རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མ་རྟོགས་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ཏེ། །གཞལ་བྱ་མང་ཕྱིར་ཚད་མ་ནི། །མང་བ་ཉིད་དམ་གཅིག་ལ་ཡང་། །དུ་མ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ན་སྟེ། །དཔེར་ན་ཁྱད་པར་ མཐོང་བ་བཞིན།།ཡུལ་ལ་ངེས་པ་མེད་ཕྱིར་དང་། །གཞལ་བྱ་གཞན་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་གསུམ་གྲངས་ཀྱང་སེལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་རྟགས་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་དང་འབྲེལ་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་མེ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དུ་བ་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ཏེ།མངོན་དུ་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཞལ་བྱ་མང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡང་མང་པོ་ཡིན་ནོ།

若说由具总前后体性了知之现量了知故无此过失，答曰：
"由无分别故，
现量于自相，
彼无总执分，
是故为比量。"
总执知是立言说，非现量行于总，然现量行于自相，因无分别故。因无分别不能执总故，了知彼总唯是比量非现量。由此立"一三数为明显"。
若尔，云何无此以无常等相执色等？为释此文故说：
"所量故色之，
无常不能知，
彼智他量是，
因无相故有。"
若定所量自相及总相，则不能了知青等色为无常性。如是现量取自相，比量境为总相。云何了知别相总？彼亦是有。是故执色无常彼是他量，因无相而生故非比量。见别相亦是比量所执，因不了知相与总系属故是他量。
彼说：
"因不了相系，
所见诸别相，
彼即是他量，
所量多故量，
即多或于一，
多行故即如，
见诸别相然，
境无定故及，
有余所量故，
一三数不遣。"
因不了知烟等因相与总系属故，此即是彼火因有烟故，彼见别相是他量，离现了知故非现量，非总境故非比量。是故因所量多故量亦多。

།གཞལ་བྱ་གཅིག་ལ་ཚད་མ་དུ་མ་འཇུག་ པའི་ཕྱིར།ཡུལ་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་ཚད་མ་མང་པོར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་དུ་མ་གཅིག་ལ་འཇུག་པར་མཐོང་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་དུ་མར་འཇུག་སྟེ། འདི་ལྟར་དང་པོ་མེ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་ལ། ཡང་དུས་ཕྱིས་དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་མེ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་འཇུག་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་གྲངས་གཅིག་སེལ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་གྲངས་གསུམ་སེལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཚད་མ་དུ་མ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཞལ་བྱ་དུ་མ་ལ་ཡང་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གཅིག་ ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་ལས་གཞན་པའི་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གྲངས་གསུམ་སེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་སྨྲས་པ། སྐྱོན་འདིར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཁ་དོག་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་དོག་གི་སྤྱི་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་འདི་ཡུལ་ངེས་པ་མེད་པ་དང་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་དེ་ནི་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ཁ་དོག་གི་སྤྱི་ལ་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་སྦྱོར་བ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།། །། དེ་བས་ན་དེ་ནི་སྤྱི་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཁ་དོག་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྦྱོར་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་གང་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཁ་དོག་གི་སྤྱི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནི མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དངོས་མེད་ངོ་བོ་མིན་དེ་ཉིད། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །གཞན་ལ་གཞན་གྲུབ་མིན་ཞེ་ན། །མིན་དེ་དེ་ཉིད་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་ བོ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་གཞན་སྤྱིའི་བློས་བཞག་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་པས། གཞན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ ཡིན་ཏེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

因于一所量多量行故，即使是一境亦成多量。若问何以见多行于一？如见别相与多同行，如是先以现量了知火，后见烟时，即以见别相量了知此即是彼火。
是故不遣一数亦不遣三数，因于境无定故。如是一境多量行，于多所量亦生唯一能取量。若说由有异于自相及总相之总别性境故不遣三数，此答曰：
"不成此过失，
因合色总故。"
因于色总合无常总故，谓色等无常。此中所说境无定及有余所量之过无之，如是于色总合无常总，谓色等无常。是故彼唯是总。
若尔，若于色性合无常性，则成非事法，因若了知某与某相应，彼即是彼法，因了知具无常性之色总故，无常性是总非自相。答曰：
"非无事体性，
为成如是故，
若说他成他，
非尔彼成故。"
无常性非无事体性，因为成立自相即是无常等体性如是已成，已令通达故。如是成立为无常体性者唯是自相。若说由他总智安立具无常性已成，云何成他自相？非尔，因自相即成刹那体性故。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།མངོན་དུ་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་ཡང་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནམ། བག་ཆགས་ནི་དངོས་པོར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། །དངོས་གང་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་པ། །དེ་དེ་འདྲ་བའི་རྟགས་སེམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཡིན་དེ་ལས་དེ་ལྟར་འགྱུར། །རྟགས་ཅན་བློ་བྱུང་དེ་ཕྱིར་དངོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་རྒྱུར་གྱུར་པའམ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཇི་བཞིན་པ་སྟེ།མེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པའི་གཟུང་བ་དང་། རྟག་པ་ལས་ལོག་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་མེ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་གང་ཡིན་པའི་དུ་བ་དང་བྱས་པ་ཉིད་དེ། དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ ནོ།།རྟགས་ཅན་གྱི་སེམས་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྟགས་འཛིན་གྱི་བློའོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། མེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་དང་རྟག་པ་ལས་ལོག་པར་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མེ་དང་མི་རྟག་པའོ། །དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ པས།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྦྱར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་བློ། །བརྒྱུད་ནས་དངོས་པོ་ཉིད་དང་ནི། །འབྲེལ་ཕྱིར་དེ་ཡི་སྣང་བ་ཡིས། །སྟོང་ཡང་སླུ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་རྩོད་པར་བྱེད་དེ། རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་ སྐབས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི།རྟགས་ཀྱི་བློ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་པ་དང་མི་སླུ་བར་བརྗོད། །གཞན་ཡང་རྟགས་ཀྱི་བློ་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་མངོན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། དངོས་པོ་སྣང་བ་ཅན་དེ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྟགས་སྣང་བས་སྟང་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་མེར་ སྣང་བས་སྟོང་པའི་ཕྱིར།དེའི་སྣང་བས་སྟོང་པར་བརྗོད་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་སྔོན་པོའི་ཤེས་པ་སེར་པོར་སྣང་བས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྟགས་ཀྱི་བློ་རྟགས་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།

若说分别无与自相系属，因于彼不现自相故，云何成立自相如是？非尔，因与事间接系属故。虽无直接系属，由间接系属故分别亦无欺。分别知岂非与习气相系？习气非决定为事，则云何即使间接亦成比量系于事？答曰：
"事如实真性，
彼相似因心，
为因如是成，
具因智生故。"
火及无常等体性之事，为因或为遍之如实事，即火相分别所取及离常，彼相似火及无常等因即烟及所作性，彼能取心即所立无间知之因。具因心从彼生即从彼起即执因智。于何处？如是成为离非火及离常之事火及无常。何事？谓"由何"之义，与"是故"相系，如是配释：由何如是是具因智故。
"如是因具因，
智由间接与，
事性相系故，
虽空彼现非，
能欺惑于人。"
于此有人诤：具因智由境错乱，因智非尔，则何故说彼间接系属及无欺？复次，因智是因境，从彼直接生及有事现，云何空因现？若说由空火现故说空彼现者，则青识岂非空黄现耶？是故彼亦应错乱。是故因智有因现。

།རྟགས་ཀྱི་བློ་ནི་མེ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་ རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འདོད་ན་ནི།།དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་མེའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་བར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །འདི་ལ་སྨྲས་པ། འདིར་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པའོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་རྫས་ཐོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟགས་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་འཛིན་པ་མེད་པར་དེའི་རྗེས་ཐོགས་པར་རྟོགས་པ་མི རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་ཐོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དངོས་པོ་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རྟགས་ཀྱི་བློ་སྐབས་སུ་མ་བབ་པའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་ན་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་མ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྤྱིར་མེའི་རྗེས་ཐོགས་པར་དུ་བ་ རྟོགས་ནས།འདི་ན་ཡང་འདི་མེའི་རྫས་ཐོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་རྟོགས་ཤིང་། སྤྱིར་རྗེས་ཐོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་རྗེས་ཐོགས་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་བློའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་བློའི་མི་སླུ་བ་གྲུབ་ན་རྟགས་ཅན་གྱི་ བློའི་མི་སླུ་བར་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་རྟགས་ཀྱི་བློ་སླུ་བ་མེད་པར་བརྗོད་དོ།།ཡང་ན་རྟགས་ཀྱི་བློ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་རྟགས་ཀྱི་བློ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་གྱི། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་གློ་ བུར་དུ་དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེར་འབྲེལ་བ་དྲན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། རྟགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་དཔེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དེ་དངོས་སླུ་བྱེད་ཉིད་མིན་ཡང་། །འཁྲུལ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མཛད། །དེ་དག་དེའི་དངོས་སྟོང་པ་ཡང་། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་ཞེན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དེ་དག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ཡང་།ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། སླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་འཁྲུལ་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།

因智于火不应成无欺。若许因知有分别，彼亦不然，因知虽有分别非火境，因于烟等无分别即是量故，因知不应错乱。对此答曰：此中不许因知为事境，无间知是因知。所立后续知亦如因境般亦是所立境，因无执所立不应了知其后续故。后续知亦与事间接相系。
对所说因智非当机者答曰：因知若无错乱则具因知亦应无错乱，如是总于火后了知烟，于此亦了知此为火后物，别了知无火则不生，总后续知是因知，别后续知是具因智。是故若成立因智无欺则为了知具因智无欺而说因智无欺。
或者因智是自性因，于彼何为因智即是具因智，果因则具因智异。如是于极为串习者，骤见烟即了知火，彼非忆系属。是故彼唯是由极为串习烟等因无了知，执因知以随同喻体性显示隐蔽义。
若尔，若比量无欺云何成错乱？此答：
"彼事虽无欺，
立为错乱者，
彼等空彼事，
执为彼体故。"
因与具因彼等虽空外体，由执为外事故，虽无欺立为错乱。

།གང་གིས་གཞན་དུ་གནས་པའི་དོན་གཞན་དུ་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ཐུན་མོང་ པའི་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་སྣང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྣང་བ་ལས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེན་པ་ལས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་སྐྱེ་བོས་ཐོབ་པར་ འགྱུར་ལ།འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡོད་ན། ཅི་སྟེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། འདི་ལྟར་དོན་ཡོད་ན་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་སྣང་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བས་ངེས་པར་བྱེད་ཀྱི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དངོས་པོ་ སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་རྟོགས་ཤེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ལས་འདིའི་ཡོད་པ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པར་གྱུར་པའི་རྟགས་སྣང་བ་ལས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡོད་པ་ཅི་སྟེ་མི་འགྲུབ། སྣང་བར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་ལས་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཉིད་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྣང་བར་གྱུར་ཀྱང་འཁྲུལ་པས་གང་དུ་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་དེ་རུང་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེན་པ་ཁོ་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་རྟོགས་ བྱ་དངོས་པོ་ལ།།ཁྱབ་བྱ་སེམས་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་ནི། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ནམ་རྒྱུ་ཉིད། །རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་དེའི་བློ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟོགས་པར་བྱ་བར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་རྒྱུ་མཚན་དེ་རྟགས་ཀྱི་རྒྱུའོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་རང་བཞིན་དང་རྒྱུའོ། ། ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་སེམས་ནི་རྗེས་ཐོགས་པའི་ཤེས་པའོ། །རྟགས་ཀྱི་སེམས་མངོན་སུམ་དེ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མི་དམིགས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པར་གོ་བར་བྱེད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ལ། འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་གཞན་དུ་མི་དམིགས པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མི་དམིགས་པས། །དགག་པ་དག་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཚད་མས་གྲུབ་པར་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །བཟློག་པའང་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སའི་སྟེང་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་དགག་པ་དང་དགག་པའི་ཐ་སྙད་མི་དམིགས་ པ་ཁོ་ནས་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་།མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཁོ་ནའི་འབྲེལ་པའོ།

若知显示异处之义为他，彼即错乱，比量亦执非共事为共性故是错乱。若尔，若比量是错乱，则由离事现故云何能得？非由现得，而是由执得。如是若趣入则有情能得，趣入由执为事故比量有之，何故不能得？如是有义则能得，非由现故。
若说有性亦由现于现量而决定，比量非事现故，云何了知有事？非尔，如由现量所取而成此有，如是由系属因现岂不成隐蔽有？已说非唯由现性而趣入。必由决定有而趣入，虽现由错乱于何处未定有则不应趣入。是故唯由执为外而能趣入故，比量即是无欺。
"是故于所知，
事所遍心遍，
彼性或因性，
因相亦彼智。"
于欲了知隐蔽事，能遍所立及因相是因因。因之自性及因。所遍心是后续知。因心现量亦是能遍智之因。
若说不见非系属，无系属不应能解，若有系属则成他因不见者。答曰：
"一切由不见，
诸遮而能立，
量成诸说者，
返遮义已说。"
于地上等一切处，遮及遮言说唯由不见而立，无言说亦由不见性故，即彼体相之系属。

།འདི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གྲུབ་པར་ངེས་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས། དོན་དེ་ཤུགས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་བཟློག་པ་ཚད་མ་ལོག་པས་ དོན་མེད་པ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་དངོས་སམ་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་པ་གཞན་ཡོད་པས་དེ་ལས་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་འདི་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ་མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ་མེའི་ཁྱད་པར་ ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་དེ་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་གྲུབ་ཅེ་ན།སྨྲས་པ། །དེའམ་དེ་ཡི་རྒྱུ་འགོག་ལ། །དེ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་བརྗོད་པ། །མཐོང་བ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ལ། །དེ་ནི་ཚད་མེད་ཉིད་དུ་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་འགལ་བའི་ཆོས་སུ་བསྟན་པ་མཐོང་བ་སྟེ། འདི་གང་དང་འགལ་བ་ཞེ་ན། དགག་པར་བྱ་བའི་གྲང་བ་དེའམ་དེའི་རྒྱུ་དགག་པར་བྱ་བ་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གྲང་བའི་རེག་པའིའོ། །དེ་ཡང་འགལ་བའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་སྟེ། དགག་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། ། འགལ་བ་ལ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་ནི་མེ་དང་གྲང་བ་ཡིན་པས་གྲང་བའི་རེག་པ་དང་འབྲེལ་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གྲང་བའི་རེག་པ་ཉིད་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཇལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནས་འབྲེལ་པར་ཤེས་པར་བྱའི་མེད་པ་དང་འགལ་བ་ནི མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཆོས་གཅིག་ཡོད་བརྗོད་པས། །གཞན་མེད་ན་དེ་གང་གིས་རྟོགས། །འགལ་ནས་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ནི། །ཅིས་གྲུབ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཕྱིར། །ཞེ་ན་དེ་ཡང་གང་ལས་འདོད། །གལ་ཏེ་སྣང་རུང་མཐོང་མེད་ཕྱིར། ། ཞེ་ན་དེ་ནི་ཚད་མེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་འགལ་བ་དམིགས་པས་དགག་པར་བྱ་བའི་མི་དམིགས་པ་མི་འཕེལ་ན་དེའི་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅིག་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ལས། གཞན་གྲང་བ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་གཞན་བརྗོད པས་དངོས་པོ་དགག་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་གང་ན་འགལ་བ་ཡོད་པ་དེ་དམིགས་པས་གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའམ། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། གང་གིས་ དེའི་དབང་གིས་མེད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཚད་མ་གང་གིས་གྲུབ་པར་འགྱུར།འོན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པས་འགལ་བར་ཤེས་ཏེ། གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་གང་ན་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དེ་ན་འགལ་བ་མེད་དོ།

如是由量成义决定诸说者，义已由此间接说示返遮由量返故成无义。或者，由所谓相违亦有直接或间接他系属，由彼岂不了知无？如此处无冷触，因有火故。此中无竖毛等，因近火差别故，云何唯由不见而立无言说？答曰：
"于彼或彼因，
遮说违法见，
即于彼体上，
说示彼无量。"
若见说为违法，此与何相违？所遮冷或所遮竖毛等因即冷触之因。彼亦见违事，即于所遮彼体说示无量即能显不见。
相违无系属，相违是火与冷故，不许与冷触系属。若说由与无冷触系属性而遍计度，则唯由无而知系属，非与无相违。是故唯不见是无之能立。
"他说一法有，
无他云何知？
若由违彼亦，
何成共不住？
若尔彼何许？
若由应现见，
无见非无量。"
若异此，若由见相违不增所遮不见，则由说彼火等一法有，云何了知他冷无？因说他事不应遮事故，太过失故。若说由见有相违处了知他无故无此过者，此岂非共不住或互相舍住相之相违？由彼力成无者，由何量而成？若说由共不住知相违，如色味等，何处共住彼处无相违。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེར་གཟུགས་དམིགས་པས་རོ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མེ་དང་གྲང་བ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པར་འདི་ཉིད་ཚད་མ་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད། འོན་ཏེ་སྣང་དུ་རུང་བ་གྲང་བའི་རིགས་པ་ནི་མེ་མཐོང་བའི་ཚད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པར་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སྔར་འགལ་བ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི འགལ་བ་ནི་མི་དམིགས་པས་ཤེས་ཀྱང་།རྟགས་དེ་ལས་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱི་མི་དམིགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འགལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་སྔོན་ནས་ཡོད་པས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འགལ་བའི་རྟགས་ལས་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་འཇོག་གོ་ཞེ་ ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དུ་བས་མེ་རྟོགས་པར་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་འགྱུར་བས། དེ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཚད་མས་གཞན་ཡོད་པར་འགྲུབ། །འོན་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མེ་ལ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའོ་ཞེས་ མེ་དང་མེད་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་འགྱུར། མི་སྣང་བར་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དྲན་པར་གྱུར་པའི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པས་ད་ལྟར་འགལ་བ་ཅན་དང་བྲལ་བ་རྟོགས་པར་ བྱེད་དོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། དྲན་པ་ནི་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་སྟེ་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདིར་འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གྲང་བ་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མེ་སྔར་དམིགས་ལ། ཡུལ་གཞན་དུ་ནི་མི་དམིགས་པས་གྲང་བ་མེད་པར་གྲུབ་ པར་འགྱུར་ཏེ།མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་དཔེར་ན་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་མེས་གྲང་བ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། གྲང་བ་མི་ དམིགས་པ་དེས་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པའོ།།དེ་ལ་མེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དྲོ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་རེག་པ་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་འབྲེལ་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་ཅིང་། དྲོ་བའི་རེག་པ་ནི་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དམིགས་པ་ཉིད་གྲང་བའི་རེག་ པ་མི་དམིགས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རྟགས་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

是故于彼见色不能知无味。若尔，火与冷共不住由何量了知？若说应现冷理由见火量故成共不住，则前所执相违即成不见。若如是则虽由不见知相违，由彼因了知无非由不见。然由先有能立相违之不见，随顺彼故虽由相违因了知无，唯由不见而安立。
若如是则由现量决定系属，随顺彼之烟知火唯应由现量，云何由比量成立他有？若说由于隐蔽火现量不行故于彼推度，则火与无岂非隐蔽？于彼云何比量得行？不现不见非是量。若说由忆念所见境不见而了知今离相违者，此答：忆念是忆系属，由是现量故比量成无义。
是故此中此之密意是：先见无冷与火俱，于他处由不见而成立无冷，无即是不见。是故由比量成就之不见能立无言说，如由现量成就。当竖毛等成无时，由火不见冷，由彼不见冷成就无竖毛等。
其中由火体性与暖性触聚一系属而推度，暖触即是无冷触体性。由比量见彼即是不见冷触。是故唯果因能了知无冷触，非他因。是故由比量成就之不见能令解无。

།དེ་ཕྱིར་རང་སྒྲས་བརྗོད་ན་ཡང་། །དེ་ནི་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ ཡིན།།གང་གི་ཚད་མ་མིན་བ་དེས། །དགག་པ་ཀུན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་སྒྲ་སྟེ་མི་དམིགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པའམ། མ་བརྗོད་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་མེད་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན་འདིར་སྨྲས་པ།རྒོལ་བ་དང་གང་ཞིག་མི་དམིགས་པ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དགག་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དགག་པ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་དེ་དང་འགལ་དོན་གྱི། །འབྲས་བུ་བརྗོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཀུན་དུ་སྦྱར་བ་འབའ་ཞིག་ དག་།ཐ་དད་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པར་སྨྲ་བའི་རིགས་པ་འདི་ནི་གྲང་བ་དང་འགལ་བའི་དོན་མི་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་དུ་བར་བརྗོད་པ་དེ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་བསྒྲུབས་པའི་མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་དུ བ་ལས་མེ་གྲུབ་ལ་དེས་གྲང་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་སྟེ།མེ་གྲང་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དུ་བ་ལས་མེ་སྟེ། མེ་གྲང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་གྲང་བ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བའི་ཚིག་དགོད་པ་ ཙམ་གྱིས་ཁྱད་པར་ལས་དོན་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་དོ།།འོ་ན་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་གཞན་ཡང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་སྦྱིན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་མེད་དེ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། །འགལ་བ་བརྗོད་པ་མེད་པས་དང་། །དེ་ཡང་ཐབས་ བཅས་བསྒྲིབས་མེད་པར།།དགག་ལ་ཚད་སྨྲ་གང་ཡིན་ཏེ། །རིགས་པའི་རྗེས་འབྲངས་ཅན་མིན་ཏེ། །སྨྲ་བ་ལ་སོགས་ལ་ཀུན་ཤེས་དང་། །འཇིག་རྟེན་གཞན་སོགས་འགོག་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགལ་བའི་མེ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྒྲིབས་པ་སྟེ། གགས་མི་བྱེད་པ་དང་། དུ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཡང་བརྗོད་པ་མེད་པ་སྟེ།མ་བརྗོད་ན་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བ་མི་དམིགས་པར་བསྟན་ཏོ།

"是故若说自声，
彼亦是无能立，
若谓彼非量，
遮诸皆应说。"
自声即不见声所说，或虽不说，唯不见即是能立无。若说不见云何是量，量是事境者？此答：诤者及谁许不见非量者，不应说一切遮，因无余遮相故。
"彼说与彼违，
义果已宣说，
唯诸总配合，
异义无差别。"
此说一切不见之理是与冷相违义火，说彼果烟已显示，于彼亦由比量推度所立而令解无。如是由烟成火，彼立无冷，因火是无冷自性故。是故由烟知火，火是无冷体性故立无冷言说。是故于一切不见，唯由安立总配合语差别，于义无差别。
若说亦见余无配合，如具施心者无胜上因，因不见无间果故。答曰：
"无说相违及，
彼具方无障，
说遮量谁是，
非随理行者，
如说等遍知，
及遮他世等。"
相违火等及障碍即不作障，烟等亦无说，若不说则无执故。此说已显示所见境不见。

།དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པར་མ་བསྟན་པ་དང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་ པར་མ་བསྟན་པའི་ཐབས་དང་བཅས་པ་དེ་ཡང་དགག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཚད་མ་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྨྲ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་འགལ་བ་མ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ འཇིག་རྟེན་པ་རོལ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་པའི་མི་དམིགས་པས་མེད་པར་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་གང་སྨྲ་བ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པར་མཐོང་བ་དེ་བས་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྨྲ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། །དོན་རྣམས་དབང་པོ་ལས་འདས་པ། །འགལ་བ་གྲུབ་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྨྲ་རིགས་ཡོད་གྱུར་ན། །གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ངོ་བོ་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་ལ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་གང་དང་ཡང་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་མེད་དེ། དབང པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་འགལ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྨྲ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་མི་དམིགས་པས་ཤེ་ན། །དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་པས་སྒྲུབ་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པ་ནི་འདི་འདྲ་བའང་། ། འབྲས་བུ་ངེས་མེད་ཅན་རབ་བརྗོད། །དེ་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ། །ཡོད་མེད་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་དམིགས་པ་འདི་འདྲ་བ་ནི་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

此义是：如所说相具足之所遮未显示所见，及因遍等未显示不见之方便，于彼亦说遮所立是量者，离理，如由说等无遍知，说未见与遍知相违。如是由不见所趣世间等非所见境而不能遮无。
若说若有说者则见与贪等共行，是故欲说之说者必定具贪等。答曰：
"诸义超根境，
无成就相违，
若有说应理，
何为能所害？"
若说具一切知亦无能害所害体性，因超根境诸义一切知等未成相违故。说非与遍知相违。
若说由不见如是，即说彼能立。谓虽如是，由不见如是遍知故了知无。若尔，不见即说为遮因，何须由说等？若说由无遍知立即是不见。
"如是不见亦，
说为无定果，
是故极隐蔽，
无有无定者。"
已显示唯由未见之如是不见非能决定无。

།གལ་ཏེ་ཆོས་ནི་ཐ་དད་པའམ། །ཐ་དད་མེད་ཀྱང་རབ་སྦྱོར་ཏེ། །དཔེར་ན་ཁ་བ མེད་སྒྲུབ་མེའམ།།སྐྱེ་ལ་ཡོད་པ་གནོད་བྱེད་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བའི་ཆོས་ཏེ་འཛིན་པ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་དམ། འོན་ཏེ་ཐ་མི་དད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་ཁ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མེ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་གྲང་བ་ལས་ཐ་དད་པའམ། སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཡོད་པ་ནི་དེ་ཆོས་ ཅན་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།སྐྱེ་བ་ལས་ཀྱང་ཐ་མི་དད་དེ་ཡོད་པ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་ཉིད་དེ། ཡོད་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད། འོ་ན་ཡོད་པ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ཐ་མི་དད་ན་འགལ་བར་ཇི་ལྟར་ འགྱུར་ཞེ་ན།གཞན་གྱིས་ཐ་མི་དད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟོག་པ་ངེས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་བྲལ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་མཐོང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་དངོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་ལ། །དངོས་པོ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །དེ་ལྟར་དངོས་རྣམས་རང་ལྡོག་པར། །དངོས་པོ་ཉིད་ནི་ལྡོག་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་ལས་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་བ་ལ་སོགས་པས་མེ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་ལས་རྒྱུར་འདོད་པ་དང་། ཁྱབ་བྱེད་དུ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ ཀྱིས་འབྲས་བུར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་ལྡོག་པ་ཡོད་ན་སྟེ།གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ངེས་པ་དེའི་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ནི་འགའ་ཞིག་ན་ཡོད་ཕྱིར། །རྟོག་པས་སྦྱར་ཞིང་བཞག་པ་ཡི། །ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལ། །སོགས་ པའི་ཆོས་ནི་བསལ་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་གོ་བར་བྱེད་པར་བསྟན་པ་དེས་ནི་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཞན་པ་ཉིད་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཡང་ཕྱོགས་དང་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཞན་པ་དག་ཇི་ལྟར་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཞན་པ་ཉིད་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་གཅིག་ལ་ཡང་འབྲེལ་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"若法是差别，
或无别亦合，
如火立无雪，
如有害生等。"
谓说相违法执为差别，或说为无差别法性。如于立无雪，火是有法与冷差别，或如有害生，彼于有法无差别，于生亦无差别。有等互相舍住相之相违性，有非是生，有于一切无所待故，生有何义？若说有与生无差别，云何成相违？由他许无差别故如是说。
若尔，若唯不见非能决定，则分别云何得定？因由所见境不见彼非有故离所立，及由不能顿见离能立一切义故。答曰：
"如诸事能立，
唯事是能立，
如是诸事返，
唯事是能返。"
非唯由未见定返，然如由定系属，唯事烟等能立火等诸事，是能立成就。如是由定系属，由许为因及许为遍事，能返许为果等诸事，是有自返，若于自定返时。
"由彼于某有，
分别合安立，
同品与异品，
等法皆遣除。"
由说事能了知，遣除分别增益法同品异品等。等字摄受许有等。又同品异品云何非事？由于随一有故，同品异品性于常无常等皆无定系属故非能了知。

།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། གལ་ ཏེ་འབྲེལ་པ་ངེས་པས་གཅིག་ལོག་ན་གཞན་ལྡོག་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལོག་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དེ་ལའང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས། །ལྡོག་པ་ཁྱབ་བྱ་གོ་བྱེད་ཡིན། །གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ཟློག་པ་ནི། །རྣམ་འགས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ནའོ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།གཅིག་ལོག་པས་གཞན་ལྡོག་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལོག་ན། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དུ་བ་དང་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་རང་ཉིད་ཟློག་པ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེའི་ཚེ། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་མེད་པའི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཅི་སྟེ། གོ་བར་བྱེད་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཚད་མ་ཉིད་མེད་གང་དེ་ཉིད། །མེད་པ་ལ་ནི་རྟགས་སུ་བརྗོད། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་དོན་ཏེ། །བ་རྫིའི་བར་ལ་གྲགས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས བྱ་བ་ལ།རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་སུ་བཀོད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཚད་མ་མེད་པ་སྟེ། མི་དམིགས་པས་དགག་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སླེབ་པ་གང་ཡིན་པ་གྲངས་ཅན་ཏེ། མི་ བདེན་པའི་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་དོན་དུ་ཡིན་གྱི་མཁས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་རྫི་མོའི་བར་དུ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་དྲུག་པ། འོ་ན་མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་བཞི་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་སྟེ་འདིར་མི་བརྗོད་སྙམ་དུ་སེམས་ན། སྨྲས་པ། །མི་དམིགས་པ་ནི་དེ་ཙམ་ཞིག་།མེད་པར་ངེས་པའི་འབྲས་ཅན་ཡིན། །དེ་ལའང་རྒྱུ་འམ་རང་བཞིན་དག་།སྣང་རུང་ཉིད་མི་དམིགས་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། །མི་དམིགས་པ་གསུམ་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྣང་དུ་རུང་བ མི་དམིགས་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།།མི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་རང་བཞིན་ཏེ། སྣང་དུ་རུང་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་སྣང་བ་ལས་འདས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འོ་ན་ཁ་དོག་འདི་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཁ་དོག་སྤྱི་ལ་ སྦྱོར་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན་སྨྲས་པ།རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་རྟག་སོགས། །འཛིན་ལ་གོ་རིམས་འདི་བཞེད་ཅིང་། །གཞན་དུ་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་བཞེད་དོ།

虽然如是，若由定系属一返则他返，则果及所遍返时，因及能遍亦应返。答曰：
"于彼遍法返，
能令所遍知，
若自返由某，
遍断定时故。"
于一返他返中，能遍无常性及火等法返时，能令了知所遍烟及所作等返。若能遍自返由某相遍断定时，自性不见亦非能令解无耶？是故何故唯说能遍不见为能了知？答曰：
"说无量性彼，
即于无为因，
彼极愚痴义，
牧女亦共知。"
自性不见非能立无，因彼是无体性故。立为因者是无量，说由不见即遮所遮彼即是无。彼因极愚昧者数论，因习非真见故。为彼义非为智者，因至牧女亦共知无言说故。
量释论卷六。若念说不现不见第四亦有，何故此不说？答曰：
"不见唯尔许，
有定无果性，
于彼因自性，
许应见不见。"
唯三不见是能决定无，彼能立应见不见无。彼不见亦因及能遍与自性，应许应见观察超见。
若说此色是无常，由系属自相故，云何说彼无常由系属色总故？答曰：
"比量执无常，
等许此次第，
余执所执故，
不许为量性。"

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ལ། ཁ་དོག་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ རིམ་པ་འདི་བཞེད་ཀྱི།གཞན་དུ་མཐོང་བའི་དུས་ཕྱི་མར་གྱུར་པའི་ཞེན་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་བཞེད་དེ། མཐོང་བ་ཡིས་གཟུང་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་ མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། །དངོས་ལས་མི་རྟག་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ཡང་དབང་པོ་ལས་སྔར་གྲུབ། །དངོས་དུ་མ་ཅན་དེ་བརྗོད་མིན། །སྟོབས་ལས་སྐྱེས་ཆོས་བརྗོད་བྱ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་རྟག་པའོ་ཞེས། རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་འཛིན་པར་མི་ནུས་པའི་རྟོག་པ་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དེ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་སྟེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་དང་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་མི་རྟག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དུ་མའི་རང་བཞིན་ཅན་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཆོས་སུ་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་ པར་གྱུར་པའི་ཤེས་པས་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་།དེ་དངོས་པོ་གཅིག་ཡིན་ཡང་ཐ་དད་པར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ལ་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ཡིན་པ། དེའི་ཚེ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གཟུང་བ་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྤྱི་ཡི་རྟེན་ནི་གྲུབ་པ་ན། སྤྱི་དེ་ཉིད་ནི་གྲུབ་པ་ཅན། །དེ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ལྟར་འདི། །རབ་གྲུབ་ཕྱིར་ནི་རྗེས་དཔོག་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མི རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་རྟེན་གང་ཡིན་པ་སྐད་ཅིག་མའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ན།སྤྱི་དེ་ཉིད་གྲུབ་པར་ངེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཅིག་ཏུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ།

比量执取无常等时，许此由系属色总之次第，余于见后时之执著不许为量性，因执著见所取无常性于自相故。于彼唯见是量。
若说云何无常性由现量成就，因唯事于现量显现故？答曰：
"事外无常无，
彼先根已成，
多事性非说，
力生法可说。"
无常性与色等非离事体性，事体性即无常，不能执取自相彼自性之分别即是总体性。诸总无常等互相具彼差别可见，如说声无常及所作。若尔，云何说无常非于余有？此答：多性自相非所说，分别示现法多体性是所说，如是由习气力所生智，虽是一事而示现所作无常为异。由分别示现义起言说故，唯分别生法是所说。
若尔，若现于分别之体性是总，彼即是声所诠，自相是现量所取，尔时分别智云何成能取所取？答曰：
"总依若已成，
彼总即已成，
彼若未成此，
成故能比度。"
无常性等总依刹那自相彼成就现量时，彼总即定成就，无余所谓总，唯于自相如是假立。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ གྲུབ་ན།སྤྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། སྤྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་ངེས་པ་མེད་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདི་ཉིད་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ སྐད་ཅིག་མར་སྣང་བར་གྱུར་ཀྱང་།མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ཡོད་པ་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་སྔ་མ་ཕྱི་མས་བདེན་པར་སྣང་ཞིང་། སྔ་མ་ཕྱི་མ་དང་བྲལ་བ་ལ་སྐད་ཅིག་མར་བརྗོད་དེ། གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ སྣང་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྔ་མ་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་ངོ་། །འོ་ན་ གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་སྔོན་པོ་སྣང་བ་ཡིན་ན།ཅི་སྟེ་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་པར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདྲ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །ལ་ལར་དེ་ཡོངས་མི་ཤེས་པ། །འཁྲུལ་ཕྱིར་སྒོང་གི་ཐ་དད་བཞིན། །ཐ་དད་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མར་མངོན་ དུ་བྱས་ཀྱང་།མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་སྐྱེས་བུས་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྒོང་དག་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་དང་ཐ་དད་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར།དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །འོན་ཏེ་སྒྱུའི་སྒོང་དག་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་ཤེས་ཀྱི། སྐད་ཅིག་མ་ནི་དེ་ལྟར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། །འདི་ལྟར་མར་ མེ་སོགས་འཇིག་པ།།ཅན་ནི་ནུས་པའི་བར་སྐྱེ་བོས། །འདྲ་བ་མེད་པར་གཞན་འབྱུང་བ། །རྟགས་མེད་མཐོང་བ་ཡོངས་གཅོད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཅན་ནི་འཇིག་པ་དང་མི་རྟག་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ལ། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ དེའི་གནས་སྐབས་མེད་དེ།འདི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་བལྟ་བས་མར་མེ་འཇིག་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྟགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རྟགས་མེད་པ་ཅན་ནོ།

若说若自相刹那已成，总无常性成就，何故起比量？此答：若总无常性无定，为成就此自相即是无常自性，故起比量。虽现自相刹那，因非定无常性故，成就可假立性，如是有即是可得性。彼由后显前真，前离后说为刹那，随如何显现即如是假立。如青显为青性，如是起言说道，一切现量义少许亦不入前后事故，一切显为无常性。
若说若青显为刹那性，何故见已不即定解？答曰：
"由有余相似，
于某全不知，
迷故如卵异，
不见有差别。"
虽现事刹那，不遍知彼无常性是无定，因生余相似刹那故。由增益常之迷乱，人不见差别，如幻卵虽有差别，因相似故不知。如是因不知与第二刹那差别，念谓即是此而假立。
若说幻卵差别可执，由具观察善观察而知，刹那非如是定。此答：
"如是灯等坏，
有间隙力者，
无似余生起，
无相见遍断。"
此义趣是：此非位者说为坏及无常，灯等亦无彼位，如是诸人观察灯等而如是遍断谓灯坏。云何？由此无相故说无相。

།འདྲེ་བ་མེད་པ་སྟེ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་མ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྒྲོན་མ་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་མཐོང་བ་ཡོད་ཀྱང་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་དུ་མཐོང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ནུས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ། །གྱུར་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་པ་མེད། །མཐོང་བ་མེད་ཕྱིར་འབྲས་ལ་རྨོངས། །ངེས་བྱེད་གསལ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་གི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་འཆི་བའི་ནུས་པ་རོ་མྱང་བའི་དུས་སུ་འཛིན་པ་ཡོད་ཀྱང་རྨོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་མ་ཐག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ངེས་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ མཐོང་བ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བས་རྟག་པ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ནི། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མཐོང་ཉིད་ལས། ། དམ་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྨོངས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉེ་བར་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་ལ་གོམས་པ་དང་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཅན་དེ་དག་གིས། དངོས་པོའི་ནུས་པ་རྣམ་པ ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཉིད་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི།དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྤྱིའི་རྟེན་གྲུབ་ན་སྤྱི་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། གང་ན་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་དེར་རྗེས་སུ་དཔག་གོ། །སྐད་ཅིག་མ་དངོས་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཐ་དད་པ་དང་ ལྡན་པར་རྟོགས།ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ན་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་རིགས་ཏེ། སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་སེར་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ངེས་པར་མཐོང་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ལས་ནི་ལྡོག་པ་ཡི། །ཐ་དད་མེད་དོན་དེ་ལ་ནི། །ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བློ། ། ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅན་བཞིན་འཇུག་དང་། །ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་སྒྲ་འཇུག་འགྱུར། །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་དེ་ཡིས་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་དང་ནི། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པ་སྟེ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཐ་དད་མེད་པ་སྟེ།ཆ་ཤས་མེད་པའི་དོན་དེ་ལ་ཐ་དད་པ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།

无相似即前刹那不生余相似，彼即如是成为灯坏体性之智。若说见有而非定此于何处见？答曰：
"力虽成事性，
无有等无间，
不见果故迷，
无明定因故。"
毒之事性所成死力，虽于尝味时有执，然成迷惑。何故？因不见果故。彼复何故？因无等无间及于能定人无明见故，不定为刹那性。
若说若由生余相似故常性是迷乱，彼云何能返？答曰：
"为返彼自故，
说有比量知，
大慧由见故，
诸胜皆能定。"
为令常性迷如何能返故，说近比量。具习及明等定因之大慧者，由见事力一切相而得定解，于彼等不说比量。是故总依若成即总成就，于有迷处即比度。
刹那岂非不异于事？云何解事之刹那性为具差别？如是若现量事即应如是定解，因不应于经验青而定执为黄故。答曰：
"由离一切返，
无异义于彼，
具返因之智，
如具依而转，
如说声当起，
若无迷因彼，
由自性能生，
自随顺智生。"
彼自相是离同类异类一切，具离异类因之分别智于无差别无分义，如执差别而转。

།ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ་བརྡ་ལས་མ་འདས་པར་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་འཇུག་གོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་ དང་ལྡན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་ངེས་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་སྐྱེད་ཀྱི། སྤྱིའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ན་ ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་སྨྲས་པ། ཡང་ན་འདིར་ནི་མི་དམིགས་པའི། །རྟགས་ལས་འཇིག་པ་གྲུབ་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ན་འཇིག་པར་གྲུབ་པར་ངེས་ཏེ། རྟགས་མི་དམིགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་ པ་སྟེ།དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འཇིག་པ་ནི་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །ཇི་སྲིད་དགག་པར་བྱ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་དོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ།དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ཙམ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་། དངོས་པོ་སྔར་བྱུང་མེད་གྱུར་པ། །མི་རྟག་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔར་དེ་སྔོན་དུ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ།དངོས་པོ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་དེ་ཡང་གཞན་དུ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅན་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ཅན་གྱི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་། ཞིག་ནས་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཡོད་པའམ། དེ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་མི་དམིགས་པས་མི་རྟག་པ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་མཐའ་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅན། །ཡོད་པ་འབྲེལ་བརྗོད་དང་ཚུལ་ཅན། །མི་རྟག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་ན། །དེས་དེའི་ མཐའ་ཞེས་འདོད་པ་གང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒོལ་བ་གང་ཞིག་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པའི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་དེ་ནི་ཡོད་པའོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ་དེ་བརྗོད་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའོ།

如所说，不违名言而起言说，即起"声是无常"之智。若说若具离一切事之返，云何不由一解即定解一切返？此答：若事无迷因，则生执自相之体性显现，唯由自性生，非由总力。若有迷因则非能定，如是已说。
毗婆沙师说：
"或此由不得，
相故成坏灭。"
或定成坏灭，因有不得相故。一切事具生灭，其中生由现量成事之经验而了知。灭是无，彼由不得而成立。凡所破皆许由不得而成立。
若说无常性岂非成为事体性，应由成事量而了知？此答：唯事非无常性，然：
"事先有今无，
说名为无常。"
谓先前有而成无者是无常，非唯事。彼无亦唯由不得为能立。如理论师由先无及坏无差别所差别之有，或与彼相属是无常，非以无为相。
若说有亦非不得所立，云何说由不得成无常？此答：
"若具二边别，
有系说理者，
无常声若尔，
许彼边为何。"
谓若论者许具先无及坏无二边差别者是差别，彼即是有。与彼相属即说为无常声。

།རྒོལ་བ་དེ་ཡིས་དེ་ཡི་མཐར། །ཞེས་འདོད་པ་གང་ ཡིན་པ་སྨྲོས་ཤིག་།གལ་ཏེ་སྔ་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ནའང་། །དེ་ཉིད་མི་རྟག་ཅིས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྔ་ན་མེད་པ་དང་། ཞིག་ནས་མེད་པ་མཐའ་གཉིས་ཡིན་ན་ནི་མེད་པ་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། །དྲུག་པ་ལ་སོགས་མི་རུང་ཕྱིར། །ཞེ་ན་དེ་མཐར་ཇི་ལྟར འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་གལ་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་དང་དངོས་པོའི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་དྲུག་པ་ལ་ སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པའི་དངོས་པོའི་མཐའ་འདི་དག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་ཉིད་དང་འབྲེལ་དག་རྟག་ཕྱིར། །མཐའ་མ་དག་ཏུ་ཁྱད་པར་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རེ་ཞིག་ཡོད་པའམ་འབྲེལ་ པ་སྟེ་འདུ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐའ་གཉིས་པོ་སྔ་ན་མེད་པ་དང་།ཞིག་ནས་མེད་པ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་དག་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་དུ་བ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ལ་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མཐའ་མ་ དག་གིས་གང་ལ་ཡང་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་མཐའ་ཡིན་ན། །ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །འབྲེལ་མེད་ཕྱིར་རོ་དེ་དངོས་པོ། །སྔ་ན་མེད་པར་འདོད་མ་ཡིན། །དེ་ཡིས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་པ། །དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལ་གྲུབ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ མཐའ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལ་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་སྔ་ན་མེད་པ་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པར་བྱེད་ཀྱི། དངོས་པོ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་འབྲེལ་ཅན་དུ་རྒོལ་བ་དེ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔ་ན་མེད་པ་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་ཉིད་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་ཀྱང་རྒོལ་བ་འདི་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་གང་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའོ། །འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལ་བརྗོད་དེ། གང་སྔ་ན་མེད་པ་རྒྱུ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་རྒྱུར་བརྗོད་དོ།

请说彼论者许彼边为何？若说虽先后无，彼何非无常？谓若先无及坏无为二边，何不许彼无即是无常？
若说因六格等不应，云何成彼边？谓若无即是无常者，则不应有"事无常"及"事之无常"等六格等分别，因有无间无任何关系故。若如是，此六格等配合如何成为先无及坏无之事边，因事与无无有相属及和合关系故。
"有性及系常，
诸边无差别。"
且有或系即和合体性，不为二边先无及坏无所差别，因有及系是常故。常说为永恒及无因者，彼于先无及坏无中非有。是故诸边于任何不能差别。
"若因果为边，
应成无差别，
无系故彼事，
非许为先无，
由彼差别言，
此等亦非成。"
若许因果为边，因与事有系故应成差别者，此非然，因无系故，有无间无任何关系故。先无与自因有系，论者不许事为先无系属。若说先无是事系属，则得先无及坏无即是无常。如是因果彼等于此论者亦不成立，谓先无即具何差别而如是说者。果说于何？谓先无因近事法。因说于作者为因。

།དེ་བས་ན་སྔ་ན་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་འདི་ཡིན་ལ། དེ་མེད་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་དཔྱད་ན་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། །ཡོད་ཉིད་རང་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ། །བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་ཡིན་ལོ། །ཡོད་ཉིད་དེ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། །རྟག་ན་འོ་ན་འདིར་འབྲས་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོད་པ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་དེ་དག་དང་འབྲེལ་ པ་སྟེ།འདུ་བ་དེ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུར་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་དངོས་པོ་གསུམ་ལྡན་པར་བྱེད་པས་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པའོ་ཞེ་ན། དེ་གཉི་ག་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་ན། ད་ནི་ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། འོན་ཏེ་ཡང་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དངོས་ པོ་ཉིད་འབྲས་བུའོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། །གང་མེད་པ་དེ་བྱས་པ་ན། །དངོས་པོ་སྔ་མ་མེད་ལྡན་མིན། །འབྲེལ་པ་ཁས་མི་ལེན་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་འདི་རིལ་རྟག་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་སྔ་ན་མེད་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་རྣམས་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་པས། ལྡན་པ་དང་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་རེས་འགའ་བ་ཉིད་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད པ་དང་མེད་པའི་འབྲེལ་པར་རྟོགས་ཏེ།བུམ་པ་མེད་པ་དང་ཀ་བའི་མེད་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། །དེ་ཕྱིར་དོན་མེད་ཞེན་པ་ཅན། །བརྗོད་བྱ་ཐ་དད་ཚུལ་ཅན་བློ། །ཐ་དད་མེད་དོན་མངོན་འདོད་ཅན། །སྒྲ་ལ་ལྡོག་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་ལ་ མངོན་པར་འདོད་པའི་སྒྲ་དེ་རྣམས་ལ།བརྗོད་བྱ་ཐ་དད་པར་སྟོན་པའི་བློ་ཉིད་ལྡོག་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དོན་མེད་པར་སྒྲ་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་བློ་ལྡོག་པའི་རྟེན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། །རྟོག་པའི་བློ་རྣམས་དོན་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། །འོན་ཀྱང་དོན་མེད་པ་ལ་ཞེན་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་མེད་པ་ལ་ཞེན་པའི་བློ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཁ་དོག་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། ཁ་དོག་གི་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པ་ཚད་མ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞལ་བྱ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དང་ཡང དུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ།དྲན་པ་ནི་ཚད་མར་འགྱུར་བར་མི་འོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

是故先无因性即此因果名言，若无彼则不成因果事。
复次，于他见中果若观察亦不应理，如是：
"有性与自因系，
由作故说因，
有性与彼系，
若常此果何？"
有亦与自诸因相系，由作彼和合故说为因。彼由成三事故为有，彼亦是和合相之系。若说彼二皆常，今何说为果？若说非作有及系，然事体即是果者。答曰：
"若作彼无时，
事非具先无，
不许系属故，
是故此皆常。"
自相亦非果，因诸因作某无之事，而诸事非具先无，故不应理具相属及和合相之系属。是故得一切行皆常，由此不应生种种暂时果。
若说云何解有无系属，不应说瓶无及柱无耶？答曰：
"是故无义执，
具异说理智，
无异义欲显，
声返所依者。"
于无差别义中欲显之诸声，即具异说之智为返依。云何无义执声之智成返依？答曰：分别智非与义相系，然是执无义。彼由习气力而有执无义智分别有无。
是故由配色总故，了知色无常非他量，因无异所量故。数数忆知亦非量，因忆念不应成量故。

།འོན་ཏེ་དབང་པོའི་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་ཕྱིར་དང་། སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བྱེད་པ་ནི་ཡུལ་ཉེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ ཡུལ་ཉེ་བ་ཅན་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་འཇུག་པར་རིགས་སོ། །དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱེད་ པ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་རང་གི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་འམ་གཞན་ཡང་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་ཉེ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དངོས་པོ་རྣམས་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས། སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་ དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་དོན་བྱེད་པ་དེས་ཀྱང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཤེས་པ་ཉིད་ངོ་ཤེས་པས་འཛིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དྲན་པ་ཉིད་དེ། མི་རྟག་པར་རང་བཞིན་ལ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་སྦྱོར་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། ། དོན་དེ་བྱེད་པ་ཙམ་ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་པར་བཏགས་ནས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །མི་བསླུ་བས་ཀྱང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ན། དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཁྱད་པར་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་ངོ་ཤེས་མ་ཡིན་ཡང་། །མཐོང་བ་མཚུངས་པས་དེ་འཛིན་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་ མེ་མཐོང་བ་དེ་ནི་འགགས་པ་ཡིན་ལ་ཕྱིས་གཞན་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དུ་བ་ལས་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཐ་དད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པར་ཡོད་ཀྱང་གཅིག་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྤྱི་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ བས་ན་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་གང་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་སྤྱི་ཉིད་ངོ་ཤེས་པའོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ངོ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འགྱུར་བ་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།

若说由随顺根作用及无欺故，认知即是量，此非然，因根作用是近境故。若说根是近境，云何说"此即是彼"而趣入？此非然，非仅由认知"此即是彼"而趣入，若执为得果之因时方应趣入。
非成立彼事之作用，而诸事依自因之功能，能生近彼或他作用。诸事一性之作用非现量境，因忆念先所经验具作用故。由彼作用亦知"此即是彼"之境，非自相事。若说由认知即执先知，如是亦是忆念，于无常自性亦配作用是比量。
仅由作彼义而假立无差别，施设一性名言。由无欺亦不成一性，因虽多性亦能作义故。是故现量非总境，比量亦非别境。
若说由见别之比量不了知别性？此答：
"刹那各异故，
虽非别认知，
由见同执彼，
非是别境者。"
当见火时彼已灭，后从烟知"此即是彼"非彼时，是别认知非量，因刹那各异生故。虽有异亦解为一即缘总性。
是故于所示事无变故，于无异彼即认知别总性者。此答：如是亦非别境认知，若虽未见变亦有异性。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་ངོ་ཤེས་པར་ འགྱུར་ཞེ་ན།སྔར་མཐོང་བ་དང་མཚུངས་པར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་སྤྱི་ཡིན་གྱི། ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དཔེ་ཡིན་པ། །དེ་ལྟར་སྤྱི་འཛིན་མ་ཡིན་ན། །དཔེ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་གྲུབ་འདི་ལ། །ཚད་མ་ཡིས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་གང་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་དཔེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་འཛིན་པ་མེད་དེ། དཔེ་དང་དཔེས་ཐ་དད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དཔེ་ནི་སྔར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མེ་འདི་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་བརྗེད་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད ན།།དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་དཔེ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་དེ་ནི་འཛིན་པ་ཉིད་དེ་འོན་ཀྱང་བརྗེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བརྗེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དཔེར་འགྱུར། གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ སྟེ།།ཚད་མས་གྲུབ་ན་དོན་གཞན་ལ། །དེ་ཉིད་དུ་འདོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག། །དེ་གྲུབ་ཕྱིར་ན་ཚད་ཉིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་དུས་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ནི་དེའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་དེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཡོད་པར་ངེས་པར་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ལས་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནམ། ཐ་མི་དད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་ལ་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔ་མའི་ཤེས་པས་ནི་སྔ་མ་ཙམ་འཛིན་ལ། ད་ལྟར་ བའི་ཤེས་པས་ཀྱང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཙམ་ཁོ་ན་འཛིན་པའི་ཕྱིར།གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་ཅིག་ཤོས་གཅིག་ པའི་ཕྱིར།གཉི་ག་འང་གཅིག་གིས་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་ཅིག་ཤོས་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ནི། མངོན་སུམ་པའམ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་ཚད་མ་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཅིག་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་གཉིས་ ཀྱིས་ཚད་མ་གཞན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པར་སྔར་གཟུང་བ་ཙམ་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ཡང་བདེན་པ་སྟེ། དེས་ན་ཚད་མའོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཞན་དང་མཚམས་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ཞེན་པའང་མཁས་པ་དག་གིས་དྲན། །དེ་རྟགས་ལ་ལྟོས་ཕྱིར་དྲན་མིན། ། ཞེ་ན་མ་ཡིན་འཁྲུལ་ཕྱིར་རོ།

若问如何成为差别认知？执取先见与现在生起之体性相同是总，因是别境故，非比量。
"若彼即是喻，
如是非执总，
因是喻性故，
此成何用量？"
若说因所了知即是喻故无执总，因总住于喻与所喻之异故。如是则喻先由现量成故，于此火比量有何用？
"若说忘故无过，
即此故非喻。"
若说虽是执取然因忘故无此过者，则云何因忘而非喻，因由喻门入能立故。其差别未成云何成喻？
"若见事已成，
由量于余义，
假立为彼性，
颠倒故非量。"
若说他时所见事成彼事，于现在时定有，是由见差别之比量者。如是则前后体性是异耶？是一耶？若异时，于他即现在事假立彼性唯是颠倒，因前知唯执前，现知亦唯执现故，了知为一即迷乱故非量。若说因前后事一故非颠倒。答：
"现量与余一，
二俱一所成。"
若现量与余体性是一，则现量或隐蔽二者由现量或比量一成故，现量与隐蔽二量无用。
若说认知了解虽唯执先所取亦真实，故是量者。答：
"由与他相连，
智者忆所执，
彼待相非忆，
若说非迷故。"

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་སྔར་མཐོང་བ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཉིད་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བར་གྱུར་པའི་ཞེན་པ་མཁས་པས་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན སུམ་པ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པས་ལྷག་པ་ཅི་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་མེ་དེའི་རྟགས་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེ་དང་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ངོ་ཤེས་པ་སྟེ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བསྟན་ཏོ། །རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲན་པ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་མ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད དྲན་པར་བརྗོད་དོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དྲན་པ་ཡིན་ན། ད་ལྟར་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ཏེ། ས་ཕྱོགས་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པའི་ས་ཕྱོགས་དེ་ན་ཡོད་པའི་མེ་ནི་སྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤུགས་ཀྱིས་སྔ་ན་མེད་པའི་ཡུལ་དང་དུས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཡུལ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དང་ཅིག་ཤོས་འཛིན་པ་མ་གཏོགས་པའི་རྟོག་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པའོ། །རིགས་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བ་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བར་རྟོགས པར་འགྱུར་ན།རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དེ་ནི་མེད་ན་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

即与先见相连是认知，非由明显体性而执取。此时经验之知与他相连所执，智者说为忆念。因现量与隐蔽体性为一，无任何可推度故即是忆念。
若说因待彼火之相烟等相故非忆念者，此非然，于汝宗无所谓相，因无三相故，因与喻是一故。于佛教宗则唯比量是认知，说为总境。此从相生之忆非成迷乱故，说一切非现量了知皆是忆念。
若问若比量是忆念，云何了知现在有？由宗法力，因于有烟之地处有火是能生故，由势力了知先无之境与时。如是则一切比量即是忆念。
由彼等是二境故有二量，即现量与比量体性之显现义，除彼与余执外无他分别故。如是而住。
其中现量离分别且无迷乱。配类等是分别，颠倒执是迷乱，是故离二者岂非现量？其中无迷乱即了知无颠倒见，云何知离分别？因比量是现量因，无则不趣入。

།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པ་བྲལ་བར་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྣང་བའི་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བརྗོད་པ་དང་ལྡོག་པ་དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་ པས་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཀུན་གྱི་རྣམ་རྟོག་མིང་རྟེན་ཅན། །སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་རང་རིག་པས་ཤེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པར་མིང་སྐྱེད་ཅིང་མིང་གིས་ཀྱང་རྟོག་པ་སྐྱེད་པ་དེའི་རྣམ་རྟོག་མིང་རྟེན་ཅན་ནི། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རིག་པའི་ཕྱིར་དང་། མིག་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་རོལ་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འགལ་བའི་ཆོས་བསྟེན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང ཅིག་ཤོས་རིག་པ་དག་ཐ་དད་པར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྟག་ཏུ་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོའོ་ཞེས་གཏོད་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་གཅིག་པོ་ཉིད་དེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་དང་རྟོག་པ་ཅིས་ཐ་དད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། །ཀུན་ལས་སེམས་པ་བསྡུས་ནས་ནི། །ནང་གི་བདག་ཉིད་གཡོ་མེད་ པས།།གནས་ནའང་མིག་གིས་གཟུགས་དག་ནི། །མཐོང་བའི་བློ་དེ་དབང་སྐྱེས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དུས་རྟག་ཏུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བསྡུས་ནས་སེམས་མི་གཡོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་ སྦྱིན་གྱི་མིག་ལ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་སྣང་བར་འགྱུར།བསྡུས་ནས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཚེ་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཅན་གྱི་ གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ།དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གྱུར་ན་ནི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དེའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། མིག་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དུས་ཕྱིས་ འབྱུང་བའི་རྟོག་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ།

若说非由现量自身成立离分别，因一切显现觉皆有言说与遮遣故，现量具分别，云何于自体显示离分别？此答：
"现量离分别，
由现量自成，
一切分别依，
名各自证知。"
现量离分别由自证知，分别由名生，名亦生分别，此依名之分别由各自证知，因自证知了知分别故，由眼等显现外境故。是故由依违法，智者知分别与余觉差别。
若说因常有分别故，此执"是青"唯一，则现量与分别何异？此答：
"摄一切心已，
内自性不动，
住时眼见色，
彼智根所生。"
若说现量具分别常时趣入青等。如是则从一切境摄心相续，具不动心之天授眼如何显现色？因摄已无分别时亦显现故，由现量了知离分别显现觉之相。
虽如是，亦生离分别之初执取智，若近忆等则生分别智。彼亦从现量作用生故，即是现量者。此非真，从眼生者即是无分别，其后生分别非根所生，因无根作用故，应如是说。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྟོག་པ་ནུབ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ན་ནི། ཇི་ལྟར་དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར། འོན་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ མེད་ན་ནི།ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་ཤེས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནུབ་ཀྱང་རྟོག་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བཏབ་པ། སླར་ཡང་ཅུང་ཟད་རྣམ་རྟོག་པ། །ཁོ་བོ་རྟོག་པ་དེ་འདྲར་འགྱུར། ། ཅེས་རིག་སྔར་བཤད་གནས་སྐབས་ཀྱི། །དབང་པོ་ལས་རྟོག་ལ་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ཅན་སྔར་རིག་པར་གྱུར་པ་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པས། ཁོ་བོ་ལ་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་དཔྱོད་ཀྱི། སྔར་རིག་པའི་གནས སྐབས་རྟོག་པ་བཅོམ་པའི་ཚེ་དབང་པོའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པས་ནན་ཏན་དུ་གཞག་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དེའི་རྟོག་པ་འདི་རྟོག་པ་མེད་པར་མཐོང་བའོ་སྙམ་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། ། གཞན་དུ་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བས་ཀྱང་། ཇི་སྲིད་དུ་འདི་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་འདོགས། དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་དོན་དུ་ཡང་ཞེན པ་བརྟག་པར་བྱ་དགོས་ལ།དེ་ལ་ཡང་གཞན་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡང་མངོན་སུམ་རང་ཉིད་རྣམ་པར་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ངེས་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ བྲལ་བ་ཤེས་པ་ཡིན་ཡང་ངེས་པ་གཞན་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་ཕྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་འདི་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་དང་པོར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་བརྒྱུད་པས་རྟོག་པའོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་གི་།རྟོག་ པ་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་ནུབ་པའི་སྣང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་རིག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཞེན་པའི་ལམ་འཇུག་ཅེ་ན། འོ་ན་ནི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་འདས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེན་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར། འོན་ཏེ་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་སོ་ ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འདིར་ཡང་རྟོག་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཅན་སླར་ཡང་མཐོང་བ་མ་བཟློག་པ་ཉིད་དོ།

若问若于摄分别时知为"具分别没"者，云何尔时成为离分别？若尔时无知，云何知显为无分别？因虽分别知没，亦不趣入"压伏分别而知"之言说道故。此答：
"后起少分别，
我成如是觉，
如前说位中，
根觉无分别。"
由稍加观察已没分别之前所知过去事，思维"于我生如是分别"，非于前知位压伏分别时由根知勤勉安立而了知。
其意趣是：非于彼时生起"此分别见为无分别"之念，故说现量离分别。否则，说现量具分别者亦应问：乃至未生"此具分别"之定解，云何安立"现量具分别"之言说？
是故为安立现量是分别之言说亦须观察执著，彼复须他，无穷尽故不得决定。若说又因现量自身是分别故，何须他定解？非然，因无分别亦是自证体性故，虽知离分别亦由他定解而了知故。
若说现量具分别故，后趣入"此具分别"之言说道者，于彼亦由初执取如是分别相续而趣入分别言说，非于离分别时，因尔时执有分别没之显现故。
若问尔时岂非无知，云何趣入执著道？则分别知久远过去亦云何成执著境？若说由见彼类分别故知者，如是此中亦不遮见压伏分别者。

།དེ་བས་ན་རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པས་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་ཅན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཤེས་པ་དག་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ཤེས་པའི་ཐ་དད་པ་ འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་གྲུབ་པ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཚོགས་པར་གྱུར་ན། ངེས་པའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཐ་དད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འཇོག་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་འདུས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་ཐ་དད་ པའོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད།དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོའི་བདག་ཉིད་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་ནི་མི་ནུས་སོ། །ངོ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ལས་སེར་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི། འདུས་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ ཡང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རིག་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་མྱོང་བར་སྐྱེད་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཐ་དད་ པས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཐ་དད་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ།།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཡིན་ལ་རག་ན་རྟོག་པར་གྱུར་པའི་རིག་པ་མེད་ཀྱང་མིག་ཕྱེ་ན་རིག་པ་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེར་དེས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རིགས་དང་ སྦྱོར་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་རིགས་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པས་མཐོང་བར་བྱེད་ན། དེས་ན་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་ལན་སྨྲས་པ། །ཁྱད་པར་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་ནི། །གཞན་འགའ་ ཞིག་ལ་མཐོང་མི་འགྱུར།།དེ་ལས་སྤྱི་གཞན་ཐ་དད་པ། །ཡོད་མིན་བློ་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡུལ་ཅན་ཉིད། །ཐམས་ཅད་དབང་སྐྱེས་བློ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡུལ་དང་། དུས་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བའམ། དུས་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་ ཁྱད་པར་སླར་ཡང་ཡུལ་གཞན་དུ་མ་མཐོང་བ་སྟེ།མདུན་ན་གནས་པ་དང་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་དུས་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་དུས་སུ་འདུས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གསལ་བར་སྣང་བའོ། །དེས་ན་དང་པོ་མཐོང་བས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་ཀྱི་རང་ བཞིན་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

因具不同自性而互相排除而生故，分别与余知无一性。若说若成立因差别则成立知差别，而分别之因差别未成立者。若具特殊因聚，则安立成立决定性知差别，如是则何不承许如从异因所生青黄和合，知亦差别？
于彼亦不能说由特殊因青黄自性是异，因由认知生执"即是彼黄，非他和合"故。若问知亦如青黄耶？如是则明与不明觉之差别云何成因相同？如是由眼力生青经验，而分别依赖先前经验所立习气而生故，由因差别，具分别与余极为明显差别。
是故现量即无分别。若如是，虽无成分别之觉，开眼则觉明显，彼中若无彼明显执著类之相应，则非执取等。如是亦说若由根所生知见常近自相与类，则云何现量成无分别？此答：
"见一差别时，
不见于余他，
彼外无异类，
因无异觉故，
是故差别境，
皆是根生智。"
具余境时之差别，因或见为一，或见于异时之差别复不见于余多境，因现量不知与异时相关之差别故，显明为摄于自时之具差别。
是故初见不经验当来时之自性，现在现量亦不经验过去体性。

།དྲན་པའི་ཤེས་པས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པའི་ཤེས་པའི་རིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དབང་ པོའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཡུལ་ངེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་འཇུག་གི་། འདས་པའི་དུས་དང་མ་འོངས་པའི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་ཤེས་པ་ཡང་དུས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ ཡུལ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།དང་པོ་མཐོང་བས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་ནི་མི་འཇུག་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པས་སྔ་ཕྱི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མིག་གི་ཤེས་པས་སྔ་ཕྱི་དངོས་པོ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན། འོ་ན་མིག་ཉིད་རྟིང་མ་འོངས་པ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན། ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་སྣང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མིག་གི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འོངས་པ་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བར་སྲིད པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་མིག་གིས་བསྐྱེད་པའི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའོ། །འོན་ཏེ་རིགས་ནི་དབང་པོས་ཕན་བཏགས་པའི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། གསལ་བ་ལ་བརྟེན་པར་དེ་ཡོད་ན། དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ ཏེ་གང་གི་ཕྱིར།ཐ་དད་པ་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་ལས་བརྗོད་པའི་སྤྱི་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་སྤྱོད་པ་པས་ཁས་བླངས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བློ་ལ་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་ཐ་དད་པའམ་གཞན་པའི་སྤྱི་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པར་ མ་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་རིགས་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཞལ་བྱ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྒྲ་འགོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། སྨད་པར་གྱུར་པའི་ལུས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་སྒྲས་བཅད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་སྒྲ་རྣམས་ནི། །འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ ཡིན་ཏེ།།ཁྱད་པར་རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་ཕྱིར། །བརྡ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ཕྱིར་རོ།

若问忆知岂不决定前后"此即是彼"？非也，因忆知类非现量故，因彼无根作用故。如是趣入与确定境相关之现在青等，非见过去时与未来。眼识亦不趣入异时事物。若非如是，则由现量知一切境时，故初见亦当了知一切相。
若说根虽不趣入过去未来，然依彼之知岂不执取前后？若如是则眼识以前后事为境，则眼自身于后未来无作用。非近之自性生显现非眼之作用，因无如是显现故。未来非忆念，应说推度当来可能。是故因无眼生显现故全无随行。
若说类是根所益知之知，依明显彼有则有随行者。此非真，因从彼差别如何有异于差别所说之异类，且他胜论派所许亦非有，因于根识不显差别故。见明显时非显差异或异类，未了知云何成现量境？
是故一切根生智皆是差别境，因见不共所量故。因不遮离明显之类故，于彼不安立声，虽是正理，然劣身差别云何非声境？是故因缘于声所遮自相故，根生智具分别。此答：
"诸声于差别，
无有趣入性，
因差别无随，
故不趣入名。"

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིག་ལས་གཅིག་ལོག་པར་གྱུར་པའི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ལ་སྤྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྒྲ་རྣམས་ཁྱད་པར་དག་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། བརྡ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་འདོད་དེ། དགོས་པ་མེད་པར་བརྡར་བྱེད་པ་ནི་ངལ་བའི་རྩེད་མོར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་སྒྲའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པར་གྱུར་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི བརྡས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བརྡ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སྒྲའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཡུལ་སྤྱི་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ཡིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ སྦྱར་བའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པར་མངོན་དུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། ཡུལ་གང་ཞིག་ལ་སྒྲ་རྣམས་ནི། །སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྒྲ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་ དང་དུས་གཞན་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ལ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྤྱི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་མི་སྣང་ བའི་ཕྱིར་དེ་བརྡ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བས་སྒྲ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

此中，于互相违背显现之自性无有类，诸声亦无趣入差别，因差别无随行故，因不趣入名言故。名言为众生所欲，为于异境时安立言说，无义作名则成劳力游戏。
因自相非声境故，确定境时之自相非名言所生。是故因不趣入名言故，差别非声境。
若尔，若声境是类而非自相，如是亦由意于自相配声，岂非显生意识所配声所限定自相之执取？非然，因：
"于何境诸声，
配合即于彼。"
诸声之境即是与声共配，因自相不遍异境时故，因说配合无于差别故，彼显现之知非具分别。执持类者即是具分别，因执持声所限定之类故。
因类不显故彼非作名言，自相不往异境时故声不趣入。

།དེ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་གཞལ་བྱ་མེད་དེ། དེས་ན་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པའི་ཐ་སྙད་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། །དེ་ཡི་འདི་ཞེས་འབྲེལ་པ་ལ། ། དོན་སྣང་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་སྟེ། །དེ་ཚེ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་འདིའི་འདི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ། དོན་གང་ཞིག་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་།རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི། དབང་པོའི་ཡུལ་གསལ་བའི་དོན་ནི་བརྡའི་ཚེ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདིའི་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། གལ་ཏེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་འདི་ལས་འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི། ཅི་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ།།འོན་ཏེ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡིན་ཞེས་གཉིས་སུ་བརྟག་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་གསལ་བ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྒྲའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་ ཚོགས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།འོན་ཏེ་མི་གསལ་བས་སྒྲའི་ཡུལ་གྱི་དོན་འཛིན་ལ། དེའི་ཚེ་ཡང་དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ནི་བརྡ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་མིག་གི་ཡུལ་གྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འདས་པའི་དོན་དང་མ་འོངས་པ་ལ་ནི་དེའི་འདི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བརྡ་སྦྱོར་ བའི་ཕྱིར།བརྡ་ནི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ནི་རྟོག་པས་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དོན་གསལ་བར་ སྣང་བ་མ་ཡིན་པ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་དེ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། །གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་དོན། །དེ་ནི་སྣང་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །དངོས་རྣམས་ཐ་དད་བྱེད་པ་ནི། །ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཐ་དད་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་སྒྲའི་དོན་མཐོང་བའི་དུས་ན་དོན་གསལ་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་གསལ་བར་སྣང་བའི་དོན་ཅན་མིག་གི་ཡུལ་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་དོན་མི་མཐོང་བར གྱུར་ན་སྣང་བ་མི་གསལ་བར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

若问离彼等无所量，则声相关言说岂不成断？此答：
"于彼此相关，
所现义何者，
彼等即相关，
尔时非根境。"
此中，于外事说"此之此能诠"及"彼之义所诠"之相关因缘之知中，义何者显现为类之自性，彼等义即是所诠能诠因缘之相关，而根境明显义于名言时不显，如是"此之此"之义若说"由此能诠当知此"，如是则为不明显显现之知耶？抑或明显显现之现量耶？二者择其一。
若由执明显之现量所知，则由声力所生知有明显显现故，根聚成无义。若由不明显执声境义，尔时根境义亦非名言，因尔时无眼境义故。又于过去义及未来配合"彼之此能诠"之名言故。
名言非根所取境，因声所生言说是分别安立故，不成言说断绝过。若谓若由根所生执取如是显现故，声所生知非明显显现，如是由明不明相为一事故，声所生非错乱者。答：
"明显显现义，
彼因无显故，
诸事成差别，
知显各异故。"
此中，若于见声义时义不明显显现，如是明显显现义境不显于眼境故，声非自相境，如是若不见成根境之明显显现义则成不明显显现。由识显现差别而成外事差别。

།རིང་པོ་དང་ཉེ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཐ་དད་ཀྱང་། སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡོད་ན། དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐ་ དད་པས་ཐ་དད་པ་ཡིན།དེའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དོན་བྱེད་པ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཐ་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་གཞན་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་ རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་ནི། འོ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ངེས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་འབྲས་བུ་ནི་འབྲས་ བུ་གཞན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།དོན་བྱེད་པར་བརྒྱུད་ནས་ཐོག་མ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་བསྐྱེད་པ་དོན་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་བྱེད་པ་ཐ་དད་པས་ཅི་ཞིག་ བྱ།འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཐ་དད་པར་བྱེད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་འབྲས་བུ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རིང་པོར་གནས་པའི་སྡོང་པོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ ནོ།།འོན་ཏེ་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་མི་བསླུ་བར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིག་དང་། དེ་བས་ན་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པའོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལ་བརྡ་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་ གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར།དེ་ལ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་རིགས་སོ། །གང་གི་ཚེ་མིག་ཕྱེ་བ་ན་ཕྱི་རོལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ལ་འདི་བ་ལང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྡ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བརྗོད་པ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་ སྨྲས་པ།མིག་གི་དོན་དུ་སྣང་བ་ལའང་། །གཞན་འདི་ཞེས་བརྗོད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་སྒྲ་ཡིས་སྦྱོར་བྱེད་ཀྱིས། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མིག་ཕྱེ་བ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྒྲ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་སྒྲ་དང་དོན་དག་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

虽由远近等而有明显不明显显现之差别，若于一境遍作决定，则云何由显现差别而成差别？是故岂非由作用差别而成差别之理？
由作用差别亦说显现差别，虽有异作用差别亦非成因差别，因无显现差别则不应由果差别而成因差别故。若有显现差别，则由此故由显现差别成事差别，何须果差别？此等当决定承许，否则若由果差别成因差别，则果由他果差别成差别故，作用将成无始。
若说由显现差别所生是作用差别，如是则成差别者即是显现差别，何须作用差别？于由果差别成事差别亦当承许显现差别即是成差别者，因明显显现即益于果故。是故远处一树干显现非事境。
若问不明显显现是不欺如何非事境？则应了知比量因不欺故即是事境，是故由显现差别即成差别。当于近事配名言时，因经验明显显现义故，说彼非事境者应理。
若问当开眼于外显现作"此是牛"之名言时，说如何不成事境？此答：
"于眼义显现，
说他此何者，
即彼声配合，
非是根境界。"
此中，若于开眼有青等明显显现，于声所生知有声显现，如是虽仅由自性显现，声与义非相关。

།འདི་འདིའི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དྲུག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྟོན་པའི་དོན་དེ་ཉིད་སྒྲ་རྣམས་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཀྱི། དྲུག་པས་བསྟན་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་བ་དང་ བྲལ་བའི་དོན་འབའ་ཞིག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་སྒྲ་དང་འབྲེལ་བར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དོན་འདིའི་ཞེས་ཤེས་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་དང་གདགས་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ སྒྲའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་འདི་ཤེས་པའི་ཕྱིར།དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་སྒྲ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། མིག་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཚེ་སྒྲའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དུས་གཞན་དུ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་སྒྲ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དུས་གཞན་ན་ཡོད་པའི་དོན་དེའི་ཚེ་མིག་གིས་མི་ཤེས་ལ། གང་གི་ཚེ་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མི་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་གསལ་བར་སྣང་བ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་འདི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་རེས་འགའ་བློ་ལ་ གནས་པའི་དོན་དང་།རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས་ཉན་པ་པོའི་བློ་ལ་གནས་པའི་དོན་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྗོད་པར་འདོད་པ་དང་ཚིག་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དྲུག་པས་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་བསྟན་པའི་དོན་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉེ་བར་ གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཙམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་སྒྲའི་ཡུལ་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་དོན་སྣང་བར་གྱུར་ན་མི་གསལ་བ་གཞན་འཛིན་པར་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དོན་གཞན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དབང་ པོའི་བྱ་བ་མེད་པ་ཅན།།གཞན་དག་ཙམ་གྱིས་མི་སྣང་ཕྱིར། །འབྲེལ་མ་བརྗོད་པ་ཡིས་ཀྱང་མིན། །བདག་ཉིད་ཤེས་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྡ་སྦྱར་ན་དེའི་ཚེ་བྱེད་པ་མེད་པའི་མིག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོས་སྒྲ་ཐོས་པ་ན་ཤེས་པ་ གསལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་གཞན་གྱི་ཚིག་ཙམ་ལས་གསལ་བར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་སྒྲས་སྦྱར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

"此是彼之能诠"者，当说是第六格，即将所诠义与诸声配合，而第六格所示义非现量境，因唯显离相关之义故。根境之义不显与声相关，如是唯由分别了知分别义"此之"，因相关无有益及施设则不生故。
若说由声力知此义故，说彼是能诠即声者，岂非由眼自身知明显自性之义？尔时非由声力。若说于异时了知明显自性之解由声而生，彼无实义，因异时有义尔时眼不知，当由声相关所生知不明显生时，明显显现不生故。
是故"彼之此能诠"者，因有时住于意之义，及由能诠于闻者意中生显现义故，欲诠及语词是因果相之第六格所示，而分别所示义非现量境，因仅趣入近前自性故。是故声境非根境，然是类。
岂非于眼显现义时不显执取他不明显？则云何声配合是他义境？此答：
"无有根作用，
仅由他不显，
说未相关亦非，
应成自性知。"
此中，若于明显显现自相配名言，尔时无作用具眼者闻声不生明显知。是故具作用根者由他语仅不明显故，根境义非声所配。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྡར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་སྒྲས་སྟོན་པ་ སྟེ།བརྡའི་སྟོབས་ཀྱིས་དབང་པོས་དོན་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རུང་བས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བརྡ་ལས་འདས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། མ་བརྗོད་པ་སྟེ་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཏེ་སྒྲས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་བརྡ་དང་བྲལ་བར་ ཡང་སྒྲ་ཐོས་པ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གསལ་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།མིག་ཕྱེ་བར་གྱུར་ཀྱང་གསལ་བར་སྣང་བའི་རིག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དག་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཅན་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འདི་ནི་སྦྲུལ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་དུ་རིག་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་གསལ་བའི་སྦྲུལ་ལས་ཐ་དད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་དེ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པའི་མི གསལ་བམ་མྱོང་བའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གསལ་བའི་དུ་བ་དང་ས་ཕྱོགས་ལས་ཐ་དད་པའི་མེའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གསལ་བར་རིག་པ་ལ་སྔོན་པོ་སྣང་བ་དང་། རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ལ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་། དམིགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མི་སྟོན་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་དོན་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཟེར་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ལ་གཡེར་བག་ཅན་གྱི་རྟོག་པས་དོན་དེ་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ནི་ངེས་པ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་སྔ་མ་དང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་དད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། འོན་ཏེ་ངེས་པ་ནི་བདེན་པའི་དོན་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི། འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་མེད་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར། ཇི་སྲིད་དུ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་སླུ་བ་མེད་པར་གྲུབ་པའོ།། །། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བདུན་པ། གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འདི་མེད་པའི་དོན་ཅན་ཡིན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནུབ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པས་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མ་མྱོང་ཡང་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གསལ་བའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་མི་བདེན པ་ཡིན།འོན་ཏེ་སྔོན་པོར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ཅིང་། རྟོག་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལ་རག་ལས་པའི་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓虽非以自相为名言，然彼即由声显示，非由名言力根示义，然由相应故，如是声亦超越名言唯由自性示义者。此答：未说即未成相关义非声所配，因离名言闻声亦应生于自相明显知故。虽开眼亦不生明显显现觉。是故由根所生不可说智执取清净事故，现量是压伏分别者。
若问云何见蛇即刻生"此是蛇"之明显显现分别觉？若许缘异于明显蛇者则非，因不经验异之不明显故，如比量于明显烟与处所异之火相遍决定。若谓无分别明显觉显现青及生分别显现青无差别，虽于所缘不示差别，云何分别非异义者？彼非应理，因由定性施设名言之审察分别定解彼义，而无分别知非定性了知事，则云何分别知成与前知、成就、安乐异者？
若定解非执取真实义，则云何成无分别义者？凡示定趣入境即成无欺。
量释第七品：
复次，若现量即是执著知，则云何是无此义者？虽无分别沉没知由无定解未经验真实，然定性自性明显知云何不真实？若许显现青知差别，且许分别由无始习气所依生亦是差别者，彼不真实，因未经验执取差别故。

།ཕྱི་རོལ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་དུས་ན་གསལ་ བར་རིག་པ་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ལན་བཏབ་པ། རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད། །ཅིག་ཅར་དུ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རམ། །འཇུག་པར་མྱུར་ཕྱིར་རྨོངས་པ་རྣམས། །དེ་དག་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཞེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྟོག་པ་མེད་པའི་རིག་པ་དག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པས། སྐྱེ་བོ་ རྨོངས་པ་རྣམས་རྟོག་པ་དང་དོན་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་མཐོང་བའི་རྗེས་ལ་རྟོག་པ་འཇུག་པ་ནི་འདིར་འཇུག་པ་མྱུར་བའི་ཕྱིར་རྨོངས་པས་ཐ་དད་པ་མི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཀ་པའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ཡི་གེ་ཀ་ལ་ སོགས་པར་སྣང་བ་ཅན།ཕྱི་རོལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གསལ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་གྱི། གང་གི་ཚེ་ཡི་གེར་སྣང་བ་འདས་པའི་ཤེས་པས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་མི་གསལ་བའི་ཡི་གེ་ལ་ཞེན་པ་ཅན་ནི། དོན་ངེས་པ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་གསལ་བའི་ གཟུང་བ་ཅན་ཕྱི་རོལ་པ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་མཐོང་བ་དང་རྟོག་པ་དག་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ན་ཐ་དད་ཡི་གེ་བ་དང་། ལ་དང་ང་ཡིས་ བརྟེན་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ།བ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་རིག་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་རིག་པ་ལ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། ཡང་ཕྱི་རོལ་རིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་རྟོག་པ་གཅིག་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ། འོན་ཏེ་ཡི་གེ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་ པས་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟོག་པ་མ་ཚང་ན་བ་ལང་མི་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ན་ནི་རིག་པ་གསལ་བར་འགྱུར་ལ་གསལ་བར་རིག་པ་མེད་ན་ཡང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེའི་ཕྲེང་བ་མིག་བཙུམས་པ་ལ་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།

因外道于现量时不了知执取明显觉差别故。若谓比量知是分别，则非，因非隐蔽境者故，比量不应理故，因比量是隐蔽境者故。此答：
"具分别无分别，
心同时趣入故，
或趣入迅速故，
愚者执为一。"
此中，具分别及无分别觉同时趣入故，愚者于分别及见义执为一性。或见后分别趣入，因此趣入迅速故愚者不了知差别。
此中略义是：若"是字母ka"之分别显现字母ka等，外境经验明显，如是则现量成具分别。当字母显现过去知所立习气醒起，执著不明显字母，异于定解义之明显所取外境显现，彼显现知是无分别现量。
若尔则云何执见与分别为一？岂非无彼执著？如是定解"牛"时了知异字母ba、la、nga依止相应，ba等字母觉亦次第生。是故于ba等字母觉亦非一性，则云何了知外境觉与分别为一？
若谓字母显现知遍决斑纹等，如是则无分别时不应显现牛，因无分别时觉明显，无明显觉时，牛等字母串于闭眼亦应显现故。

། འོན་ཏེ་ཞེན་པའི་རྟོག་པས་ངེས་པར་རྟོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མཐོང་བས་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡིན། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བའོ་ཞེ་ན། རྟོག་པ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་། མཐོང་བ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེའི ཕྱིར་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་མཐོང་བ་དང་ངེས་པ་དག་ལ་གཅིག་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤེ་ན། འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཅིག་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་པ་གང་ཞིག་ ལ་མཐོང་བ་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་རྟོག་ཆོད་པ་ཡིས། །མཐོང་བ་རྒྱུན་ཆད་འགྱུར་ཞེ་ན། །རིགས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི། །ཡོད་ན་གཞན་གྱིའང་ཇི་ལྟར་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་གལ་ཏེ་ངེས་པ་གཞན་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ དེའི་གཟུང་བ་མི་གསལ་བར་རྟོག་པར་འགྱུར།འོན་ཏེ་དེའི་ཡུལ་གཞན་མེད་ན་ནི། འོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ཆོད་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་རྒྱུན་འཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བར་དུ་རྟོག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་མཐོང་བ་རྒྱུན་ ཆད་པར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དེའི་གསལ་བར་མཐོང་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་རྒྱུན་འཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། ཐ་དད་པའི་རིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེས་ན། རྟོག་པའི་དོན་ལས་གཞན་པ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་ཆོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཞེན་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཆོད་ཀྱང་མཐོང་བ་རྒྱུན་ཆད་པར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓由执著分别定解而非由见事定解者，执著为何？若谓显现明显自性，则无分别时岂非有见明显显现？是故由显现差别，见与定解无一执著。
若问云何施设一性名言？因生起趣入及退转自性之果故，由果一性而有彼执著，如是于某外境趣入见，于彼世间亦作分别名言。
"若由分别断，
见成间断者，
异类诸分别，
何非亦他断？"
此中，若定解是他性，则云何其所取成不明显分别？若无其他境，则分别无境者由断见事故，应成见间断，因中间成具分别故。明显见不间断性非显现间断。
若谓现量具分别者其明显见不间断，因分别知即明显显现者故，是故具分别现量知不成间断者。此答：于异类事生觉时，云何不断异于分别义之见？因执著异事非现量知故，无异彼明显自性知故。其中遍决明显自性是现量，彼无间断。是故虽由分别断，见不显现间断。

།མགལ་མེ་མཐོང་བ་བཞིན་དངོས་པོའི། །ཕྱོགས་སྟོབས་ལྡན་པར་འདོད་ན་ནི། །དེ་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་ འགྱུར་ཞིང་།།ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་གལ་ཏེ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མཐོང་བ་ལ་ཆོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་བར་ན་གནས་པ་དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་དངོས་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེས་མ་མཐོང་བ་གསལ་ ནས་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཆོད་པར་གྱུར་པའི་མཐོང་བ་མི་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མགལ་མེ་མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བར་ན་མཐོང་བ་ཡོད་ན་ཡང་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ནའོ་ན་གཞན་དུ་རིགས་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པར་མཐོང་བའི་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་སྟོབས་ དང་ལྡན་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐོང་བ་རྒྱུན་འཆད་པའི་སྐབས་མེད་དོ།།ཡང་ན་ཁས་བླངས་ནས་འདི་སྐད་དུ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འཇུག་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དངོས་སུ་ནི་རྟོག་པས་ཆོད་པ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། མྱུར་བ་ལ་བར་ནུབ་པར་གྱུར་ནས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བས་ཆོད་པའི་ཤེས་པ་མཆོད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན་ནི་མྱུར་བར་བརྗོད་པའི་ཡི་གེ་དག་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཅན་དུ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ལས་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མྱུར་བའི་རིམ་པ་མ་ཆོད་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།

"如见火轮事，
若许具力分，
于他亦相等，
字亦同时闻。"
此中，若谓虽由异类分别断见，然见事住于中间具力，由见事具力故无不见明显知，断见不定，如是见迅速旋转火轮时，虽有中间见然被压伏者。若尔则于异处同类分别亦有无分别见事力分故，无见间断处。
或者承许后说由极迅速趣入故知无差别，然实由分别断显现，因于迅速中间沉没后了知不间断故。若由极迅速断知显现无断，则应同时闻迅速说之字母显现，然彼非有。是故迅速次第非无断遍决因。

།འོན་ཏེ་མྱུར་དུ་བརྗོད་པའི་ཡི་གེ་མྱུར་བ་ཉིད ནི་ལྷན་ཅིག་ཐོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་གཅོད་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་བརྗོད་པ། འདིར་ནི་ཅིག་ཅར་དོན་ཀུན་དང་། །འདུས་ཅན་དབང་རྣམས་ཡོད་ན་ཡང་། །ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོད་པ་ཡང་། །ཆོད་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་བློ། །གང་དེ་མིང་གི་མཐར་ཐུག་པ། །སྐད་ ཅིག་ཤེས་པ་དང་འདྲེའི་ཕྱིར།།ཆད་པར་སྣང་ཅན་དེ་ངོ་མཚར། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ནི་ཅིག་ཅར་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པར་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ལུགས་ཀྱིས། གང་དུ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་དེར་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་རྒྱུ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་དག་མྱུར་ བར་བརྗོད་ན་ཇི་ལྟར་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་མི་འགྱུར།འོན་ཏེ་མྱུར་བ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གང་ན་ཡུལ་མ་ལུས་པ་མཉམ་པར་འདུས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྲལ་བར་མ་གྱུར་པ་འདི་ན་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་དང་ལྡན་པ་མེད་དེ། གང་གི་ཚེ་གུར་ ཀུམ་གྱི་བྱུག་པས་ཉེ་བར་བྱུགས་པའི་འགྲོ་བ་བཟང་མོའི་མ་མཆུས་རོ་མྱང་བ་དང་གླུ་སྙན་པ་ཉན་པ་དེའི་ཚེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ཅིག་ཅར་འདུས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། མཐོང་བ་ལྔ་པོས་ཤེས་པ་རེ་རེ་ལ་ཆོད་ པ་དེ་ལ་དེ་འདྲ་བའི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པར་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཆོད་པར་གྱུར་ཀྱང་བློ་གང་ཞིག་འདས་པའི་རིགས་མཐུན་པ་མཐོང་བས་མ་ཆོད་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་བློ་དེ་ནི་མིང་གི་མཐར་ཐུག་པ་ཡི་གེའི་ཡུལ་ཅན་སྐད་ཅིག་མའི་ཤེས་པས་ ཆོད་པས།རྒྱུན་ཆད་པར་སྣང་བ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བློ་རྣམས་ནི་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་འགལ་བ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ནི་ཡིད་ནི་ཅིག་ཅར་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། སྣང་བ་ལ་ནི་ཁྱད་ མེད་ནའང་།།བར་བཅས་པར་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལའང་། །རིམ་པ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ལ་ལ་རུ་བར་དང་བཅས་པ་སྟེ། གང་ན་ཐ་དད་པའི་རིགས་ཀྱི་རྟོག་པས་ཆོད་པའོ། །ལ་ལར་ནི་བར་མེད་པར་སྣང་བ་སྟེ། གང་ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ རྟོག་པས་མཆོད་པ་ཡོད་པར་རོ།།དེས་ན་བར་ཆད་དང་བར་མེད་པར་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར། ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བ་འབའ་ཞིག་ཡུལ་ལ་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ཅན་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིམ་གྱིས་འཛིན་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

若谓迅速说字之迅速性非同时闻因故，彼无同时遍决者。此答：
"此中同时诸义及，
具聚诸根虽有时，
五者断亦如无断，
显现之智彼名终。
刹那知混故显断，
彼实稀有故同生。"
此中，若有说依非同时生知之宗，谓于何处同时显现彼处迅速趣入是因者，应说：字迅速说时何不成同时显现？若谓彼迅速性无如是故非同时定解者，则于此处一切境平等聚集及未离分别时无极迅速，如以郁金涂抹之美女以唇尝味及闻悦耳歌时，虽有色等义诸根同时具聚，然由五见于一一知断故，无如是极迅速故，应成非同时显现。
是故如是虽断，然由过去同类见无断而显现之智，彼以名终字境刹那知断故，显现间断此极稀有。是故诸智生同时显现，因不能遮如前所说相违故。是故"意同时趣入"此得成立。
"显现虽无别，
有间无间何？
唯意分别中，
不应生次第。"
此中，于某处有间即由异类分别断，于某处显现无间即有异类分别断。是故见有间及无间，云何显现无差别？唯意分别离见执著境者由迅速趣入故，不生次第执取。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་ཤེས་པ་ སྐྱེ་ན།ཇི་ལྟར་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་ཡུལ་ལ་མིག་ཕྱེ་བར་གྱུར་ཀྱང་རེས་འགའ་སྣང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལན་སྨྲས་པ། ལ་ལར་ཀུན་དུ་ཆགས་སེམས་ལྡན། །དོན་ཉེ་བ་ལའང་འཛིན་མེད་གང་། །ཆགས་ལས་གཞན་སྐྱེད་མི་ནུས་ཕྱིར། །བརྩད་པ་དེ་ནི་གཉི་གར་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ལར་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་མིག་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་ཉེ་བར་གྱུར་པ་འཛིན་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ། ཡུལ་གཞན་ལ་ཞེན་པས་བཅོམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་གཞན་ ལ་གཏོད་པར་མི་ནུས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་གཞན་བསྐྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།གཞན་ཡང་བདག་ཅག་གཉི་ག་ལ་བརྩད་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡིད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་གཅིག་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཤེས་པ་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ཞེན་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་ཡང་མྱུར་དུ་འཇུག་པས་ཡིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡང་གོ་རིམས་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་ཐ་དད་པས་ནུས་པ་བཅོམ་པའི་ཡིད་ ནི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་ཁས་མི་ལེན།འོན་ཏེ་མགལ་མེལ་རིམ་པར་མཐོང་བ་སྐྱེས་ན་ཡང་། ཅིག་ཅར་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་སྟེ། རིམ་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་རིག་པ་རྣམས་མཚམས་སྦྱར་ནས་འཁོར་ལོར་མཐོང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མགལ་མེ་ལ་སོགས་མྱུར་འཇིག་ཕྱིར། ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་བཅོམ་པ་ཅན། །མིག་གི་འཁོར་ལོར་འཁྲུལ་བྱས་ཀྱི། །དེ་མཐོང་མཚམས་སྦྱོར་བས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འཇུག་པའི་མགལ་མེ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྐོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་བཅོམ་པར་བྱས་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་འཁོར་ལོའི་རྣམ པར་འཁྲུལ་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི།འཁོར་ལོར་འཁྲུལ་པ་དེ་མགལ་མེ་མཐོང་བ་མཚམས་སྦྱར་ནས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །འོན་ཏེ་དོན་ལྔ་པོ་ཙམ་ལ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་འཁྲུལ་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་ ཡུལ་ཅན་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་ཅིག་ཅར་མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་མེད་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ནི་གསལ་བར་གྱུར་པའི་མངོན་སུམ་ ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི།དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་མེད་དོ།

若问若生同时知，则于适境虽开眼何故有时无显现？此答：
"于某具贪心，
近境亦无执，
不能生余贪，
诤难二者同。"
此中，于某所欲境具贪心者，虽有眼根相属近境无执取，由执著他境所损知生能力之余知无生能力故，心不能趣入他境，云何生余知？复次我等二者诤难相等。
若谓由意一故，于一根贪不成执著他处，因知趣入能力差别故。若尔则由迅速趣入意知亦应成无次第。若谓由彼有大贪故非同时执取知，则何不许由彼贪差别损能之意非生知？
若谓见火轮次第生亦生同时显现，因连结次第显现诸觉生轮见故。答：
"火轮等速灭，
随行所损故，
眼轮成迷乱，
非由见连结。"
由极迅速趣入火轮等随行旋转所损之眼根成轮形迷乱而生，非由连结火轮见生彼轮迷乱。是故五识同时生得成立。
若许唯于五境同时显现迷乱，则应成一切事境同时显现迷乱。若谓亦许一切事意知如现量相同时迷乱者，不然，因无次第无量故，同时显现由明显现量了知，反之意知则无。

།གལ་ཏེ་བཟློག་པར་མཐོང་བ་མེད་པར་འཁྲུལ་བར་རིག་ན་ནི་རིག་པ་མ་ལུས་པ་ལ་ཐལ་བ་འདི་མཚུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པའི་ཚོགས་བཟློག་པར་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་ བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འགྲུབ་པོ།།དེ་བས་ན་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པར་རང་གི་གཞུང་གིས་བཤད་ནས། ད་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་བཀོད་ནས་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་ཅིག་དབང་སྐྱེས་ལ་སོགས་ཕྱིར། །བུས་པའི་བློ་བཞིན་ རྟོག་མེད་དང་།།བུས་པའི་རྟོག་མེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་། །བརྡ་དམན་པ་ཉིད་ཡིན་སྨྲ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཧ་རི་སྭ་མི་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབང་པོའི་བློ་ལ་ རྟོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།བུས་པའི་དབང་པོའི་བློ་བཞིན་ནོ། །བུས་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་བརྡ་འཛིན་པར་མི་ནུས་པ་རྒྱུར་སྨྲའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་རྟོག་མེད་ཕྱིར། །བུས་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །བརྡ་ཡི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་མི་ འགྱུར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་གཞུང་གིས་བུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བུས་པའི་ཤེས་པ་མ་ལུས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཞོན་ནུ་མའི་རང་གི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྔ་ཕྱི་བརྟག་པར་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ཡོད་དོ། །འོན་ཏེ་ དེ་ལ་རྟོག་པ་སྔར་མེད་དོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ཕྱིས་ཀྱང་རྟོག་པས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ་བརྡ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བུས་པ་ལ་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི། །ཡིད་ཡོད་དེས་ནི་དེ་ འདོད་ན།།དེ་བཞིན་དབང་སྐྱེས་ལ་ཡང་འགྱུར། །འདི་ལྟ་བུ་འདི་ལྷག་ལྡན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་བུས་པ་ཡང་བརྡ་ལམ་བྱང་བའི་ཡིད་ཐ་སྙད་ལ་ཞུགས་པ་ཡོད་དེ། བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་ཡིད་དེས་ནི་བརྡ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་དེ་ཕྱིས་ཡིད་ལས་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་ པའི་རིག་པ་ལ་ཡང་བུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ།བུས་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་བརྡ་འདོགས་པར་རུང་བར་བརྗོད་པར་བུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若知无相违见为迷乱，则此过失于一切觉相等。是故由无理相违同时领受诸知聚故，成立"同时"。是故离分别即是现量。
如是由自宗说明现量无分别已，今当立他宗而破：
"有谓根生等，
如哑知无分，
哑无分别因，
即说缺名言。"
此中，诸如诃利萨瓦弥等有谓由根所生故，等字摄受由领受相趣入故等因，说根知无分别，如哑者根知。说哑者根知无分别因是不能持名言。
"彼等由无分，
哑成现量性，
离名言因故，
后亦不应成。"
此中，如是诤者宗中，哑者诸知应成现量性。若谓许哑者一切知无分别者，不然，因有童女观察自利前后之分别。若谓彼先无分别者，则后亦不生分别，因无观察名言方便故。观察即是分别故，彼于哑者若无，则云何无因生分别？
"若许有未习，
名言意彼者，
如是根生同，
此即成过分。"
若谓哑者亦有未习名言意趣入言说，由未习名言意故许后从意生彼分别者，则于根所生觉亦应成哑者分别，因说哑者根所生智堪立名言故。

།འོན་ཏེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུས་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། དེ་འདི་འདྲ་བ་དབང་པོ་ལས་ སྐྱེས་པའི་རྟགས་འདི་ནི་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་གལ་ཏེ་བུས་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་ལ་བྱང་བའི་ལུས་དང་ལྡན་པ་ལ་མིག་ལ་སྐྱེས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། གནོད་ པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་གཞག་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པའི་རྟགས་མེད་པར་དཔེ་ཙམ་གྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དབང་པོས་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པར་ངེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ བྲལ་བའོ་ཞེ་ན།དེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པ་དང་བྲལ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་གྲུབ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མངོན་དུ་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་རྟགས་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པར་བྱ་བས་རྟོག་པ་མེད་པ་ ཡིན་ཏེ།ཉེ་བར་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བུས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་མེད་པར་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ།བུས་པ་ལ་སྒྲུབ་གང་ཡིན་ལ། །དེ་ཉིད་འདིར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ། །དབང་པོའི་བློ་དག་མཚུངས་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་མྱོང་སོགས་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་བུས་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་མངོན་དུ་ བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཐ་སྙད་ལ་བྱང་བའི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའི། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་བརྗོད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམས་དངོས་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་གཞན་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་། དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་འདིས་བསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་མེད་པས་ཁྱབ་ལ། རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་རྟོག་པ དང་བཅས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པས་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།

若谓由根所生故哑者根生知无分别者，则此根生相因无决定关系故，岂非有余？或者，若哑者根生知无分别，则于习言说者身中眼所生知，云何知无分别？因无能害知所立不生决定相，不能仅由喻例而了知故。
若谓根所取知生时，由执取近前相故，离过去未来决定故无分别者，此离过去未来体性决定云何成立？因无现前过前后故。若现前非现量，则根生因成无义。由现量所知故无分别，因近前现量作用由现量领受故。
若谓如是现量相哑者知外余现前知亦是，故云何不成无分别，因由根生故之比量所成者？此答：
"于哑成立何，
此中亦当说，
根知相等故，
此说领受等。"
凡能成立哑者知无分别之现前义，为成立习言说相续所生现量亦无分别故，当说为能立，说此根生有何用？因诸根知于现前事相等故。
又说由领受相趣入故等余因亦为此现前现量所遣，因已成立无分别故。如是，现前性遍无分别，无分别性与有分别相违故。或者，于现前遍无分别，故由相违遍摄能显示离分别见体性。

།གལ་ཏེ་རྟོག་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་སྟོན་ཅིང་། དེས་ ཀྱང་མངོན་སུམ་སྟོན་ན་ནི།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གྲུབ་ན། མངོན་དུ་བྱེད་པས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་རིག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་ པ་ཉིད་ཡིན་མོད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཤེས་ པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་འཁྲུལ་བ་མེད་པར་ཡང་དམིགས་ཀྱིས་དགར་བས་རབ་རིབ་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་ སྟེ།ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་འཇུག་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་འདིས་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ལུས་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཅན་ནོ། །ཡང་ན་སློབ་དཔོན་མ་འཁྲུལ་ བར་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བར་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡང་གཉིས་སུ་གསལ་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་ མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གང་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེར་དེ་མངོན་སུམ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཟླ་བ་མཐོང་བ་ལ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་པའོ། །འདི་ལྟར་སྣང་བར་གྱུར་བའི་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་དེ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པས་ གཞག་པའི་ཕྱི་རོལ་ལ་ལྟོས་ནས་རིག་པ་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་ཀྱི།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་བར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཡིད་ནི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་ གྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། ཁྱད་པར་དང་ནི་ཁྱད་པར་གཞི། །འབྲེལ་པ་འཇིག་རྟེན་གཞུང་ལུགས་ནི། །གཟུང་སྟེ་དེ་དག་བསྡོམས་ནས་སུ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ཏེ་གཞན་དུ་མིན། །དཔེར་དབྱུག་ཅན་བཞིན་རིགས་སོགས་ཀྱི། །བྱེ་བྲག་དཔྱོད་པ་མེད་ཕྱིར་རོ།

若谓由遮遣分别显示现前，由此亦显示现量，则若成立无分别即现前，由现前亦成立现量故，则见二月亦应成现量者。不然，因有无迷乱之差别故。若谓既是无迷乱，何须离分别？不然，因依他宗而立差别故。如是亦说："差别化定义是依他宗，一切皆无分别性及一切无迷乱知性。"
阿阇黎特别遮遣迷乱，故后当说"具翳"等。或者，由依根趣入故，依根之知是现量，故应知为现前，一切知现前趣入即是无分别性。或者，由此遍境故是现量，由遍境体性即是现前故，一切根生皆具离分别。或者，阿阇黎不许无迷乱，由说"离分别性"而说定义。
若谓云何遮遣二月显现？不然，因一切现前是现量故。二月显现亦由明了决定故唯是现量故。于何处现前，彼处即现量，于外月见非现前者，依彼是迷乱。如是，除显现二月相外无外境故，依分别所立外境说觉为迷乱，实相显现不可能迷乱。如是亦说："意是知境故非迷乱。"由此等成立由现前性故现量离分别而住。
"差别所依基，
关系世间宗，
摄持彼等合，
如是知非余，
如杖者等类，
无观察差别。"

།དེ་ལྟར་ སྦྱོར་བ་དག་མེད་པས།།དེ་ཕྱིར་འདི་ལ་རྟོག་པའང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། རྫས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་རྫས་འཛིན་པ་ནི་རྟོག་པ་སྟེ། རྣ་ཆ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་དང་། ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དག་ལྡན་པའི་རང་ བཞིན་ནམ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་འཛིན་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་པའི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་ངེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་རྣ་བའི་བུག་པ་ལ་འཕྱང་བས་རྣ་ཆ་ཅན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱི། མགྲིན་པར་བཏགས་ པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དྲན་པ་དང་བརྗོད་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་བསྡོམས་ནས་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པར་རྟོགས་ཀྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་དྲན་པ་མ་རྟོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྔར་ སྦྱིན་ན་གཟུང་ཞིང་ཁྱད་པར་དབྱུག་པ་ཡང་བཟུང་ནས་དེ་དག་འབྲེལ་པར་ཡང་བཟུང་སྟེ།ལག་པས་བཟུང་བའི་དབྱུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཟུང་ན་དབྱུག་པ་ཅན་ནོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་རྣམས་ནི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།རིགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བ་མེད་དེ། སྦྱོར་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཅན་འདི་ལ་རྟོག་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཅན་ གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནམ།ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དོན་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཅན་དེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་མེད་དེ། སྦྱོར་བ་ནི་དངོས་པོ་གཉིས་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ ཏེ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་དོན་གཉིས་སྦྱོར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར།ཤིན་ཏུ་ཡང་སྦྱོར་བ་མེད་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྫས་ལ་སྦྱོར་བ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་རིགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་སོ་སོར་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རིགས་ དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྦྱོར་བ་མེད་དེ།གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་རྣམས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་དང་རིགས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དག་ ཐ་མི་དད་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

"如是无诸合，
是故此无分。"
此中，执取差别之类等及具差别实物是分别，如耳环等各别差别及提婆达多等具差别者，彼等具有自性或和合体性之关系，于某些胜等执取，及世间规则安立亦决定。如是，虽无差别关系，由悬挂耳孔故立"具耳环"名言，而于挂颈者则不然。
后时所生分别，由忆念及言说，于名言时合集，如是了知差别成具差别，非余。因于名言时无不忆念而了知故。如先执取提婆达多，亦执取差别杖，亦执取彼等关系，由手所执杖性说"具杖"等世间规则安立，则生"是具杖"分别。
类、德、业等，因无见离显现体性差别故，彼类等具彼者无合。由无合故，此根生有身亦无分别。如是，为异显现合耶？抑为无异显现合耶？
若谓无异决定义是合者，则见无异者由一性故无合，因合观待二事故。若异显现义二合者，尔时由见互异故，极明无合故，合非真实。
又，虽许实物有合，然于类等因无各别异显故，类具等无合，因不知类、德、业异于显现体性故。若谓由类与类具等不见差别故非合者，不然，异者不生无异故。

།འོན་ཏེ་དུས་དང་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཅན་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དུས་དང་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཅན་གྱི་རོལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་ དང་དུས་ཐ་དད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི། འོ་ན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་མཐོང་བ་དག་པས་རིགས་ལ་སོགས་པ་དག་མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐོང་བའི་དུས་ཕྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་ གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་རིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ།འདི་ལྟར་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པས་རང་བཞིན་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཅན་གསལ་བ་སྟོན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་ པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྗེས་འགྲོ་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་གང་། །དེ་ཡང་སྒྲ་དང་གསལ་བར་སྣང་། །ཁ་དོག་དབྱིབས་ཡིག་རྣམ་པ་ཡིས། །སྟོང་པ་བ་ལང་ཉིད་དུ་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཐོང་བའི་དུས་ཕྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གསལ་བ་ལ་གནས་པའི་སྤྱི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་རིགས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱང་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་སྣང་བ་དང་། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཅན་དེ་ནི། དེ་ལ་སྒྲ་མེད་པར་ སྤྱི་གཞན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་སྒྲའི་ཤེས་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ། སྤྱིའི་རྣམ་པ་ནི་རིགས་ལས་ཡིན་གྱིས། གསལ་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྐྱེས་པ་ཅན་གྱི་མཐོང་བ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་དང་ སྣང་བའི་རྣམ་པ་ངེས་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ།མི་གསལ་བ་དང་ཁ་དོག་དང་བྲལ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྤྱི་གཞན་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་གྱི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།

若谓时处相同者一现，不然，因时处相同之声等显现差别故。虽境不同，由体性差别知性是差别，非由境时差别。若于彼不许体性差别者，则虽境等差别亦非差别知。
若谓若由净见不知类等，然见后随行知岂不知异于显现体性之类等？如是，于无量差别显现中知为"牛"，不应说由"是牛"知显示互异自性显现，因彼等体性差别故。
答：
"随行诸识何，
彼亦声显现，
色形字相等，
空说为牛性。"
此中，见后随行知中，不显现住于显现之异转普遍。如是，随行体性类规亦显现。识所说声显现及显现显现体性者，于彼岂非无声不能了知异普遍耶？
若谓声知生普遍分别知，普遍相由类非由显现者。所说生见岂非遍见色、形、显现相决定知耶？非显现无色随行异普遍，唯领受色等相随行觉。

།འོན་ཏེ་སྤྱི་མི་གསལ་བ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་སྤྱི་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། དབྱིབས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆ་བྱད་དང་། ཡི་གེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སྟོང་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་བ་ལང་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ན། དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་ པ་གཞན་ཅན་གྱི་གཞལ་བྱ་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་མཐོང་བར་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་འདི་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པ་ནི་མིང་ཙམ་ཡིན་ནོ། །མིང་ཉིད་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཅིག་བྱེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། མིང་ཙམ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལེའུ་དང་པོར་བསྟན་ཏོ།། །།ཡང་ན་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་མཚུངས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ལ་མཚུངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་མཐོང་བ་སྐྱེས་པ་ནི་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་སྤྱི ཡིན་མོད་ཀྱི།ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེ་བྲག་པས་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣང་མིན། །སྣང་བ་གཉིས་ནི་མེད་ཕྱིར་ཡང་། །བློ་ཡི་ཐ་དད་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་གྱུར་ཀྱང་། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་འདི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་མིག་གི་ཡུལ་དུ་མ་ཤེས་པའི་སྤྱིའི་རང་བཞིན་རིགས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་མི་གསལ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དོན་ཙམ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན ནམ།དེ་ཡང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་གཞལ་བྱ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་རིག་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པའི་ཡུལ་མཐོང་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རིགས་མེད་པར་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་ན། ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བ་སྤོང་ བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའམ་རྟོག་པའི་བློ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དང་སྤྱི་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྣང་བ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓普遍不明显具色形相者，云何声关联知不能决定普遍？若说以青等色及形貌相、牛等字相空之随行体性为牛性，云何由异相所量异相之知能见？是故普遍不显现，此随行"是牛"唯是名。
若谓名亦无无异义云何？不然，如第一品说："由作一义相同故，唯名作一故。"或者，唯观察知相同，于义无相同。若谓声随行生见领受不明显相是普遍，非离色等差别所说，因不明显故。
"虽即彼相同，
非现眼境中，
亦由无二现，
难得觉差别。"
此中，虽许随行知中青等体性不明显显现相即是相同体性，然不见显现体性眼境中不明显相。是故，云何眼境不知普遍自性成类？然由不异于知故，不明显是差别体性。
岂非一切仅义皆由普遍差别见之一切觉领受耶？彼亦无普遍差别相所量不能得生，如是是知法，谓见住外境。若虽无类生彼相知，云何不舍住自显外？此无实义，因根生或分别觉随行、返回相体性不得差别，由无普遍非普遍相二显现故。

།འདི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ ཅན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ཡིན་ནམ།རྟོག་པའི་བློ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྣང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ལས་སྐྱེས་པའི་རིག་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ལས་ལྷག་པའི་སྤྱིའི་ངོ་བོར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་མི་སྣང་བར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྟོག་པའི་བློ་རྣམ་པ་གཉིས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་ལ་གསལ་བའི་ རྣམ་པ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་བློ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བས་ན་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་རིགས་མཐོང་བ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་རིགས་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ གཞི་ཁྱད་པར་གྱི་གཟུགས་ཉེ་བར་གྱུར་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཤེལ་སྒོང་ལ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི།གཞིའི་གཟུགས་ལས་ཐ་དད་པ་ཤེལ་ལ་མི་སྣང་བར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དབང་པོས་འཕྲོད་འདུ་འཛིན་མེད་ཕྱིར། །འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་མེད་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕྲོད་པ་ འདུ་བ་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར།དབང་པོས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མ་མཐོང་བར་ངེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དབང་པོ་ལས་འདས་པར་ཕ་རོལ་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་དང་རེག་པ་ལས་འདས་པའི་འཕྲོད་ པ་འདུ་བ་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་འཇོམས་པར་འགྱུར།བཙོད་ལ་སོགས་པའི་ཚོན་རྩི་ནི་རང་ཉིད་མྱོང་བར་གྱུར་པས་སྣམ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཟིགས་གཟན་གཅིག་པུ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དབང་པོ་ལས་འདས་པར་འདོད་ ལ།རིགས་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འདོད་དེ། འདི་ལྟར་སྣལ་མ་ལ་སྣམ་བུའོ་སྙམ་དུ་མིག་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། སྣལ་མ་འདི་ཡང་སྣམ་བུ་སོགས། །སྒྲ་འདི་རྣམས་ཀྱང་རང་གིས་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་སྣལ་མ་ ལ་སྣམ་བུ་དང་།ཡལ་ག་ལ་སྡོང་པོའོ་སྙམ་པའི་བློ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བློ་འདི་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འཕྲོད་པ་འདུ་བར་ཤེས། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རིགས་པ་ཅན་རང་ཉིད་མི་བདེན་པའི་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པ་ཁོ་ནས་སྣལ་མ་ལ་སྣམ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བྱས་པའོ།

如是，二相显现者是根生知耶？抑是分别知耶？其中根生者非返回随行显现，因见决定唯明显不共相故。眼生觉不知超过显现体性之普遍体性，非境不显现体性，因太过故。若谓分别知执二相者，不然，因唯领受不明显体性故。分别中不显现明显相，是故此知亦非执二相显现，如是已说无见异于显现之类。
若谓由和合力非知异于显现之异类，如近差别色基时，彼自性显现于水晶，而不知异于基色显现于水晶。
"由根无执和合故，
住于无见关系中。"
此中，和合超越根境故，由根不执故，决定不见类等关系。如是，因他方许和合超越根故，云何超越见触之和合能破自体类差别显现？如茜草等染料由自领受能破毛织物体性差别见。
若谓唯许衣服和合超越根，而正理派许为根境，如是由眼生"此线是衣"知。彼亦不善，因：
"此线亦衣等，
此等声自作。"
世间无"线是衣"、"枝是树"等觉，是故由无如是觉，云何知和合？若尔云何？唯由正理派自习不真见而作"线是衣"等声。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་ཤེ་ན།།འཇིག་རྟེན་བ་ལང་ལ་རྭ་ཟེར། །རྭ་ལ་བ་ལང་འཇིག་རྟེན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་བ་ལང་ལ་རྭ་ཡོད་པ་དང་། སའི་སྟེང་ན་སྡོང་པོ་དང་འཁྲུ་ཤིང་ཡོད་དོ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་གྱི། རྭ་ལ་བ་ལང་དང་ལྕུག་མ་རྣམས་ལ་སྡོང་པོ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་འཇིག་ རྟེན་པས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བར་འཕྲོད་པ་འདུ་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་བ་ལང་གི་རྭ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་ན་ཡུལ་ཐ་དད་པར་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བ་ལང་འདི་ལ་རྭ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར། ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་འཕྲོད་པ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྷག་པའི་ཡན་ལག་པ་མིན་ཅན། །ཐ་དད་དམིགས་སུ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་མེད་ཀྱང་འདིར་མཐོང་བ་དམིགས་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་ཉི་མ་ནུབ་པའི་ཚེ་རིའི་རྩེ་མོར་སྣང བྱེད་སོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ།།གང་ལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྭ་དང་ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་གྱི་ཡན་ལག་གི་ཁྱད་པར་དེ་དག་དང་བྲལ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། བ་ལང་ལ་རྭ་ཡོད་དོ་ཞེས་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། རྭ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཐ་དད་པའི་བ་ལང་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་ལ་རྭ་གནས་པ་དེ་བ་ལང་གི་རྭ་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྟོགས་པས་བཞག་པ་ཉིད་དོ། །སྣལ་མ་དེ་དག་ལས་སྣམ་བུ་འདི་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྣམ་བུ་མཐོང་བ་ན་སྣལ་མ་ཚོགས་པ་ ལས་གཞན་པའི་སྣམ་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།གནོད་པ་ཅན་བསྟན་པ་མེད་པར་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་འདིའི་ཡུལ་སྣལ་མ་དང་སྣམ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྣལ་མའི་ཚོགས་པ་སྣམ་བུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སེམས་ན། སྨྲས་པ། སྣལ་མ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྣམ་བུ། །འདི་ཞེས་སྣལ་མ་འདུས་བྱས་ལ། །ཕྱི་མ་འབྲས་བུ་བརྗོད་པ་སྟེ། །ནམ་ཡང་དུས་གཅིག་པ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣལ་མའི་སྒྲས་ནི་སྣམ་བུའི་སྔོན་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་བརྗོད་དེ། དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཚེ་བགོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་བྱེད པ་ལ་སྣམ་བུའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ།།དེས་ན་སྣལ་མ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྣམ་བུ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དག་ནི། ཕྱིས་སྣལ་མ་རྣམས་ཐ་ག་པ་ལ་སོགས་པས་འདུས་བྱས་པ་སྣམ་བུ་ནུས་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། ནམ་ཡང་སྣལ་མའི་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་དུ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུར་ བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྣལ་མ་དང་སྣམ་བུ་དག་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ།

若问云何世间共许？
"世间说牛有角，
非说角有牛。"
世间共许牛有角、地上有树木，而非了知角有牛、枝有树。云何无了知而推度和合？若谓"牛角"是了知因，因无因不应现见趣入异境，此"此牛有角"决定因成和合。
"非有余支分，
因无异所缘。"
此中，虽无和合亦有见所缘，如日落时了知"光明去山顶"。凡有"牛"名者不见离角、峰、喉垂等支分差别故，生"牛有角"觉，非有异于角等支分聚之牛，非谓"此角所住者是牛角"。依所依事唯由了知安立。
岂非共许"由彼等线作此衣"了知？见衣时无异于线聚之衣，无能说无显示过失是迷乱知，是故此了知境有线衣差别。
若问何故思线聚是衣？答：
"彼等线作衣，
此说线和合，
后说为果报，
终非一时有。"
此中，线词说衣前位，后时能作披等用说为衣词。是故"彼等线之此衣"者，后由织工等和合线成衣，说彼功能所生果，终非与线同时说衣等果。是故线衣非依所依事。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་གང་གི་ཚེ་སྣལ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྣམ་བུ་མ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་སྣམ་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྣལ་མ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྣལ་མའི་དུས་ན་ སྣམ་བུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་སྣལ་མའོ་འདི་ནི་སྣམ་བུའོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། འགའ་ཞིག་སྒྲ་རྟེན་སྟོན་པ་ན། །རྒྱུ་རུ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་འམ། །སྣལ་མ་གཅིག་ནི་གསེས་ནས་ཀྱང་། །འབྲས་ལ་སྣལ་མ་ཞེས་འཇུག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།སྣལ་མའི་འབྲས་བུ་ནི་སྣམ་བུ་ཉིད་དེ་དེའི་ཚེ་སྣལ་མ་མེད་དོ། །སྔར་སྣལ་མ་རྒྱུ་ཡིན་པས་བཏགས་ནས་སྣལ་མའི་ཤེས་པ་དང་སྣལ་མའི་སྒྲ་འབྲས་བུ་སྣམ་བུ་ལ་སྐྱེའོ། །འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ལྟར་སྔར་གྱི་སྣལ་མ་དྲན་ནས་འདི་དག་སྣལ་མའོ་ཞེས་རྟོགས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྣལ་ མ་རེ་རེ་ནས་གསེས་ནས་ཀྱང་སྣལ་མའོ་ཞེས་བྱ་བར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སྣམ་བུ་ལ། སྣལ་མའི་སྒྲའི་རྟེན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྣལ་མ་དེ་ཉིད་བསྡུས་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དུས་སུ་སོན་པ་ན་སྣམ་བུ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དམག་དང་ནགས་བཞིན་དུ་སྣམ་བུ་ ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི།།དོན་དམ་པར་སྣལ་མ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྣམ་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་སྣལ་མ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྣམ་བུ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་སྣམ་བུའི་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་བརྗོད་པས་འཇུག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། ཕན་གདགས་ཕན་འདོགས་བྱེད་ཉིད་དམ། །རིས་ཆད་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣམ་བུའི་སྒྲའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཐ་ག་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲོགས་བྱེད་པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་སྣལ་མ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཕན་གདགས་པར་བྱ བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྣམ་བུའི་སྒྲའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣལ་མ་དེ་ཉིད་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་གནས་པས་བགོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྣམ་བུའི་སྒྲའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་སྣལ་མ་རྣམས་ ལ་རིས་སུ་ཆད་པ་མ་མཐོང་བ་འདི་ནི་སྣམ་བུའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ཐག་བཟངས་ལ་སོགས་པ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་ན་སྣལ་མ་དག་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ཆད་ནས་ཁྱེར་བར་བྱེད་ཀྱི།སྣམ་བུའི་དུས་ན་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིས་སུ་ཆད་པ་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་བུམ་པའི་སྒྲའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་ དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若问：若当为线时非衣，当为衣时非线，因因果异时故。如是，线时离衣故，云何生"此等是线，此是衣"了知？
答：此非真实，因：
"或示声所依，
假立为因时，
或分析一线，
亦转于果中。"
此中，线之果即是衣，彼时无线。先因是线故，假立生线知及线声于果衣。转起，如是忆先线而了知"此等是线"，非他。乃至分析一一线亦转为"是线"。
为何？为示衣中线声所依，如是彼线聚集至差别时说为衣。是故如军林，衣唯世俗有，胜义中无异于线之衣。
若问：若无异于线之衣，云何转衣声？因无外缘不能由说而转故。
答：此非理，因：
"能作所作性，
或无见间断。"
应观此为衣声因缘。由织工等助缘，殊胜诸线互为能作所作，彼即衣声因，由彼线住能作所作事，成办披等用即衣声因缘。
或于诸线不见间断，此为衣言说因。如无绳等助缘时，诸线互断而散，衣时不尔，故无见间断即瓶声因，非异成支分。

།དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་གལ་ཏེ་སྣལ་མ་དང་བྲལ་བའི་རྫས་བུམ་པའི་སྒྲའི་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་སྣལ་མ་ལ་བུམ་པའི་སྒྲ་ཉེ་བར་འདོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་སེང་གེའི་སྒྲ་བཞིན་ཏེ། རྩལ་ཆེ་བ་ལ་དཔའ་བ་ལ་སོགས་ པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་སེང་གེའི་སྒྲ་ནི་དངོས་སུ་མ་ཡིན་ཏེ་སེང་གེའི་རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཕན་གདགས་དང་ཕན་འདོགས་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ཀྱང་སྣལ་མ་ལ་སྣམ་བུའི་སྒྲ་ནི་དངོས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། དང་པོ་ བརྡའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་།།འཁྲུལ་མེད་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དངོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་དང་པོའི་བརྡའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ནི་དངོས་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གང་ལ་ཤེས་པ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དངོས་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་ལ། །གང་ ལ་དང་པོ་བརྡར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་དེ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལས་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྟེ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྣམ་བུའི་སྒྲ་ནི་སྣལ་མ་ཉིད་བགོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་པོར་བརྡར་བྱས་ནས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྣམ་བུའི་སྒྲ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་སྒྲ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྟེ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལེའུ་དང་པོར་བསྟན་ཏོ།

若许如是，若无离线之物为瓶声因，则于线假立瓶声，如于人立狮子声。虽有大力、勇猛等德因，狮子声非真实，因无狮子种故。如是虽有能作所作事因缘，于线衣声非真实，因无其支分故。
此答：
"初名言境界，
无迷知真实。"
此中，凡初名言境界事即真实，因无迷知境故。世间共许凡有无迷知者即真实，凡由与初立名事相似而增益了知者即假立，因是迷知境故。
衣声于线能作披等用初立名已生无迷知故是真实。若谓由无胜义事故衣声是假立者，如是一切声皆假立，因无有事为境故，如第一品已说。

།འོན་ཏེ་རིགས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡོད་པར་ཤེས་པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་དབྱུག་པ་ཅན་དུ་མཚུངས་པའི་རྒྱུས་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ནག་མོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་ རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མཚུངས་པ་ཅན་མཐོང་བས་དཔག་པར་བྱ་བར་རིགས་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་ངེས་སོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ལས་ནི་ཐ་དད་ཅན། །རིགས་སོགས་ལ་ནི་རྗེས་དཔོག་མེད། །དབྱུག་པ་ལ་སོགས་ ཀུན་རྫོབ་ལས།།ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་སྟེ། རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཡན་གར་བ་འཛིན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་བརྗོད་པའམ། རིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་ བསྟན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་དེ།བརྗོད་པ་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ལས་དབྱུག་པ་ཅན་དུ་འདོགས་སོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་རྟོག་པས་མཐོང་བའི་སྤྱིའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་ བ་ལང་གི་གསལ་བ་ལ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྒྱུ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་མཚུངས་པའི་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། དབྱུག་པ་ཅན་ནོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་དབྱུག་པའི་རྒྱུ་ ཅན་ཉིད་དུ་རིགས་པས་མ་ཡིན་ཏེ།དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དབྱུག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དབྱུག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་དད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དབྱུག་པ་དང་འབྲེལ་ན་དབྱུག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐལ་ཆེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་ པ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འབྲེལ་པ་ལ་ཡང་འབྲེལ་བ་གཞན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ཡང་འབྲེལ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྲེལ་པའི་འབྲེལ་པ་རྟོག་པས་ གཞག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་གཞན་མེད་ཀྱང་འབྲེལ་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་རྟོག་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་དག་གི་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་རྟོག་པས་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ ཕྱིར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

若谓：类等由比量知有，如由持杖相似因，于异人亦生相似行相持杖觉，于黑牛等互异体性亦有相似行相牛觉，是故由见相似相，应比知无量差别明显类有。
"异于事物者，
类等无比知，
由杖等世俗，
一切立言说。"
此中，异于事自相，即类及德等别体无比量，如是由一行相说或由有理性说示类，说非有事因缘。于一切事立杖等言说，唯由杖等世俗立为持杖。
是故若依分别所见共相因而说牛差别为相似行相者，是成已成。若依有类等因而立相似了知，则喻无所立，因持杖觉非由杖因理成，若持杖声由杖为因，则一切有情成持杖，因无差别故。
若谓由与杖关联故是持杖，无太过失。答：关联亦非关联者知之所知故，于关联复知余关联，如是成无穷关联。若无关联亦知关联及关联者，则关联之关联由分别安立，是故虽无余关联，如关联之关联者分别，如是虽无诸事关联，由分别见即成关联。是故由世俗因缘立持杖言说故，彼过失即有。

།འོན་ཏེ་དབྱུག་པ་དང་ལྡན་པ་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ལྡན་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་དག་ནི་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་དང་ལྡན་པའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དབྱུག་པ་སྐྱེས་བུ་ཅན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སྣང་བ་ན་དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ཕན་ཚུན་ལྡན་པའོ་ཞེས་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལས། དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་དབྱུག་པ་གཙོ་བོའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕན་འདོགས་པ་དང་ཕན་གདགས་པ་བརྟགས་ཏེ་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དེ་ལ་དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་སྒྲའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། ཕན་གདགས་པ་དང་ ཕན་འདོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་མཐོང་བ་དང་རེག་པ་ལས་འདས་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དབྱུག་པས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་དུས་ན་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ལ་དབྱུག་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པའི་དབྱུག་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ གྱི་དབྱུག་པ་ཅན་རྟོགས་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་ཐ་དད་པ་ཉིད་རྨོ་བ་དང་བཞོ་བའི་བྱ་བ་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པར་གྱུར་ནས་དབྱུག་པ་བཞིན་ཐ་མི་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གསལ་བ་སོ་སོ་བ་ལ་འགྲོ་བའི་བྱ་བའམ། དཀར་པོའི་ཡོན་ཏན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་རྫས་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ རྟོགས་པ་དཀར་པོའོ་སྙམ་པ་དང་འགྲོ་བའོ་སྙམ་དུ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཀྱི།དེ་ལ་རིགས་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཡོན་ཏན་དཀར་པོ་དང་ལས་འགྲོ་བ་དེ་ལ་དཀར་པོ་ཉིད་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་གྲངས་བཞིན་དུ་ཡོད་དེ། རྟོགས་པ་ཐ་མི་དད་པ་འདི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མེད་དེ་དཀར་པོ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་རྫས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དཀར་པོ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་རིགས་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྫས་ལ་ཡོན་ཏན་དཀར་པོ་གནས་ལ། ཡོན་ཏན་དཀར་པོ་ལ་ དཀར་པོ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་གནས་པའི་ཕྱིར།།འབྲེལ་པ་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་རྟོགས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདི་དག་ ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若谓：具杖是真实，非分别假立。答：此非真实，因除杖与人外无显现具有，且杖与人平等具有故。如了知"人具杖"，亦应了知"杖具人"。或见二相时生"杖与人互具"觉，彼等无差别与所差别事。
若谓：由能作利益故杖为主。答：如是则利益能作所作唯是观待安立故，即世俗为持杖声因。彼利益能作所作事亦超越见触，是故成为杖所差别时非根境。
复次，于各别人杖亦各异，云何由异杖生不异行相持杖了知？是故由了知耕挤等作用不异，如杖成不异言说因。如是虽于各别显现有行走作用或白色德性差异，于实物生不异了知，谓"是白"、"是行"，如其数量而了知，于彼不生以类为因之知。
若谓：于白色德性及行走作用有白性行性诸共相如其数量，此不异了知以彼为因。答：彼非有，白性类不住于实物，然若住于白色德性，不能由类生余趣入，因无关联故。
若谓：实物住白色德性，白色德性住白性类故，由关联者与关联生了知趣入。答：若生关联与关联等，由于一切事有间接关联故，当生一切处一切知，此等皆非有。

།དེ་ལྟ་བས་ན་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པས་བསྟན་པའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལས་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱི། དོན་དམ་པར་དབྱུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་དཔེ་ལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མ་ གྲུབ་པ་དེ་བས་ན་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བརྒྱད་པ། ད་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ཁང་བཟངས་ཕྲེང་སོགས་ཀྱི། །སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ལ་ལྟོས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་དངོས་པོའི་སྒྲ་དང་། ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དང་ནགས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཡང་། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རིགས་གཞན་ཡོད་པ་མ ཡིན་པའི་ཕྱིར།རིགས་ནི་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁང་བཟངས་ནི་རྫས་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ཕྲེང་བ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། དེ་བས་ན་སྒྲ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཡང་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་རིགས་མེད་པའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཁང་པའི་རྫས་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ཤིང་དང་སོ་ཕག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྫས་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར། ཤིང་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁང་བཟངས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལྡན་པ་ཁང་པ་ན། །དེ་ཡི་ཕྲེང་བ་དེ་ཅི་ ཡིན།།རིགས་ཡིན་ན་ཁང་པ་གཅིག་ཀྱང་། །ཕྲེང་བ་ཞེས་བརྗོད་ཤིང་བཞིན་དུའོ། །རིགས་ལ་རིགས་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཕྲེང་བ་ལ་དེའི་སྒྲས་ཅིར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁང་པ་ནི་ལྡན་པ་གཅིག་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྕགས་དང་ཤིང་དང་སོ་ཕག་ལ་སོགས་པའི་ལྡན་པ་མང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།ཡང་ན་གལ་ཏེ་ཁང་པ་ལྡན་པ་གཅིག་པར་ཁས་ལེན་ན། ཁང་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། རྫས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡོན་ཏན་ཁང་པ་ལ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ཞིང་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་རྫས་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཁང་པ་ནི་རྫས་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་རིགས་སུ་ཁས་ལེན་ཏེ། འདི་ལྟར་རིགས་ནི་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ཅན་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཁང་པ་གཅིག་ལ་ཡང་ཕྲེང་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་གཅིག་ལ་ཤིང་གི་སྒྲར་བརྗོད་པར་ བྱ་བ་བཞིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་ཕྲེང་བ་རྣམས་མང་པོ་ལ་ཕྲེང་བ་དེའི་སྒྲ་ཕྲེང་བ་འདི་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།

是故由杖等分别所示差异立持杖言说，非胜义中以杖为因，故于持杖喻不成以差异事为因之知，是故喻无所立。
量理论释第八品。今为显示不定性故，说：
"事物宫殿鬘，
诸声不待他。"
此中，于六事等诸事物立事物声，于宫殿鬘及林聚等趣入声，然不待余因，因于实等诸事物无有事物性等余类故。类于三事相应和合故。宫殿非实，云何彼有鬘性类？是故如彼诸声不待他而趣入，牛等声亦尔，故无牛性类。
若谓：宫非实物，因异类木砖等不成实故，具木等者是宫。答：
"若具为宫者，
彼鬘复是何？
若类一宫亦，
说鬘如树然。
因类无类故，
鬘声于彼何？"
宫非一具，因铁木砖等具多故。或若许宫一具，彼等鬘为何？非实，因彼德趣入宫故。非德非业，因彼等相应和合于实故，宫非实故。
若许宫殿鬘为类，如是许类趣入三事。答：则于一宫亦当说鬘，如于一树说树声然。复次，于诸宫殿等鬘多，鬘声趣入谓"此等鬘"。

།འོན་ཏེ་ཕྲེང་བ་ལ་ཡང་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྲེང་བའི་སྒྲ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ལ་རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྲེང་ བའི་རིགས་ལ་རིགས་གཞན་ཁས་ལེན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཕྲེང་བའི་རིགས་ཀྱི་རིགས་ལ་ཡང་རིགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡང་རིགས་གཞན་ཡོད་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རིགས་ཕྲེང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕྲེང་ བ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཆེན་པོ་ནི་རྫས་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྫས་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཆེན་པོ་རྫས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པས་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ཕྲེང་བར་སྒྲོ་འདོགས་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་ པ།ཕྲེང་སོགས་ཆེན་པོ་ཉིད་སོགས་གང་། །ཉེ་བར་བཏགས་ལས་འདོད་ན་ཡང་། །དངོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་ཤེས་པས། །གཟུང་བྱ་ཉིད་ཕྱིར་ཉེར་བཏགས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ་དང་རིང་པོ་ཞེས་པ་ཕྲེང་བའི་ཐ་སྙད་གང་ཞིག་ནགས་ཆེན་པོ་ཞེས་ནགས་ལ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ འདོད་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པས་བྱས་པ་སྟེ།དེ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྲེང་བ་རྣམས་ལ་རིང་པོ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་པས་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པས་མི་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་གདགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པ་ནི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འོན་ཏེ་ཕྲེང་བ་རྣམས་ལ་ཆེན་པོ་མེད་པས་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བཏགས་པར་གྱུར་ན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དངོས་ཀྱི་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཕྲེང་བ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ རིང་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་ཀྱི་ཆེན་པོ་ལ་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འཁྲུལ་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཡང་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཉེ་ བར་བཏགས་པའོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དེ། །དངོས་སུ་འདོད་པ་ལ་ཡང་མཚུངས། །དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་ཚིག་དོན་སྒྲ། །རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་ཡིན་ལ། ཐ་མི་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བཏགས་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ།གང་གིས་གང་དག་ལ་དངོས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་དེ་དག་དངོས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་མ་ཐག་པ་ཡིན་ནོ།

若谓：于鬘亦依类趣入鬘声。答：此亦非理，因类无类故，不能许鬘类有余类故。若许，则于鬘类之类亦有类言说故，于彼复有余类，成无穷过。
若谓：类即是鬘。答：如是云何知示"大鬘"等大鬘？因大相应和合于实故。若谓：相应和合于实之大依于实假立增益为鬘，是故无过。答：
"鬘等大性等，
虽许由假立，
无别事知故，
应取非假立。"
谓大鬘长鬘等鬘言说，如大林谓于林有大性等，由假立所作。彼非应理为假立，因于诸鬘无由假立长性知故。不能假立所不知者，因说是知因故。
若谓：由诸鬘无大故假立。答：则于一切事假立时遮遣有大故，当于一切事假立。若谓：由离实了知故，于鬘假立为长性。答：非尔，因与实大于大鬘知无差别知所取故，于彼不生错乱了知故。
若谓：无异大因而趣入大鬘声故是假立。答：
"无因性彼者，
于实许亦同，
于六事语义，
声待何因耶？"
谓异因是实，不异因是假立，彼不应理。凡于彼等有实义者即许为实，如有支声等，于彼等亦无因，如已说。

།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ནི་དངོས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཡང་མཚུངས་པའོ། ། གཞན་ཡང་དྲུག་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་གི་དོན་གྱི་སྒྲ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་སྤྱི་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་དང་ཁྱད་པར་དང་འདུ་བ་རྣམས་ལ་རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་སྒྲ་རང་གི་ངོ་བོས་འཇུག་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ ན་ནི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་ནས་དོན་གྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་ན་རིགས་ལ་སོགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་གཏོགས་པ་ཉིད་དུ་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་གི་སྒྲ་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ཚིག་གི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དངོས་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ།ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པས། རྒྱུ་ཡོན་ཏན་མེད་པར་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ནི་བཏགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ལ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དེར་དངོས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། །གང་ཞིག་ ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ལས།།གྲུབ་པ་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །གང་ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་དངོས་བཏགས། །ཡོད་པ་ལ་ཡང་མེད་འདོགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲགས་པའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གང་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་ བའི་ནགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དངོས་ཡིན་གྱི།དེ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེང་གེ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། གྲགས་པ་ཅན་གྱི་སེང་གེའི་ཡོན་ཏན་རྟུལ་ཕོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ ལས་དེ་བཞིན་དུ་སེང་གེའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི།མེད་པའི་དོན་ཅན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ལ་ཡང་མེད་པར་བཏགས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུ་ཡིན་ཡང་བུའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བུ་མེད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཕལ་པར་འགྱུར་བ་དང་། མེད་པ་ཡང་མེད་པའི་སྒྲས་དངོས་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དངོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ནུབ་ན་མེད་པ་ལ་དངོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ཚིག་གི་དོན་གྱི་སྒྲ་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་དེ་དེར དངོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐ་དད་པས་བྱས་པ་དངོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ཚིག་གི་དོན་གྱི་སྒྲ་དངོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

是故无因性于实声亦相同。复次，趣入六处之语义声何故待有共因？因类、差别、和合等无类故。
若谓：语义声由自性趣入为因而趣入诸事。答：如是则一切说皆由说自性而显示诠义，何须类等？是故当显示声无因性。
若谓：除异因外，六语义声诠说六语义故于彼是实，凡大等声是德因故，无德因而趣入者是假立，于有真实义者是实。答：此非真实，因：
"随某如何成，
由共许彼故，
于彼说实假，
于有亦立无。"
虽由共许无异因，如大性等声所诠林等某性成就者，即具彼大性是实，于彼非假立。如于人等与狮相同，由有共许狮之德性勇猛等相似故，如是由狮声说彼是假立，非无义假立相，因于有亦趣入无假立故。
如虽是子，由不作子事故，立言说无子成为世俗，无亦由无声唯实说。若亦事境实言说因，如是则事境没于无不应立实言说。
又谓虽无异因，语义声趣入事是实者亦不应理。如是则异所作非实，因虽无异因，语义声是实故。

།གང་མེད་ན་ཡང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་སྒྲ་ལ་ཐ་སྙད་ པའི་རྒྱུ་ལས་འདས་ཀྱང་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་གྲགས་པས་བསྟན་པ་དངོས་ཡིན་ན་ནི་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་རིགས་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། གྲགས་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ངེས་པར་གནས་པ་ཅན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གྲགས་པ་བརྡ་ཡི་རྗེས་འགྲོ་བ། །དེ་ཡང་བརྗོད་འདོད་རྗེས་འགྲོ་ཅན། །ཐ་སྙད་དོན་དུ་བྱས་པ་ཡིན། །སྡེབ་སྦྱོར་སྒྲ་ཡི་ཆའི་མིང་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲགས་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གང་ལ་བརྡ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་པ དེ་ནི་བརྡའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་འདི་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་བརྡ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཕྱིར་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མེད་པར་སྐྱེ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། བརྡ་དེ་ཡང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། ཚིག་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ལེའུ་དང་པོར་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བརྡ་བྱེད་ཅེ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ མེད་པར་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་མིང་དང་། སྒྲའི་ཆའི་མིང་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྡེབ་སྦྱོར་ནི་རྐང་ཆག་དང་། རྐྱང་པ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དང་། ཚིག་གི་ཡང་ཡན་ལག་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྐྱེན་ལ་སོགས་པའི་མིང་བྱེད་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྐྱེན་གྱི་ཆར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན། དངོས་པོ་ཁམས་བཟངས་ཕྲེང་སོགས་ཀྱི། །སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ལ་ལྟོས་མིན། །ཞེས་བྱ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་བརྗོད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རིགས་རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་བློ་དང་སྒྲ་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བློ་དང་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱི་རོལ་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་སད་པ་ཐོབ་པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་བློ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་ ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།

若无彼亦生者，不成立言说为彼因，因于语义声超越言说因亦成实故。是故非异因性。
若谓：若由共许显示是实，则彼共许云何无类？因共许不应定住无因故。答：
"共许随顺名言，
彼亦随顺欲说，
为言说义故作，
如诗韵声分名。"
共许非无因，亦非类等因，然有随顺名言因者即是此随顺名言者。若谓：彼名言亦云何无外因而生？答：非尔，因彼名言亦以欲说为因，随顺欲说已于第一品中显示。
若问：何故作名言？答：虽无外因，为言说义故作名言，如诗韵名及声分名。如是诗韵于断足、单句、偈颂等名，及于语支等自性、缘等名作时，全无少许外因，因随欲立为自性分及缘分故。
是故"事物宫殿鬘等诸声亦不待他"如是而住。是故由见相同说故，类非所比。
若问：云何由佛教宗亦显现智及声随行？答：智及声随行非外道所作，然由获得习气种子成熟，殊胜智虽无随行而显现如随行。

།མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་སྨིན་པ་ཅན་ཕྱི་རོལ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་བློ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཐ་དད་ཀྱང་དངོས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས། །དོན་དེ་འདྲ་བ་རྣམས་ཤེས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཡིན་གང་ལ་ཤེས་པ་ དེ།།དེ་དག་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་། །ཐ་དད་མེད་པར་རྣམ་རྟོག་ཕྱིར། །དེ་འབྲས་ཅན་མིན་དང་བྲལ་བའི། །རྗེས་འགྲོ་དངོས་གཅིག་ལ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ཐ་དད་པའི་རིགས་ལ་སོགས་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་གང་ལས་ཐ་མི་དད་པར་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཐ་མི་དད་པར་སྐྱེས་པས་ཏེ། ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གསལ་བས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གང་གིས་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རིམ་པས་མཚུངས་པའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའོ། །དཔེར་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་བཙུན་མོ་མཐོང་ནས་བདེ་བའི བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་བཅད་ནས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི།ནང་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བདེ་བ་རིག་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གསལ་བ་ལ་བདེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཕྱི་རོལ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་བས་ན་འོ་ན་རིགས་ཀྱང་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཤེས་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་གསལ་བ་སོ་སོར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ ལྟར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་གསལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་མི་དད་པའི་རྟོགས་པའི་ རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་རིགས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问：现前成熟习气之无待外境智，云何有异境？答：
"虽异由法性，
知彼等同义，
何因生彼智，
如是彼等解。
如是虽智异，
分别无异故，
非彼果离此，
随行非一实。"
斑等义是由事法性，非由异类等。虽于自性有异，无异相彼等同智是因。由斑等生无异智者，由生无异故，彼等斑等如是了知为同一性。
此中意趣是：由显现作如是智，由何智以习气种子成熟次第生起同相遍计智。如见所欲妃后，由乐习气成熟而断得乐，内证殊胜乐于外显现无乐性因。
若谓：不了知乐相与外显现相关，故非外。答：如是则类亦不现为与显现相关耶？非唯智现为同相。是故唯智自性是共相。
若谓：异智是各别异显现，云何显现为一智果？答：不应理。虽智亦异，然由互异亦生无异了知之因故，于智亦成相同言说，因是无异了知因故。于彼无有余类。

།འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་དེ་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་སྣང་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་དག་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཅིག་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ཡང་ཡིན་གྱི། སྤྱི་དངོས་པོ་གཅིག་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ ན་ཇི་ལྟར་རིགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།ལྡོག་པ་ཡང་དངོས་པོར་ཐ་དད་པ་མེད་པའོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ལྡོག་པ་ཡོད་ན། རིགས་ཉིད་ལ་ལྡོག་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དངོས་ལ་ཡོད། །སྒྲ་དངོས་དེ་ཡི་ མཐར་ཐུག་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་དོ། །གང་ཡང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་བརྗོད་པ་དེ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་དེ། ལོག་པ་ལས་ལྡོག་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་རིགས་ མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། མཐས་གཏུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྒྲ་ཉིད་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ གལ་ཏེ་བག་ཆགས་ལས་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཅན་བློ་ཡིན་ལ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤེས་པ་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་སླུ་བ་ཡིན། དེ་བས་ན་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་རིགས་ པར་འགྱུར་ཏེ།རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་སུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།

若谓：由一果随行一切显现故，应成共相。答：非有，除显现自性外不现为彼果，是故从无彼果者返者，应随行。如是，由一非彼果故异，如是第二亦然，共相一事不随外事。
如是，如类于外境无了知，如是返亦无事异。若谓：若有异返，则应以返声说类性。答：
"是故返于实有，
声实彼究竟。"
异品返相一果于外事有。若谓返无异者，此说即所许，因返非异于返故。然由彼即有异品返事故，异品返一果自性是究竟，凡究竟者，彼声即于具异品返外事分别。
若谓：若智由习气得生，不相关外境，则由习气生智故，云何于外不欺？是故由声生智应了知异品返事遮遣，因异品遮遣能作义，彼亦由随行应许为类。

།འོན་ཀྱང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་ འགྱུར་གྱི།ཕྱི་རོལ་སྒྲ་ཡིས་མ་ཤེས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཕྱི་རོལ་ནུས་པ་རྣམ་གཅོད་པ། །མཐར་ཐུག་མེད་ནའང་དེའི་སྒྲ་ནི། །དེ་ཡི་མཐར་ཐུག་རྣམ་རྟོག་གི། །གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་གཞན་སེལ་མཐར་ཐུག་ཕྱིར། །སྒྲ་ནི་གཞན་སེལ་བྱེད་པར་བརྗོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་སེལ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་སྒྲ་ཡིས་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐར་ཐུག་པ་དེ་མེད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་བ་རྣམས་དོན་གཅིག་བྱེད་པར་ནུས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་མཐའ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྒྲ་ནི་བ་ལང་གི་སྒྲའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ གནས་པའི་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་དེའི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ།དེའི་རྒྱུ་མཚན་རྔུལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མཐོང་བ་ལས་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཞན་ སེལ་བ་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ།འཇུག་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དངོས་པོ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བ་སྒྲས་བྱེད་པར་བརྗོད་དོ། །སྒྲ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལས་ལོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་འཇུག་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་རྟོག་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་རེག་པར་མི་བྱེད་ཀྱང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བརྗོད་དོ། །སྒྲ་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཐ་དད་པའི་ཕྱི་རོལ་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་སྟེ་ དེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པས་དབེན་པར་ཤེས་པ་དེ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མ་གཏོགས་པར་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤེས་པ་ལ། ། སྒྲ་ལས་ཐ་དད་ལྟར་སྣང་བ། །གང་དེ་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མིན། །དེ་འཁྲུལ་བག་ཆགས་རང་བཞིན་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་དོན་གྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འོན་ཀྱང་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ། ཤེས་པ་ལ་འཕོས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མེ་ལོང་གི་དངོས་པོ་ལས་བྱུང་བའི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ།

若谓：然能作义异于自相，是故遮遣功能则知自相，非不由外声知。答：
"外功能遮遣，
虽无究竟彼，
声于彼究竟，
分别影像合。
是故他遮遣，
究竟故说声，
能作他遮遣。"
他遮遣非声显示外自性，然虽无彼究竟，外者作一义功能即遮遣究竟，彼有边因。彼声即牛声。凡住分别义影像者，彼究竟即彼因相合。
由见外境而间接生故，外境分别影像于义不欺。是故外他遮遣究竟，凡趣入境者，彼事是故说声作他遮遣。声于外究竟，因生异返相了知影像，及趣入异返故。
如是虽分别不触外，由趣入异品返事故，说为遮遣境。声相关智岂非现为异外？彼何故是智自性？因离智不能说彼智无异故。异因是异智，因除异显现外无异因故。答：
"义影像于智，
由声现似异，
彼非义自性，
具迷惑习气。"
于声所生智住异如义色相等形影像者，非义自性，谓非事自性。然义影像，由智转影像非事故，如从镜事生面影像。

།དེ་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་དེ་དོན་རྟོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་མཐོང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་ན་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གང་ཅུང་ཟད་སྣང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོའོ་ཞེ་ན། མ་ ཡིན་ཏེ།སྣང་བ་ལས་དངོས་པོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་རྟོགས་པས་གཞག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པ་སྟེ། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བརྗོད་པ་ ན།།དོན་གྱི་ཆ་གང་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་མ་རྟོགས་ནའང་དེ་དོན་ཅན། །བརྡ་བྱེད་པ་ནི་དོན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པས་གཞག་པའི་རྣམ་པ་སྟེ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པ་ན། སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཕྱི་རོལ་ལ་དོན་གྱི་ཆ་ཤས་གང་ཞིག་ཡོད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ གཟུགས་བརྙན་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་བློའི་གཟུགས་བརྙན་སྒྲ་ཡིས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྡའི་སྦྱོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་རོལ་པ་དེའི་ཆ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། བརྡའི་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་དོན་ཅན་ཏེ་ཕྱི་ རོལ་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་དེ་དགོས་པའི་དོན་གང་ལ་བརྡ་བྱེད་པ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་བརྡ་བྱེད་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ཞིང་འདི་ཕྱིར་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་བརྡ་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྒྲས་དོན་ཆ་ཅི་བརྗོད་ཅེ་ན། །དེ་ལ་གཞན་སེལ་བརྗོད་པར་བྱ། །རྣམ་པ་དེ་ཡང་དོན་ལ་མེད། །དེ་བརྗོད་ཇི་ལྟར་དོན་བརྟེན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཞན་སེལ་བ་ནི་མེད་དེ། དོན་གྱི་ཆ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྒྲ་ཡིས དོན་གྱི་ཆ་ཤས་ཅི་ཞིག་བརྗོད་ཅེས།འདིར་འདྲི་བ་འདི་ལ་ལན་ནི་སྒྲ་ཡིས་གཞན་སེལ་བརྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་ཡིས་གཞག་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མེད་དེ། དེའི་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问：何故说"彼是义影像非事"？答：因迷乱是义了知习气因，由习气生智所见非外事故，如梦中所见相。若谓：凡少许所现皆是事。答：不然，当说由显现无事性。
若谓：了知所立影像智自性由声说，智自性是事，云何不成声义？答：
"诸声说彼时，
义分何所知，
不知彼义具，
施设名无义。"
由智安立相，诸声说时，于外成立自性义有何义分？全无，因执著依分别影像故。若谓：若声说智影像，则由不了知外故，无名言施设。若无了知外分，名言施设成无义，因有彼义具即外义了知彼所需义而施设名故。为显示外义而施设名，非他故。
若谓：如是虽许，声义是他遮遣且非外自性，是故于彼亦不应施设名。答：
"声说何义分，
于彼说他遮，
彼相亦无义，
说彼云何依。"
无异于事之他遮遣，因唯义分是他遮遣故。如是，于此问"声说何义分"，答当说"声说他遮遣"。彼亦由智安立相于外自相无，因是彼智自性故。

།ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ནི་ཇི་ལྟར་དོན་ ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཞིག་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་པ་དེ་དེའི་རྣམ་པ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བས་དོན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། རྗེས་འགྲོ་ཅན་སྒྲ་དོན་འབྲས་ཀྱང་། །རྗེས་འགྲོ་ཅན་འགྱུར་དེ་ཡང་ནི། ། རྗེས་འགྲོ་ཅན་མིན་དེ་བློ་ལས། །ཐ་མི་དད་ཕྱིར་མཐོང་གོམས་ཡུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་སེལ་བ་ནི་སྤྱི་ཡིན་པར་འདོད་དེ། ཚར་པ་དང་གླང་མ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་རྣམས་ལ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེའི་བརྗོད པར་བྱ་བའི་དོན་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་དེ་ཡང་དོན་སོ་སོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཡང་ ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་འདི་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྔོན་པོར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་ནི་རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འདི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་པ་མཐོང་བ་གོམས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཇུག་ པ་དེས་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ནི་ཕྱི་རོལ་བརྒྱུད་ནས་འོངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ཡང་བ་ལང་མི་གསལ་བ་དང་འདྲེས་པར་མཐོང་བའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློའི་གཟུགས་བརྙན་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པས་གསལ་བ་གཞན་སེལ་བ་ནི་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བར་བརྗོད་དེ། བློའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་རེ་ཞིག་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྒྲའི་ཉེ་བར་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པ་དེ ལྟ་ན་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལོག་པ་ནི་སྒྲ་ཡིས་བརྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་ན་ལོག་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

智相即说声云何依义？凡外无者，于彼相知为义相不应理故，如眼翳者见毛发不了知义。又：
"随行声义果，
亦成随行者，
彼亦非随行，
不异智故见，
串习境。"
许他遮遣是共相，因于草茅象等非树返者，树声随行故。随行声彼所说义是所需故成随行，彼智相非随行，因不异于智故。彼智依各别义无异故，因不异于彼智故，相亦异。
若谓：若此即是智相，云何现为青？智是自了知自性，云何此似相？答：非有，因由见外串习数数趣入所变故。由彼间接来自外故，智亦见如牛不明显杂合，当如是显示。
是故由非随行故，智影像非声所诠，亦非外事，由了知显现他遮遣是空性故，彼亦非所诠。若尔，云何说共相是声所诠？且智影像非声所诠，因是声所取故。虽是声所诠，然影像如智非共故，非共相自性，外返非声所依，因遮遣返时知为返事，非成事。

།འོན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ དངོས་པོ་མི་ཤེས་ན་ནི།ཇི་ལྟར་འོ་ན་དངོས་པོའི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པ་གཞན་སེལ་བ་སྒྲའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར། དངོས་པོའི་ཆ་མ་བརྗོད་པར་ཡང་བརྡ་བྱེད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་སྒྲོ་འདོགས་པའི། །རྟོགས་པས་གཞན་ལས་ལོག་ཤེས་ཕྱིར། །སྒྲ་དོན་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ ཅེས།།བརྗོད་པ་ལ་ནི་འགལ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་རྟོགས་པ་དེ་མྱོང་བས། གཞན་ལས་ལོག་པ་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་གཞན་ལས་ལོག་ པའི་ཕྱི་རོལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་ཕྱི་རོལ་གཅིག་ལས་ལོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་མཚུངས་པར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་མཚུངས་པར་ཤེས་ལ། བྱེ་བྲག་སོ་སོ་བ་ལ་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་མི་ རྟོགས་པས་དེ་ཉིད་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་ལ་རིགས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི།ཕྱི་རོལ་དང་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རིགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློའི་གཟུགས་བརྙན་གལ་ཏེ་མི་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་མེ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་མེའི་ གཟུགས་བརྙན་མི་གསལ་བར་འདི་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར།ངེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་བློའི་གཟུགས་བརྙན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ལོག་པའི་བློའི་གཟུགས་ བརྙན་ནམ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བའི་ལན་གང་ཡིན་པ་ནི། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་པའོ། །བརྗོད་པ་དེ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། གཞན་ལས་ལོག་པའི་ཕྱི་རོལ་རྟོགས་པ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོའི་ ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་ལ་རེག་པའོ། །སྒྲ་ཡིས་བཞག་པའི་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པས་ཕྱི་རོལ་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། འོ་ན་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མི་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཉེར་ལེན་སྒྲ་ཡིས་བསྐྱེད་པའི་མཐོང་བས་ཤེས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེན་ནས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ནམ། འཛིན་པའི་ཆོས་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཟུང་བ་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། གཟུང་བ་ལ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།

若谓：若不知外事，云何成为事分他遮遣为声境？不说事分亦成施设名无义。答：
"增益彼自性，
由了知异返，
声义即彼故，
说中无相违。"
由经验彼智自性青等明显显现相，于外自性增益彼了知，由异返如影像了知故，或应观为由了知异返外故。如何于一外返，如是他亦然，于一切类同，同知异品返，于各别差别不了知故。由不了知差别，即说异品返为类，非于外及智影像有随行类。智影像若从非人返是火，尔时由此不明显显现火非火返影像故，由定力说为异品返。
是故如是由增益智影像于一切事故即是相同。是故由异返智影像或执著为外故。问"何为声义"之答即是智相彼及彼外。说中全无相违，因异返外了知是异品返事法故。声触及事。由声安立智即经验影像故无知外，云何于彼趣入？若谓：虽不现外，然由近取声所生见当知故。若非执著外而趣入，此执著为何？是所取法耶？能取法耶？若是所取法，尔时由所取不明显显现故，于所取无明显相。

།འོན་ཏེ་འཛིན་པའི་ཆོས་ཞེན་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟོག་པས་གཟུང་བ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གསལ་བའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡང་གསལ་བའི་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཆོས་ནི་ཕྱི་རོལ་པར་ ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་ལ་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ནམ། རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དེས་ཕྱི་ རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།ཕྱི་རོལ་པའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྟོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱི་རོལ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་པར་ནུས་ཏེ། ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པར་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་ནུས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ཆུ་རུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྐྱེས་ན་སྨིག་རྒྱུ་བའི་ཕྱོགས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྟོག་པས་དོན་མི་འཛིན་པའི་ ཕྱིར།མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཤེས་པའི་སྒྲ་ཡིས་ངེས་སྤྲུལ་པ། །དེ་དག་ལོག་པར་སྣང་བ་ཉིད། །དོན་གྱི་ཆ་རྗེས་འདི་འགྲོའི་ཕྱིར། །སྒྲ་ནི་གཞན་སེལ་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་ཡིས་སྤྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ལོག་པར་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལོག་པར་ སྣང་བའི་ཕྱིར་ན།རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་། དོན་གྱི་ཆ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དེས་ན་ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་མཐོང་བས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་མྱ་ངམ་གྱི་སྨིག་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་གི་།དེར་ཆུ་ དངོས་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ།སྨིག་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་འདི་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་འཁྲུལ་པ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་ པ་ནི་འཁྲུལ་བར་ཡང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ནམ།དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ལ་ཡིན། ཅི་སྟེ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རང་བཞིན་གཞན་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་གཞན་ཡིན་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་སྒྲོ་ འདོགས་པ་མེད་དོ།

若是能取法执著，尔时由分别趣入所取不明显相，非趣入明显相。是故由能取相亦非明显能知故，彼法非知为外。
又，于外增益分别影像耶？于分别影像增益为外耶？若依第一分，尔时由分别相离能作用故，彼分别于外义云何趣入？因不了知外义能作故。若于了知影像增益为外，尔时由非知外故，云何能增益？因未作境不能增益故。
又，若谓知外为智自性，尔时成智分，非于外分，如于水增益生则趣入阳焰分。是故由分别不执义故，岂非不趣入？答：
"智声定变现，
彼等倒现故，
义分此随行，
声是作他遮。"
由声变现智是倒现故，由倒现故，虽无了知自相，然由义分如随行异品返显现故于外趣入，非由见事趣入。如迷乱智于旷野阳焰等趣入，非彼执实水，亦非于阳焰迷乱。如是于此声生智，虽外不现，然由迷乱力趣入。
若谓：岂非无迷乱？如是颠倒增益，于智自性增益为迷乱耶？于义自性耶？又增益之义为何？是趣入他自性耶？抑或是了知为他自性之异义耶？二俱无增益。

།འོན་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པ་ནི་འཁྲུལ་པའོ་ཟེར་ན། མ་མཐོང་བའི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་མཐོང་བ་གཞན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིས་ཅིར་ འགྱུར་ཏེ།ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་མཐོང་བའི་ཚེ་ན་དེ་ཤེས་པའོ་ཞེས་བསམ་པར་བྱ་བ་དེ་བས་ན་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྣང་བར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ནི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟོག་པ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་ པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ནི་རྟོག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྟོག་པའི་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན་དེ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པར་གཞག་སྟེ། གང་དུ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་དོན་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་དེར་སླུ་བ་མེད་པར་སྐྱེ་སྟེ། གང་དུ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པ་དེར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །སྒྲའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་མཐོང་བ་སྐྱེས་ན་ མི་གསལ་བར་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ལས་འདས་ཏེ།གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་སྤོང་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ནི་ གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གཞན་སེལ་བ་ལ་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་བརྡ་ཡང་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་མཐོང་བས་གཞག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་བ་ལང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྡ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བརྡར་བྱས་པའི་ དོན་ཡང་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེའི་ཕྱིར་བརྡ་ཡི་དུས་ན་ཡང་། །རང་གི་རྟོགས་པའི་འབྲས་ཅན་གྱིས། །བསྟན་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཡི། །གཞན་སེལ་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཕྱིར་ མི་གསལ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བརྡའི་དུས་སམ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་ཡང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོ་རང་བཞིན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓：于无执为有即是迷乱。未见义云何知为无？由他智知，因于彼无所缘故。虽非他见境，然此何为？因太过故。见自时应思彼是智，是故于显现非迷乱。
于已显现自性无迷乱是真，如是诸分别于自性作用，非于外，分别自性非无，因知彼故。于外事由分别颠倒见相故是迷乱，由无异于自性外分别作用故，由于彼无作用故对外是迷乱。
如是亦由世间执著力安立颠倒执取，于何处如何见得作用，彼处生无欺，于何处如何显现无作用，彼处即迷乱。生随声趣入见时，超越不明显智，由得明显故应理为迷乱。
是故如是由生依异品返事分别故，及由趣入遮他故，当说声是作他遮。若谓：若分别影像趣入他遮，尔时彼亦当施设名，乃至由见安立自性此是牛而施设名。由说施设名义故，唯自相当成声所诠。答：
"是故名时亦，
具自了知果，
关联所示义，
他遮系于声。"
是故由不明显分别影像智因是声故，于名时或言说时亦影像自性系于声，非于事自性。

།འདི་བ་ལང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྡ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཉིད་གསལ་ བར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི།རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་སྒྲ་འགོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་རྗོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་འདི་ནི་བ་ལང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ ཉིད་ལ་ལྟོས་པར་བྱེད་དོ།།འདི་ལྟར་འདི་ནི་འདིའི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་འདི་དུས་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དུས་གཞན་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གཉི་ག་ཡང་བརྡ་རུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཞན་གྱི་གཟུགས་ནི་དབང་ པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་བ་ལང་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཛུབ་མོས་བསྟན་པའི་དོན་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་ནི་རང་བཞིན་གཞན་སེལ་བ་ཉིད་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདིའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དུས་གཞན་དུ་ཁྱབ་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བདག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཞེན་པས་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་འདིའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་བརྡའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་བརྙན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་གདོན་མི་ཟ་བར་གཟུགས་བརྙན་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཚེ་ཡང་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། གདོན་མི་ཟ་བར་དུས་གཞན་དུ་ གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་བུམ་པ་ཁྱེར་ལ་ཤོག་ཅེས་པའི་ཚིག་ལས་བུམ་པ་ཁྱེར་ནས་འོང་བའི་ཕྱིར། འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་གྱུར་ནས་ཁོ་བོས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་གཟུགས་བརྙན་ལ་དོན་བྱེད་ པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་བརྡ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་རང་གི་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་དོན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་གྱི། གང་གིས་བརྡ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ རང་རྒྱུད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

"此是牛"之名岂非显现外境，非分别影像耶？云何于彼安立声为能诠？答：此非不应理，因虽示外义"此是牛"，然亦观待影像。如是由"此是此之能诠"，此当于他时了知。是故了知遍于他时。所示及能示二者皆许为名。他时色非根境，是故"此是牛"以指示明显义相关，分别则一性相关。影像自性他遮与声相关，非差别。
若谓：由"此是此之能诠"非由执著他时遍明显与不明显一性而了知，然唯了知自相为名境，非影像。答：此不应理，因由胜串习如是了知故。当决定时必定了知影像，当依言说了知声义关系时，必定了知成为他时自性。如是由"取瓶来"之语，由取瓶而来故，了知"此是彼名"已，当思"我亦当如是了知"。
若谓：影像岂非无作用？是故云何为了知影像而施设名？答：不然，具异品返自了知果之义，彼关联系于声，非独立自性令名无义。

།ཡང་ན་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་གཞན་སེལ་བ་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ནི་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་པ་དེ་ཡང་ལྡོག་པ་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ལྡོག་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཡང་རྟོག་པས་གསལ་བའི་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་རིགས་ལ་བརྡ་མི་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། གཞན་དུ་ མཐོང་མེད་ལ་ལྟོས་ཕྱིར།།ལ་ལར་དེ་མཐོང་ལ་ལྟོས་ཕྱིར། །གཞན་སེལ་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་འགྱུར་གྱི། །དེ་ནི་དངོས་ལ་མི་རུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་མཐུན་པ་ལ་ལ་ལ་སྒྲ་དེ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་སེལ་བ་ཉིད་སྒྲ་ལ་འབྲེལ་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་གསལ་བ་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ན་རིགས་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མཐོང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ན་གཞན་དུ་མ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་བཟུང་བ་དང་ཐ་དད་པ་ཅན་དང་འབྲེལ་པའི་རིགས་ཀྱི་ རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།རིགས་མི་མཐུན་པ་མ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་རིགས་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་དགོས། གསལ་བ་ཉིད་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་བྱའི། རིགས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་།འོན་ཏེ་ངེས་པའི་ཁྱད་ པར་ཅན་གྱི་གསལ་བ་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན།གསལ་བར་རྟོག་པ་མེད་ན་རིགས་ངེས་པར་གྱུར་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་སྒྲའི་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་རིགས་ཀྱིས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་དང་པོ་ནི་རིགས་ཡིན་ལ་ཕྱིས་ནི་གསལ་བར་རིགས་ཀྱི་གཉིས་སུ་ཤེས་ སམ།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དང་པོ་ནི་བ་ལང་ཙམ་ཤེས་ལ་ཕྱིས་ནི་ནག་མོ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་ཡིན་གྲང་ན། ཚིག་འདི་ནི་བཅུད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་གི་སྒྲར་སྣང་བ་ན་ནག་མོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དང་འགལ་བ། ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་ མེད་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྤྱི་ཡིན་གྱི་རིགས་རྟོགས་པས་ཁྱད་པར་མཚོན་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་བརྗོད་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ ཉིད་ཡོད་པའམ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

或者，与所示义影像相关之他遮返体性系于声，彼影像亦是返了知果，非自性了知果。因影像自性于义无故，及返亦有故。然他返非异，然由分别明显安立言说故。
若谓：岂不于自相或类施设名？答：
"由观待他无见，
由观待见于彼，
他遮系于声，
彼于事不成。"
由声于异品他无见故，及由观待见于同品某者故，当知他遮即系于声。若于明显安立声，应成未见一切同品。若于共相安立声，不应观待他无见。
若谓：为了知未取及异体相关之类故，观待异品无见。虽尔，成为异品返故，何须观察类？应了知明显即于异品返，何须类？若谓：不知定差别明显。答：无明显分别，定类何所为？
若谓：由成声智之类作作用故通达明显。此中先是类后是明显二者了知耶？抑或于智先知唯牛后知黑等耶？此语无义，因现为牛声时非知黑等差别，违世间言说故。是故知唯无差别，彼是共相，非由了知类表征差别应理。
若谓：由必有某差别故是表征。答：不然，因于此不入言说故，于彼无成立有无自相之量故。

།མཚོན་པར་བྱེད་པའི་རིགས་ཀྱང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་མེད་པར་སྒྲས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་བློ་ཉིད་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པ་ ཡིན་ན་གཞན་སེལ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།གཞན་སྤོང་བས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་ནི་རིགས་སམ་གསལ་བའི་དངོས་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །སྒྲ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། རྟགས་ལ་ཡང་འབྲེལ་པར་ནི་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམ་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་རིགས་སོགས་དེ་ལྡན་དག་།དོན་ལའང་ཡོད་མིན་དེ་ལའང་སྒྲ། །མི་སྦྱོར་གཞན་ལ་ལྡོག་པ་ལ། །སྒྲ་རྣམས་ཉིད་ནི་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཏེ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མ་མཐོང བའི་ཕྱིར་དང་།རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། རིགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་འབྲེལ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སྒྲ་ སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དེ།གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་སྒྲ་རྣམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རིགས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མིག་གི་ཤེས་པ་ལ་རྫས་དང་སྦྱོར་བ་ཡོད་དེ་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲ་དང་ སྦྱོར་བ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཏེ།བརྡའི་དུས་ན་རྫས་ལས་ཐ་དད་པར་སྒྲར་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ད་ནི་དེ་ལ་སྒྲ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་དེའི་སྒྲ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དྲན་པས་གཞག་པའི་བརྡའི་དུས་སུ་མཐོང་བའི་སྒྲ་ཡིས་དངོས་པོ་བཅད་ནས་འདི་ནི་བ་ ལང་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་རྟོག་པ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བརྡ་དྲན་པ་ཡི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས། །མཐོང་བ་བསྲེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །སྔ་ཕྱིར་རྟོགས་པས་སྟེང་བ་ཡིས། །མིག་ཤེས་ལ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྫས་ལ་སྦྱོར་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར།།རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

表征之类亦不现于声生智，是故了知即由声生而无触及事。若谓：若智即是无差别境者从声生，云何他遮成为声所诠？答：由遮他而趣入故说是他遮境。观待见与未见，不应成为类或明显事之所诠。声是表示，于相亦当思系属是他遮。
"是故类等具彼，
于义亦非有，
于彼亦不系声，
由系声于他返。"
是故由未见类等差别故，及无比量故，外义无类等，类等彼等亦无关系，因不见所缘所知故。于类等彼等亦不系声，由诸声系于他返故。是故非系类等关系。
若谓：眼识有与事系属，因见杖等差别异故。如何现量不能遮止与声系属，因名时有异于事现为声故。答：今于彼无声。于彼虽无彼声，然由忆念安立名时所见声遮事而见"此是牛"。是故云何成无分别现量？答：
"由忆名为因，
具杂合见性，
前后了知覆，
眼识云何有？"
由无与事系属故，二相显现非有。

།འོན་ཏེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དབྱུག་པ་ཅན་དུ་རྟོག་པས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཤེས་ པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འོན་ཏེ་དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྟོག་པར་གལ་ཏེ་བྱེད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་འདོད་པ་ཉིད་དེ་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་དག་ལྡན་པར་སྣང་བ་དེས་ན་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལྡན་པ་གལ་ཏེ་དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ལྡན་པ་དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་སྦྱོར་བ་ཡིན། ལྡན་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་གཉིས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པར་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། ལྡན པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་གང་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པས་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྔར་གྱི་ཐ་དད་པའི་གནས་སྐབས་དྲན་ན་ལྡན་པ་རྟོགས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་དབང་པོ་རྣམས་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་ཡང་ལྡན་པ་ཡོད་ན་ཡང་ལག་པས་གཟུང་བའི་དབྱུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྔར་བྱས་པའི་བརྡ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡང་བརྡ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདི་བ་ལང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ བ་ལང་གི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།བ་ལང་གི་སྒྲས་འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བ་ལང་གི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་བརྡ་ཡིས་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། བརྡ་ནི་འདས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྡ་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་གང་ལ་ཡོད་པའི་རྫས་ ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པ་དེ་དེ་ལྟ་བུའོ།།བརྡའི་དུས་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་མཐོང་བའི་འདྲེས་པ་འདི་ནི་བ་ལང་དེ་ཡིན་ན་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་བདག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྫས་དང་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པ་མིག་གིས་ཤེས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ ལྟ་བུའི་ཞིག་ཅེ་ན།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་རྟོག་པ་དེ་ཡིས་སྟོང་པའོ། །དེས་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏེ། མིག་གི་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་རྟོག་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་ལ་དབང་པོ་རྣམས་འཇུག་གི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ ལ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓：由分别了知二相为持杖者。答：不然，因于无分别智亦现杖与人相故，云何由分别了知杖与人？若谓：现前杖与人相是分别。答：若作为现前二相之分别，尔时即是所许，全无过失。
若谓：由杖与人显现相属故是系属。答：相属岂非显现异于杖与人耶？若尔，由相属亦以自性显现故，何为系属？相属非差别，因不显现故。杖与人二者如是生为见境，非相属。
若谓：若有异者，由了知如是为相属故有相属。虽尔，忆念前差别位时了知相属，非根所生，因诸根不入前后事故。复次，虽有相属，由手所执杖即成持杖言说故，如前所作名因之持杖相属，如是声系属亦从名生。如是"此是牛"即是牛声所诠此是之义，即是应由牛声了知此之意。
牛声所诠亦由名了知，因名在过去时故。由彼忆名方便，具事差别及声差别执取即如是。名时与言说时见杂合"此是彼牛"为一之性，云何成为具事及声差别执取之眼识？云何？由空前后分别。此说因相，眼识即是无分别，因空前后分别故。如是诸根入与现在时相关义，非于过去未来。

།མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ལ་དབང་པོ་འཇུག་པ་ཡང་བརྡ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པ་ཡང་དེ་ལ་སྔར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔར་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དྲན་པ་ལས་དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དྲན་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དྲན་པར་གྱུར་ པས་བ་ལང་གི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྣང་བའི་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དྲན་པའི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ནུབ་པར་གྱུར་ཀྱང་དྲན་པས་གཞག་པའི་གཟུགས་སྣང་བར་འགྱུར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར་དྲན་པར་གྱུར་པའི་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་གཞན་མཐོང་བ་ན་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་དེ་དྲན་པ་མི་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་མི་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲན་པ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་སེམས་པ་དང་།དེའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སེམས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྔར་མཐོང་བའི་དོན་བྱེད་པ་དྲན་པ་དང་། དོན་བྱེད་པ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་དེ་འདིར་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ནི་སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་ པོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མཚམས་སྦྱོར་བས་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་ན་ཇི་ལྟར་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཞིང་། མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡང་སུ་ ཞིག་ཡིན།མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་ངོ་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དྲན་པ་དང་མཐོང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མཐོང་བས་ཀྱང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བ་ཙམ་ ཞིག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཉེ་བར་མཐོང་བ་མཚམས་སྦྱོར་བ་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་གིས་ཀྱང་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི། རང་རྒྱུད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་ཡང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ། དབང་པོ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

现量知是依根有境。若谓：于过去未来根入亦由名。答：不然，未来亦应先于彼显现。若谓：先了知声所诠即是了知。答：声所诠了知岂非亦于言说时了知耶？若谓：由忆说声而了知其所诠。答：尔时岂非忆即成为所诠了知耶？
若谓：由所忆与牛声所诠共同显现相是现量知。答：岂非非忆量耶？彼所安立非有，如是事虽灭，由忆安立色亦显现。是故于与所忆义共者无现量入。
若谓：见他事时，异境忆非真，同境忆"此即是彼"为真，因作事用故，思"是彼事"及思"是彼声"非现量。答：忆先见事用及于事用与说声无现量入。复次，若见彼事用于此，云何成先见事，因无定彼即作事用故。
若谓：由相连故见为相同。答：若前后无一性，云何成相连，谁为能相连？若能相连与所相连境无一性，则无识别。答：由无异于忆见之他相连故，见亦不相连前后，因唯执近故。
若谓：见近即是相连我。答：我亦由见力领受义，非自主，因睡眠位不执故。见亦依根，根亦不入前后。

།འོན་ཏེ་དབང་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོར་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་ལྟར་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་གང་དུ་དབང་པོ་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་དེར་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་དབང་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཉེ་བཙམ་ཞིག་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྡ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉེ་བ་ཙམ་ཞིག འཛིན་པར་གྲུབ་བོ།།འོན་ཏེ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་བརྡ་འཛིན་པ་མེད་ན་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲའི་རྣམ་པ་བ་བརྡ་མེད་པར་མི་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་ཅི་ཡང་རུང་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་གཅོད་པར་ བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་དགུ་པ། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་ནི་ནམ་ཡང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གཞན་དུ་སེམས་པ་ཅན་གྱིས་ཡང་། ། མིག་གིས་གཟུགས་དག་མཐོང་བར་འགྱུར། །དེ་བརྡ་མི་འཛིན་དེ་ཡི་ཚེ། །གསལ་བའི་ངེས་བསྐྱེད་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དུ་དེ་ཡུལ་གཞན་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་མིག་གི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བ་ལང་གི་གཟུགས་མདུན་ན་གནས་པ མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ།བ་ལང་གི་གཟུགས་གསལ་བ་སྟེ་སྣང་བར་གྱུར་པ་བ་ལང་དེ་ལ་བརྡ་མི་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྟའི་ཡུལ་ལ་ཡང་བརྡ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་དང་བཅས་ པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟར་རྟོག་པའི་དུས་སུ་བ་ལང་མཐོང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།རྟོག་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟ་རུ་རྟོག་པའི་ཚེ་ན་བ་ལང་གི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། བ་ལང་གི་སྒྲ་ཡིས་གཞག་པའི་ངེས་པ་ནི་བ་ལང་མཐོང་བདེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྟོགས་པར་ གྱུར་པ་མ་ཡིན་ལ།རྟོགས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི་ཡོད་པར་རྟོག་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་མཐོང་བ་ན་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓：随根识入前后事。答：尔时不应理依根知，若于何处有根入即现量入，尔时是随根，非他。是故根生知唯现近相，非前后分别故，由观待忆名生及差别故，成立无分别唯执近。
若谓：一切觉皆有分别领受。答：无执名时无领受声相，彼岂非无分别？此不应理，若无名不现差别声相，然由具任说总相故领受觉，故无分别言说不应理。复次，若一切无系声，然知非无分别，因一切处现断境时等故。
《量理论释》卷九：若谓：无时了知离境等事故。此答：
"由他思维者，
眼亦见诸色，
彼不执名时，
明了定生解。"
他即于他境入思维者，彼人亦由眼因见前住牛色，应知牛色明显即现于彼牛时不执名，因于马境亦执名故。从彼名生许为分别。若一切知生具说，尔时分别马时云何见牛？二分别非同时生，于分别马时不见生牛分别，由牛声安立定于见牛彼无及非了知，仅由非了知不能思有了知，因见牛应成了知一切三界故。

།དེ་བས་ན་བ་ལང་མཐོང་བ་ནི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་གང་ གི་ཚེ་བརྡ་མི་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ཡང་རུང་བའི་སྤྱི་རྟོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཅི་ཡང་རུང་བའི་སྤྱི་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་དེའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བའི་རང་བཞིན་ནི་རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེ་བས་ན་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ན་ཡུལ་ཉེ་བར་བསྒྲིབས་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་རྩིག་པ་ལ་གནས་པའི་བརྟན་པ་མཐོང་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཞིག་ཡུལ་སྣང་བ་དེ་རྩིག་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་ པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཙམ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་གི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་དུས་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་ གཅོད་པས་དབེན་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཀྱི།གཅད་པར་བྱ་བ་དང་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྟོག་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་གཞན་ཡོད་ཀྱང་བ་ལང་མཐོང་བ་ལས་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའི་དྲན་པས་གྲོགས་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོས་རྣག་གི་ངོ་བོ་སྣང་བར་བྱེད་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟའི་རྟོག་པ་ཡོད་ན་བ་ལང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གྲོགས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་རྒྱུ་རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ས་བོན་ས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ན་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེད་ པ་བཞིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པ་མིང་གི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་མིང་གི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དྲན་པས་གྲོགས་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོ་དང་ཐ་དད་པ་ནི་མིང་དུ་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་པར་བྱེད་ཅིང་གསལ་བར་སྣང་ བ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ལ།དེའི་ཚེ་ཐ་དད་པར་རྟོག་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་མངོན་སུམ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་པར་འགེགས་པ་ཡིན་ནོ།

因此，见牛超越名言施设。若说"不执名时有任何总相了知"，此亦不应理。若有任何总相了知，然其差别不成其境，因彼不现为差别故。已说显现自性是分别境。
是故由不执表别定差别相之说声故，是无分别执取。若谓由执一切境等定事故非无分别知，此亦不妙。如是见墙等时不现断近障境，见住彼墙坚实而推度。由境显现非遍断墙故，唯现自性现量，非能遍断。时由超根故非能遍断。蓝相异时不显现。
是故说离遍断之蓝等自性为现量，而所断能断事由分别显示。是故虽有他分别，由见牛成立现量离分别。若由忆说声为助缘之根显现脓自性，尔时有马分别则不见牛，因无助缘因不入自果故，如种子离土等不生芽。
若谓非一切知之助缘是忆名，然非执持名差别义。此不应理，如是若由忆助缘之根异名显现相而为他明显，尔时许与异分别俱现量，遮现量自性是分别。

།འོན་ཏེ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པ་ཅན་དང་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་གྱི། མཐོང་བ་དང་རྟོག་པ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་པདྨ་མཐོང་བ་པདྨ་དྲི་ཞིམ་པོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་པདྨ་དྲི་ཞིམ་པོར་དྲན་པའི་གྲོགས་ཅན་གྱི་མིག་གིས་པདྨའི་གཟུགས་གསལ་བར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པར་ཅི་སྟེ་མི་བྱེད་དེ། མིག་ནི དྲི་དྲན་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཅན་པདྨའི་དྲི་ལ་འཇུག་པ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དྲན་པ་ཡོད་ཀྱང་མིག་དྲི་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཡོད་ཀྱང་སྒྲ་ལ་མིག་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ལ་སོགས་ པ་དང་བྲལ་བར་མིག་གི་ཤེས་པས་དོན་འཛིན་པ་ཅན་ནོ།།གཞན་ཡང་། །གང་ལ་སྒྲ་ནི་ངེས་འགོད་པ། །དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེས་ན་དབང་སྐྱེས་འདོད་པ་ལས། །འཇུག་འགྱུར་ཕྱི་རོལ་མཐོང་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་གང་ཞིག་ལ་སྒྲ་ངེས་པར་འགོད་པའི་ ཡུལ་དེ་ལ་རྟོག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ཡུལ་གཞན་ལ་སྒྲ་འགོད་པ་དང་དོན་གཞན་ལ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་སྣང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་ པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འདོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་སྟེ་སྒྲ་བཞིན་ནོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །སྒྲ་དང་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སྒྲ་འགོད་པ་དེའི་ཕྱི་རོལ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པས་སྒྲའི་ཤེས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟོགས་པ་ཡང་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་ཅན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་ ཅན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་མངོན་སུམ་ནི་ཉེ་བ་ཙམ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། སྒྲ་ཡིས་གཞག་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་མངོན་ སུམ་སྒྲ་ཡིས་གཞག་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་མངོན་སུམ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གསལ་བ་ནི་སྒྲའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་རྟག་པ་ཡིན་ལ་སྒྲ་དེ་ནུབ་པར་གྱུར་ན་གསལ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓：执持明显自性与有分别知是一，见与分别非异。答：尔时见莲花生起"莲花香"之分别，何不许由忆莲香为助缘之眼执持明显莲色？因眼以忆香为助缘趣入莲香无过故。
若谓：虽有忆，眼不入香，因非境故。答：尔时由非境故，虽有忆，眼不入声故，眼识离声等执境。
"于何定立声，
彼生诸分别，
故从根生欲，
趣入非见外。"
于何隐蔽义定立声之境，生起所说能说分别了知。尔时于他境立声及生他义分别，非显现声差别义。由声境智随欲趣入，是故若现量有分别，则根知由欲力趣入如声，亦不观待外境如声。因声与声生知非见外故。
若谓：于有义立声，故观待外。答：尔时如随欲趣入声知，如是根生了知亦随欲趣入故，应成无所缘。若谓：非随欲趣入，然根知有所缘观待外境。答：尔时随外现量由执近故成无分别，声安立由依欲故非根生。
若谓：若现量超声安立，尔时现量应断明显自性，如是明显是声自性常，声灭时不见明显故。

།སྒྲའི་ངོ་བོ་ཉིད་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ངོ་ བོ་ཉིད་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཞེས་མཐོང་ན་ནི། །དེ་ཡིས་བློ་ཞེས་ཇི་ལྟར་མཐོང་། །དེ་ཡི་ཉམས་མྱོང་ཡོད་ན་ཡང་། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རྟོག་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནུབ་པར་གྱུར་ཀྱང་གསལ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་ གཞན་དུ་སོན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་གཟུགས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གཞན་ཡང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲས་བས། གཟུགས་སོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པས་གཟུགས་མཐོང་བ་ཡིན་ཡང་། གཟུགས་དེའི་བློ་ཡིན་ པར་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ།གཟུགས་མཐོང་ངོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་གཟུགས་ངེས་པའི་དུས་དེ་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཟུགས་ཀྱི་བློ་དེའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དེ། བློ་མྱོང་བ་མེད་ན་ ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།གཟུགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་པར་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འགྲོ་བ་བཟང་མོ་མཐོང་བའི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི། བདེ་བའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་ པ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བློའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་རྟོག་པ་མེད་ན་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འོ་ན་གལ་ཏེ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ནི། བློའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ངེས་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་རྟོག་པ་ དང་བཅས་པར་སྨྲ་བས་གསལ་བ་ལ་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་བློའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ། བློ་ཡོད་པའོ་སྙམ་དུ་ཕྱིས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་མ་ཡིན་ན། །རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་མཐོང་བ་ མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་བློའི་མྱོང་བ་ནི་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནམ། བློ་གཞན་གྱིས་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བརྟག་གྲང་ན། དེ་ལ་གཟུགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་བློས་ཡིན་གྱི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཁས་ལེན་ན་ནི་མཐོང་བའི་རྟོགས་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྟོག་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།རྟོག་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། གཟུགས་རིམ་གྱིས་མཐོང་བར་འདོད་ན་ནི། གལ་ཏེ་མཐོང་བ་གཅིག་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རིམ་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རིམ་པ་ཡང་བློ་ལས་ ཐ་མི་དད་པས་རིམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

若问：若声自性非现量，其自性为何？此答：
"若见色为色，
云何见彼智？
虽有彼领受，
云何成无分别？"
已说虽声自性灭，是明显事，因于他思维者有色明显显现故。复次，说一切知有分别，虽由"是色"分别见色，云何见彼为色智？因色定时无彼"见色"分别故。
若谓：色即是知，非色显现是知。答：尔时有色智领受，若无智领受，则无所领受自性知，因无色领受现前，不了知义领受故。复次，见美女时领受乐等，非生"是乐"分别故。智领受即无分别。
若谓：无分别则是智领受。答：尔时若一切觉有分别，云何智领受无定？是故此说有分别者显示明显无自领受。
若谓：色智领受有分别，因后定有智故。答：
"若非彼自领，
不见二分别俱。"
色智领受为由彼智自身，抑或由他智？二者中，若许由彼色智自身领受智，则应成见解分别与色分别二者同时生，然二分别不同时见。若许由见色自身次第见自性与色，若是一见，云何见次第？如是次第亦不异于智，应成无次第。

།འོན་ཏེ་རིམ་པ་ཡང་རིམ་པར་བློ་ཡིས་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རིམ་པ་ཡང་རིམ་པ་གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ཡང་བློ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རིམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་ཡང་རིམ་པ་མཐོང་བ་གཞན་བསྟན་ དགོས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་བློ་ཡིན་ལ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བློ་ཐ་དད་པའོ་སྙམ་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་བློ་གཅིག་ལ་རིམ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །འོན་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐ་དད་ལ། ཞེན་པར་གྱུར་པ་ནི་ཐ་དད་ པ་མེད་དོ་ཞེ་ན།མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་གཟུགས་མཐོང་བ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་དེ་ལ་ཡང་ཅི་དུས་མཚུངས་ པར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གཟུགས་ཀྱི་བློ་མྱོང་བ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་དུས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པས་ཡིན་ཞེས་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་བརྟག་གྲང་ན། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་འདི་སྨྲས་པ། དེ་ནི་དུས་མཚུངས་ཅན་ཤེས་པ། །གཞན་གྱིས་མྱོང་མེད་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེས་ ནི་སྟེ།རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདིས་གཟུགས་ཀྱི་བློ་དང་དུས་མཚུངས་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་གཞན་དེས་གཟུགས་ཀྱི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་བཤད་པ་སྟེ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དུས་མཚུངས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་ཡང་རྟོག་པ་གཉིས་ཅིག་ ཅར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སོ་ན་འདུག་གོ།།གཟུགས་ཀྱི་བློའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་རྟོག་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པའི་ཕྲེང་བ་རིང་པོར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་བློ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདས་པ་ དེ་ནི་དྲན་འགྱུར་ན།།དེ་མ་བཟུང་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཐ་དད་མེད་ཅན་རང་བློ་དང་། །གཞན་བློ་ཡོངས་གཅོད་མཚུངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་འདས་པའི་གཟུགས་དྲན་པར་འགྱུར་གྱི། མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡུལ་ཉེ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་དུས་ན་གཟུགས་ཀྱི་བློ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་རྟོག་པ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདས་པའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་ཤེས་པ་གཞན་འཇུག་པ་དེ་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དྲན་པ་དེས་ སྔར་གྱི་གཟུགས་མ་མཐོང་བར་ཇི་ལྟར་དྲན་པས་འཛིན་པར་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་བློ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

若谓：次第亦由智次第见。答：尔时应成无穷，如是次第亦由何次第见，因不异于智故应成无次第，于彼复应说他次第见。
复次，执著即是智，因执著是自性故，"智异"想亦无异，故一智有何次第？若谓：执著异而所执无异。答：彼执著亦非自性执著耶？因由他领受所领受故，彼自成无穷。
若问：色见非由他领受耶？于此分，为由同时他知领受色智？抑或由异时领受？二分中，于初分说：
"彼由同时知，
他无领受说。"
由此"不见二分别俱"已说明由同时他知领受色智。由同时他知领受亦应成二分别同时生。于色智境知亦由他分别领受故，成长分别串。
若谓：由后时他知领受色智。答：
"彼过成忆时，
未执如何成？
无异自他智，
遍断成相等。"
后得时生者，是忆过去色，非现量，因其境近故。若谓：他知时有色智。答：尔时由不离色显现故，彼应成二分别。若谓：于过去色见入他知即是忆。答：彼忆未见前色如何能执？是故应成无执色智功能。

།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མཐོང་བར་སྐྱེའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་བློ་དེ་ ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་རང་གི་བློ་འཛིན་པ་ཅན་ཏེ།རང་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་དོན་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རང་གི་བློའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས། རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ལས་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་རང་རིག་པས་མངོན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ལ། གཞན་རིག་པ་ནི་མངོན་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རང་དང་གཞན་རིག་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་རིག་པས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་འདས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མངོན་དུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདས་པའི་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ནི་དྲན་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར་དྲན་པས གཞག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པས་འདས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་རང་གི་བློ་དང་གཞན་གྱི་བློ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་གི་ནི་བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་པས་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་བློ་ཡང་གཞན་དང་ འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འདས་པ་ཡིན་ན་དཔེ་མེད་ཅིང་། །རྟགས་མེད་པར་ནི་དོན་རིག་པ། །དེ་དག་གིས་གྲུབ་དེ་ལ་ནི། །མངོན་སུམ་མ་ཡིན་རྟགས་ཅན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་བློ་ མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི།མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རང་གི་བློའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཅི་སྟེ་ཡང་འདས་པའི་དོན་རིག་པ་ནི་དཔེས་ཤེས་པ་ཡིན་ན། འདས་པ་རིག་པ་ལ་དཔེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟགས་ ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།དེ་མཐོང་བ་ཚད་མ་གང་གིས་སྒྲུབ་ཅིང་། བདག་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་གང་གིས་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། དོན་རིག་པ་དེ་ལ་ནི་རང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་རིག་པའི་དོན་ཡིན་ན་ འདས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

若谓：因现量义不应异故，知为见色生想。答：尔时遍断他人智与无异者之自相续智解，是执自智，不成执自己智之智。此说现量义是一切众生共同故，非自智能立故，显现为过去自性是隐蔽，说与断他相续知无异。
若自证现前显现，而他证非现前显现，尔时自他证应成差别，因自证现前非过去，现前显现是现在故。若非尔，过去知超根唯由忆知，如是由忆安立识有过去言说故。是故自智与他智相等。
若谓：隐蔽自者由自性相属而知，非由比量，他智亦由他相属而知，以此故云何无差别？此答：
"若是过去无喻，
无因相知义，
彼等成就彼，
非现量非有相。"
非现前自智，而现量为先之比量成自智能立。若过去义知由喻知，过去知无喻，因超现量故。由无喻亦无因相，以何量成彼见？以何成有自相属？于彼义知，非入现量有自相属，于比量亦非，若是现量所知义，应成非过去。

།མངོན་སུམ་མེད་པར་ཡང་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་མེད་པར་རང་གི་བློ་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། བློ་ཙམ་ཞིག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་གྱི། བདག་དང་གཞན་འབྲེལ་བ་ཅན་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཅན་མཐོང་ན་ནི།གང་གི་རང་རིག་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་བློ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡི་རང་ངོ་བོར། །སྣང་བ་ཅན་བློ་དེ་མ་ཐག་།གཟུགས་སོགས་བཞིན་དུ་འཛིན་འགྱུར་ན། །སྔར་གྱི་བློ་དེ་འཛིན་མི་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་དོན་མཐོང་བ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དེ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་དེ། །གང་ལ་དེ་ཡོད་པའི་བློ་དེ་ཡིས་གཟུགས་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གཟུགས་སུ་སྣང་བར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་འཛིན་པ བཞིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་ནི།ཕྱོགས་དེ་ལ་ཡང་བློ་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ནི་སྔར་གྱི་བློ་གང་ཡིན་པ་དོན་འཛིན་པ་ཅན་དེ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་སྔར་གྱི་གཟུགས་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་གཟུགས་སོ་སྙམ་དུ་ ཤེས་པ་ཡིན་ལ།ཤེས་པ་གནས་པའི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་ལ་གཟུགས་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཀྱི། གཟུགས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རིག་པ་མཐོང་བའི་རིག་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རིག་པ་རྟོག་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རིག་པ་ཡང་རིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རིག་པ་དེ་ཡང་རིག་པ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རིག་པས་མི་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ ཤེས་པ་གཞན་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་མཐོང་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར།རང་རིག་པས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་རིག་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། རང་རིག་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སྣང་བ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན་སྨྲས་པ།ཇི་ལྟར་རང་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ། །ཉམས་མྱོང་དེ་ནི་རྟོག་མེད་ཡིན། །དེ་བཞིན་རྣམ་རྟོག་མེད་གཞན་ཡང་། །བརྡ་བྱས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་རང་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་གང་ལ་ ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་མི་རྟོག་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་འཛིན་པ་གཞན་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བརྡར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

无现量亦无因相与所相属关系执取，故亦无于自智之比量，唯遍断智而已，非了知自他相属，若见自证自性，因彼自证显现即见彼自性故，不应遍断自智。
"若彼自性相，
显现智无间，
如色等能执，
不执前智彼。"
若见义彼自性显现即彼相，有彼智于见色无间执色显现。如有色相智执过去色等，若许此分，则执智之智不执前智即执义者，如是色非前色显现，住见之色影像知为色，说见住智影像为见色，非现前色。如是见相识非见识者，因见色相识无分别故。
若谓：色显现相识亦成识。答：尔时彼识亦应由他识所取故，应成无穷。若谓：不执色显现相识。答：尔时因不应见住他智之色故，非由自证而知。
若谓：若色显现自性由自证为境无分别显现故，虽自证无分别，于差别色等有分别显现有何相违？答：
"如自境智，
领受彼无分别，
如是无分别他，
因非能作标记。"
如自即自境所有智领受彼无分别，如是执色他亦无分别，因不能作标记故。

།གཟུགས་འཛིན་པ་གང་ལ་བརྡར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ མྱོང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྩད་པའི་ལན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བར་གྱུར་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་ཡང་མཐོང་བ་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་དུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བར་གྱུར་པ་ལ་སྒྲའི་རྣམ་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཚེ་སྒྲའི་རྣམ་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲའི་སྤྱི་དྲན་པར་གྱུར་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡིས་ཡོངས་སུ བཅད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར།ཕྱི་རོལ་འཛིན་པ་ཅི་སྟེ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྟ་རུ་རྟོག་པས་བ་ལང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་། །མི་བརྗོད་དང་ཚུལ་ཅན་སྒྲ་དང་། །དེ་དང་དོན་གཅིག་ཅན་རྟོག་པ། །རྟོག་པ་ མེད་པ་མེད་ན་ནི།།ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔྱོད་པ་གང་ཞིག་གི་སྤྱི་བརྗོད་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲ་རྣམས་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྲ་དང་ལྷན་ཅིག་དོན་གཅིག་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་རྟོག་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒོལ་བ་དེ་ཡིས་རྟོག་པ་མེད་པར་སྣང་བ་མེད་ན། ཁྱད་ པར་རྟོག་པ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འོན་ཏེ་སྒྲ་དང་ལྷན་ཅིག་དོན་གཅིག་པ་ཅན་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཅན་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྒྲ་ཡིས་བཅད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་བ་ལང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བློ་ཡང་གཞན་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བག་ཆགས་ཡིན་ལ། གསལ་བའི་རང་བཞིན་མྱོང་བའི་རྒྱུ་ནི་མིག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐོང་བ་མ་རྟོགས་པར་སྔར་མྱོང་བས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་ཉིད་སྒྲའི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །མིག་ཕྱེ་བ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དྲན་པའི་གཏོད་པ་མེད་ཀྱང་གཟུགས་མཐོང་བའི་དུས་སུ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

执色者不能作标记者即如是。此意趣是：见自性领受为何无分别之答是：于自性显现无与自性俱合声故。如是外境见亦不能合声，因离现前显现合故，因于色等自性显现不见声相故。是故彼领受无分别。
若谓：若见色时声相不明显显现，然有声共相忆，由彼遍断知青等故，外境执何故无分别？答：已说由执马见牛故。复次：
"无说及相声，
彼与义一分别，
若无无分别，
差别如何知？"
有共说性相声者即如是，与声俱一义分别者即如是，彼论者若无无分别显现，差别分别如何有？若谓：非与声俱一义分别，云何？是差别知分别。答：尔时因声遍断非差别知故，"此是牛"不成见差别，因合声自性智亦他，执差别亦他，因明不明相异故，因因异故。如是声相因是习气，明自性领受因是眼，如是未解见前，由先领受安立习气觉醒即声显现。开眼时虽无能诠忆念加持，见色时不生分别。

།འོན་ཏེ་རྟོག་པ་མིག་དང་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་མེད་ན་གསལ་བའི་ངོ་བོ ཉིད་བ་ལང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གཞི་མཐུན་པའི་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཅན་སྒྲ་ཡིས་གཞག་པ་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་མཐོང་བ་དང་རྟོག་པ་དག་ལ་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་མི་འགྲུབ་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པའི་མེ་ དང་མཐོང་བས་གཞག་པའི་གཟུགས་ལ་རི་འདི་ནི་མེ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞི་མཐུན་པ་ཅན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ལ། མཐོང་བ་ནི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལ་གཞི་མཐུན་པ་ཅན་གང་ཞིག་ཡོད། འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཞི་ མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་བ་ལང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ།ངོ་བོ་གཉིས་རིག་པ་ནི་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ན་གཞི་མཐུན་པ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཅན་མེད་དོ། འདི་ལྟར་དེ་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་ པའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་།ད་ལྟར་བྱུང་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟོག་མེད་འགའ་ཞིག་ཀྱང་། །ཡོད་ན་དེ་དང་མཚུངས་རྒྱུ་ཅན། །ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་འབྲས་ཐ་དད། །རྒྱུ་ཡི་ཐ་དད་ལས་འགྱུར་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་དང་པོ་ འགའ་ཞིག་མཐོང་བ་ཡོད་པ་དེས་ཁྱད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མིག་དང་དོན་དག་ཤེས་པ་གཞན་གང་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་འབྲས་བུ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ ཤེས་པ་རྣམས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱིས་ཕན་བཏགས་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་བ་ལང་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་ པ།བརྡ་དྲན་ཕྱིར་ན་སྦྱོར་བ་ནི། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་ལྟོས་མེད་ཅན། །དེ་བཞིན་བརྡ་ལ་ལྟོས་མེད་པར། །དངོས་ནུས་ཉིད་ཀྱིས་མིག་བློར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒྲའི་བརྡ་དྲན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། མིག་གི་བློ་ནི་སྒྲའི་བརྡ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པའི་དངོས་པོའི་ནུས་པ་དང་མིག་གིས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་མིག་གི་བློ་ལ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བརྡ་དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ལས་འདས་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓：若分别与眼相属不定，则明自性牛即此之同基声相不成。答：此非有，仅由见与同基声安立知，不成见与分别一因性，因由比量知火与见安立色有"此山有火"之同基故。复次，声相显现于分别，见是明自性，于彼何有同基？
若谓：云何有同基言说"彼牛即此"，二性知是异依事物？答：非尔，因作一义时是同基言说故，胜义中无同基。如是唯是"此是彼"想隐蔽与现在显现二智。
"若有某无分别，
彼与同因者，
一切如是果异，
因由因异故。"
若谓：若有初见某无分别，由彼了知差别。答：尔时与彼无分别俱同因眼与义，何有他智，如是一切智成无分别，因由因异故无分别智果异故。是故从眼等生一切唯无分别。
若谓：由义益执是分别知，即"此是牛"想。是故分别与见因异不成。答：
"因忆标记合，
无待外境者，
如是不待标，
由事力成眼智。"
不待外境之声合，由先领受声标忆因生，眼智不待声标，由境住事力与眼生，是故眼智无分别因标忆故非声相，因超因无果生故。

།གལ་ཏེ་དབང་པོ་དང གཟུགས་ཀྱི།།སེམས་ནི་བརྡ་དྲན་ལ་ལྟོས་ཅན། །ལྟོས་མེད་མ་ཡིན་རྟགས་བཞིན་དུ། །དྲན་པ་ཉིད་ལས་ནུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དབང་པོའི་སེམས་བརྡ་དྲན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་གྱི་གཟུགས་དང་དབང་པོ་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་གྱི། བརྡ་ དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གཟུགས་འགའ་ཞིག་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བརྡ་དྲན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་གྱི། དབང་པོའི་སེམས་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ ངེས་པའི་སྒྲ་དྲན་པ་མེད་ན་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་།ངེས་པའི་དོན་མཐོང་བ་མེད་ན་ཡང་ངེས་པའི་ཚིག་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བ་ལང་མཐོང་བ་ཡོད་ན་བ་ལང་གི་སྒྲ་དྲན་པར་འགྱུར་ལ་བ་ལང་གི་སྒྲ་དྲན་པར་གྱུར་ན་ཡང་བ་ལང་ངོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དྲན་པའི་རྟགས་ཉིད་དུ་རིགས་ཏེ།དེ་བས་ན་སྦྱོར་བས་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟགས་ཅན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རིགས་མ་མཐོང་ན་ཇི་ལྟར་རྟགས་ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་མཚུངས་པ་ཉིད་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་མཚུངས་པ་ནི་སྔར་ མཐོང་བ་དེ་ད་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན་ཏེ་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་འདྲ་བ་གཞན་ཡིན་ནོ།།མཚུངས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་འདྲ་བ་ཉིད་དེ། བློ་མཚུངས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བློ་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། རྟོགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བག་ ཆགས་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དང་རིགས་སྦྱོར་བ་ནི་རྟགས་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི། དབང་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྦྱོར་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་ དུ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རི་ལ་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་རི་དང་མེ་སྦྱོར་བ་ནི་དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མེ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་གྱི་མེ་དང་ སྦྱོར་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ས་ཕྱོགས་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་མེར་རྟོག་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། མེ་ལ་ནི་མཐོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། མ་མཐོང་བ་ཡང་སྦྱོར་བ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཉེ་བར་ བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་སྦྱོར་བ་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི།མངོན་སུམ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ།

"若根与色之，
心待标记忆，
非无待如因，
由忆性能力。"
若谓：有分别"是牛"想之根心待彼标忆之色与根有能力，非不待标忆有某色于有分别智有能力，应许此。答：能诠标忆自性有能力，非于根心，如是无定声忆非合声，无定义见亦不生定语忆。是故有见牛则忆牛声，若忆牛声则生"是牛"分别，故见相应为能诠忆因性，是故一切合知是有因。
若谓：未见类如何由因知？答：非尔，因支分相同即是类故。支分相同是忆先见，是有支分者之他相。于相同言说境智是相同性，因解智相同故智亦相同，因解相同故无解异，由无始习气力生。是故声合与类合唯从因，非从根生。因是见彼相同自性。
若谓：从根力生合说是现量。答：尔时一切比量因从根生故成现量，因山有火之山火合无根作用不生故成现量。若谓：于火是比度，而与火合是现量。答：岂不能说地方是现量，火执是比量耶？于火无见，未见亦不应合。是故由比量所取彼合是解，现量离合。

།འོན་ཏེ་དྲན་པས་དྲངས་པའི་མིང་ལ་སོགས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་གྱིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། །དེ་དག་འདུས་པས་དེ་ སྐྱེད་ཕྱིར།།དྲན་ལས་དབང་པོའི་བློར་འགྱུར་བའམ། །མིན་ཏེ་དེ་ལས་དུས་གཞན་འགྱུར། །ལ་ལར་རྣམ་གཡེང་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲན་པ་དེ་དག་འདུས་པ་ལས་ཏེ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལས་དབང་པོའི་བློ་དེ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། དྲན་པ་ལས་དབང་པོའི་བློར་འགྱུར་གྱི་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དྲན་པར་གྱུར་པའི་མིང་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བློ་དྲན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དུས་གཞན་དུ་ཡང་མིང་ལ་ སོགས་པ་དྲན་པ་དེ་ལས་དབང་པོའི་བློར་འགྱུར་ཏེ།ཡུལ་ལ་ལར་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཡང་ཕྱིས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་དྲན་པ་དེ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དུས་གཞན་དུ་དྲན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དོན་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ།།རིམ་གྱིས་གཉི་གའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན། །ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་སྔོན་ཉིད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིམ་གྱིས་དོན་ནི་ཤེས་པ་གཉི་གའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། དང་པོ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་ལ།ཕྱི་ནས་ནི་རྟོག་པའོ་ཞེ་ན། དྲན་པ་ལས་སྔ་མའི་ཤེས་པའི་དུས་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དྲན་པའི་གྲོགས་ཅན་དབང་པོ་དང་དོན་གྱི་རྟོག་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་གྲོགས་བྱེད་པ་ཅན་གྱིས་དྲན་པ་ མ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ།དབང་པོ་རྣམས་སྔ་ཕྱིར་མིང་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་མིག་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཉི་མ་ཤར་བར་གྱུར་ཀྱང་མིག་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་གཟུགས་འཛིན་ པར་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་གསལ་བར་གྱུར་ན་དྲན་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་མིག་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དྲན་པ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བས་གཞག་པའི་སྒྲའི་རྣམ་པས་དྲན་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྒྲའི་རྣམ་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་དང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མཐོང་བར་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓：因于由忆引生名等隐蔽亦成现量行故，由现量作合。答：
"彼等和合生彼故，
由忆成根识或，
非尔彼异时成，
有处散乱故。"
由彼等忆和合，即近故，为生彼根识因故，由忆成根识，非待近义。若于忆起名等行。若谓：依近义。答：非尔，根识非从忆生，因现义非忆故。复次，于异时亦从彼忆名等成根识，因于某境散乱后亦有彼自性相忆故。是故根识于异时成忆自性。
若谓：义是无分别智因故，常是生无分别智因义故，离分别即是现量。
"次第成二因，
无异故成先。"
若谓：次第义成二智因，初生无分别智，后为分别。答：由忆于前智时，无异分别智从义因生。若谓：有忆伴根与义生分别。答：岂不见眼处有伴忆，因诸根前后不行名等故。仅得忆伴非于非境眼行，因虽有忆与日出，坏眼者不生执色。
若色明时，虽无忆伴眼亦行，因虽无忆亦生明自性故。若谓：由见安立声相生忆。答：非尔，若声相是明自性境者，应成初，因见无异故。

།འོན་ཏེ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་པ་མིང་གིས་ཤེས་པ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན སྣང་བ་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།མིང་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་མཐོང་བའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་བློའི་རྒྱུ་ནི་གཞན་ཡིན་ན། །དེ་ལ་དྲན་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་དྲན་པར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ ཅན་གྱི་དོན་དབང་པོའི་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ལ་དྲན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བར་འཛིན་པ་དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་མེད་པ་ཡང་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ ལྟར་བརྡར་བྱས་གྲུབ་བྱའི་ཕྱིར།།བརྡ་ནི་དྲན་པར་འདོད་པ་དང་། །ཐ་དད་བརྡར་བཏགས་མེད་འཛིན་ན། །དེ་ལ་དྲན་པའི་དོན་ཅན་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་དྲན་པའི་གྲོགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་ན་མིང་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་མེད་ན་གཟུགས་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ ཏེ།ཇི་ལྟར་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་འཇོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ན་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཉེ་བར་འཇོག་པ་མེད་ཀྱང་གཟུགས་མཐོང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ཡིས་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཉེ་བར་འཇོག་པས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ ཡོད།འོན་ཏེ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཡོད་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་ངེས་ཏེ། དེ་དང་འདིའི་ཞེས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་འཇོག་པ་མེད་ཀྱང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྔར་གོམས་པའི་སྟོབས་ ཀྱིས་འཇུག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རྟའི་རྟོག་པ་ནི་བ་ལང་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་ཀྱང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་ངེས་པའི་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་གོམས་པས་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་མིང་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་ མེད་པར་ཡང་དང་པོའི་དུས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དང་པོ་འཇུག་པའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ལ་དྲན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པ་བརྡར་བཏགས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྒྲ་ཡིས་མ་སྦྱར་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་དེ་ལ་དྲན་པ་ གཞན་ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་དེ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

若谓：从明相者更胜显现名知。答：尔时则从明相成异相显现之他执知，因名等知无见作用故。
"根识因若他，
于彼忆无义。"
若谓：由异于忆相故，明相义是根识因，故彼成境。答：尔时则于彼明相忆成无义，因于明执忆无作用故，无忆亦解明相故。
"如何为标成所立，
标许为忆及，
执无异标假，
于彼何忆义。"
若有忆伴根行色等，无名等忆则色不显现，因如无"此是"安立故不成，然无"此是"思安立亦有见色。由声安立生知无胜故，于彼安立有何用？若谓：有安立则定行色等，由彼此乐苦成立而行。答：非尔，因无安立亦行故。从无分别亦见由先习力行，如是马执亦从见牛而行故。是故于行亦无定作用。
若谓：若由习见而行。答：尔时则无名等忆亦于初时不行。是故为初行义于行有忆。答：于明相异无标假，即由声未合而取异，于彼何为他忆，是无义。

།ཇི་ལྟར་བརྡར་བཏགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བརྡ་དྲན་པར་འདོད་དེ། ཐ་དད་པ་སྒྲ་ཡིས་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མིང་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་ལ་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དང་པོར་ འཇུག་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་སྒྲའི་ཉེ་བར་འཇོག་པའི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། འཇུག་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་དོན་ལ་གོམས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རྟོག་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ནི་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་ ཏེ།སྔར་མཐོང་བའི་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པ་ཡིན་ན་ནི། །ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བས་མིག་དང་གཟུགས་དག་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་གི་བློ་སྐྱེར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་སྤྱི་ཙམ་ཞིག་འཛིན་པ་ཡིན་ན་ནི་ཁྱད་པར་དུ་སྣང་བ་ འདོད་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ལས་ཁྱད་པར་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཤིང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་ཚར་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། སྔ་ཕྱི་དྲན་པ་མ་རྟོགས་པར་སྤྱི་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དྲན་པ་ནི་མཐོང་བ་ ལ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པའི་གཟུགས་ཙམ་ལ་མིག་འཇུག་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་སྒྲ་དང་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར། དེ་བས་ན་དྲན་པའི་སྔར་ཕྱིས་མིག་གི་རིག་པས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་ཉེ་བ་ཙམ་ཞིག་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཡིས་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་བརྡ་དྲན་པས་བླང་བར་བྱ་བའི་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གཉིས་ལ་རག་ལས་ནས་སྐྱེ་བ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པར་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་རག་ལས་པ་དང་ཡུལ་ལ་རག་ལས་པ་ནས་མངོན་སུམ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱའི། ཡུལ ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པར་རིགས་ཀྱི་དབང་པོ་འབའ་ཞིག་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་རིབ་ཀྱིས་བཅོམ་པའི་མིག་ལས་སྐྱེས་པས་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如标假是为成言说义而许忆标，因非由声执异相故，于解明自性，名等忆无有义。初行由比量成故，于见色非声安立作用，于行亦非。虽声义习无义，分别亦行。
若谓：于根识显现是共相，非先见异。答：
"若执唯共相，
不应待差别，
故依眼与色，
生起眼识。"
若现量执离差别唯共相，则不得欲显差别而亦欲差别，如是若执唯"树"共相，亦显现欲"何种树"茅等故。无不解前后忆而有执共相，能诠声忆于见无作用。是故依眼与色生眼识，如是见眼行唯外住色，如何成声与共相境？是故眼觉于忆前后不执前后，因无分别唯显近故。
声安立是由忆标所取生，于前后是有分别意。是故成立现量离分别。若尔，何故说依二生根依，而非境依？此阿阇黎论义是：从依眼及依境生现量，何故说根依而不说境依？由色等境门亦应说，非唯从根，非唯从根生是现量，因眩翳坏眼所生见二月非现量故。

།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཡུལ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། བརྗོད་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཡུལ་གྱི་ཕན་བཏགས་པའི་ཟླ་བ་ གཉིས་སུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཟླ་བ་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པ་ལ་དྲན་པ་འཇོག་པར་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་དབང་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་རབ་རིབ་ཀྱིས་བཅོམ་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བཅོམ་པའི་དབང་པོ་ནི་དབང་པོ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མིག་དང་ཡུལ་དག་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་བརྩད་པར་རིགས་ཏེ། ཡུལ་ཡང་དབང་པོ་བཞིན་མངོན་ སུམ།།ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་ན་ནི། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གཉིས་ལྟོས་པའི། །སྐྱེ་བ་དེ་ནི་དེས་མི་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ཡུལ་ལ་ནུས་པ་མངོན་དུ་ཡོད་དེ་དབང་པོ་བཞིན་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཉིས་ལ་རག་ལས་ནས་མངོན་སུམ་ སྐྱེ་བ་དེ་ནི།ཡུལ་དེའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པའོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བརྗོད་ཅེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དཔྱད་ནས། །ཐ་སྙད་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད། །ད་ཡང་དབང་པོའི་མིང་ལ་ཡོད། །དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱང་ངེས་སྦྱོར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་ པའི་དངོས་པོ་སྟོན་པ་ན།རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དཔྱད་ནས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། གང་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་མེད་པའི་སྒྲ་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་མིང་གིས་ནུས་པ་སྟེ། གང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། ཉེ་བར་བཅོམ་པའི་ དབང་པོས་མ་ངེས་པ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཆོས་ཀྱང་ངེས་པར་སྦྱར་བར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བས་བརྡར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡུལ་དང་ལྷན་ཅིག་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ། ཟླ་བ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཟླ་བ་ཡུལ་མ་ཡིན་ན་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་འདི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་དབང་པོ་གཅིག་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ གྱི།ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓：行于境相见皆唯现量故，于境无错乱者是现量，说亦应无错乱。答：尔时由境所假二月显现岂非错乱？是故虽由境力生，非一切无颠倒。若谓：月非二月显现知之境，因于知不能安立忆故，彼非境。答：尔时则颠倒显现因非根，因相为眩翳所坏因故，所坏根是似根。是故眼与境若等应诘：
"境亦如根现，
若能生知者，
何故不说彼，
依二生。"
若尔，若于生现量知境有显现能力如根者，尔时依根与境二生现量，何故不说由彼境门境依？答：
"观察能了知，
安立定言说，
复于根名有，
彼法亦定合。"
一切言说欲说事时，观察能了而合，若无能解声则非合。现量自性能解亦由依根名能，凡依根者是现量，所坏根不定是明。彼能了法亦应定合，故由根门假立现量。
若谓：与境无共错，因月非错知之境。答：非尔，若月非境，如何成他士现量境？从根生性随一根有无相属故，根是不共因故，是安立言说因，境非尔，因彼是一切有情共故。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ ན་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་གྱི།དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པས་ཡུལ་འཛིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཆོག་མོད། བརྗོད་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་ བྱ།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་ལ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཡུལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཡུལ་ནི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དབང་པོའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པས་མངོན་ སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཚོན་པར་ནུས་ཀྱི།ཡུལ་གྱི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡུལ་བརྗོད་པས་ཀྱང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པར་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བ་ན་དོན་ལས་ སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དེ་རྟོག་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་དོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཉམས་ པ་ལ་སྐྱེས་པས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་མེད་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།དབང་པོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིས་ཐ་སྙད་གདགས་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་འདི་ལ་ནི། །རང་བཞིན་གྱིས་རྟགས་ངེས་པར་སྦྱར། །ངོ་བོ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི། །ལོག་པའི་ཕྱིར་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དཔྱད་ནས་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཐ་སྙད་འདི་ལ་ནི་རྟགས་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་གོ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་ཡུལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་ལ་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གོ་བར་བྱེད་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་གདགས་པར་རིགས་སོ། །དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་གྲུབ་ པ་ཡིན་ནོ།

是故说"大麦芽"显为不共言说。若谓：依境即许是境自性知。答：尔时则自证成现量，从根生不成能解。若谓：依世间共许说执境。答：非尔，现量名即由世间共许此足矣，何须他说？于毗婆沙师见中，意识亦成现量，因执境故。如是境是共，因是意识及他因有知之因故。是故由根声说现量能表离分别自性，非由境声说。
若谓：说境亦能显离分别，如是因由义力生故。答：非尔，因见二月时无从义生故，故彼不成无分别。若谓：由义力生于颠倒知无。答：尔时则一切现量因从义生故，不能说为无分别性，是故从坏根生则一切成立无分别故，应以根声安立言说。
是故于此言说：
"自性定合相，
遍摄自性者，
由返故成返。"
由前起分别者观察能了而合言说故，于此现量言说定合相，依现量自性是能解自性。故于能了合相。彼定合于依境声返，因遍摄自性能解返故。故应由依根安立现量言说。是故成立现量离分别。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་གང་འདི་སློབ་དཔོན་སྔ་མས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཚོགས་ནི་བསགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེར་ནི་དུ་མའི་དོན་སྐྱེད་ཕྱིར། །རང་གི་དོན་ལ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དང་འགལ་ བར་འགྱུར་ཏེ།འདས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསགས་པ་རྟོགས་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། བསགས་པ་དག་ནི་ཚོགས་པ་ཡིན། །དེ་སྤྱི་དེ་ལ་དབང་པོའི་བློ། །སྤྱི་བློ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡང་། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་འབྲེལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་མང་པོ་བསགས་པ་ནི་ཚོགས་པར་བརྗོད་དེ། ཚོགས་པ་དེ་ཡང་སྤྱི་ཡིན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ལུས་ཅན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ལ་འདུས་པའི་བློ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཐ་དད་པའི་ཚོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་ཐ་དད་པ་ཚོགས་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་དབེན་པར་ཚོགས་པ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལས་ལོག་པའི་འདུས་པ་འཛིན་ན་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པས་འདུས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན། འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་བདག་ གི་བའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་འདུས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདུས་པ་རྟོགས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ། ནགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྤྱི་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་འཛིན་པའི་བློ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའོ།།དེ་བས་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་རྣམས་སྤྱི་འཛིན་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་རྙེད་པར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། །དོན་གཞན་དང་ནི་མངོན་འབྲེལ་ཕྱིར། །རྡུལ་ཕྲན་གཞན་གང་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེ་དག་བསགས་བཤད་དེ་ཡང་ནི། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ མཚན་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་གཞན་ཉེ་བར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། སྔར་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གང་ཞིག་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུར་སྐྱེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཉིད་ལ་བསགས་པ་ཞེས་བསགས་པ་ལ་ དམིགས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་གིས་བཤད་ཀྱི།གཞན་པའི་བསགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ།

若谓：若现量无分别，则与前师所说"五识聚缘积聚"及"彼生多义故，于自义是共相境"相违，因缘过去知非分别，了积聚与无分别相违故。如是：
"积聚即是聚，
彼共根识知，
共知定必与，
分别相随逐。"
说多极微积聚为聚，彼聚亦是共相，世俗有。诸极微互异体异显现无合知故，是故异聚非有。若谓：异于极微是聚。答：非尔，因离极微不见聚故。若执异于极微之合则执为无异，何为合？若谓：极微不显为自性，然生极微合相知，彼是合之成立。答：了合唯是增益，如林等。共相亦是执一切极微共之知随逐分别。
是故眼等诸识执共相岂非难得无分别耶？答：
"由与他义合，
生何余极微，
说彼为积聚，
亦是生知因。"
由与异极微他义安立因相合故，异于前极微何适境住生知因之极微，即于彼说积聚，由"缘积聚"之论说，非有他积聚。因彼特殊生极微即是现量知生之因。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ ན།འོ་ན་ནི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་མ་འདྲེས་པ་ཡང་རིང་པོ་ནས་མ་འདྲེས་པར་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་རང་གི་རྣམ་པ་འཇོག་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་འདིར་གང་གི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དངོས་པོ་ཉིད་སྣང་ བ་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཞིང་།གཞན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པ་སྣང་བ་མངོན་སུམ་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱིའི་བློ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པོ་བར་མེད་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ན། འོ་ན་རྟོག་པ་རྒྱང་རིང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་རང་གི་སྣང་བ་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་བཏབ་པ། མ་དག་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དག་པ་མཐོང་བ་ཅན རྣམས་ནི་སྣང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ཉིད་དེ། རང་གི་རྣམ་པ་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ ནས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྟོག་པ་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚུལ་ལ་ཕྱི་རོལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པའོ། །དེ་མངོན་སུམ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པར་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཉིད་ ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅི་སྟེ་མི་སྐྱེད་ཅེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། རྡུལ་ཕྲན་གཞན་དག་མེད་པར་ནི། །རྡུལ་ཕྲན་ཁྱད་པར་དེ་ཡང་མེད། །དེ་གཅིག་ངེས་མེད་ཕྱིར་ཤེས་པ། །སྤྱི་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ རྣམ་པ་གཏོད་པར་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ནི།རྡུལ་ཕྲ་མོ་གཞན་དག་མེད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་གི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། གང་གིས་ན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྣང་བར་འགྱུར། དེ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཤེས་པ་སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་བཤད་དོ། །དེ་དག་གིས་ནི། དེར་ནི་དུ་མའི་དོན་སྐྱེད་ཕྱིར། །རང་གི་ཡུལ་ལ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

若谓：若极微自身互异为知之因，则应显现。答：发丝等未混合者岂非远处不显为未混合？如是，虽不显异，极微亦能安立自相，此有何过？尔时则事物超越显现是现量，复有颠倒相显现现量成分别，如共相知。若谓：由知相极为密接无间显现故，现量有相显现，则分别成远离，因分别自身亦有自显现故。
答：不净显现身者显为颠倒，依此说无分别。净见者由显现力一切所缘无颠倒。若说一切无分别，答：许一切知有分别，因自相显现故。依他宗说有分别无分别差别，于外境方式直接外境是现量，随念分别是分别。彼于现量无故说无分别知。
若谓：何故极微自身不生无互待识？答：
"无余极微时，
彼特殊极微，
亦无彼一定，
故说知共境。"
极微能于识置相之特殊，无余极微则无，因依彼等极微一聚，如何生无互待，由何显无互待？是故由无定于一极微故，论师说知为共境行者。由此显示"彼生多义故，于自境是共境"之义。

། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ འགྲེལ་པ།བམ་པོ་བཅུ་པ། ཅི་སྟེ་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་ཉིད་ལའང་། །ཅིག་ཅར་དུ་མ་མི་སྣང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མའི་འཁོར་ལོ་ཅིག་ཅར་མི་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར། སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལས།རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམ་པ་འཛིན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མཐོང་བས་བསླངས་པའི་དོན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་མཐོང་བ་ན་དུ་མ་ཅིག་ཅར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཡིད་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཡིན་གྱི། རྡུལ་ཕྲ་མོ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཏིལ་སོགས་ཐ་དད་རྣམས་ལ་ནི། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཅིག་ཅར་མི་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་སྔོན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྲེས་ནས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་མ་འདྲེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་རྟོག་པ་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ། སྔར་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྲེ་བ ནི་ཤེས་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་དོན་དུ་མ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ནི། ངེས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཏིལ་དང་སྲན་མ་ཤ་དང་མོན་སྲན་གྲེའུ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་བར་ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར། འོན་ཏེ་ ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འཇུག་པས་ཐ་དད་པའི་ཏིལ་རྣམས་ལ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། འདིར་ནི་མགྱོགས་པའི་ལན་བཏབ་ཟིན། །དེ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ན། །རིམ་མིན་འཛིན་པ་ཅིས་མ་ཡིན། །དུས་མཚུངས་ཅན་བློ་ཐམས་ཅད་ནི། །དེ་ལས་རིམ་མིན་སྣང་ཅན་ འགའ།།ཅི་ཕྱིར་གཞན་ནི་རིམ་ལྡན་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དོན་ཀུན་འཛིན་པ་ལ། །འདི་ནི་རིམ་མིན་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་འདིར་རྒྱུ་མཚན་མགྱོགས་པའི་ལན་ནི་ཡི་གེ་དུས་གཅིག་ཐོས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ མགྱོགས་པས་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་ལ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་ཏ།དཔེར་ན་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་མགྱོགས་པས་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རུང་སྟེ། དཔེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གཞན་ཡང་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་སྟེང་འོག་ན་གནས་པའི་དོན་ནི་ཅིག་ཅར་འབིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རིམ་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

《量理论释》卷十：
"若于一处所，
同时多不现。"
虽然极微具同处所，多极微轮不同时显现，故由与前所见义相连，执取极微相有分别，因由见互异极微引发与义相连故，现量非离分别。见一时亦非同时遍断多，因是一意故，唯能知有作用者，非同时遍断多极微。是故应许有分实体。
"何故于芝麻等，
异者同时见显现？"
若极微不同时显现，则混合前极微成有分别，然由现见未混合极微成无分别，因与前极微混合唯是异知。复次，若不能同时遍断多义，则于定处芝麻、豌豆、肉、绿豆、小豆等互不相属者，何故显现同时执取？若谓：由知极速转故，于异芝麻显现同时。
"此已答速疾，
彼等次第生，
何非非次取？
一切同时知，
由彼非次现，
何故余有次？
是故于诸义，
取应非次第。"
此同时执取以速疾为因之答，已由"同时闻字"而答。复次，不应说由速疾于非同时显现见为同时，如见速疾穿百莲花瓣同时显现，余处亦尔，因仅以喻无所立故。复次，穿位于上下之百叶无同时穿故，由比量成立次第。

།ཉིལ་རྣམས་ལ་ནི་ཅིག་ཅར་མཐོང་བ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གནོད་པ་མེད་པར་ཡང་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ཏུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཏིལ་དེ་དག་ཉིད་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལ་ནི་མགྱོགས་པར་སྣང་བ་རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །གཞན་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དུས་མཚུངས་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་བློ་དེ་ལྟ་བུའི་བློ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བློ་རྣམས་ལ་དུས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་བློ་འགའ་ཞིག་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་རིམ་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ཞིང་། བློ་གཞན་དག་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས རིམ་གྱིས་སྣང་བ་ཅན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་མཐོང་བ་ནི་བློའི་ཚད་ཙམ་གྱིས་དུས་ཅན་ཡིན་ཞིང་། བློ་དེ་དག་ཀྱང་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ན་སྣང་བ་འདི་ལ་རིམ་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཅིག་ཅར་མཐོང་བ་ནི་མགྱོགས་པས་བྱས་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཅིག་ཅར་མཐོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མགྱོགས་པ་ལས། སྔར་མཐོང་བ་ལས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་རིམ་པ་མེད་པར་རྟོགས་ན་ནི། ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཅན་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་ མཐོང་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ལུས་ཅན་རྟོག་པ་མེད་པར་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། ཕྱེ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་གཟུགས། །གཅིག་མིན་ན་ཡང་མཐོང་བ་ཅི། །གལ་ཏེ་ཁྲ་བོ་དེ་གཅིག་ན། །དེ་ལས་འདི་ཆེས་ངོ་མཚར་ཆེ། །སྣ་ཚོགས་ཡིན་ཕྱིར་གཅིག་པ་མིན། །དཔེར་ན་ནོར་ བུའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཟུང་བ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་དུ་མ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་བ་ནི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་སྣ་ཚོགས་ཡན་ ལག་ཅན་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ཁས་ལེན་ན་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྲ་བོ་ལས་ཆེས་ངོ་མཚར་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པར་གྱུར་ན་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྲ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་གཞན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་གཅིག་དུ་མར་འགྱུར། དེ་བས་ན་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནོར་བུ་མར་གད་དང་པདྨ་རཱ་ག་དང་། མུ་ཏིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཐ་དད་པ་བཞིན་ནོ།

于芝麻等同时见无有障碍，无障碍亦非成立同时显现为颠倒。复次，于彼芝麻等次第生性，何故速显不成非次第执取？复次，一切具刹那相同时之知皆是变异，因非刹那故，诸知无时差别。是故彼等知中，某知于有次第芝麻等显现无次第，余知于次第生芝麻等何故显现有次第？因见事物唯以知量为时，彼等知亦同时。是故于执取一切义时，此显现应成无次第。故同时见非由速疾所作。
复次，同时见之体验是明显显现。若由速疾增益前见而了知无次第，如何成极明显遍断之同时显现？是故同时见极明显体性无分别真实成立。
"斑蝶等诸色，
非一亦何见？
若彼斑为一，
此更为稀有。
由种种非一，
如宝色为喻。"
若不执取色处多极微，则斑蝶等色由非一故，不应同时显现。若谓斑蝶色是种种有分一者，许此则较斑蝶等斑更为稀有。是故成种种时不成一性，如是"斑"说互异相事异说，如何一成多？故斑蝶种种相非一，如摩尼宝、珊瑚、红宝石、珍珠等异色。

།འོན་ཏེ་ནོར་བུ་རྣམས་ཐ་དད་པ་ནི་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་ནི་རྫས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཐ་དད་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ སོགས་པ་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ནོར་བུ་རྣམས་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་སྔོན་པོའི་གཟུགས་འཛིན་པ་དང་པདྨ་རཱ་ག་ནི་དམར་པོའི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རེག་བྱའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ནོར་བུ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱེ་མ་ ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་ནི་གཟུགས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མེད་ཅིང་།རེག་བྱ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རས་ཁྲ་བོ་སོགས་སྡོ་སོགས། །རྣམ་པ་ཐ་དད་མཚུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་པོ་དང་ལྗང་གུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ རིག་པའི་ཆ་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་མར་གད་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚུངས་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཐ་དད་པ་འདི་སྔོན་པོ་ཡིན་ཞིང་། འདི་ནི་སེར་པོའི་རང་བཞིན་ནོ་སྙམ་པ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ ཡིན་ལ།དེ་ལ་རེག་བྱ་ནི་ཕན་འདོགས་པས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་ནི་ཆ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། རེག་བྱའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རིགས་མི་མཐུན་པའི་སྣལ་མ་ལས་ བྱས་པའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་རེག་བྱ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྫས་རྩོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཡན་ལག་གཟུགས། །འབའ་ཞིག་དེ་ལྟར་སྣང་གྱུར་ན། །འདི་ལྟར་སྔོ་སོགས་བསལ་ནས་ནི། །ཁྲ་བོ་གཞན་མཐོང་ ངོ་མཚར་ཆེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ། སྣལ་མའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་འབའ་ཞིག་དེ་ལྟར་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཐ་དད་པར་སྣང་བས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་རྣམས་ནི་ཐ་དད་པའི་ ཕྱིར།དེ་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་སྣམ་བུ་ཁྲ་བོ་ལ་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་རྫས་གང་ཡིན་པའི་དར་ཁྲ་བོ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ། ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ལས་ ཐ་དད་པའི་སྣམ་བུ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་གཅིག་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓：诸宝异者因实体异故是种种色，斑蝶则无实体异显现。答：斑蝶岂非亦有不能遮止互异显现？遍断异即是异，故斑蝶等非一。
若谓：诸宝有青等分异显现，如因陀尼蓝执青色相，红宝石遍执红色相，触差别亦缘于宝，而斑蝶无色异显现，亦无触异显现，是故是一。
"花布等土等，
异相实相同。"
青绿等诸分异说为摩尼等异因者，于斑蝶等相同，如是于斑蝶等唯见青等分异，思"此是青，此是黄性"，于彼触由作用而异。是故如何宝无分而斑蝶有异分？触差别亦不定，如是异类线所成斑蝶触不相同。彼无有分，因无异类实体所成故。
"若于彼支分，
唯色如是现，
如是除青等，
见异斑稀有。"
于彼斑蝶等，若线支分色唯如是异现，而非由有分色异现所知，故彼即是一，因支分异故，住彼色即异。非尔，除青红白等之花布斑，异见之绸缎斑实为稀有，因无异于支分所住青等色之一花布等色所缘故。

།འོན་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་དུ། ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་དང་། །བྲིས་པའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་གཟུགས་དུ་མ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་དུ་མ་དམིགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བྲིས་པའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་ཡིན་ལ།བྲིས་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་རྣམས་དུས་མཚུངས་ཅན་ཉིད་དུ། །མཚོན་པར་བྱེད་པའི་བློ་དག་གི། །སྣ་ཚོགས་དོན་ཅན་རིམ་ལྡན་གཅིག་།དོན་གཅིག་ཅན་གཞན་རིམ་མིན་ ཅིས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་དུས་མཚུངས་པ་གང་ལ་ཡོད་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྲིས་པའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་དང་བྲིས་པ་མིན་པ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་བློ་དག་གི་ནང་ནས་བློ་གཅིག་བྲིས་པའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་འཛིན་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་དང་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ ལ།གཞན་དངོས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་འཛིན་པ་ནི་རྫས་གཅིག་གི་དོན་ཅན་དང་། རིམ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དུས་དང་རྣམ་པ་དང་མཚུངས་པར་དམིགས་པ་ན། བྲིས་པ་དང་མ་བྲིས་པའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་དག་མི་འདྲ་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གཉི་ག་ལ་ཡང་ ཐ་དད་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་བྲིས་པ་དང་བྲིས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། གལ་ཏེ་གང་ཡང་རུང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་དངོས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་གཅིག་པ་དང་བྲིས་པ་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་ གཞག་པར་བྱ་ན།དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། །བློ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །དངོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཚུལ་ཅན་ཉིད། །དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་གང་གིས། །ཐ་དད་རྣམ་གཞག་འདི་གྲུབ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་རྣམས་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་ཅན་ ཡིན་ཞིང་།རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནོར་བུ་དང་། མུ་ཏིག་དང་། བྱི་རུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་ཅན་ཏེ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བློ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་ཅན། ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཚད་མ་གང་གིས་མུ་ཏིག་དང་། པདྨ་རཱ་དུག་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།

然而因于斑蝶及画斑蝶同时显现青等多色，故成同时多所缘。若谓：画斑蝶青等次第，非画斑鸟等青等同时显现。
"诸义同时性，
能表诸知中，
种种义次一，
一义他非次。"
青等相同时性无有，由此画斑蝶与非画能表诸知中，一知执画斑蝶是种种境及有次第，余执实斑蝶是一义境及无次第，此有何因？当缘同时及相同时，画与非画斑蝶不同非理，如是二者应有无异体性。
若谓：虽画与非画斑蝶显现一性无差别，然若由任一比量安立实斑蝶为一、画为多，有何过失？
答：非真，因：
"诸知种种性，
诸事种种相，
若彼非因者，
异安立何成？"
诸知是种种相，由具种种相故，摩尼、珍珠、珊瑚等事成种种相，即具种种相。若知种种相非成斑蝶种种性之因，即非能立，则以何量成立珍珠、红宝等差别？是故一切差别言说皆应坏失。

།རས་ཁྲ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་ནོར་བུ་དང་། མུ་ཏིག་དང་། བྱི་རུ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་ཉམས་སུ མྱོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་།ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་སྣང་བས་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པར་དོགས་ཀྱི། གང་དུ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ནོར་བུ་ཅིག་ཅར་ རྟོགས་པ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རིམ་པ་རྟོགས་པར་མི་རུང་སྟེ།མངོན་སུམ་གྱིས་ཅིག་ཅར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱང་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་དེ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིག་ཅར་ མངོན་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐལ་བ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོན་ཏེ་མཐོང་བ་ནི་ཅི་ཞིག་ལྟར་མིག་གི་ཉེས་པ་ལས་འབྱུང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཉེ་བར་གཞག་པའི་རིམ་པར་སྣང་བ་དུ་མ་ལ་ཡོད་ཀྱི། མངོན་སུམ་ཅིག་ཅར་སྣང་ བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པའི་མིག་ཡུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་སྐྱེད་པར་རིགས་ཀྱི། རིམ་པས་མཐོང་བ་ནི་རྒྱུའི་སྐྱོན་གྱིས་རིམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ནི་གཞན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་སྣང་ བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་རིམ་པར་སྣང་བའི་ནོར་བུ་རྣམས་ལ་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྣང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་པ་ཡིན་གྲང་ན། གལ་ཏེ་རིམ་པ་དང་ལྡན་པར་མི་སྣང་བ་རིམ་པར་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ ན།འོ་ན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་ཡང་སེར་པོར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རིམ་པ་མེད་པར་མི་སྣང་བ་ཡིན་ན། འོ་ན་རིམ་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ལུས་ཅན་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར། སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཉིད་དེ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ ཏེ་རིམ་པ་དང་ལྡན་པར་སྣང་བ་ལ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རིམ་པར་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་དང་། རིམ་པ་མི་སྣང་བ་ཅན་གྱི་རིམ་པ་མེད་པ་ལ་རིམ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་བློ་དེ་རིམ་པ་དང་ལྡན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་བས་ན་གང་ཅིག་ཅར་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ ཅན་ཡིན་ཏེ།སྣང་བ་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

花布非一，然摩尼、珍珠、珊瑚等虽次第体验，岂非由极速显现而成同时显现？答：若尔，则应疑虑一切所缘皆颠倒执取，于任何处皆无真实决定。是故一切皆成无理。因此，同时了知诸宝者不应由比量了知次第，因为现量同时体验故。
若谓：现量亦非同时显现，因比量所害故。答：则比量亦非，因同时现所害故。是故过失相等。
若谓：见由眼过而生，比量则不然，故比量安立次第显现于多，非现量同时显现。答：非理。翳眼于境生颠倒显现应理，然次第见不见由因过成无次第，因一体性非他相故，应成同时显现。
若谓：于次第显现诸宝，同时显现知是错乱。答：何为错乱？为无显现？抑或异相？若谓：于有次第不显次第是错乱，则于青亦应成错乱，因不显为黄故。若亦不显无次第，则由次第极明显现体性显现故，如何成错乱？青显现非错乱。
若谓：于次第显现见同时显现是错乱。答：虽尔，次第显现者与不显次第之无次第于无次第，岂非？是故彼知如何成有次第？故凡同时体验者即同时显现者，因显现性是安立因故。

།འོ་ན་རི་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྲ་བོའི་བློ་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་རྩིག་པའི་ལོགས་ལ་ཁྲ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི། མར་གད་དང་པདྨ་རཱ་ག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཁྲ་བོའི་བློ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བློ་ཉིད་སྣང་ བའི་ཆ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཁྲ་བོ་གཅིག་ཡིན་ལ།ནོར་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། །རིགས་མི་མཐུན་རྣམས་རྩོམ་མེད་ཕྱིར། །རི་མོ་སོགས་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་མིན། །ལྡན་པ་ཁྲ་མིན་གཟུགས་མེད་ཕྱིར། །བཏགས་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་མིན་ཏེ། །རེ་རེ་ཁྲ་ བོ་མིན་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རི་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྲ་བོའི་བློ་གཅིག་ནི་ཁྲ་བོ་གཅིག་གིས་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་མེད་པ་ནི་སེར་པོ་དང་ལྗང་གུ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཆ་ཤས་རྣམས་ཀྱིས་རྫས་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རིགས་ མི་མཐུན་པའི་སྣལ་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་སྣམ་བུ་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར།སྣམ་བུའི་རྫས་ཁྲ་བོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རི་མོ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཡན་ལག་གིས་བསྐྱེད་པའི་ལྡན་པ་ཁྲ་བོར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྫས་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ རྣམས་ཀྱིས་མ་བརྩམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འཕྲོད་པ་འདུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྡན་པ་ནི་ཁྲ་བོར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་པའི་གཟུགས་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྡན་ པ་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡོན་ཏན་བཞིན་དུ། རྫས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིགས་མི་མཐུན་པས་མ་བརྩམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ངེས་པར་བཏགས་ནས་རི་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡན་པ་ཁྲ་བོ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ ན་སྡོང་པོའི་ཚོགས་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡང་རྟེན་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། སྐྱ་བསངས་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་བ་རྣམས་ལ་ཁྲ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་རྣམས་རེ་རེ་ཁྲ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཁྲ་བོ་ཉིད་དེ་ཡིས་བརྩམས་པའི་ ལྡན་པ་དོན་གཅིག་ལ་འདུས་པ་ལ་ཁྲ་བོར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་སྡོང་པོ་མེ་ཏོག་དང་འབྲེལ་པ་ལས་དེ་ལ་གྲངས་མང་པོ་རྣམས་ལྡན་པར་ནགས་མེ་ཏོག་ཅན་ནོ་ཞེས་མེ་ཏོག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། རི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་རྣམས་རེ་རེ་ལ་ཁྲ་བོ་དང་ལྡན་པ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་རེ་རེ་ནི་ཁྲ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཁྲ་བོ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཁྲ་བོ་གདགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓：于画等斑知同时显现，故墙面应成一斑，而于绿宝石、红宝石等非一斑知，是故由知显现分异故斑是一，宝等非一。
"异类无所成，
画等非种种，
和合非斑色，
非依假立故，
各各非斑故。"
画等一斑知非执一斑，因彼无有分故。无实，因黄绿等异类分不成实故。如是异类线聚不成毛毯故，毛毯实斑非有。
若谓：画等由异类支分所生和合成斑。若实非异类因所生，因异类不所成故，因无和合故。和合于异类亦有故。答：非尔，因和合不应成斑，彼是德性故无与色和合故。若和合有色，则如德性，因是实故应成实性。如是"异类不所成"超出宗义。
若谓：定当假立画等有和合斑，如树聚开花。答：仅由假立亦非所依和合，因青白浅等各各无斑故。若支分各各是斑性，尔时由彼斑性所成和合聚于一义应知为斑，如由树与花关联于彼多数和合故知有花林为有花，而画等支分各各非有斑和合，因彼等各各非斑故。是故于斑和合假立斑非理。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་མེའི་ཆོས་མེ་ཉིད་དང་རྣོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་མཐོང་བ་ལས། སྐྱེས་བུ་ལ་འདྲ་བས་འདོགས་པ་སྟེ། བུས་པ་མེ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ སོ་སོར་གཟུང་བ་རྣམས་ཡན་ལག་གཞན་སྣང་བའི་ཚེ་བརྟགས་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁྲ་བོ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བཏབ་པ། རིམ་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་ལའང་། །ཁྲ་བོའི་བློ་ནི་བཏགས་མིན་པའི། །དུ་མ་གཅིག་གིས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་རྣོ་བ་མེ་དང་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ན། རི་མོ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རིམ་གྱིས་གཟུང་བའི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་ན་ཡང་དེ་ལ་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་སྣང་བར་གྱུར་པ། ཁྲ་བོའི བློར་འདོགས་པ་དུ་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གྱུར་ན། ཕན་ཚུན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ལ་ཉེ་བར་རིགས་ཀྱི། རིམ་པར་སྣང་བ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འོན་ཏེ་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་ཡན་ལག་རྣམས་མཐོང་བ་ཉེ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ ཞེ་ན།ཡུལ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ཏུ་ཇི་ལྟར་ཁྲ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དུས་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་ཡན་ལག་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དྲན་པ་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་སྣང་དུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་དྲན་པར་ གྱུར་པ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ལ་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།དྲན་པར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འདས་ཀྱང་། དྲན་པར་གྱུར་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གསལ་བར་མཐོང་བས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་སེམས་ཀྱིས་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བ་ཉིད་སྒྲོ་ བཏགས་པའོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་བློ་གཅིག་གིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཅར་དུ་མ་མཐོང་བ་ཡང་རི་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་གསལ་བར་ཡོད་དེ། མིག་འཇུག་པས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓：如何由见火之法性火性及锐性，于人由相似而假立，如勇者是火。如是于别别所取青黄等，当显现他支分时假立增益。是故了知斑。
"于次第所取，
斑知非假立，
多为一执故。"
若有非锐与火增益因，画等已知黄等如何增益？如是虽有次第所取青黄等，于彼显现一性之斑知非增益多，因无因故。
若谓：青等若近，是互增益因。答：于同时显现应近，于次第显现何有近？若谓：于一处见诸支分非近耶？答：于一处前后显现如何显现为斑性？因互违时分体验支分故。
若谓：由住忆念色可显现性而显现，因见差别故。答：于所忆念可显现性如何成执自性？若谓：虽超忆念体性，由于忆念明见体性故显现。答：则是见性心执，非假立。
若谓：见性即假立。答：彼亦不应理，因多青黄等一知所执故。同时见多于画等明有，因眼行显见一切故。

།སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་ བྱ་བའི་ཕྱིར།དེའི་ཕྱིར་དུ་མའི་དོན་ཅན་གཅིག་།གྲུབ་འགྱུར་ཕྱིར་རྟོག་མེད་པའང་འགྲུབ། །དོན་གཅིག་རྟོག་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་། །དེ་ལས་གཞན་པའང་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཅིག་ཅར་སྣང་ཞིང་། ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་རྟོག་པ་མེད་པའི་བློ་གྲུབ་ པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར། །ཁྲ་བོར་སྣང་བ་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ནི་སྔོན་པོ་གཅིག་ལ་རྟོག་པས་ཀྱང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་རྟོག་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཁྲ་བོའོ་ཞེས་རྟོག་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྲ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོག་པ་ཉིད་ལ་ཁྲ་བོར་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་བློ་གཅིག་ཁྲ་བོའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ རྩོད་པར་བྱེད་དེ།སྣ་ཚོགས་སྣང་ཅན་དོན་རྣམས་ལ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་མི་རིགས་ན། །རེ་ཞིག་བློ་དེ་གཅིག་ཉིད་ལ། །ཇི་ལྟར་དུ་མ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམས་ལ། གལ་ཏེ་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་ན་ ནི།འོ་ན་ཁྲ་བོར་སྣང་བའི་བློ་དེ་ཉིད་གཅིག་པར་ཇི་ལྟར་རིགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྲ་བོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་པས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་གཅིག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བློ་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་དུ་མའི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ བློ་ལ་སྣང་བ་ནི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་ན།བློ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

为总结当前所论，故说：
"故多义一成，
无分别亦成，
由一分别故，
亦见彼异者。"
因于芝麻等差别同时显现，及于斑蝶等色种种相显现故，青黄等种种相一切境之知为种种色相一性故，由具青等种种境故，成立无分别知。
因于斑显现时，青等种种色由分别一青时亦见黄等他，非同时生多分别。若谓：由分别"是斑"见一切青等事。答：非尔，因无决定故，必定于斑之分别自身无斑显现，因一分别亦见种种色故。此成立一知具斑相。
此有诤：
"种种显现义，
若一性非理，
暂于彼一知，
云何显多相？"
于有种种显现之斑蝶等诸义，若无一性，则彼斑显现知自身如何应理为一？如许一斑相知，则外种种亦应成一。由知具种种体性故，若诸事具多相，尔时于知显现是种种自性体故，知亦应成种种自性，然知非差别。

།དེའི་ཕྱིར་ཁྲ་བོའི་བློའི་དཔེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཏུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དོན་ བསམས་པ།།དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དབེན་པར་འགྱུར། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་སྨྲས་པ། །དེ་ནི་དངོས་སྟོབས་འོངས་པ་ཡིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བློ་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་རྣམ་པའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གདོན་མི་ཟ་བར་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡིན་ན་དོན་ཀྱང་མང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་སོ་སོ་བར་ངེས་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྲ་བོའི་རྣམ་པ་ཅན་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད། འོན་ཏེ་དོན་རེ་རེའི་བློ་ ཐ་དད་པ་ན།ཇི་སྲིད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ལ་ཡང་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཟེར་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་མར་རྟོགས་པ་མེད་དེ། ཤེས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱིས་བདག་ཉིད་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་ལ་གནས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཤེས་པ་རྣམས་ གཅིག་ཡིན་ན་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། དུ་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཁྲ་བོ་ལ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར་གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་དུ། ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་སེམས་ པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྣང་བར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དང་ དུ་མ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་དག་གིས་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཤེ་ན།གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་དག་གིས་གཞིགས་པར་གྱུར་ཀྱང་དངོས་པོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དག་ཆུའི་ཟླ་བ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་ལ་གནས་པའི་ཟླ་བའི་ གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཐོང་བ་ཡོད་ན།ཇི་ལྟར་མི་བདེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཡོད་པ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓：是故由斑知喻成不定，因是种种故彼等非一。
"如是如是思所义，
如是如是成离性，
诸智者所说，
彼从事势力。"
此意趣为：若是一知则非种种，因具多相故，及事是相之性相故，必定若多相则义亦成多。是故于别别义决定诸知，何故不许尔许，何故许为一斑相？
若谓：若别别义知差别，则乃至有极微，亦有知故，应成见每一极微。答：非尔，无多了知，因诸知互无故，及由他无自证故。若谓：于自证诸知了知为种种显现。答：非尔，因于他相续住知亦应成种种显现故。是故不生了知"知是种种"。
若知是一则非多相，于一性云何是种种相，若是多则于斑云何不成？见真实诸智者，如是如是思惟外内自性义为一性及多性，如是如是成无，彼从事势力而来。如说："识以识体性空"故，一切法空性应理。
若谓：显现事不能由一性多性分别遮。答：虽由一性多性分别破析，亦了知为事，因如幻化阳焰水月显现，非真实显现于一切众生故。若谓：虽见水中月影等，云何非真实？答：因离作用故，有是具作用相故。

།མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པའི་མིག་གིས་ནམ་མཁའི་ངོས་ལ་ ཟླ་བ་གཉིས་གནས་པར་མཐོང་ཡང་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་འོན་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་གིས་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་པ་དང་རེག་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པས་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གང་དུ་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པར་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་པར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་མེད་ན། དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གང་འདོད་པ་དེ་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཅུང་ཟད་མངོན་པར་འདོད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །གདུང་བ་དང་། ཀླག་པ་དང་། སྤྲོ་བ་སྐྱེ་བ་དོན་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། གདུང་བ་དང་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ལ་ལར་ཅུང་ཟད་གདུང་བ་དང་འགའ་ཞིག་སྤྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། གོམས་པ་མེད་ན་མེད་པའི་ ཕྱིར་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ནི་བདེན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་འགྲོ་བར་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་མི་བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་རིག་པའི་མཐུ་ཡིས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་མི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མ་བརྟགས་ ན་ཉམས་དགའ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཅིག་ལ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དེ་ཅི། །དེའི་བློ་ལ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

仅由见不知为有，因翳眼于虚空见二月，然定知无故。若尔，则诸知非皆无，因某些显现作用故。如是某些所见事有作用，非仅显现有作用。
彼作用于显现为青等是差别，于显现为触等是无差别，是故于何处有差别或无差别作用应理。答：非理，因无青等显现则无作用显现，因显现青等自体故。
若谓：所欲即是作用。答：尔时亦无安立，如是某些成少许欲求者。若谓：生热恼、饥渴、欢喜是作用。答：非尔，因热恼欢喜等不住所显故。如是于某处少许热恼，于某处欢喜。
复次，由串习力故一切显现，无串习则无故，一切众生唯成真实。若谓：尔时由习气力所生具众生显现之知是有，非不真实。答：由无明力所化非不真实耶？仅见不观察时是悦意事故，是世俗谛。如是亦说："一切法如影像。"于一种种性何？于彼知亦不成。

།གལ་ཏེ་འདི་རང་དོན་འདོད་ན། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་ཅི་བྱར་ཡོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་དེ་གཅིག་ལ་ཡང་། གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན། ཅི་ཞིག་མཐོང་བར་འདོད་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཡང གསུང་རབ་ལ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཞན་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བདེན་ཏེ། སེམས་ཙམ་དུ་ལྟ་བ་ཡོད་དེ། འོན་ཏེ་ང་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ནི། རང་རིག་པ་ཉིད་ནི་དོན་ རྣམས་ཡོད་ན་ནི།དེ་ལ་ཁོ་བོས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ལྟ་བ་ཁ་ཅིག་ཡོད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཤེས་པར་འདོད་པ་མི་རྟོག་སྟེ། ཡོངས་སུ་བསླད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཤེས་པ་མི་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་རགས་པར་སྣང་བ་སྣང་བཞིན་པའི་ལུས་ཅན་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་པའམ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ནི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་ཤེས་པ་ལ། །རགས་པ་སྣང་མིན་དེའི་བདག་ཉིད། །གཅིག་ལ་བཀག་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར། །མང་པོ་ལ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དོན་ནམ་ཡན་ལག་ཅན་ལ་རགས་ པར་སྣང་ཚུབ་མ་ཡིན་ཞིང་།ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རགས་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རགས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་དབེན་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་དེ་རགས་པའི་རྫས་ཉིད་དམ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རགས་པ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ནི་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལེའུ་གཉིས་པར་བཀག་པའི་ཕྱིར། རགས་པ་རྫས་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོ་ལ་རགས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རིགས་མཚུངས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོ་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པར་སྣང་བར་གྱུར་པ རགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོ་ལ་ཡང་རགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོ་བ་ལ་རགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུས་པའི་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"若此欲自义，
于彼我何为？"
彼从眼生知虽一，若种种性无差别，何所见欲不成？此意趣为：若种种相知是一性，尔时亦唯入圣教，有"三界唯心"等某些语。
答：此是真实，有唯心见。然我若一切自性空性此，若诸义有自证性，于彼我何所为？此说：有某些唯识见。然由量力不思所许清净知，因显现为遍染青等及乐等相故。
若谓：若不显现清净知尔时，外粗显现具身性是知，或于极微显现粗相，知唯是真实相故，云何一切法是空性？
"是故义及知，
非显粗彼性，
唯遮一故，
于多亦非有。"
因是粗性故，于极微义或有分者非显粗相，知体性亦非显粗，如是粗与方分差别相属故，方分差别亦是互离位故非一。是故遮说彼性即粗实或于极微有粗。或因第二品已遮故，粗非一实。
若谓：于多极微显粗相，如是同类多极微无间显现说为粗性。答：于多极微亦无粗性，因各别极微无粗性故，及无和合差别故。

།གང་ཡང་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རགས་པ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་སྨྲས་པ།ལུས་ལས་ཐ་དད་པའི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གཞན་གང་ཞིག་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི་ལུས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནང་གི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནམ། གདུང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་དེ་དེ་ཤིན་ ཏུ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རགས་པ་ནི་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རགས་པར་སྣང་བའི་རིག་པ་ནི་དུ་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གནས་ པ་ཅན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ལྟ་བ་འདིར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་སྣང་ལས་གཞན། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆ་ལྟར་གནས་པ། །ཐ་དད་མེད་ཤེས་ཐ་དད་དུ། །རབ་ཏུ་ སྣང་བ་བསླད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མི་རུང་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་ལ། གཞན་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐ་དད་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རིག་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་དང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་དང་གཞན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་རང་རིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཤེས་པ་གཅིག་རིག་པ་ཤེས་པ་གཞན་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་ན་གཞན་རིག་ པ་བདག་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གཞན་ཁོ་ནའི་རིག་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་དུ་ཐ་དད་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྣ་ཚོགས་ཡན་ལག་དང་། སྣ་ཚོགས་དཔའ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་བཞིན་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱང་མཐོང་ བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།གཞན་ཡང་བདག་གིས་འདི་དག་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ། རང་རིག་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་གཞན་གྱི་སེམས་མི་མཐོང་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ གཉིས་མཐོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གཉིས་རིག་པར་བྱེད་པ་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་བདག་དེ་ཡང་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ། གཞན་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་གྲང་ན། གལ་ཏེ་བདག་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན་ནི། དེ་རང་ཉིད་ཁོ་ན་ཤེས་པའི་ ཕྱིར།གཞན་ཤེས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓：具乐相知非粗。答：离身何有他乐相显现？因显现即是身故，显现为内乐相或热恼相故，除粗相知无有知，因彼极不经验故。
粗不应理为一知，因方分差别故。虽粗显现觉是多，然因不显互差别故，一切法是空性。若谓：若一切事住于唯显现，尔时亦成此唯识见，云何一切法无自性？
"异遍断显现，
如外分而住，
无别知差别，
极显现是染。"
知自证体性住于唯自体故，不应显差别，因于自体显现无他显现故。是故非差别觉。
若谓：因二觉互显故是差别。答：若二知明显自体及他体，尔时自他显现二相岂非成自证？一知觉非他知觉。若觉知自体则不成他觉体。
若谓：知非自证，然因唯是他之能觉故，二知互执差别。答：尔时如种种支分及种种勇士遍断，二知岂非不见？复次，应无"我见此等"之知，因不现证自故。是故于彼知无有自证。尔时如不见他人心，应无见二知。
若谓：觉二知者是我。答：尔时彼我是自证性，抑或具他觉体性？若我是自证性，因唯知自故，不应理知他。

།འོན་ཏེ་བདག་གིས་མཐོང་བ་ཐ་དད་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཕྱོགས་དེ་ལ་ཡང་བདག་གི་རང་བཞིན། གང་གིས་བདག་རིག་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ནམ། ཤེས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡིན། གལ་ཏེ་ དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་རང་བཞིན་ནི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ནི་བདག་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་བདག་ ལ་གཞན་འཛིན་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ནི་གཞན་འཛིན་པའི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མི་རིག་སྟེ། དེས་ན་མི་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་གཉིས་པ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་ལ་རང་རིག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་གཞན་རིག་པ་ལ་མངོན་ དུ་ཕྱོགས་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར།གཅིག་པོ་དེ་རང་དང་གཞན་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རང་དང་གཞན་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་གཉིས་སུ་གང་གིས་ཤེས་པ་ཡིན། བདག་གིས་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་གཉིས་རིག་པར་བྱེད་པའི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་གཉིས་ པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་གཉིས་དང་བདག་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འདི་མངོན་སུམ་རང་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའི་བདག་གཞན་ཞིག་ཁས་བླང་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་ཡང་རིག་པ་པོའི་བདག་གཞན་ དགོས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དང་། དེ་རིག་པར་བྱེད་པའི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ཅན་དེའི་ཐ་དད་པ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་གཞན་ནང་དུ་གྱུར་པའི་ཆ་ལས་གང་ཞིག་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་ན་ གནས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ་ནི་བསླད་པ་སྟེ།མི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་དང་། དེས་དབེན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པ་ཡིན་ནོ།

若谓：我见差别有何相违？答：于此分亦我之自性，以何自性我觉自性彼即觉义或知？抑或以他自性？若谓：以彼自性觉他。答：非理，因我自性住于我体故。住于自体之自性唯向自故，云何觉他？
若谓：我有向他执之自性。答：尔时则以向他执之自性不觉我，是故如他人知非觉第二。若谓：因我有向自证及向他觉二自性故，彼一能觉自他。答：尔时谁知向自他二？若谓：由我知。答：尔时应有觉二向之第二向，岂非成无穷？
若谓：二向及我由自体执。答：尔时应许"此现量自证"之他知我，彼亦需他能觉我，故亦应成无穷。是故因无知及能觉之我故，如无差别显现。
彼无差别显现之差别显现，从内成他分中，如住外青等显现者是染，非真实。因青黄显差别及乐苦显差别是迷乱故，及不了知离彼之知故，了知一切法空性。

།འོ་ན་ཐ་དད་པར་ སྣང་བ་བསླད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་སྤོང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྟོགས་པ་ཙམ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་མི་དད་པའོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་གཅིག་ནི་མེད་པ་ན། །གཉི་གའང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་གཉི་ག་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་ནི་དེ་ཡི་དེ་ཉིད་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་ཏེ་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་པོ་དག་གི་ནང་ནས་གཅིག་སྟེ། སྣང་བར་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་ཐ་མི་དད་པ་མེད་ན་ནི། སྔོན་པོ་དང་ཤེས་པ་གཉི་ག་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ནི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ཡང་བདེན་པར་འགྱུར་རོ། །གཉི་ག་བདེན་མོད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེའི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། དེས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དབུ་མའི་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དངོས་རྣམས་ཐ་དད གནས་པ་འདི།།དེ་ཐ་དད་བརྟེན་ངང་ཚུལ་ཅན། །དེ་ནི་བསླད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །ཐ་དད་དེ་དག་ཀྱང་བསླད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པ་དེ་དག་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པའི་ཐ་དད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསླད་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བསླད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་གྱི། རིག་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་སྣང་བར་གྱུར་ཀྱང་། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །ད་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས། །ཕྱི་རོལ་མཚན་ ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན།།དེ་ལ་མཚན་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་པར་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུང་བར་བྱ་བས་ན་གཟུང་བ་ཡིན་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ ཤེས་པ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

若谓：因差别显现是染故，应舍青黄等差别，唯觉一切无差别。答：
"彼中一若无，
二俱成损坏，
是故二空性，
彼即是真如。"
彼即知与青中一，若无显现青之无差别，则青与知二俱成无。或如知青亦成真实。若谓：二俱真实。答：非尔，已说无差别觉。是故彼知空离差别无差别二，是真如，故一切事之真如是空性。
今为摄中观宗空性义故：
"诸事住差别，
依彼差别性，
彼即是染故，
彼等差别染。"
此与外事相属之差别觉，是依彼等知差别性。如所说自证差别是染。彼等事之差别亦唯成染。是故一切事非真实，如二月等是空性义，非断一切觉，因彼无经验故。虽由习气相属故显现，如空花一切非有。
今为显唯识宗空性故：
"离所取能取相，
外相无所有，
彼空相故，
说无自性。"
所取即可取，别由知了别是能取，离彼等相之外相自相，具清净知相之体性非有，因彼无经验故。是故由离所取能取有相空性故，说一切法无自性。

།ད་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།ཕུང་པོ་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་བྱ་བ་ཡི། །ཁྱད་པར་ཅན་དེའང་དེ་ཉིད་མིན། །དེས་ནའང་དེ་དག་མཚན་ཉིད་བྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ཡུལ་དུ་གཞན་འོང་བའི་བགེགས་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན།ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་བྱ་བ་དེ་ཡང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེས་ཀྱང་དེ་དག་སྟེ། དངོས་པོ་ ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ཞིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་གསུང་བར་མཛད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟའི་རང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས། །མ་རིག་པས་བཅོམ་ བདག་ཉིད་ཅན།།རྣམ་རིག་ཡང་དག་མིན་རྣམ་པར། །རྐྱེན་འགྱུར་རབ་རིབ་ཅན་སོགས་བཞིན། །བདེན་པ་མིན་པར་སྣང་བ་ཀུན། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་རིག་ཅན་མིན། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་བསླད་པ་དག་།མེད་པར་དེ་རྣམས་མེད་ཕྱིར་རོ། །དེས་དེ་ཉིད་དོན་བཏང་སྙོམས་ཅན། །གླང་ཆེན་ལྟ་སྟངས་ཉིད་མཛད་ ནས།།འཇིག་རྟེན་བློའི་ངོ་འབའ་ཞིག་ཏུ། །ཕྱི་རོལ་དཔྱད་པ་རྒྱས་པར་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་ཏེ་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་སྔོན་པོ་དང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གང་ལ་ཡོད་ པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན་ན། གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་དེའི་དེ་ཉིད་རིག་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་སམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཞན་དག་གང་ལ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་དག་པར་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཉིད་རིག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ པས་མི་ཤེས་ཏེ།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བས་བསླད་པ་མ་གཏོགས་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

今为显外道宗空性故：
"蕴等一切之，
差别相作用，
彼差别性非，
是故离诸相。"
障碍他来自境是色相。由别了知故是识等作用差别性，蕴处界等一切之差别相作用，真实中无，因一切法无作用故。由作用与作者差别性相，彼等即一切事离相即空性。
若谓：若真实一切法空，且世尊知真如，何故世尊说外境？答：
"随顺自缘故，
无明所染性，
识非真实相，
如翳眼等缘，
非真实显现，
彼非真如知，
所取能取染，
无彼等非有，
彼舍真如义，
如象视而住，
唯随世间智，
广说外境观。"
随顺自缘即因，依彼无明所染性，从彼等生起具青乐等相之识，如翳眼等见非真实二月相知生。若谓：若是颠倒显现，何不由违害知了知是迷乱？答：非尔，无真如知之知非真如知者。若谓：见真如者知非真如知耶？答：非尔，然凡有非真实不净显现者，皆非真如知者不知，因除所取能取显现染外彼等知不生故，不能知彼真如。

།གལ་ཏེ་སྐྱེ་བོ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བར་མ་གྱུར་ན། དེའི་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ལས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་ལྟོས་པར་མི་བྱེད་པའི་བཏང་སྙོམས་ཅན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དབེན་པར་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་མགོན་པོས། གླང་པོ་ཆེའི་ གཟིགས་སྟངས་མཛད་ནས་འཇིག་རྟེན་པ་མ་དག་པའི་ཤེས་པ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དཔྱད་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དོ་ཞེས་གདམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། །མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་ པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཡང་མ་རིག་པ་གོམས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་མེད་ཀྱང་ ཚོགས་བསགས་པའི་མཐུས་འཁོར་ལོ་འཁོར་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ལ་སུན་ཕུང་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སྣ་ཚོགས་བརྟེན་ནས་ཀྱི་ལན་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ ཡིན་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་དེ།ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་བསམས་ནས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལ་སྔོན་སོགས་སྣ་ཚོགས་པ། །ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གཞན་བརྟེན་མིན། །མཐོང་དུས་ཅན་མིན་དེ་ལ་ནི། །འབྱེད་པས་དོན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ཅན་ གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ།ཤེས་པ་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡན་གར་བ་མཐོང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འབྱེད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

若众生有情未离迷乱，由彼颠倒显现知非真实，乃至一切世间是颠倒显现。是故于真实义空性相无所观待之舍，如来即彼离见之怙主，作象视而住，依世间不净知颠倒知，广说蕴界处等外境观察。
彼等显示此义：世尊说蕴等非为显外境，然为教示补特伽罗无我故说诸法。若谓：见真如者云何说外境，因不显现故？答：非尔，因说世间共许故，及世间由无明习故颠倒显现故。若谓：若世尊是世间显现，云何成见真如？答：非尔，虽见真如时无外境显现，然由资粮力故，如转轮而转法轮。如是依知空性破不定性。
今当答杂依难：虽是种种相显现亦是一性，思惟不能显差别故说：
"知中青等种种，
非依他知性，
非见时有者，
分别趣义生。"
种种相知中青等相增益，知自性即知体性即成知性，非依他知，因不能见离青等事故。是故因不能分别故，种种显现即是一性。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཡང་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དབྱེ་བར་མི་ནུས་ན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་མོད། འོན་ཏེ་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡང་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁང་ བཟངས་ཀྱི་ལྕོག་དཀར་པོ་མཚན་མོ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལ་མཐོང་བ་དང་།ཉིན་པར་ཉི་མའི་འོད་དང་ལྷན་ཅིག་མཐོང་བ་ནི་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ད་ལྟར་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་གསལ་བར་གྱུར་པའི་ཁང་བཟངས་མཐོང་བའི་ཚེ་སྔར་གྱི་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ ཏེ་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ལྕོག་མ་མཐོང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འོ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པས་གཞག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མ་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཉི་མ་ལ་ཁང་བཟངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། མཚན་མོ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ནི་སྒྲོན་མ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་དཔྱོད་ན་དོན་ཉིད་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་སྔར་སེར་པོའི་རྣམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འཛིན་ལ་ད་ལྟ་ནི་ཡན་གར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གྱི་དུས་སུ་ནི་མཐོང་བ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་། ཤེས གང་ཇི་ལྟར་སྣང་གྱུར་པ།།དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་། །དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་ཤེས་པའང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོའི་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དང་། གཞན་དུ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་གཅིག་པུ་དང་ལྡན་པར་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཤེས་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ ལྡན་པ་དང་།གཅིག་གི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྔ་ཕྱིའི་ཤེས་པ་དག་གཅིག་མ་ཡིན་པས་ཐ་དད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྔར་གྱི་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔར་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དྲན་པས་ཤེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲན་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་མྱོང་བ་ལས སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་།གཅིག་པ་ལ་ཚད་མར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་མྱོང་བའི་དུས་ན་དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་གིས་ནུས་པས་བསྐྱེད་པའི་དྲན་པ་མི་མཐོང་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བྱས་པའི་དྲན་པ་སྐྱེས་པས་མྱོང་བ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་མྱོང་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓：若种种显现亦是一性，外境种种亦应成一？答：若不能分别则是一性，然种种相知云何成一？因宫殿白楼夜见月光中，昼见日光俱时非一。答：非尔，因先无所见故，今见日光照明宫殿时，先者不显故。若谓：虽不见宫殿楼岂非有耶？答：则非由彼知安立，因未了知故。如是则日中具宫殿相，夜显相无灯亦有，若观察则许义，因义是了知青等故。
若谓：青相先与黄相俱取，今独显故有分别。答：非理，先时无见转，然：
"知如何所显，
即如是领受。"
如是于所知，知亦如是转，具青黄二相及唯具青相显现之知，如是领受具二相及一相，如是应知异异。此中前后知非一故应知差别，因现在知体不趣隐蔽故。是故有领受者，先知不转。
若谓：由先领受忆念能知。答：非尔，因忆念非量故。若谓：从见生忆念是量。答：非尔，虽忆念从领受生，于一不应成量，如是领受时无忆念故。不见领受自力所生忆念，由领受所作忆念生非了知领受，因彼时不见领受故。

། སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མཐོང་བ་ནི་དྲན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བ་ཉིད་དེའི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཅན་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། ཐ་དད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་ཡང་ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་གཅིག ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།གང་གི་ཚེ་ལུས་ཅན་གཅིག་གིས་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་སྲོག་ཆགས་གཞན་ལ་མི་མཐུན་པར་སྣང་བས་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་གཅིག་ཏུ་གཟུང་ཐུབ་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་གསལ་བར་ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་ རོ།།འོན་ཏེ་སྐྱེ་བོ་གཅིག་ལ་སྣང་བར་གྱུར་པའི་སྣ་ཚོགས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། རྒྱུ་གཞན་ལ་སྣང་བ་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་བ་ལ་ངེས་པའི་རང་རིག་པ་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བ། བམ་པོ་བཅུ་ གཅིག་པ།དེ་བས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། ཤེས་པ་ཉིད་སྤངས་ན་ནི་དབྱེར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་ སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ གནས་སོ།།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁྲ་བོར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྣམ་བུ་ལ་སོགས་གཟུགས་གཅིག་ན། །དེ་ཚེ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར། །ཐ་དད་ཅན་ནི་ བོར་བ་ན།།ཐ་དད་མེད་ཅན་གཞན་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣམ་བུ་དང་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། །དེའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་མེད་ན་ནི་སྣམ་བུ་ཁྲ་བོའི་གཟུགས་ཤེས་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།ཤེས་པའི་ཆོས་དང་མཚུངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་མི་གཞན་གྱིས་མཐོང་ཞིང་དུས་གཞན་དུ་སོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གེགས་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ།

若先见领受则忆念无义，因见即彼时有故。是故差别显现知中住种种是一性，因不能分别故。若谓：外境亦不能显差别故应成一？答：当一有情见种种时，彼于余有情不同显现故非外境。若谓：他所取一即是余显现。答：虽尔外境种种当显明差别。若谓：于一人显现种种是一性，于余因显现是异。答：则于各别补特伽罗定见自证故唯是知。
量理论释第十一品：
"是故心之相，
种种成一性。"
心相属种种相即成一性，若离知性则无不可分，是故乐等自身青等相种种见是一性。或非种种显现，因安立种种为种种故。彼中无种种与非种种差别故，唯自证一无二而住。所取能取差别云何无当说。
若谓：如杂色显现，毯等亦一性有何过？答：
"毯等色若一，
尔时无差别，
舍有差别时，
不见无差别。"
毯及蝴蝶杂色等色非一，则如彼知中住种种显现无差别。若无差别见则毯杂色形唯成知体性，因与知法相应故。如知不为他见且非往余时，亦不能障碍，如是于外境亦尔。

།དེ་ལྟར་མུན་ཤེས་པ་ཉིད་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་གི་དོན་རྣམས་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བ་ན། སྣམ་བུ་ཁྲ་བོའི་གཟུགས་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཤེས་པ་བཞིན་ཡན་ལག་ཅན་ཐ་མི་དད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་སྨྲས་པ། ཡན་ལག་གི་གཟུགས་ཐ་དད་པ་ཅན་བོར་ན་གཞན་ཡན ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་མི་དད་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།མ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ནི་ཡོད་པའོ་ཞེས་ཐ་དད་པར་མི་ནུས་ལ། ཡན་ལག་ཅན་མེད་ན་ཐ་མི་དད་པའི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ཁས་བླངས་ནས་ཅིག་ཅར་དུ་མ་མཐོང་བར་འདོད་པར་ བྱའོ།།འོ་ན་གཅིག་མཐོང་བས་ཅིག་ཅར་དུ་མ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཤེས་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ། གཟུང་བ་གཞན་ལ་འཇུག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ཅིག་ཅར་དུ་མ་མཐོང་བར་ཁས་བླང་བར་བྱས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་ བ་མ་ཡིན་ནམ།དོན་དམ་པར་རང་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་གཞན་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་མེད་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོས་ཤེས་པ་གཅིག་སྐྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཕུལ་བྱུང་སྐྱེད་པ་ཅན། །མང་པོ་ཅིག་ཅར་བློ་ཡི་རྒྱུར། །དབང་པོ་ལ་སོགས་བཞིན་འགྱུར་ན། །འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་དང་དོན་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ། བདག་དང་དབང་པོ་དང་ཡིད་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་དུས་དུ་མས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི རྒྱུར་ཉི་བར་གཏོད་པ་བཞིན་དུ།ཕན་ཚུན་དུ་སྣང་དུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོ་དེ་དག་གིས་ཆ་དུས་གཅིག་ཏུ་མིག་གི་བློ་གཅིག་གི་རྒྱུར་གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་ནི་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་མོད་ཀྱི། མཐོང་ བས་བརྟེན་པར་བྱ་བར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་ནི་ཐ་དད་པའི་དུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུང་བ་ནི་འཛིན་པའི་དུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་སྨྲས་པ། རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོ་མ་གཏོགས་པར། །གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་གཞན་ཅིའང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པར་གཟུང་བར་ བྱ་བའི་དོན་གཞན་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如是暗知即自证体性故，支分义显现无差别时，毯杂色形成无差别。如是亦说："如知，有支无差别自性。"于此说：舍有差别支分色时，不见余有支自性无差别，不见者有，不能差别，无有支则不能说"无差别一切支分之有支"。是故许外境后当许不能同时见。
若谓：见一故不能同时见，知趣一所取时，彼时不能趣余所取故。答：若尔，若许见差别时不能同时见岂不成过？胜义唯自证，非他知他。复次，极微显现于知，因生彼相知故。若谓：无有支实则多极微生一知？答：
"若胜生具者，
多同时为因，
如根等应成，
此有何相违？"
如根境作意或我根意境和合，由多时为一识因近取，如是具互相显现相胜生诸极微，彼等同时为一眼识因若成，此有何相违？若谓：极微虽成因，然见所依极微云何成？因因有异时性，所取有能取时性故。答：
"除因事之外，
所取无余他。"
除见因性外，无余所取义。

།འོ་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་ཡིན་ན་ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མིག་ཀྱང་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་གང་གི་རྣམ་ཅན་བློ། །དེ་ཡི་དེ་ནི་གཟུང་བར་བརྗོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་གང་ཞིག་གིས་བསྐྱེད་པའི་མིག་གི་བློ་དེའི་རྒྱུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཁོ་ན་གཟུང་བར་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་མི་མཐོང་བར་གྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཇི་ལྟར་སྐྱེད པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་ཤེས་པ་ལ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཅིག་ཅར་དུ་མ་སྣང་བ་ མ་ཡིན་ན་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་རང་གི་ཡན་ལག་བཅས། །ཅིག་ཅར་ཡན་ལག་ཅན་བཟུང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ། གལ་ཏེ་ཤེས་པས་ཅིག་ཅར་དུ་མ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་རང་གི་ཡན་ལག་རྭ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་དུས་གཅིག་ཏུ་ཅིག་ཅར་ཡན་ལག་ཅན་བ་ལང་ ཉིད་གཟུང་བར་འགྱུར།འོན་ཏེ་དྲལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་གི་ཤེས་པ་ལ་དག་པའི་རྫས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཤལ་སོགས་སྣང་མེད་པར་ནི། །བ་ལང་ཤེས་པ་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་ལ་ སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་མཐོང་བ་མེད་པར་ནི་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྭ་དང་བཅས་པའི་བ་ལང་གི་རྫས་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ཅིག་ཅར་དུ་མ་འཛིན་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་གཙོ་བོ་དག་།ལྷན་ཅིག་རྟོགས་པར་འདོད་ན་ནི། །ཡན་ལག་རྫོགས་ ཅན་མི་འཛིན་ཅིང་།།ཡོན་ཏན་སོགས་ལྡན་ཅིག་ཅར་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཏེ་རྭ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། གཙོ་བོ་སྟེ་བ་ལང་གི་རྫས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་བ་ལང་རྭ་ཅན་ནོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པར་འདོད་ན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་ པོས་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའི་ཡན་ལག་དེ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་བ་ལང་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་རྫོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་བ་ལང་གི་རྫས་དེ་མི་སྣང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། དཀར་པོ་ལ་ སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་བ་ལང་ཡང་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།

若谓：极微因是见因故为能取，则眼等亦应成见，因眼亦是识因故。答：
"彼中具何相识，
彼之彼说所取。"
彼中眼等诸因中，由具极微相识所生眼识，彼因唯极微说为所取。若谓：极微岂非不见，云何生具彼相识？答：非尔，说由识不成故具极微相，除青相极微外，识不生青相故。若亦非同时显现则成此过：
"云何具自支，
同时取有支？"
若谓识不能同时取。答：则云何同时取具自支角等之有支牛？若谓：非取具角等有支，因于牛识显纯实故。答：
"无垂胡等显，
不见牛之识。"
无垂胡角等支分见则不生是牛之识。是故见具角牛实亦成同时多取。
"若许德与主，
同时得解者，
不取具支分，
德等俱非时。"
若谓：欲取德即角等差别与主即牛实差别俱为有角牛，然极微非互住差别差别事故，彼等非同时取。答：则具支分住差别性彼支与牛俱取故，具圆满支分牛实应成不显，具白等德牛亦不应同时取。

།འོན་ཏེ་རྭ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་དང་། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ནི་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བ་ལང་དང་ལྷན་ཅིག་ཉིད་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་དག་།བརྗོད་པར་འདོད་པ་གཞན་དབང་ཕྱིར། །ཡན་ལག་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་གང་། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཡང་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བ ལང་གི་རྭ་དང་བ་ལང་རྭ་ཅན་ཞེས་ལ་ལར་འགའ་ཞིག་གི་ཁྱད་པར་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དག་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་གཟུང་པའི་རྫས་གང་ ཡིན་པ་དེ་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་འཛིན་པར་འགྱུར་གྱི།ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། །དངོས་གཞན་རང་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་འབྱེད་པ་ཡང་། །འཛིན་པ་མེད་ཕྱིར་ གཞན་དང་གཞན།།མཐོང་བ་ཡི་ཡང་བློ་གཅིག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་དུ་མ་མི་འཛིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་བ་ལང་གི་རྫས་རང་ཉིད་རྟ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ། རང་ཉིད་ནི་བ་ལང་མ་ཡིན་ཞིང་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ཉིད་དང་ལྡན་ ན་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་དཀར་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དཀར་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དཀར་པོ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་དཀར་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡོན་ཏན་དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་དང་རྟ་ལ་ སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དང་གཞན་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བོའི་བློ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།

若谓：角等支分与白等德支分皆由相属故，应与彼差别牛同时显现。答：
"差别与所别，
欲说依他故，
何取为支分，
即由彼能取。"
差别与所别非实有，因彼差别亦知为所别故。如是牛角与有角牛，于某处某差别亦知为所别事。由差别所别彼等是欲说因故，若由欲说差别而取何支分性差别之实，即与彼差别俱取，非同时取一切差别，因欲说次第趣入故。复次：
"余事自无异，
故德等分别，
无取故异异，
见亦成一识。"
若不同时多取则牛实自身无异于马等余事，自非牛亦非非牛，具牛性故名牛。如是自非白亦非非白，由具白性故成白。是故德类等差别亦无同时取故，见牛马等异异事之补特伽罗识应成一相。

།གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་སོགས་ཐ་དད། །འཛིན་པས་སྣ་ཚོགས་རྟོགས་འགྱུར་ན། །བློ་སྟེ་དེ་ལྟའང་དེ་དག་གི། །འབྲེལ་བ་ཅན་ནི་འཆོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་དང་པོ་རྫས་གཅིག་གི་ རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ལ།ཕྱིས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་དང་དཀར་པོ་དང་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྫས་སྣ་ཚོགས་པར་གཏོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དག་པར་མཐོང་བ་ལས་ཕྱིས་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་ཐ་དད་པས་གཞག་པའི་སྣ་ཚོགས་པ་རྟོགས་པ་ ཡིན་ཡང་བླ་སྟེ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དང་པོ་དག་པར་སྣང་བས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྫས་མཐོང་ན་བ་ན་ཕྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རྫས་འཆོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཅིག་པར་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་ཕྱིས་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ དུ་མ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར།ཁྱད་པར་དུ་མ་ཡང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དུ་མ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དུས་ཕྱིས་གང་གི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་ཁྱད་པར་འཛིན་མི་ཤེས་ཏེ། ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་དུས་ན་རྫས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྫས་མི་འཛིན་པ་ཡང་ཅིག་ཅར་ དུ་མ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཐ་དད་པར་སྨྲ་བ་ལ། ཅིག་ཅར་དུ་མ་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་ནས་གྲངས་ཅན་གྱི་ལྷ་བ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་སོགས་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །ཅིག་ཅར་དུ་མ་འཛིན་པར་གྲུབ། །བཀོད་པ་འཛིན་པ་མི་རུང་བས། ། བཀོད་པ་ཅན་འཛིན་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་དང་། རོ་དང་། དྲི་དང་། རེག་བྱ་དང་། སྒྲ་ལྔ་རྣམས་དང་། དེ་ཙམ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དམ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། རྨོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའམ། དེ་ཙམ་ལྔ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་བདེ་བ་ལ སོགས་པ་མི་འཛིན་ཏེ།དེའི་བཀོད་པ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཀོད་པ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཀོད་པ་རྣམས་མི་འཛིན་ན་དེ་མི་སྲིད་དེ། སོར་མོ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ན་ཁུ་ཚུར་མཐོང་བ་ འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འཛིན་ན་གྲངས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་འཛིན་པ་ནི་རྒྱུ་འཛིན་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

"若由取德等异，
了知种种应成，
虽尔识彼等，
相属成杂乱。"
若谓：初具一实相，后由取德类等差别故，成牛白行等种种实类。答：虽由净见后由类德业差别安立种种了知亦可，然尔初由净显见一实时，后由取色等故，色等彼等相属实成杂乱，如是先取为一事后配多德等故，多差别亦成一，是故多见为一性。复次后时不知何差别者之差别，因取差别时不取实故，不取实亦非同时多取故。
如是说德与德异者，成同时多取已，为说数论天，故说：
"声等是多故，
同时多取成，
不应取布设，
不成取具设。"
色声香味触五及五唯量之布设差别，即一切瓶等事或乐苦痴自性差别。是故声等以乐等体性是多故，取声等时成立同时取乐等多，或五唯量于瓶等显现亦成。若尔，不取乐等，因取彼布设声等故。答：非尔，因不具取乐等布设声等故，若不取乐等布设则彼不成，因不见指则不生见拳故。无乐等因取声等果，于数论不有，因无因取则不生果取故。

།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ དང་རྨོངས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཅིག་ཅར་དུ་མ་མཐོང་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི། ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་ པ་ཡིན་ན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པར་འགྱུར།མངོན་སུམ་གྱིས་ཆོས་ལ་སོགས་པ་མ་བཟུང་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཆོས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལ་ཡང་ཆོས་ཅན་གཞན་ཞིག་ དགོས་པས།ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་མཐས་གཏུགས་པ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཅན་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་དུ་མའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པར་འཛིན་ན། ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་མདོ་མཛད་པས་ལན་གསུངས་པ། ཆོས་ཅན་དུ་མའི་ ཚུལ་ཅན་དེ།།རྣམ་པ་ཀུན་དུ་དབང་པོས་མིན། །རང་རིག་བསྟན་དུ་མེད་པའི་དངོས། །དངོས་པོའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཅན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་དུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ནི་དབང་པོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་ བོ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོ་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཚུལ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་འདུས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པའི་དོན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་ཁོ་བོས་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ་སྙམ་ངོ་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཞི་གཅིག་པ་ཉིད་ཅན་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་རང་རིག་པ་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ན་ནི། ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཀུན་ལས་ལོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི། །གང་དང་གང་ལས་ལྡོག་དེ་ལས། །ཐ་དད་རྟོགས་ པའི་ཐ་དད་ཅན།།དེ་ནི་དུ་མའི་ཚུལ་ཅན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པའི་བ་ལང་གི་གོང་བུ་མཐོང་ན་ནི། བ་ལང་གི་རྫས་མ་ཡིན་པ་དག་དང་དཀར་པོ་མ་ཡིན་པ་གང་ལས་ལྡོག་པའི་ལོག་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ཡིས་ གཞག་པའི་རྟོག་པ་གང་ལས་ཡོད་པ་དུ་མའི་ཚུལ་ཅན་དེ་ཡིན་ནོ།

是故决定声等时必显乐苦痴。因此成立同时见多。于彼亦显互异极微，非配差别差别事故，成立现量无分别。若谓：若现量无分别，则云何以现量取法与有法之相属？现量不取法等则无比量。若谓：以比量取法等。答：彼比量亦须余有法，则法与有法成无穷。是故有法应以现量知，彼亦取为多法所依，云何现量是无分别？
此中经主答：
"多法性有法，
一切非根取，
自证不可示，
事识之境界。"
有法瓶等具多法性者，根非一切了知，然自性作者是正理，彼性是现量境界。色香等有法不显于根识，因色等显为互异故。和合差别亦非有，因彼所住义色等是现量境故。若谓：由生"我见彼瓶即触彼"之识故，成立色等具一所依。答：非尔，已说因识非现量故。
若谓：若自证不可示性是根识境，云何法与有法成异？答：
"遮一切有法，
由遮彼彼故，
异解具异性，
彼具多法性。"
见遮同类异类一切之牛聚，由遮非牛实与非白所遮故，由彼异性安立分别，由此具多法性。

།དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཅན་གྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱིས་དུ་མའི་ཚུལ་ཅན་དུ་ལྡོག་པའི་བྱས་པའི་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་གསེར་གྱི་གདུ་བུ་མཐོང་བའི་ཚེ་ན་རིགས་དང་། དབྱིབས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་གསེར་དུ་སྣང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་ནི་རྟོགས་པས་གཞག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པས་གཞག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ཡིན པའི་ཕྱིར།མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ནི་ངོ་བོ་ཐ་དད་བརྟགས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས། །སྣ་ཚོགས་མིན་པའི་རེས་འགའ་བ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པས་ གཞག་པ་ཡིན་ཏེ།རྟོག་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་སེམས་རེས་འགའ་བ་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་ནི་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་གྱི། དེ་རྟོག་པས་བཞག་པ་རྣམས་འཛིན་པ་ཅན་དུ་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དང་འབྲེལ་ པས་ཀྱང་མངོན་སུམ་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་རེས་འགའ་བ་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་ནི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དུ་མའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་མཐོང་བ་དག་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ ཐ་དད་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐ་དད་པ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེའང་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས། །ཇི་ལྟར་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡིན་པས། །ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཕྱིར། །དེ་ནི་སྒྲ་ཡི་བརྗོད་བྱ་ མིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཇི་ལྟ་བུའི་དཀར་པོ་གསལ་བ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་སྒྲ་ཡི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དབང་པོས་དཀར་པོ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚུལ་ནས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ ཞིང་།དབྱིབས་ལས་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ཡིས་ནི་དབྱིབས་ལས་ཐ་དད་པ་དང་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་དང་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ། སྒྲ་ ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

此说明：有法以所作性等体性具多法性，遮遣所作差别分别，如见金镯时，类与形相不显为异，然由形色自性显为金之境故，有法差异唯由分别安立。若谓：法与有法差异由分别安立为现量所取故，现量非无分别。此中答：
"彼异性分别，
无分别之心，
非种种暂时，
种种显境者。"
法与有法差别，由分别异性安立，无分别现量心暂时非种种显现，非见分别智种种显现境，因现量具现前相，非了知彼分别安立。由义相属亦非见现量暂时性分别自性差异暂时。现量具事相，因多相法差异故。是故分别与见由因异、相异故，差异是胜义。
若谓：白等法差异离分别亦有，是现量境。答：
"虽白性等如，
由根境性故，
知体有异故，
彼非声所诠。"
虽白性等是根境，然如何明白为根境之白性等非声所诠，如是根不知白为有法性，亦不知异于形相。声取见异于形相及不明显显现法性。此说：现量与声生知二者体性明显不明显差异有异故，声生觉不趣入根境。

།གལ་ཏེ་དོན་གཅིག་ཅན་ཡིན་ཡང་། །བློ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་རྟེན་ཅན་ཉིད། །ད་ནི་རྣ་བ་ལ་སོགས་སེམས། །ཐ་དད་དོན་ཅན་དེ་དག་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་སུམ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ནའང་། སྒྲས་བསྐྱེད་པའི་བློ་རྣམས་ རྒྱུ་དུ་མ་ཅན་ཉིད་དེ་དེ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་མིག་སེར་གྱིས་ཁེབས་པའི་ཤེས་པས་དཀར་པོ་ཡང་སེར་པོར་རྟེན་ཐ་དད་པས་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། རབ་རིབ་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་མིག་གིས་ཀྱང་མི་གསལ་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་མིག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་ པས་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་ལ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་ནི་མི་གསལ་བར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ད་ནི་རྟེན་ཐ་དད་པས་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ན། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཤེས། དེ་བས་ན་ཐ་ དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྟེན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་ནུས་ལ། དུང་ལ་སེར་པོར་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་འཁྲུལ་པར་ འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་། སེམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་གཞན་དང་གཞན། །སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་དངོས་གཅིག་པོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་ཐ་དད། །རྣམ་པ་སྣང་བ་ཅན་གང་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་སེམས་དང་སྒྲའི་སེམས་ཀྱི་རྟེན་དེ་རྒྱུ་གཞན་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། མིག་ལ་སོགས་ པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡིན་ལ།གཞན་དུ་སྒྲ་དང་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་སོ་སོར་ངེས་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་རྣམ་པ་དུ་མ་རུ་སྣང་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དེ་གང་ལས་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་གྱི། དོན་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ དོན་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།དེ་ནི་སྒྲ་ཤེས་པས་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། རྟོག་པ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

"虽是一义者，
诸觉依种种，
今耳等诸识，
从彼异境者。"
虽与现量俱有，声生诸觉具多因性，彼显异。如眼为黄覆之知见白为黄，依异故；眼为翳障亦见不明。如是此中亦由眼所取生知决定明性，随声生知则取不明。若尔，今若许依异故显异，云何知耳识等为异境者？是故坏异安立。如是于声等亦能说由依异性显异，见贝为黄非真实，如是声生知亦具他相故成错乱。
"心依异与异，
若生一事体，
彼之色彼异，
由何现诸相？"
虽现量心与声心之依从异异因生，然于眼等某处，他处声及勤等，彼各别决定一事现多相，有何自性？由因异故知异，非义异。青等义唯一，彼为声知以一相取，因义无不明相故应显现。是故根识境自相不可示故，现量无分别。由无分别现量，世俗取法有法相属故，比量得转，如前已说。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་དབང་པོའི་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། སྒྲའི་ཡུལ་ནི་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་མཐོང་བའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་དེ ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པས་གཅིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། མཐོང་བ་རྟོགས་པ་མེད་པར་ནི། །བརྗོད་པ་རྣམ་རྟོག་དག་འཇུག་ཕྱིར། །བ་ལང་ལ་སོགས་ངོ་ཤེས་པ། །མཐོང་བ་ལས་ནི་བཟློག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བ་ལང་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་རྗེས་ལ་ངོ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ཡང་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་དང་རྟོག་པ་དག་མཐོང་བའི་དོན་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། འཛིན་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་དེ་དག་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ངོ་ཤེས་པ་དངོས་པོ་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བས་རིགས་རྗེས་སུ་ དཔག་པར་བྱའོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། བ་ལང་ལ་སོགས་མཐོང་ལ་རིགས། །བརྗོད་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་།རྗེས་སུ་འགྲོ་ལས་རྗེས་དཔོག་གང་། །དེ་ཡང་དེས་ནི་སུན་འབྱིན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྗོད་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་མཐོང་བའི་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་གོང་ བུ་ལ་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཡང་།དེས་ནི་སྟེ་བརྗོད་པ་དང་རྟོག་པ་དག་མཐོང་བ་འཛིན་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སུན་ཕྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པ་དང་རྟོག་པ་དག་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བརྗོད་ པ་ཙམ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་དེས་དོན་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་རིགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་བ་ལང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། མཐོང་བ་ཉིད་ནི་ཐ་དད་ཀྱང་། །ངོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། །རྟོག་པ་གཅིག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ ཟིན་ཏོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོག་པ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་རིགས་དང་ལྡན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྔར། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་། །ཐ་དད་མེད་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་གྱི་རིགས་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །ཡིད་ཀྱང་དོན་དང་འདོད་ཆགས་སོགས། །རིག་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་དེའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི། ། ཡིད་ཀྱང་དོན་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རིག་པ་སྟེ་རྟོག་པ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

若谓：若根境明显显现，声境不明显显现，然见后"此即是彼"由识知故成一。此中答：
"见无分别故，
说分别转故，
牛等之识知，
即是异于见。"
见牛等后生识知者亦相违。云何？说与分别于见义无分别，即无执取而转，今即说彼等。是故识知云何成执事？若谓：由见声与知随行故应比类。故说：
"见牛等于类，
说及诸分别，
从随行比度，
彼亦为此破。"
由说与分别彼等随行，于见牛等聚比度类及德等，彼亦为"说与分别于见无执取而转"所破。说与分别非执事，因显异故。是故唯说随行亦不成义。
若谓：若无类，云何有"此牛即是彼"？此中答：
"虽见即差异，
名为识知之，
分别一由性，
作者已说讫。"
虽互异执知差异，然识知之分别作一，由自性，非由具类。此如前说："如是虽知异，生无异分别。"是故由分别习气所生显类等，现量具不可说境而住。"意亦知义贪等，无分别性"此经之解释为：意亦了知义及贪等体性，是无分别现量，因经验相转故。

།དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དོན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་པ་ནི་ཡིད་ཡིན་ཏེ།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །གསུང་རབ་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ན་གཉིས་ཀྱིས་ ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དེས་དྲངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འདིར་རྩོད་པར་བྱེད་དེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་འཇུག་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། གང་མིག་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ ཅད་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་ཡིད་སྐྱེས་ན་ནི། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱིས་སྔར་མཐོང་བའི་དོན་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། སྔར་མྱོང་བ་ནི་འཛིན་པ་ན། །ཡིད་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་དབང་པོའི་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་འཛིན་པའི་ ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ།གཟུང་བ་འཛིན་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་དང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བའི་ཤེས་པས་མ་མཐོང་བའི་དོན་ཡིད་ཀྱིས་འཛིན་ན་ནི། དེ་ལ་ཡང་། མ་མཐོང་འཛིན་ནའང་ལོང་བ་ལས། །སོགས་ པས་ཀྱང་དོན་མཐོང་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེས་མ་མཐོང་བའི་དོན་ཡིད་ཀྱིས་འཛིན་ན། འོན་པ་དང་ལོང་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་གྲངས་བཞིན་དུ་སྒྲ་དང་གཟུགས་ཀྱི་དོན་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འོན་པ་དང་ལོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུང་བ་འཛིན་པར་ཁས་ བླངས་ན་ནི་ཡིད་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།ད་ནི་གཟུང་བ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་ཉིད་ཕྱིར་འདས་པ་ཡིན། །མཐོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། །སྐད་ཅིག་མིན་ན་མཚན་ཉིད་ནི། །ཁྱད་པར་དང་བཅས་བརྗོད་བྱར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོའི་ཤེས་པས་མཐོང་ བའི་དོན་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འདས་པ་ཡིན་པས་ཡིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་དུས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་གཟུང་ཟིན་པ་ཉིད་མཐོང་བར་བྱེད་པས་དེ་ཇི་ལྟར་འཛིན་པ་ཡིན། །འོན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་འདོད་ན། འོ་ན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་མཐོང་བས་ཡོངས་སུ་བཅད་ པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་ནོ།

其义如是：意现量非唯根识，了知青等义及贪等自性是意，由经验相转故无分别。由无分别故是现量。经中说意现量，如是："知色由二知，谓眼识及彼所引意识。"
此中有诤：眼等识即由经验相转所知者，凡眼等所作一切唯根识。若从根识生意，则意取先见义。故说：
"取先所经验，
意非是量性。"
先为根识所经验义，取彼之意现量非量性，因取所取非量故，如念欲等。若意取见识未见义，于彼亦：
"若取未见者，
盲等亦见义。"
若意取根识未见义，则聋盲等亦应如次见声色义，是故应无聋盲。若许取所取，则意非量性。今为显非取所取故：
"由刹那性故，
已过无所见，
若非刹那者，
说相具差别。"
根识所见义由刹那性故已过，意见时无有。已取者见之，云何是能取？若许非刹那，则非刹那亦取见所决定故非量，思具差别转相应说，因取具差别事故，意是量，如比量。

།གཞན་ཡང་། བྱ་བ་གྲུབ་ཅན་ལས་ལ་ནི། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མི་བྱེད་ པའི།།དབང་པོ་ཅན་ནམ་གཞན་དག་གི། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ཅི་ཕྱིར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ལས་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་སྔ་ན་མེད་པ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དབང་པོ་ཅན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ། གཞན་ཞིག་འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་ སྔར་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཕྱི་མས་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དངོས་པོ་ཞུམ་ཡིན་ནམ། ཡང་གཅོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན། འོ་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ཡང་མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གཅིག་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བས་མཐོང་བ་ ཡིན་ནོ།།འོ་ན་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ཡང་སླར་སྣང་བ་ན་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་དེ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ། ད་ནི་གཞན་འཛིན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །འོན་ཏེ་སྔར་མཐོང་བ་འདས་པའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྔར་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་པར་དེས་བཟུང་ བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གིས་ན་གཟུང་ཁྱབ་འཛིན་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན། འོན་ཏེ་སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་དུས་གཞན་དུ་ཡོད་པར་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་དུས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གང་གི་དུས་ཇི་སྲིད་པ་ཅན་གྱིས་དོན་དེ་ཙམ་ཉམས་ སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ།མཐོང་བ་འགགས་ན་ནི་དོན་ཡོད་ཅེས་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་མེད་དོ། །དངོས་དེ་ལས་སྐྱེས་ཅན་བློ་ནི། །ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གཞན་གྱི་འབྲས་མིན་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་འགལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྟག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། དོན་དེ་ ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་དུས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྟག་པ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱིས་འཛིན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོའི་དུས་ན་བློ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གྲོགས་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ་གང་ལ་ཕུལ་དུ་མ་བྱུང་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི། དེ་ལ་ལྟོས་པར་འགལ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཕན འདོགས་པ་གཞན་གྱིས་རྟག་པའི་དོན་ལས་རིམ་གྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

"于已成办业，
不作少差别，
具根或余者，
何故许能立？"
于具了知相之业已成办者，于彼取少许先前无者之自性，为许具根能立，或许余者能取？若谓：唯先所决定自性为后量所决定。则所决定事是否衰退？又决定义为何？若谓：汝等于未见事说见义亦一。由自性显现故是见。若谓：见事复现时亦成见。如彼事成见，彼见亦非耶？今取余者复何为？若谓：先见已过。则如何离先见有彼所取事，由何知余识能取所取遍？若谓：知先见性于余时有。非也，因取见时所决定义故。知于几时义仅尔许经验，见灭则无成立义有之量。
"从彼事生觉，
一切当顿起，
非他果差别，
因违待彼故。"
若事常住时，从彼义所生诸觉皆当顿起生。是故于常转识事同时异时，常不成取，故乃至事有，即彼见转故，取余无义。若谓：事时不生觉，因从余因生。彼不应理，助缘余非果之差别，即无殊胜者，违待彼故，是故由余助益从常义不次第生知。

།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་མཐོང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡིད་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་མི་དམིགས་པས་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། ཡིད་ནི་མངོན་སུམ་ལས་ཐ་དད་པར་གསུང་ རབ་ལས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།།ཐ་མི་དད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་ཤེས་པ་གཉིས་པོ་དག་གིས་ཤེས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཡིད་ལོག་པར་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མཐོང་བ་དང་དྲན་པ་དག་ཏུ་ དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རེས་འགའ་དབང་པོའི་ཤེས་པས་གཟུགས་ཤེས་ལ་རེས་འགའ་མྱོང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲན་པས་གཟུགས་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པའི་རིག་པའི་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་བས་ན་ཡིད་ནི་མངོན་སུམ་ལས་ལོག་པར་མདོ་ལས་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་མོད། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱིས་བརྩད་པའི་སྐབས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས། །དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཅན། །ཡིད་ནི་ཡུལ་གཞན་ཉིད་འཛིན་བྱེད། ། དེ་ཕྱིར་ལོང་བས་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ཡིད་དེ་ནི་གཞན་ཉིད་དེ་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དེ། རང་གི་ཡུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །གང གི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལོང་བ་ལ་སོགས་པས་མཐོང་བས་ཏེ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཡིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། གཟུགས་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེ་ན།སྨྲས་པ། རང་དོན་རྗེས་འགྲོ་དོན་ལྟོས་ཅན། །དབང་སྐྱེས་བློ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་གཞན་འཛིན་ཡིན་ཡང་དེ། །ངེས་པར་འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་དོན་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེའི་དོན་དེ་ལ་ ལྟོས་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡིད་དེ་དབང་པོའི་གཟུང་བ་ལས་གཞན་པའི་དོན་འཛིན་ཡང་ངེས་པར་འཛིན་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེའི་དངོས་པོར་དེ་འདོད་པ་ཉིད་དོ། ། སྐད་ཅིག་སྔ་མའི་རྗེས་ཐོགས་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་འཛིན་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་གཞན་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若谓：不显现异于具经验相之见的意，故由不可得，岂非无意现量？对此答：意非经说异于现量，亦非不异，如说："色由二识所知"故。彼中非显意相违，因说为现量与比量故。或因说为见与念故。有时由根识知色，有时由经验所生念知色，除现前与非现前了知外，了色无差别故。是故经中不许意异于现量。
虽是意现量，然有余诤难处。答：
"从根识无间，
缘生意能取，
唯异境自性，
故盲者不见。"
根识即无间缘，即近取因，从彼所生之意，取异即异于根识境自性，取自境第二刹那。由是从根识所生意故，盲等不能见即不能了知。若谓：若意取异于根识之境，则见色无间意应决定声等。答：
"随自义所依，
根生觉是因，
故虽取异境，
许为定能取。"
自义即根识所取第一刹那，随彼之因所依彼义之根所生觉是意之因。故由随自义所依义之根识所生故，虽意取异于根所取义，许为定能取性。义谓：意识取前刹那后之第二刹那，非取异境。

།འདི་ལ་རྩོད་པར་བྱེད་དེ། །གལ་ཏེ་དབང་པོའི་སེམས་ཉིད་ནི། །དེ་དང་དུས་མཚུངས་བྱེད་མེད་ཅན། །རང་ཤེས་དུས་ཅན་དོན་དག་ན། ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་ཡིད་གང་གི་ཡུལ་དང་དུས་མི་མཚུངས་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཟུང་བའི་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་དབང་པོའི་སེམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་སྐྱེད་པ་ལ་དོན་གཅིག་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། དབང པོའི་སེམས་དང་དུས་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་དོན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་དུས་མཚུངས་པ་མེད་པར་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་དོན་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དུས་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་རང་གི་ཤེས་པ་དང་ དུས་མཚུངས་པ་ཅན།སྔར་མཐོང་བའི་ཚེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་འདེབས་པས། སྔར་མེད་ནུས་པ་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཕྱིས་ནི་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་རྒྱུ་ཀུན་སྔར་ཡོད་པས། །དོན་དང་རང་བློ་ལྷན་ཅིག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་དུས་སྔ་མ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡུལ་ཡིན་ལ། རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཤེས་པ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་མཚུངས་ན་ནི་སྔར་ མེད་པར་འགྱུར་ལ།།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྔར་མེད་པའི་དོན་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིས་ཡིད་སྐྱེས་པའི་དུས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་ལ་ནི་དགོས་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཏེ་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་བར་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་དོན་ཏེ།ཡུལ་རང་གི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་དུས་ཅན་ཇི་ལྟར་ན། །གཟུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་རྒྱུ་ཉིད། །ཤེས་ལ་རྣམ་པར་གཏོང་ནུས་པ། །རིག་པ་ཤེས་པས་གཟུང་བར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དུས་ཅན་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། རིགས་པ་ཤེས་པ་སྟེ་མཁས་པས་བཟུང་བ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་རང་གི་རྣམ་པར་གཏོད་པར་ནུས་པ་དེ་ལ་འདོད་ཀྱི། སྐམ་ པས་ལྕགས་གོང་བཟུང་བ་བཞིན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

此中有诤：
"若根心自体，
与彼不同时，
自知时有境，
云何成俱作？"
若根识与意所缘境不同时，彼意识所取义云何成为根心之俱作？意生时成一义，非与根心不同时之义成俱作。云何不同时作用时有义？因是自知，即识时彼有，意识境义与自知同时，先见时无，云何是识之俱作缘？对此答：
"先无无能故，
后亦无用故，
是故因皆先，
境与自觉非俱。"
意识无同时境，因义先于意识故。意识之因是境，因之境非与识同时，若同时则先无，意识非从先无义生，因无能故。后意生时有义无用，因果已成故。一切因皆先于果有，故意识之义即境与自能取觉非同时。
若问：
"异时云何成，
所取？答：因性，
能与识行相，
智者许为取。"
若问：异于意识时之根识俱作事，意云何能取？对此答：智者即贤者许取为因性，能与自识行相者是所许，非如钳取铁团之所取能取事。

།འོ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་གཟུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། རང་གི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ནི་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་ ཉིད་གཟུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།འོན་ཏེ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཏེ། ཅི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་གྲང་ན། གལ་ཏེ་སྣང་བ་དངོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཞིན་ནམ། ཡང་སྣང་བ་ཡང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་རྒྱུན་འཇིག་པས་སྣང་བ་འགག་གོ་ཞེ་ན། ཤེས་པས་སྣང་བ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་སྔ་ནས་ཡོད་པ་སྟེ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཤེས་པ་ཅི་ཞིག་བྱ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་ན་མཐོང་གི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་སྣང་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྣང་བ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། ། འོན་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུའི་ཐུན་མོང་ཅན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ཅན་དུ་དོན་ཁོ་ན་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་ནི་དུ་མ་ཡོད་ཉིད་ནའང་། །འབྲས་བུ་རྗེས་མཐུན་སྐྱེད་པ་གང་། །དེ་ནི་དེས་གཞན་ངོ་བོ་ཅན། །དེ་གཟུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས བྱ་བ་ལ།གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མིག་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཡིན་ཡང་། རྒྱུ་གང་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་དེ་ནི་རྒྱུ་དེས་བཞག་པ་སྟེ། རྒྱུ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་འབྲས་བུ་གང་ལ་གཏོད་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་དེས་ཀྱང་རྒྱུ་རྣམ་པ་འཇུག་ནུས་པ་དེ་འཛིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །དཔེར་ན་བུ་ནི་ ཕའི་གཟུགས་འཛིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལས་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་གཞན་གྱི་སྐྱོན་གྱི་སྐབས་མེད་དེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་བཞིན་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་དོན་དུའོ།

若问：岂非自体之识中显现即是所取？若非生起彼相，则自识中显现是同时，故云何成因性所取？若问：此所谓显现是何？是义之自性耶？抑是识之自性耶？若显现是事之自性，则如青等自性，显现亦不应离，因是事之自性故，应成恒时显现。若谓：由识相续灭故显现灭。则识岂非不作显现？彼先有故，因是事之自性故。于彼识何所作？若谓：有识则见，余则不然。则显现之作者是识耶？若谓然。不应理，因显现即与识同时故。若谓显现是识，则义之自性非显现，然识自身显现为境相。
若问：眼识若是眼等种种因之共同，云何定取唯义？答：
"虽有多种因，
生随顺果者，
彼为彼他性，
说彼为所取。"
虽果之因眼等众多，然随顺何因而生之果，即由彼因所立，因将彼因之自性置于果故，彼果亦取彼因相能转，如言子取父相。如是若许意现量异于根识，则无余过，乐等自证亦如意现量是现量。若问：分别性岂非非现量？答：不然，因一切心心所皆是自证现量故。为取乐等故。

།འདི་ལ་རྩོད་པར་བྱེད་དེ། རྟོག་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཉིད་ དུ་རུང་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་དོན་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མ་ཡིན་ན་ནི། གལ་ཏེ་དོན་ལ་རྟོག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་བཏབ་པ། བདེ་སོགས་བདག་ཉིད་གཞན་མི་བརྟན། །བརྡ་བྱེད་པར་ནི་ནུས་མེད་ཅན། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་རང་རིག་སྟེ། །བརྗོད་དང་རྗེས་འབྲེལ་ཅན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་གང་ཞིག་ལ་བརྡ་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ ན།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པ་སྟེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རང་རིག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཏེ། བདེ་བའི་ངོ་བོ་བོར་ན་བདེ་བ་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་དེ་ལ་བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ་པར་འཇུག་པ་ག་ལ་ཡོད། འོན་ཏེ་སྔར་བདེ་བ་རིག་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་བརྗོད་པ་དང་ སྦྱོར་བར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེས་པའི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔོན་གྱི་དུས་ཅན་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་བདེ་བ་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་བདེ་བ་རིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་གྱི་ངོ་བོའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་རིག་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།གཞན་གྱི་བདེ་བ་རིག་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདེ་བ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་རང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡིན། འོན་ཏེ་བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ བདེ་བ་རིག་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེ་ན།བདེ་བ་བརྗོད་པས་དབེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། །ཇི་ལྟར་འདྲེར་རུང་བར་ཤེས་པ་ཡིན་པ་བདེ་བ་དང་སྒྲའི་རྣམ་པ་དག་ནི་དུས་མཚུངས་པར་སྣང་བས་འདྲེར་རུང་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ན། དེས་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཉིད་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རང་རིག་པ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རིག་པའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་རང་རིག་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

此中有诤：分别中无离分别性，云何成现量？因分别自性非无分别故。若谓：识于义是分别，于自性则非。则于义分别岂不亦成于自性分别？因离于义自性之分别无分别自性故。对此答：
"乐等自性他不依，
无能作为言说因，
故彼等是自证知，
非与言说相系属。"
乐等自性中有不能作言说者，即是彼自性。何以故？因不依他即不共，是自证境故，离乐自性则无乐知故。如是乐自性云何有与言说相系属？若谓：先是乐知，后由余识作与言说结合。不然，余识生时乐等已无故，由余识知乐为先时故。尔时不成乐知，因应知乐等为先时相故，如知他乐。若谓：由与乐同时之余识作言说结合。则尔时生乐岂非自现量？何须加言？若谓：由取可与言说相合故，乐知有分别。则乐岂非离言说？云何知可相合？乐与声相非同时显现，故不显现可相合。是故于现在时取乐等，由明了性即是无分别之经验。
若谓：应知意识有分别。不然，意识自性于自证亦无分别，非外相故。是故由生于了知时，云何成分别境？故一切心心所之自证皆无分别。

།འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་དོན་ལ་ཡང་ཤེས་པ་རྟོག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པས་དོན་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རྟོག་པ་དོན་འཛིན་པ་ཅན་ཡིན་པ་ད་ལྟ་ན་ཡང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མྱོང བའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་རྟོག་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ན་ནི། འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པ་བོར་ན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒྲའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ སྨྲས་པ།མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྟོག་པའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པ་འདོད་ལ། མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཤེས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་དོ། །དོན་དམ་པར་ནི་རིག་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། རང་རིག་པ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གཞན་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་དོན་ལ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། མཐོང་བ་ནི་དོན་དང་འབྲེལ་ནས་སྐྱེ་བ་ཅན་དུ་འཇུག་ཅིང་ཉེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཡང་རང་རིག་པ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་བརྡ་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རང་རིག་པ་སྟེ། མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པར་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་དག་གཞན་རིག བྱེད་མིན་ན།།རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་རིག་།དོན་གཅིག་རྟེན་ཅན་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས། །རིག་པ་ཡིན་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རེ་ཞིག་ཤེས་པ་གང་ཞིག་གཞན་གྱི་རིག་པར་བྱེད་པ་དེས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་གཞན་གྱི་རིག་པར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ པས་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་རིག་པར་འགྱུར།འོན་ཏེ་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་རང་རིག་པའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདི་ལྟར་དེ་དག་རིག་པ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་བཞིན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དོན་གཅིག་ལ་བདག་ལ་བརྟེན་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་དེས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། བུམ་ པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若尔，于义识如何成分别？因分别不见义故。若分别有取义，今亦因经验义自性故，云何成分别？若谓：于识相增益为义相故说有分别，则离取与不取外，增益之义不存在，因取与不取二边说为无分别故。对此答：世人许，于非现前相执著之识是分别，于现前有现前慢之识是现量。胜义中一切了知皆无分别，因于自证性无分别故。
复次，由习气力随先所见而生于义之某识是有分别，见则缘义而生，随近自性转故无分别。乐相亦是自证，离分别故无分别。因乐等自性不能作言说故，乐等彼等是自证，非与言说相系属，即非与能诠声相系属。
他说：
"彼等非他知，
云何知自性？
有谓依一义，
识即是能知。"
且若识为他之能知，乃至不知自性时，乐等彼非他之能知者，云何能知自性即自体自性？若谓：由是所知故乐等自证。不然，因自证未成故。若谓：如是由彼等是所知故，余识知乐等，如瓶等。则如是则如瓶等，乐等应显现为外相。依一义有依自者，由彼识知乐等故，彼等非显现为外，瓶等非一义和合识之所知。

།དེ་བས་ན་དེ་དག་ཆོད་པར་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་པ་ཁ་ཅིག་ཟེར་བ་འདི་ལ་ལན་བཏབ་པ། དེ་དང་དེ་མིན་དངོས་ཚུལ་ཅན། །དེ་དང་དེ་མིན་དངོས་རྒྱུས་བསྐྱེད། །ཤེས་ལས་ཐ་དད་མིན་སྐྱེས་རྒྱུ། །བདེ་སོགས་ཅི་སྟེ་མི་ ཤེས་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་དངོས་པོའི་ཚུལ་ཅན་ནི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུའོ། །དེ་རྣམས་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། སཱ་ལུའི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ཡིན་ལ། ནས་ཀྱི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རྒྱུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ་ཡིན། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་ནི་ཐ་དད་པར་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་རྟགས་བསྟན་པར་ནུས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནུས་ཏེ། ངེས་པར་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ནི་ རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ཙམ་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གཅིག་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐལ་བ་དང་དུ་བ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བ་དང་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པའི་ འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ལ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་མེད་པ་དེ་བས་ན་རྒྱུ་ཐ་མི་དད་པ་ཅན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་མི་དད་པ་ཅན་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། །།ཚད་མ་རྣམ འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ།བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ། རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་དོན་དང་དབང་པོ་དང་། །སེམས་པ་ཇི་ལྟར་རང་ནུས་པས། །བདེ་བ་ལ་སོགས་སྐྱེ་བར་སྣང་། །ཡིད་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་དོན་ནི་རང་གི་ཡུལ་ཡིད་འཕྲོག་པ་ཡོད་ཅིང་། མིག་ ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མཉམས་པ་དང་།ཇི་ལྟར་རང་རང་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པས་སྐྱེད་པའི་ཡིད་དེ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

对于某些胜论派所说"彼等显现为截断"，答：
"彼此事物性相者，
彼此事物因所生，
不异识生之因者，
乐等何故非是识？"
彼事物性相者，即稻芽。彼等由彼此事物自性所生，即从稻芽因种子等生者是稻芽，从麦芽因种子等生者是麦芽。因一切处果之差别由因差别所作，故乐等若从与识不异因眼等生，何故非是识？此中意趣为：不异于识而取乐等，故现量非成立差别。
若谓：由比量了知乐等异于识。若此能示乐等因差别相，则能比量，因定非无差别因之果差别故。若谓：由果差别知乐等因差别。仅果差别非能成因差别，因见一因生异果故，如灰与烟。不见能成乐与识差别之果差别，故因差别即是成立乐等差别之能立，而因差别不存在，故应知乐等与识无因不异性及自性不异性。
量评释第十二品。为显示有同因性故：
"自境及根与，
思维随自能，
显现生乐等，
意亦与彼同。"
自境即自境界能夺意，眼等根损坏忧等事，及如各自生起能力之思维显现生乐等，由眼等所生意亦与彼同。故由因差别非成差别。

།འོན་ཏེ་ཆོས་དང་ཆོས་ མ་ཡིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་གི་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་མིག་ལ་སོགས་པས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་ཡོད་དང་མེད་པ་ན། །ལ་ལར་སྐྱེ་ཞིང་མི་སྐྱེ་བའི། །བདེ་སོགས་སམ་ནི་བློ་སྣང་བ། །དེས་དེ་ལས་གཞན་པ་སྐྱེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡོད་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བར་མི་སྣང་ཞིང་། མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་མི་སྣང་བ་ཡིན་ལ། མིག་གི་བློ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའམ་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དེ་ལས གཞན་པའི་རྒྱུ་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མི་འབྱུང་ངོ་།།ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལ་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་དེ། འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ལས་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཕྲེང་བ་ དང་བྱུག་པ་སྟེར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་བྱུག་པ་འབུལ་བ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་སྒྲུབ་པ་ཡོད་ན་ཡང་མྱ་ངན་གྱིས་བསླད་ན་ཡིད་བདེ་བར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། །ཕྱི་རོལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆོས་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས། ། བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་ཐ་དད་དེ། །དཔེར་ན་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །གསལ་དང་མི་གསལ་ཐེ་ཚོམ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིག་དང་གཟུགས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཉིད་ནང་གི་ཁྱད་པར་ལས་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་མཚུངས་ཀྱང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་བློ་དེ་ཉིད་གོམས པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཁྱད་པར་བཞིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བློ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བློའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་རིག་པ་ཉིད་ མ་ཡིན་ནོ།

若谓：乐等由法与非法力而生，而识由因眼等所生，云何非因差别？答：
"彼等有与无，
或生或不生，
乐等或识现，
彼不从他生。"
眼等彼等有时乐等不显生，眼等无时乐等亦不显生，眼识亦然，眼等有时乐等或识生起，此为语义。故彼等乐等不从识因之外因生。法等无生乐之能力，因从得所欲不欲成就而生法等作用故。若乐等因即是法等，则无鬘花涂香布施等亦应生乐等。
若谓：虽有涂香布施等乐之成就，然为忧所染则不生喜，故法即是乐因，非外物。则非法岂非忧等因？从彼生苦故。故无差别法等非乐等生因。
又若识如何异于法等？答：
"由彼等差别，
乐苦等差异，
如彼识本身，
明昧与疑惑。"
眼色作意彼等虽同为了知自性，由内差别生乐苦等差别，如彼识由习气差别有明昧疑惑差别。慧等法非异于识，如是乐等是识差别。若谓：乐等虽是了知自性，然非自证。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་གང་ཉེ་བས་བློ་དང་ནི། །བདེ་སོགས་དེ་དག་སྐྱེད་པ་ནི། །དེ་བོར་ནས་ནི་དེས་བདེ་སོགས། །ཇི་ ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ན་ཤེས་པ་དེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱེད་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གང་ཞིག་ ཉེ་བས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་དེ་ཡང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་དེས་དོན་དེ་བོར་ནས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མིག་གིས་བདེ་བ་མྱོང་བ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཟུགས་ལ་འཇུག་པའི་མིག་བདེ་བ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མིག་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་བདག་དང་ཡིད་འདུས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། མིག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་དང་བདེ་བ་དག་རིམ་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན། རིམ་གྱིས་འཛིན་ན་དེ་མྱོང་བ། །བར་ཆད་མེད་པར་སྣང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མྱོང་བ་རིམ་གྱིས་འཛིན་པ་ཡིན་ན། དོན་སྣང་བ་དེ་དང ལྷན་ཅིག་བར་ཆད་མེད་པར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།གང་ཅིག་ཅར་མཐོང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་ནི་རིམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མྱུར་ཞེ་ན་དེ་མཚུངས་ཕྱིར། །ཉམས་མྱོང་མིན་པ་ཅི་སྟེ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་མཐོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་བདེ་བ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། བར་མེད་པར་སྣང་བ་དེ་རིག་པ་མྱུར་བ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མྱུར་བ་ དེ་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར།བདེ་བ་དང་གཟུགས་དག་མྱོང་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཚེ་ནང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་བདེ་བ་རང་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

若尔，云何成随取与损害？若谓：依一义和合识能知乐等为随取。答：
"由何境近生，
识与彼乐等，
离彼境时识，
云何能知彼？"
余识知乐等时，彼识是从根生，抑或是余识？若知乐等者即是从根生，则由外境近而显现乐等亦从根生，现色等之识舍彼境时，云何能知乐等？眼不生乐受，因定见色故。趣入色之眼不生知乐识，示因比量亦应从眼生故。
若谓：由我与意和合所生识是乐等能知，非从眼生。则应次第见外境与乐，因识不顿生故。故：
"若次第取时，
经验不显现，
无间隔而生。"
若次第取彼等乐等经验，则不应与境显现无间隔显现，因无顿生见故，此即是次第。若谓速疾，则：
"由彼相等故，
何非无经验？"
由与见境俱时经验乐故，无间隔显现是由速疾。速疾同样不取乐等故，乐与色应成无经验，故见色时内所经验之乐唯是自证。

།འོན་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་འཛིན་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དབང་པོའི་སེམས་ནི་ཡུལ་ངེས་ཕྱིར། །གཅིག་གིས་གཉིས་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། །བདེ་སོགས་མེད་ནའང་དོན་དག་ལས། །སྐྱེ་བས་དེའི་ནུས་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱིས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁ་ཅིག་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལ་ཡང་སྨྲས་པ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་གཟུགས་དང་བདེ་བ་གཉིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་སེམས་ནི་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བདེ་བ་ལ་མིག་འཇུག་པར་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལས་དབང་པོའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ནུས་པ་དབང་པོའི་བློ་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ གང་ཞིག་མེད་པར་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་པོའི་བློ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་སེར་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྔོན་པོའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་སྔོན་པོའི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་མེད་ པར་ཡང་སེར་པོ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་ལ་ཡང་ནུས་པ་མེད་དེ། སེར་པོ་མེད་པ་ཡང་སྔོན་པོ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་གཉིས་ཀྱིས་རང་རང་དུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ན། འོ་ན་བདེ་བ་དང་གཟུགས་ཀྱང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྔོ་སོགས་བཞིན་དུ་གཉི་ག་ཡིས། །སོ་སོ་སོ་སོར་ནུས་ན་ནི། །བདེ་བ་འབའ་ཞིག་འཛིན་པར་འགྱུར། །དེ་རྒྱུ་དོན་ནི་མི་འཛིན་པ། །དེ་ཡི་མྱོང་བ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་དང་གཟུགས་དག་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནུས་པ་སོ་སོ་སོ་སོར་ཡོད་ན་ནི། ཡུལ་དང་བྲལ་བར་བདེ་བ་གཅིག པུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ།སེར་པོ་དང་བྲལ་བར་སྔོན་པོ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡན་གར་བ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་དེའི་རྒྱུ་དོན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་པར་བདེ་བ་དེ་མྱོང་བ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་བཟང་མོ་ལ་རེག་པ་དང་མཐོང་བ་མེད་པར་ འདོད་པ་པོ་ལ་དེ་ཡིས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་བ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ།

若谓：唯一根识即能趣入取乐等，故无次第取过。答：
"根心境定故，
一不知于二，
无乐亦从境，
生故力未成。"
依他宗根识非乐等能取，因许从我与意和合生识能知乐等故。若有许者，对彼亦答：一根识不能取色与乐二者，因根心定于色等境故，无人知眼趣入乐故。又无乐等时亦从外境生根识故，乐等之力于根识未成，因凡无彼而生者不应是彼因故。根识无乐等亦有故，非乐等能取。
若尔，当黄与青识俱时显现时，非青力，因无青亦从黄生故。如是黄亦无力，因无黄亦从青生故。若谓：青黄二者各生显现自相之识，则乐与色亦生根识。答：
"若如青等二，
各各有力者，
应唯能取乐，
不取彼因境，
彼经验不理。"
若乐与色于生根识各各有别力，则离境应唯取乐，如离黄知青。若谓：是单独取。此不应理，因不取乐之因境色等则不了知经验彼乐故。如无触见美女，爱者不生彼所生乐。

།འོན་ཏེ་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་དབང་པོའི་ཤེས་པས་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དོན་དང་ལྷན་ཅིག་འཛིན་ན་ནི། །བློ་དེ་ལས་སྐྱེ་མི་འདོད་ཕྱིར། །བདེ་སོགས་ནུས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་ན་ནི།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནུས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་པ་ཉིད་དེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པར་ནུས་པ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་མི་འདོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།མིག་གི་བློ་ལ་གཟུགས་ཉིད་ཕན་འདོགས་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བདེ་བ་དོན་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱང་། དོན་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བདེ་བ་རྟག་པ་དང་འབའ་ཞིག་པ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དོན་མེད་པར་ནི་བདེ་ལ་སོགས། །མིག་སོགས་རྣམས་ཀྱིས་མྱོང་ན་ནི། །གཟུགས་སོགས་བུད་མེད་སོགས་ཐ་དད། །ནམ་ཡང་མིག་གིས་འཛིན་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་དེ་ཡིས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མིག་ལ་སོགས་པས་མྱོང་ན་ ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ།བདེ་བ་ཡན་གར་དུ་འཛིན་ན་རྒྱུ་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཡོད་ན་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་རྟག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དོན་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ཉེ་བས་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་ཡང་མིག་གིས་འཛིན་པར་འདོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ནང་དོན་རྒྱུ་ནུས་ཅན་ཡོད་ན། །བློ་ནི་ཕྱི་རོལ་མཐོང་ལྡན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་གི་རྒྱུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན གྱི་དོན་ནུས་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་ན།བློ་ནི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱི་རོལ་ལ་མཐོང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་མྱོང་བར་མ་གྱུར་ན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མཐོང་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་དེ། །མི་རྟག་པ་བདེ་བ་དོན་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་འཛིན་ན་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡི། །བདེ་བ་ལ་སོགས་མྱོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་འཛིན་པའི་ཚེ་དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའམ། རྟག་པའི་བདེ་བ་རྣམས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་གིས་བདེ་བ་དང་གཟུགས་རིག་པར་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།

若谓：根识取有境之乐。此答：
"若与境俱取，
不许生彼识，
乐等有何力？"
若与色等境俱取乐等，则乐等于生眼识有何力？实无力，因无随行遮遣不成力故，因不许彼乐等生识故。因许唯色于眼识有益故。
若谓：虽许乐非从境生，然与境俱取，然乐是常而单独经验，故识非与乐相属。答：
"若无境经验，
乐等由根等，
色等女等异，
眼终不能取。"
若无外境而由根等经验彼所生乐等，则不取乐苦等因色等差别顺违女等差别，因单独取乐则任何因皆应了知且常了知，云何了知乐等因是境？
若谓：如何许眼取外境如取近乐？答：
"内境有因力，
识非见外境。"
若成立内因近乐相境有力，则识不应见异女等外境。若不经验乐，尔时应见外境。若谓：亦许取境，无常乐从境生。答：
"若取境不应，
经验彼生乐。"
取境时不能取从彼境所生或常乐，因识不顿生故。已遮一识知乐与色。

།འོན་ཏེ ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་འདི་ཡོད་དེ་བློ་དག་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ན།ཡུལ་ནི་དེ་དང་དེ་ཡོད་ཕྱིར། །དོན་ནི་ཅིག་ཅར་ཡོད་པ་ན། །བདེ་སྡུག་དག་ནི་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་དང་གཟུགས་འཛིན་པའི་བློ་དག་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་ནི། འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་དོན་ཅིག་ཅར་ཡོད་ ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དེ་དང་དེའི་ཡུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རིག་པ་ཅིག་ཅར་མྱོང་བར་འགྱུར་ན། གང་གི་ཕྱིར་ ཅིག་ཅར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།སྨྲས་པ། ནང་གི་ཉེར་ལེན་ཤེས་པ་ནི། །ཡོད་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་འབྱུང་། །ཉེར་ལེན་མིན་པའི་འགལ་བ་དེ། །གཅིག་གི་མིན་པར་འདོད་ཅེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ན། བདེ་བ་དང་སྡུག་ བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ།ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འགལ་བ་ཅིག་ཅར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་སྨྲས་པ། རྣམ་ཤེས་དེ་ནི་གང་གིས་ན། །མི་ཤེས་པ་ཡི་ཉེར་ལེན་རྒྱུ། །བདག་པོ་ཉིད་ཀྱང་བྱེད་པ་ནི། །དེ་ནི་འགལ་བ་ལ་ཡང་སྣང་། ། དཔེར་ན་སྣང་གཅིག་མཚན་རྒྱུ་དང་། །དེ་ལས་གཞན་པའི་མིག་གཉིས་ཀྱིས། །གཟུགས་མཐོང་བ་མི་མཐུན་མཐུན་དང་། །མཐུན་པ་ཅིག་ཅར་བྱེད་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བར་ལེན་པ་གཅིག་གིས་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་ཏེ། འོན་ཀྱང་མི་ཤེས་པ སྟེ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།རིགས་མཚུངས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་པོ་ཉིད་དེ་ཕན་འདོགས་པར་ནི་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། བདག་པོ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་འགལ་བ་ལ་ཡང་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྣང་བའི་སྒྲོན་མ་གཅིག་ མཚན་མོ་རྒྱུ་བའི་འུག་པས་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་།དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིན་མོ་མཐོང་བ་ཅན་གྱིས་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།

若谓：即使识顿生亦有此过，诸识顿生时：
"由有彼彼境，
诸境若顿有，
当经乐苦等。"
若有取乐与色之识顿生，则有可意不可意境顿时，应生乐苦，因有彼彼可意不可意境故。然未见乐苦顿生。若谓：若顿有乐苦时应顿时经验彼了知，何故不顿生乐苦？答：
"内近取识有，
则生苦等果，
非近取相违，
许非一所生。"
若有识内近取因，则生乐苦等，由识近取不应顿时相违乐苦等。此答：
"彼识由何成，
无知近取因，
亦作增上缘，
彼显于相违。
如一灯夜行，
及余二目见，
色见不顺顺，
与顺同时作。"
一近取不生相违果顿时，此理应尔。然无知即无觉性如何成乐等因识？因同类是近取故。增上即作利益，彼增上亦显于相违果顿时。如一灯光对夜行猫头鹰见色不顺，对余日见者见色顺，同时而作。

།དེ་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་དོན། །རང་ལ་འཕོ་བར་སྣང་ཅན་དང་། །རང་གི་བདག་ཉིད་རིག་པ་པོ། །དེ་དག་དོན་ལས་སྐྱེས་ པ་ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཟུགས་ཡོད་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ཡུལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅིག་ཅར་རིག་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་པ་ལ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ དང་སྡུག་བསྔལ་ཅིག་ཅར་མྱོང་བར་མི་འདོད་ཅེ་ན།བག་ཆགས་སད་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དོན་ཡོད་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་གཟུགས་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་རེས་འགའ་ཉིད་རྟོགས་པ་སྐྱེའི། རྟག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡང་བག་ཆགས་དང་བདེ་ བ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།ཅིག་ཅར་དོན་ཉེ་བར་གྱུར་ཀྱང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་ན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། དྲན་པ་དང་ངོ་ཤེས་པ་དག་གི་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དྲན་པ་ཡང་རང་རིག་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ་དྲན་པ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དྲན་པ་དོན་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གལ་ཏེ་དྲན་པ་ལ་དོན་སྣང་སྟེ་མངོན་སུམ་བཞིན་ཡིན་ན་དྲན་པའི་ཡུལ་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དྲན་པས་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་གྱུར་ན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བར་མི་རུང་སྟེ།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གསལ་བ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་སུམ་གྱིས་མཚན་ཉིད་དུ་གཞན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསལ་བར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དོན་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དྲན་པས་སྔ་མ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་གང་གིས་ཤེས། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དྲན་པ་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་ གྱུར་པའི་འཛིན་པའོ་ཞེ་ན།མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ལ་དྲན་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྔར་མེད་པ་འཛིན་པ་ནི་དྲན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་སྔར་མེད་པའི་དོན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འཛིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་འཛིན་པ་ ཅན་མ་ཡིན་ནོ།

"是故乐等境，
显现转自中，
自性能了知，
彼等从境生。"
若乐等无不了知性，有色则生，尔时现前可意不可意境时应如顿时了知乐苦，于佛教徒为何不许顿时经验乐苦？因无如是习气现行故，虽有境不生乐等，如虽有色显现，有时生觉，非恒时。
若谓：他宗亦由习气与乐等相属故，虽顿时近境亦不顿生乐苦。若尔，则乐等若与习气相属即是了知性，如忆念与再认。
若谓：忆念亦非自证性，因忆念有色相形相故境显现。是故忆念是了知境。若尔，若忆念显境如现量，则忆念境应成了知，若忆念以自性明显境，不应非现量，因自性明显即是现量故，因现量不应有余相故。是故明显境者应成现量，然非如是。故彼是自证性。
若谓：忆念由前与隐蔽门显境。若尔，云何知是隐蔽？非由现量，因彼非隐蔽境故。若谓：忆念即是取隐蔽。现量所见岂非忆念趣入？取前无者不应是忆念，因忆念非取前无境，现量亦非取隐蔽。是故忆念非取隐蔽境。

།དྲན་པ་ནི་དོན་ལ་དོན་དུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་སྔར་མཐོང་བ་དེ་དོན་ཡིན་ལ། འདི་ནི་སྔར་མེད་པ་ཉིད་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དུ་དྲན་པ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་མཐོང་བའི་སྟོབས་ལས་ སྐྱེས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་དྲན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་འདུ་བྱེད་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་དྲན་པ་ནི་བདག་ལ་འཕོས་པའི་དོན་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་རྣམས་རང་ལ་དེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་ པའི་བདག་ཉིད་ལ་འཕོ་བར་སྣང་བ་ཅན་རིག་པ་པོ་ཡིན་ཞིང་།རང་གི་བདག་ཉིད་དེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་རང་རིག་པ་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལས་འདུ་བྱེད་པ་འཇུག་པར་གྱུར་པའི་དོན་ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཐ་དད་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ པ་ཉིད་རིག་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།མདུན་ན་གནས་པ་ནི་དོན་རྣམས་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ། འདི་ལྟར་འཁྱུད་པས་བདེ་བ་འདུས་བྱས་ན་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་སྐྱེས་ནས་ཡང་རེག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་སད་པར་གྱུར་པས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་གི་རེག་པའི་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་མདུན་ན་གནས་པའི་དོན་རྣམས་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་གནས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རིག་པར་བྱེད་པར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་ རམ།དེའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་རང་ལ་འཕོ་བར་སྣང་བ་ཅན་རིག་པར་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་གྱི་བདག་ཉིད་རང་བདག་ཡིན། །དེས་ན་དེ་དག་དེས་མྱོང་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དོན་མྱོང་བར་བཤད་དེ། །དམིགས་པ་དག་ནི་དེར་སྣང་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རང་རིག་ པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ།ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་རིག་པ་དེའི་ཕྱིར་རེག་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་རྣམས་མྱོང་བར་བཤད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ པར་ཐ་དད་པར་རིག་པ་ཡིན་ན་ནི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ་སྙམ་དུ་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དག་ནི་ནང་གི་ རིག་བྱ་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་དོ།

忆念于境无境知，因先所见是境，此是新生前无故。具忆念相之识即显现为境差别性之忆念。由先见力所生之青等相唯成忆念自性。是故，从如所见行生起之忆念是取转于自之境，如是乐等境内触差别等转现于自乐等自性之了知者，及自性即乐等相之自证者。
是故，由彼行趣入之内触差别乐等相异，因成自性即了知者故唯是自证。前住唯是从诸境乐等彼等从习气现行所生，如是拥抱作意乐极坚生已，复从触俱行色见所现行，如是成就内触乐生。
若谓：若从前住诸境生乐等，尔时岂不成彼住色之了知乐等？是故何言转现于自之了知？答：
"境性即自性，
故彼等彼受，
是说受境故，
所缘即彼现。"
彼等乐等成自证性之境体即内触差别，由彼等乐等领受。因了知成自性之内触差别，故说领受触差别境，若非尔而异了知，则不相属谓领受乐，因领受自性故。因从因力生应理解自性性故说领受。乐等所缘即是内所知显现性。

།ཁ་ཅིག་བདེ་སོགས་སེམས་མེད་དང་། །ཕྱི་ན་གནས་དང་གཟུང་བ་རུ། །སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིའང་། །ཅིག་ཅར་གཉིས་འཛིན་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲངས་ཅན་ཁ་ཅིག་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པ་དང་ སེམས་མེད་པ་ཉིད་དང་གཟུང་བར་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་གྲངས་ཅན་དེའི་ཡང་ཅིག་ཅར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་གདོན་མི་ཟ་བར་འཛིན་པར་མི་འཐད་དེ།གདོན་མི་ཟ་བར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་ངེས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ ཡང་ཕྱི་རོལ་དང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བདེ་སོགས་སྔོ་སོགས་དང་ཐ་དད། །མིན་ཅན་དངོས་ཕྱིར་གཅིག་འཛིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་རྨོངས་པ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་དང་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། ཐ་དད་སྣང་ཅན་སེམས་ཀྱི་ཡུལ། །དེ་ལས་ཐ་དད་མེད་དམ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་སེམས་དེ་དག་གི་གཟུང་བའི་ཡུལ་ནི། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་ཏེ།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ ཐ་དད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཕྱི་རོལ་དེ་ཐ་མི་དད་ཀྱང་། །གོམས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་བྱུང་ལས། །བློ་ལ་དགའ་དང་གདུང་བ་ཡིས། །ཤིན་ཏུ་ཕུལ་བྱུང་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་ ཚུལ་གཅིག་པས་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བློ་ལ་དགའ་བ་དང་གདུང་བ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་ན།གོམས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་བུད་མེད་གཅིག་ལ་དགའ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ ཡང་འགྲོ་བ་བཟང་མོའི་མིག་དང་ནུ་མ་དང་འཛུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་བྱད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།

"有说乐等无心识，
住于外境可所取，
彼等之说亦不成，
顿时二取不应理。"
数论师有说声等如是乐苦等住于外境、无心及可取，彼数论师顿时必取乐等与青等二者亦不应理。如必定不决定与青黄同时所缘，如是乐等亦非决定与外境同时所缘。
若谓："乐等与青等，
无异故一取。"
即乐苦痴与青等无异故，顿取青与乐等。此答：
"异现心之境，
彼无异耶何？"
即于青等与乐等体性显现差别之心，彼等所取境，乐等与青等何故无异？如乐苦等，青等与乐等亦由显现差异故成差异，此为结语。
为显由因差异故青等差异乐等差异，故说：
"虽外彼无异，
由极胜串习，
心生喜忧故，
无有极殊胜。"
若乐等是青等体性，则于外境无差别且同一方式，由串习差别如青等，于心应无喜忧极胜事，然见由串习差别于一女生喜及忧。极胜乐亦由美女眼、乳房、微笑等容貌差别成自性差异故，乐等非青等自性。

།གལ་ཏེ་བློ་ཡང་བདེ་སོགས་པའི། །བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགལ་མེད་ན། །ད་ནི་བདེ་ སོགས་བདག་ཉིད་དེ།།ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བློ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་གོམས་པའི་བྱེ་ བྲག་གིས་བློ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ད་ནི་བློ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་ནས་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།བློ་ལ་གནས་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་བློ་ཉིད་བདེ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེ་ན།འོ་ན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཅི་ཡིས་ཤེས། གལ་ཏེ་རིགས་ཐ་དད་ལྡན་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་མིན་ཞེ་ན། །སྐྱེས་བུ་ཀུན་གྱི་འཛིན་བྱེད་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཟབ་པོ་ཉམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོ་ན་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བློས་འཛིན་པར་འགྱུར་ན། སྔོན་པོ་དང་ཤེས་པ་དག་རིགས་ཐ་དད་པ་ཅན་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བློ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཅན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་རིགས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པས་སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་འཛིན་ པར་བྱེད་པར་མེད་མོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཟ་བ་པོར་མི་འགྱུར་བ་ལས་སྐྱེས་བུ་ཟབ་པོར་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ཞིང་འཛིན་པ་ལས་ཟབ་པོ་གཞན་པ་ཡང་མེད་དོ།

"若心具乐等，
自性无相违，
今乐等自性，
外境何能知？"
若如声等是乐等体性，心亦是乐苦自性，故心亦具乐等自性，由串习差别心极胜时，彼自性者成极胜故，于乐等极胜无相违。若尔，今既许心具乐等自性，彼乐等自性如何能知是外境体性？因领受住于心之乐等故，心自成乐。
若谓：于声等亦由胜性变异自性故，外境亦能了知为乐等自性。若尔，一切众生是胜性变异者，此由何知？
"若谓异类具，
非所取能取，
非诸士夫取，
是故享者坏。"
若尔，若非声等自性，则声等应为心所取，然青与识异类故非所取能取。若心由异类故非取乐等自性之声等，则数论士夫不应取一切声等，因士夫非声等同类故，士夫非胜性自性故，乐等是胜性自性故。若谓士夫无能取，则由彼故，因非能取故士夫不成享者，然许士夫为享者，且无离能取之享者。

།འོན་ཏེ་བློ་དང་ཕྱི་རོལ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་བློ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་ན་དོན་ ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་ཉིད་གསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་གྲུབ་པ་འདིས་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བཀོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྨྲས་པ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ མ་ཡིན་ཏེ།།གཟུང་དང་འཛིན་པ་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་ན་དེ་ནི་གཞན་ལའང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་དང་ཕྱི་རོལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བློ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཕྱི་རོལ་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། །གང་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་ པ་ཡོད་པ་དེ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བློ་དང་ཕྱི་རོལ་དག་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡིན་པ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གཞན་དུ་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡོད་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ དག་ནང་ཉིད་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མྱོང་བའི་ཕྱིར་ན་སེམས་བྱུང་ཡིན། །གང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་མིན་པ། ། དེ་ནི་དེའི་མྱོང་མ་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་སེམས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ནང་ཁོ་ནར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གི་ངོ་བོས་མྱོང་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མྱོང་བ་བསལ་ན་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་ལ། གང་གི་རང་བཞིན་མ་མྱོང་བ་མྱོང་བ་དེ་ནི་དོན དེའི་མྱོང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་མྱོང་བ་ནི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་མྱོང་བ་དེ་ནི་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྡུག་བསྔལ་རིགས་པ་ནི་བདེ་བ་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།

若谓：心与外境是因果事，若心成乐等自性，则境亦成立为乐等自性。
"此明因与果。"
即此未成立者已遮破外境乐等自性所立因果性。故说：
"非是因与果，
有取能取故，
若有彼亦成，
于余应成故。"
心与外境不成因果性，因是所取能取故。因心是能取而外境是所取，凡有所取能取处无因果，如声等与士夫。若谓心与外境是所取能取性即是因果事，则于余处士夫亦有所取能取故应有因果事。
"是故彼等内。"
是故乐等不应为外境，因乐等是内自性故。今为显示乐等是心自性故说：
"由领受故是心所，
若非彼体所领受，
彼非彼之所领故。"
彼等乐等即是心，因唯内领受故。若以某体领受者应许为彼，除领受不能安立事物，若非自性所领受之领受不应理为彼义领受，因乐等外境自性或无情自性非所领受故。是故乐等是了知自性，色等由眼等所知故非了知自性。
或领受非乐体性之领受非能领受乐，如苦了知非能了知乐。

།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་བདེ་བ་མི་འཛིན་པ་དེ་བས་ན་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་སྔོན་པོ་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་རྣམ་པ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་མཐོང་བའི་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་ཕྱི་རོལ་དང་ཉེ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ཕྱི་རོལ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ནི་རིགས་ཀྱི། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་བདེ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དུ་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་མི་རུང་སྟེ། དེ བས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་པར་ཐལ་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་རྩོད་པར་བྱེད་པས། །དེ་ཡི་དངོས་མིན་ཅན་མྱོང་བས། །བློར་གྱུར་དེ་ནི་རིག་ཅེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་བདེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གོམས་པས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། རིག་པ་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་བདེ་བ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་ཀྱང་། བདེ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རིག་པ་ནི་རྟོགས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་འབྲས་བུར་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བཏབ་པ། མངོན་སུམ་དང་དྲན་རྣམ་པ་ཅན། །མྱོང་བ་མ་གཏོགས་འདིར་ བློ་གང་།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་དང་དྲན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རིག་པ་བོར་ན་འདིར་ནང་ན་བློ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། འོན་ཏེ་བློ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ལ་རིག་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ་ཞེ་ན། ཞེན་པ་དང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་གྲངས་ཙམ་མ་ཡིན་ནམ། རྣམ་གྲངས་ཐ་དད་པས་དོན་ཐ་ དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་བློ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རིག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་མེད་པར་རིག་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是无相识不取乐，故由具乐相而领受乐故，显现于识之乐相唯是了知自性，此为成立。
若谓：如由生具青相识而了知青差异，如是由领受乐相故，是外乐等。答：非也。见青相由近外境而生故，安立青为外境此应理；乐等相由串习力显现极胜故，不应以外乐为近取因之心自性乐，是故乐等非成外境。
此中诤者说：
"由领受非彼体，
成心彼能知。"
即由领受非彼自性无乐等相自性，能知彼等由串习差别之乐等成心自性。此说明：了知成乐相时虽成乐了知自性，然异于乐之自性非乐相故，了知乐等非了知自性，且由无相故亦非士夫果，从外相生是士夫变异。是故此非有相。
对此答：
"现量与忆有相，
除领受此何识？"
除现量相及忆念相之了知外，此内有何余识？若谓识是执著而了知是领受，执著与了知岂非仅是异名？异名差别非义差别，因太过遍故。若谓具义相了知自性是识，无相了知是心自性，此非理，因无相了知无量故。

།འོ་ན་ཐ་དད་པའི་རིག་པ་མེད་ན། བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་མྱོང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།།རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། སེམས་གཞན་དོན་མེད་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོ་ན་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཐ་སྙད་ཐ་དད་པས་ བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དོན་ནི་དེ་དང་དེ་བླངས་ནས། །བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་རིག་པ་ནི། །གཅིག་ཉིད་གསལ་བར་མཐོང་འགྱུར་གྱི། །བར་དུ་གཞན་ནི་མཐོང་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ དོན་དེ་དང་དེ་དག་ཉེ་བར་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་རིག་པ་གཅིག་ཉིད་གསལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ།བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བར་དུ་སྟེ། བདེ་བའི་རྣམ་པ་དང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ནང་དུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེར་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ཉམས་སུ་མྱོང་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཐ་སྙད་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ་བྱེད་དེ་གནས་སྐབས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ནི་མ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འདྲེ་ཕྱིར་དབྱེར་མེད་དེ། །ལྕགས་གོང་དང་ནི་མེ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཐ་དད་དང་། །ཐ་དད་མེད་པ་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་བློ་དང་རིག་པ་དག་ཤིན་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ལྕགས་གོང་དང་མེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལྟར་དཔེ་ཙམ་གྱི་དོན་ ཤེས་ན་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ན། འདྲེ་བར་དོགས་པས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་ན་དེ་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ ཅད་ལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

若谓：若无差异了知，则应无领受乐等。答：因是了知自性故，由领受乐等故，岂非他心无义？若谓：乐自性之领受此异名岂非差异？由异名故了知有异于乐等之领受。
此说：
"取此彼诸义，
乐苦等了知，
唯一明显见，
中间不见他。"
依取彼彼可意不可意义，见生唯一明显乐苦等自性了知，除乐等相外，中间即乐相与义相内不见他了知自性。
彼中若同时领受长短等，如欲说乐苦痴等名言，为显极胜位故说差异，如说种子与芽。是故异名非成差异。
"若谓混故无差别，
如铁团与火，
一切事物中，
差异无差坏。"
若谓识与了知极为混合故，知无差异，如铁团与火。若如是仅知喻义，则一切事物应无差异与无差异，柱等应知为一相，然由疑混合故不定为一性，若一性不成，则依彼合体性安立差异亦于一切事物应无。

།འདྲེས་པས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐ་དད་མེད་མྱོང་ཅན་གཅིག་ན། །དེ་ལྟར་མིན་གང་དེ་ཐ་དད། །ལྡན་གྲུབ་འགྱུར་འདི་མ་གྲུབ་ན། །ཐ་དད་སྒྲུབ་བྱེད་གྲུབ་པ་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་གང་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མྱོང་བ་ཡོད་པ་དེ་གཅིག་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མྱོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་མི་དད་པར་རིག་པ་འདི་ཡིས་གཅིག་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་ན་ཐ་དད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། ཐ་དད་པ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གིས་ནི་ཐ་མི་དད་པ་མེད་ན་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །ད་ནི་གྲངས་ཅན་གི་གཞུང་གིས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཀར་དང་བདེ་སོགས་ཐ་དད་པར། ། སྣང་ཅན་ཐ་དད་མེད་བློས་མྱོང་། །ཐ་དད་མེད་སྣང་ཅན་ཐ་དད། །ཐ་དད་ཐ་དད་མེད་རྟེན་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པར་སྣང་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། བློས་རིག་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཐ་དད་མེད་པར་སྣང་བ་ཅན་ཡང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཅི་ཞིག་གི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་གྲངས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དང་སེམས་ལས་ཐ་དད་པར་མ་མཐོང་བ་ ཡང་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་གྲངས་ཅན་གྱི་ཡང་བློ་དང་རིག་པ་དག་ཐ་དད་པར་མི་ཤེས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གསལ་བས་བསྒྲིབས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ནི། །ཐ་དད་མཐོང་ཕྱིར་སེམས་བྱུང་དང་། །སེམས་ཉིད་ཀྱི་ནི་རྒྱུན་དག་ལ། །ཐ་དད་རྣམ་གཞག་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་སེམས་ལས་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ལས་སེམས་བྱུང་གཞན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓：虽由混合不定为一性，然于一切事物应成立差异安立？答曰：
"无差别领受一，
非如是彼差异，
具成若此不成，
差异能立非成。"
若于事物有无差别领受是一性，则于何事物非如是无差别领受者，彼成就具差异。若由此无差别了知不成一性，则不应为差异能立，因差异是无差别合体自性故。此等即安立无无差异则亦无差异。
今为显示数论宗亦无差异无差异安立故说：
"白与乐等差异，
现具无差别识领受，
无差别现具差异，
差异无差异何依？"
若具差异显现之乐等与白等是无差异，若识了知虽具无差异显现亦成差异，尔时差异与无差异以何为因？是故于数论见无差异无差异安立。
若谓：如佛教受想等心所虽互不见异于心之差异亦许差异，如是数论虽不知识与了知差异亦应成差异。答曰：
"虽明覆然见，
某差异故于，
心所与心续，
差异安立成。"
心所非许异于心，因说"心所非异心"故。

།ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་སྨྲས་པ། འགའ་ཞིག་རིག་པ་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བསྒྲིབས་པའི་འདུ་ཤེས་ལ སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་།དུས་རེས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེགས་ལ་བར་མྱོང་བ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུན་འདུག་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དུས་གཞན་དུ་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་ འོད་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སྐར་མའི་འཁོར་ལོའི་འོད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ།མཚན་མོའི་དུས་ན་སྐར་མའི་འཁོར་ལོ་གསལ་བར་ནུས་པས་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །བློ་དང་སེམས་དག་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་ཐ་དད་པར་གསལ་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ དག་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ལུང་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མ་འདྲེས་པར་དོན་ཙམ་སྣང་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། སྔར་བསྟན་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་དག་དེ་བསྒོམས་ལས་བྱུང་སྟེ། །རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམ་ བསལ་བས།།གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་སྟེ། གང་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་དེ་དག་སྔར་ལེའུ་གཉིས་པར་བསྟན་པའོ། །རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ལས་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསྒོམས་པ་ལས་ བྱུང་བ་སྟེ།གོམས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། བསྒོམས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་གསལ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཡང་རྟོག་པའི་དྲ་བ་བསལ་བས་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་རྟོག་པའི་དྲ་བའི་ཚོགས་བསལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ ཡིན་ནོ།།དོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དོན་ཉེ་བར་སྣང་བ་ཅན་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཆོད་པར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རྟེན་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་ བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདོད་དང་མྱ་ངན་འཇིགས་དང་སྨྱོ། །རྐུན་པོ་རྨི་སོགས་བསླད་ཡིན་ཡང་། །མདུན་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་ནི། །ཡང་དག་མིན་པའང་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་དང་མྱ་ངན་དང་ འཇིགས་པ་དེ་དག་གིས་བྱས་པའི་སྨྱོ་བ་ནི་དེ་དག་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་པ་སྟེ།དེ་དང་ཆོམ་རྐུན་དང་། རྨི་ལམ་སྟེ། དེ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་འཆི་བའི་རྟགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།

虽许差异而说：了知与思等由极明法所覆，其他想等虽于某时无间领受，然由相续住之心与心所识、受等于他时见差异故，差异安立唯成立。如日光聚压伏星轮光明故非极明知境，夜间星轮能明显而见。
识与心于任何时亦不明显显现差异故，彼等非差异。于瑜伽师亦由教说："离分别杂唯义显现是现量"故。即说：
"前说知瑜伽，
彼等从修生，
遣除分别网，
当成明显现。"
瑜伽定与慧，即具彼之智缘圣谛者，前于第二品已说。由何因生彼智？答：从修生，即以串习为因，由修力生故。瑜伽智成明显现，具明显现亦由遣分别网，因具遣分别网聚故。无分别是现量。
由义力生故，岂非说近义显现无分别智？断绝过未境由串习力生故，如何无所依？为显由串习力所生识是明相故说：
"欲与忧怖狂，
盗梦等虽乱，
如住于面前，
非真亦当见。"
欲忧怖所作狂是具彼等相应之迷乱，彼与盗贼、梦等所具之死相等。

།འཆི་རྟགས་བྱུང་བའི་ཚེ་ནུབ་མོ་ཤ་ཟ་གསལ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཉེ་བར་ བཅོམ་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་བུད་མེད་བཟང་མོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མདུན་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།དོན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གནས་སོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མདུན་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་ འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པར་ཏོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། །རྣམ་པར་རྟོག་དང་རྗེས་འབྲེལ་པ། །དོན་གསལ་སྣང་བ་ཅན་མ་ཡིན། །འདི་ལྟར། རྨི་ལམ་ན་ཡང་དྲན་དོན་དྲན། །དེ་ནི་དེ་ འདྲའི་དོན་དྲན་མིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་འདི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ལ། གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་ནི་ཉེ་བ་ཙམ་ཞིག་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དོན་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།རྨི་ལམ་ན་ཡང་དྲན་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དྲན་པ་དེ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པ་སྟེ་གསལ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་དེ་ཉིད་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གསལ་བའི་དོན་ཅན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། ། རྨི་ལམ་ན་དྲན་པའི་དོན་ཅན་གསལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ན་ཡོད་པའི་དྲན་པའི་དོན་ཅན་སད་པའི་ཚེ་དྲན་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་འདྲ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པ་གསལ་བའི་དོན་ཅན་དྲན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་རྨི་ལམ་ན་དྲན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ བཞིན་དུ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་དྲན་པར་འགྱུར་ན།དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བསླད་པ་ལས་སམ། གོམས་པ་ལས་རྟོག་པ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་བརྩད་པ། འོ་ན་དངོས་པོ་ཡོད་ན་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་དུ་རིགས་ པ་མ་ཡིན་ནམ།གོམས་པའི་དབང་གིས་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱི་ལིང་ཏོག་དང་བྲལ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

死相现时夜间罗刹明显显现，由彼等所损坏之非真实世间无有之美女等亦如住面前而显现故。虽无从义生，然智住于无分别性。梦识非有分别，因如住面前而取故。
若谓：瑜伽智虽有分别，由串习力具明显现。答：非尔，因：
"随系于分别，
非具义明现，
如是梦亦忆，
所忆非彼义。"
说此分别自性是取隐蔽，明显现性唯是近显现故，具取隐蔽自性之分别不应理为具义明显现，因相违故。
若谓：梦中虽有忆念，然彼执著于领受，彼非具明显现。答：彼忆念具如是义，即非具明义，如于梦中领受具明义。
云何知梦中忆念义非明显？因梦中所有忆念义于醒时当忆，然非忆如是义具明义之忆念。若谓明显现性亦于梦中当忆，如是无分别亦当忆，然非如是。是故由乱或由串习，分别成具明相不应理。
此中毗婆沙师诘难：若有事物，由串习力应理成具明显现，由串习力离无明翳膜故，由彼自相见义故。

།དངོས་པོ་མེད་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡོད་པར་ཁས་བླང་དགོས་སོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། མིག་ཙང་ཟད་པར་ས་ལ་སོགས། །ཡང་དག་མིན་ཡང་བསྒོམས་པ་ཡིན། །སྟོབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་རྟོག་མེད་དང་། །གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་དུ་གསུངས། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདེན་པ་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ནི་མི་གཙང་བ་སྟེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཟད་པར་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་གསལ་བའི་ རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཅན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་འདོད་ཀྱི།མི་གཙང་བ་རུས་པའི་གོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་ལས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན། །གང་གང་ཕུལ་དུ་གོམས་གྱུར་པའི། ། བསྒོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི། །དེ་གསལ་མི་རྟོག་བློ་འབྲས་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཟད་པར་ས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་པས་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་སྟེ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་བདེན་པ་བཞིའོ། །ཡང་དག པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཚད་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ།དངོས་པོ་གང་དང་གང་ཞིག་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་གོམས་པས་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན་སྟེ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་ན་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཡོད་པའམ་མེད་ཀྱང་གསལ་བ་མི་རྟོག་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཏེ། གང་ལ་འབྲས་བུ་མི་རྟོག་པའི་བློ་གསལ་བ་ཡོད་ པ་དེ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བདེན་པའི་དངོས་པོ་གོམས་པར་གྱུར་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་པ་གསལ་བ་སྐྱེད་ལ། མི་བདེན་པས་ནི་སྔོན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཤེས་པ་ཕྱི་མས་གསལ་བར་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་མི་བདེན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་གོམས་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི། ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་ པའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དེ་ལ་སྔར་དཔྱད་དངོས་པོ་བཞིན། །མི་སླུ་བ་དེ་གང་ཡིན་ཏེ། །བསྒོམས་བྱུང་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འདོད། །ལྷག་མ་ཉེ་བར་བསླད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྟེ་གོམས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དག་གི་ནང་ནས་ཤེས་པ་གང་ཞིག་ཚད་མ་ཡིན་པ་ དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དགག་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་སྔར་ལེའུ་གཉིས་པར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་སྟེ།ཤེས་པ་གང་ལ་དེ་གཟུང་བར་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་འདོད་ལ། ལྷག་མ་ཟད་པར་ས་ལ་སོགས་པར་སྣང་ བ་ནི་བསླད་པ་ཡིན་ནོ།

若无事物，因无其自性，云何显现？是故若瑜伽智是过未境，尔时应许有过未等。此中答：
"不净遍处地等，
虽非真亦修，
由力幻无分别，
说具明显现。"
由串习力非显现真实，如是毗婆沙师许不净即非真作意自性遍处地水等由串习力所生是具明相及具明相无分别，瑜伽师毗婆沙师许，然不净骨聚等相非有，虚空遍等亦非有。故说：
"真与非真中，
何何极串习，
修习圆满者，
明无分别智果。"
因如非真遍处地等由串习力瑜伽师所见故。是故真即具量四谛，非真即不具量，何何事物由极串习修习圆满即至究竟，所修事物有无皆具明无分别果，即具无分别明智果者是。
其中由真实事串习力生明智，非真则能令住前智由后智明显。若谓：若非真智亦从串习生，云何瑜伽智成量？答：
"如前观察事，
彼中何无欺，
许修生现量，
余者唯近乱。"
彼中即于串习自性诸智中，何智是量于彼不能以比量破者，即前第二品所观察圣谛四事，何智有彼所取即许彼由串习力所生现量智为量，余遍处地等显现是乱。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཟད་པར་ས་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པས་མཐོང་ན་ཅི་སྟེ། མི་བདེན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལྟ་བུར་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མས་དཔྱད་ན་ཟད་པར་ས་ལ་སོགས་པ་གནས་ པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།མི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ཤེས་པ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ ལ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་ཡིན་ན།རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་རྟོག་པ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་ཇི་ལྟར་དབེན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་མདོ་མཛད་པས་གསུངས་པ། །རང་རིག་ལ་ནི་རྟོག་པ་ཡང་། །ཚད་མར་འདོད་ཀྱི་དོན་ལ་མིན། །རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ།རྟོག་པ་ཡང་རང་རིག་པར་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། དོན་ནི་མི་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དོན་ལ་རྟོག་པ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པར་སྐྱེ་སྟེ། དོན་ དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གསུངས་པ། དེ་ཉིད་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་གང་གང་ལ་སྒྲ་དོན་འཛིན། །དེ་ནི་དེ་ལ་རྟོག་པ་སྟེ། །རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲ་དོན་མིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་ཀུན་མངོན་སུམ། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།ཤེས་པ་གང་ཞིག་ཤེས་བྱ་བ་གང་ལ་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བཅད་པའི་དོན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཤེས་བྱ་དེ་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོག་པ་དང་ཅིག་ཤེས་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲ་ སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ།།མི་གསལ་བའི་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་སྤངས་པ་ལས་ཡིན་ན། རང་གི་ངོ་བོ་སྤོང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཤེས་པས་རང་གི་ངོ་བོ་སྤོང་བར་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་སྤངས་ནས་རང་རིག་པ་དང་གཞན་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉམས་སུ་མྱོང་ བ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་ཤེས་པ་ནི་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ།

若谓：若瑜伽师见遍处地等，云何成非真？答：唯于瑜伽师显现非为真实，然如四圣谛具量。由量观察，因遍处地等非住故，是非真。
若谓：若由串习力所幻智具明相是现量，则分别智于自性非现量，因无明相故。若于事是不明相之分别，于自性亦不成具明相分别，是故分别云何空？此中经师说：
"自证于分别，
许为量非境，
因是分别故。"
分别于自证亦明显，如是分别自性是具明相，境成不明故，于境分别非明显，因由先见于境分别故。于自性无分别而生，因彼境隐蔽故。
正因此故，阿阇黎说自证现量，为成立此义，《释量论》说：
"何智于何取，
声义彼分别，
自性非声义，
故彼皆现量。"
谓何智于何所知取说声所诠义之智，即于彼所知系声之分别。智自性与分别俱智非声境，亦非共相分别行境，因于彼智自性无系声故，一切智是现量。
若不明智由离自性，云何能离自性？智不能离自性，因离自性则非自证他证故，一切领受当无。是故智是领受自性唯是现量。若由串习力具明显现智是现量，则梦智亦应成现量。

།སླུ་བ་མེད་པ་ཡང་དེ་ལ་ ཡོད་པ་ཉིད་དེ་རྨི་ལམ་གྱི་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་འོང་བ་དང་ཕྲད་པ་དང་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་དྲན་པ། །བརྗོད་བྱུང་རྗེས་དཔོག་རྗེས་དཔག་ཅན། །རབ་རིབ་བཅས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། །དེ་དག་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་པའོ། །རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །རྟེན་བསླད་པ་ལས བྱུང་བ་ཡི།།རྟོག་པ་མེད་པ་གཅིག་གིས་ནི། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གསུམ་སྟེ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ ཏུ་ཡོད་པ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ།མི་བདེན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྔར་མྱོང་བའི་རྟོག་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྨིག་རྒྱུ་གཡོ་བར་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ ཡིན་ལ།ཆུར་རྟོག་པ་ནི་དེར་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ཏེ་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ཞིག་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི། ཡན་ལག་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ ཤེས་པ་ནི་རྟགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པའོ།།དེའི་འབྲས་བུ་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྟེ། སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བའོ། །རྟེན་མིག་བསླད་པ་ཅན་གྱི་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྟོག་པ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་ལྟར་ སྣང་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བར་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་དབྱེ་བ་སྟོན་པར་བྱེད། དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རྟོག་པར་དཔེ་གཅིག་བརྗོད་པས་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དཔེར་སྤྲོ་བར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། ད་ལྟར་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་སོ་སྙམ་ སེམས་ན།སྨྲས་པ། དབང་སྐྱེས་མིན་པ་གྲུབ་དོན་དུ། །གཉིས་བཤད་འཁྲུལ་པ་བསྟན་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་དཔག་སོགས་ཚིག་གྲུབ་པ་ནི། །སྔ་མ་དག་ནི་སྒྲུབ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁྲུལ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ནི། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མངོན་ སུམ་ལྟར་སྣང་བར་བརྗོད་དོ།

若谓：彼亦有无欺，因从梦见亦有遇见获得等故。为遣除彼等故说：
"错乱及世俗有忆念，
言生随推随度者，
具翳诸智，
彼等是现似。"
现似有二种：有分别及无分别。有分别有三种，如是为显现似有四种故说：
"分别智三种，
从所依乱生，
无分别一者，
现似成四种。"
现似分别智三种中，错乱智如于阳焰等以水等相转故是现似。世俗有即有分等，因增益非真故，有分分别是现似。随推等智因由先领受分别转故。
其中知阳焰动是现量，分别为水非彼现量，因不现量取义故。于瓶亦唯色等是现量，有分非现量取。于先所领受火等增益，即随推智是取相智。彼果相智，因随先领受生故是现似。
从所依眼具翳等所生者即是无分别现似，如是说彼四种是现似。
若谓：何故说分别差别？若谓为示例故。答：非尔，因说一分别例亦成故。若谓欲广举例。今谓太过。答：
"为成非根生，
说二示错乱，
比等言成立，
为成前诸者。"
说错乱及世俗有二智，为显无从根生故说是现似。

།འོ་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱང་འཁྲུལ་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཅིང་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་འདིར་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་དུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་ཡང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ནི་དབང་པོ་སྨོས་པས་བསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་འཛིན་པར་ཅི་སྟེ་བྱེད། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡན་ ལག་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡིས་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པར་མ་བསྒྲུབས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་ པོ་ལས་མ་སྐྱེས་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།འདིར་སྨྲས་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཡང་། འཁྲུལ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དག་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་ པས་དཔེའི་སྒོ་ནས་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་སྟོན་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་གཞན་གང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་ དགོས་སོ་ཞེ་ན།བརྡ་རྟེན་ཅན་དང་དོན་གཞན་ལ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡི་རྣམ་རྟོག་དག་།མངོན་སུམ་ཉེར་འཇུག་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །རེས་འགའ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཆུ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བརྡ་ སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་བརྡའི་རྟེན་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བརྡའི་རྟེན་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བཅུ་གསུམ་པ། དོན་གཞན་ནི་ཆུ་སྟེ་དེར་འདོགས་པ་ནི་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲན་པས་སྔར་མཐོང་བའི་ཆུ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་དྲན་པར་འགྱུར རོ།།ཡང་ན་བརྡའི་རྟེན་ཡན་ལག་ཅན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། །དོན་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་མངོན་སུམ་ཉེ་བར་འཇུག་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་ཉེ་བར་འཇུག་པ་ཅན་ནི་གཞན་རྣམས་འཁྲུལ་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པས་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྟན་ཏོ།

若谓：于阳焰见水亦见是根生错乱故非耶？如是从根境和合生智无错乱且有执著性是现量此相，为遮于阳焰见水故说无错乱。若于阳焰等见水非根生，则由说根已遮，为遮彼何须取无错乱？世俗有分智非根生，他人明见错乱故。
如是则比等言成无义，因彼未成非根生，比等已成非根生故。此中答：比等言虽已成非根生智，为成错乱及世俗智前二非根生故，比度能由喻门示非根生颠倒智及世俗智。
若谓：若错乱及世俗智非根生，则应说余错乱从何因生？答：
"依名言及于，
余义增益分别，
因是现量近转，
有时为错因。"
于多色等取水等上系瓶名言，此名言所依即有分智因，名言所依即是。
《量释疏》卷十三：余义即水，增益即彼分别，由忆念先见水于阳焰忆念。或增益名言所依为有分。余义分别即增益及分别二者，因是从事生现量近转故成错因。现量近转是余错因。
是故有错因，为遮彼故说比度。

།ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་དོན་ཅན། །དྲན་པའི་བདག་ཉིད་རྟོག་པ་འདི། །བརྡ་ལ་ལྟོས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན། །མངོན་སུམ་དོན་འཛིན་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཉམས་མྱོང་བརྡ་མེད་པར། །བུམ་པ་ ལ་སོགས་དག་ལ་ནི།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་སྟེ། །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ལས་ཉམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་དྲན་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ་འབྲེལ་བ་འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་པའོ། །འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ཉིད་བརྡ་ ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ནི་མིང་ལ་སོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བུམ་པའོ་ཞེས་གང་བརྡ་འདོགས་པ་དེ་མེད་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བུམ་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་མཐོང་བ་ ལས་རོལ་སོགས་པ་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་རོ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་དྲན་པ་ཡིན་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ཡན་ལག་ཅན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་རེག་བྱ་སྒྲོ་འདོགས་པས་ཁོ་བོས་སྔར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ རེག་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་རྟོགས་པའོ།།མངོན་སུམ་སྟེ་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེ་དང་དོན་གྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་རབ་རིབ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་དེ། རབ་རིབ་ཀྱིས་བཅོམ་པའི་སྣང་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་དེའི་གཞུང་དགག་པའི་ཕྱིར་རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་སྨོས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རབ་རིབ་ཀྱིས་བཅོམ་པའི་མཐོང་བ་རྟོག་པ་མེད་ན། དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་དང་བྲལ བའི་ཕྱིར་དེ་མངོན་སུམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་སྙམ་སེམས་ན།རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་མངོན་སུམ་སྟེ། འདི་ལྟར་དམིགས་ཀྱིས་དགར་བའི་ཡུལ་བརྟགས་ནས་སྤྱིར་བཏང་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ དམིགས་ཀྱིས་དགར་བ་གང་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དམིགས་ཀྱིས་དགར་བ་བཞི་པ་སྟེ། །དེ་ཡིས་ཉེར་བཅོམ་ལས་སྐྱེས་བཤད། །དེ་ལ་རབ་རིབ་འབའ་ཞིག་ནི། །ཉེར་བཅོམ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་ བཞི་པ་རབ་རིབ་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་དམིགས་ཀྱིས་དགར་བ་སྟེ།འདིས་འགྱེར་བར་བྱེད་པས་སོ།

"如何隐蔽义境，
忆念性分别此，
依名言自性，
不取现量义。
如是无名言经验，
于瓶等诸法，
随行之智慧，
亦从现量退。"
如何取隐蔽义境之分别忆念及比度等，此依名言即依系属取。取系属即是名言。若尔，名等非现量所证。如是于先所经验色等立瓶名言彼若无，则于瓶等不能了知为瓶，因见瓶等色而忆味等故。
若谓：唯忆味等，有分是现量。答：非尔，因无忆念等则有分不显故。是故由增益色触，谓我先所见即此触，如是了知瓶等物随行。从现量即现证义退失。
是故为显错乱及世俗智非根生故，是喻及义语。
若谓：何故说具翳？若谓为破说翳所损显现是有分别之宗故说具翳。若尔，若翳所损见无分别，尔时离分别故应得现量。答：非一切离分别皆是现量，然离非颠倒分别是现量，如是观察别境后趣入总相。
若问：现量何别境？此答：
"别境是第四，
说从所损生，
其中唯翳者，
是能表所损。"
其中于彼等现似中，现似第四翳现量由离分别别境，因此能扰乱故。

།དམིགས་ཀྱིས་དགར་བ་དེས་ཀྱང་མིག་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བཤད་པ་སྟེ། རབ་རིབ་དང་བཅས་པ་དེར་ཡང་རབ་རིབ་སྨོས་པ་ནི་མིག་ལ་ཡོད་ པའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།མིག་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཡིན་གྱི་ཞེས། །སྔོ་དང་ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་བློའི། །རྒྱུ་ནི་དབང་པོ་ཡིན་ཞེས་པའི། །གཞུང་འདི་དང་ནི་དེ་དག་འགལ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཉིད་དེ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཚིག་གི་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་རབ་རིབ་ཡིན་གྱི། དམིགས་ཀྱིས་འགེར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འཆད་པ་དེ་དག་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་དང་ འགལ་ཏེ།གལ་ཏེའང་དབང་པོའི་རིག་བྱེད་ཀྱི། །རྒྱུ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་ཡིན་ན་ཡང་། །དེར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ཡུལ་མ་ཡིན་དབང་པོ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྒྱུ་དང་སྣང་བ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་གྱུར་བའི་ཟླ་བ་གཉིས་དང་། མིག་ལ་སོགས་ པ་ཡང་སྣང་བ་དང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་དག་ཀྱང་ཡུལ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ཡིད་ཉིད་ཡིན་པའི་གཞུང་འདི་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྒྱུད་པས་རྒྱུ་ཡིན་ན། ། དབང་པོའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དག་།དཔྱོད་པར་བྱེད་ན་འདི་རུ་ནི། །ཡིད་ཀྱི་གནས་ སྐབས་ཇི་ལྟར་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མིག་གིས་བདེན་པའི་ཟླ་བ་མཐོང་ལ། དེ་ནས་ཡིད་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བའི་ཕྱིར་བརྒྱུད་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུ་མིག་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་དུ་ཡིད་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དབང་པོའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།གང་ལས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་ཡིན་ནམ། གཞན་དུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བས་ལན་གདབ་དགོས་ན། དེ་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ ལ་རགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཤེས་པ་ནི་རགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་དབང་པོ་བཞིན་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བརྒྱུད་ནས་ སྒྱུར་སློབ་དཔོན་བཞེད་པ་དེའི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་གཞན་ལ་དབང་པོའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་མ་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ།

此别境亦说明一切从眼所损生之智，于彼具翳中说翳者，因表示眼中有害故。一切从眼所损生智皆是现似。
"彼亦有一分，
青及二月等智，
根为因说此，
宗与彼相违。"
此二月等智是意现量，如于阳焰等见水。是故离分别语之相违喻是翳，非别境。有人如是解说，彼与阿阇黎宗相违。
"虽根识之因，
是极微尘者，
因不现彼故，
非境如根等。"
青等极微如因及显现于他亦成二月，眼等亦是显现及因，是故彼等亦应成境，因如是说故，此与说见二月是意之宗相违。
"若谓由间接，
为因根识境，
观察于此中，
意位如何有？"
若谓眼见真月，尔后意现二月故，间接意因是眼，非直接从根生意。此答：观察根识境者，问根识境为何？为从彼直接生根识者以彼相为？抑是他？对此外境论者须答。非以彼相为境，因不可能故，因极微无粗相故，而识有粗相。
若谓非以彼相之识因是境。彼亦不应理，因如根虽是他相识之因而非境故。若尔，若许间接转变是阿阇黎意趣，则不应以"眼等极微彼"等语不示他为根境。

།དེས་ན་འདི་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་དཔྱད་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དབང་པོ་གཅིག་ཡིན་གལ་ཏེ་ཡང་། །དབང་པོ་ཡོད་མེད་རྗེས་འབྲེལ་ཅན། །དེ་མཚུངས་གལ་ཏེ་འགྱུར་ཞེ་ན། །དེ་འདི་ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་འགོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ཡོད་མིན་ན། དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན། འོན་ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དབང་པོ་ཡོད་ན་ཡོད་ལ།དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་དབང་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་མཚུངས་ཏེ། དེས་ན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གང་ཞིག་དབང་པོར་གྱུར་ན་ འགྱུར་བའི་ཤེས་པ་དེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་དེ་དང་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དེ་ལ་འགོག་པར་བྱེད། འདི་ལྟར་མིག་རབ་རིབ་ཀྱིས་བཅོམ་པ་ལས་ཟླ་བ་ལ་བསླད་པའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ ཏེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཅན་ཡིན་པའམ།འོན་ཏེ་མིག་འགྱུར་བ་ལས་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཡོད་དོ། །འདིར་ཡང་། །སྤྲུལ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པ་བཞིན། །དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོད་ན་ཡང་། །ལྡོག་ འགྱུར་དབང་པོ་བསླད་པ་ནི།།ལྡོག་ནའང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ལ་ནི། །རེས་འགའ་བརྗོད་པ་དག་གིས་འཇོག་།མཐོང་བ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་ཀྱི། །ཡོངས་སུ་གསལ་བར་སྣང་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་བློ་ཡིད་ཡིན་ན་ནི། །དེ་ལྟ་ན་རབ་རིབ་ལ་སོགས་ པས་དབང་པོ་བསྒྱུར་བ་ཡོད་ན་ཡང་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་བློ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་མིག་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་བར་གྱུར་པ་ན། ཐག་པ་ལ་དཔྱད་པས་སྤྲུལ་དུ་མཐོང་བ་ལྡོག་པ་བཞིན། ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་བ་ནི་བདེན་པའི་ཟླ་བ་བརྟགས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་རབ་རིབ་ཡོད་ན་ཡོད་དོ། །གཞན་ཡང་ དབང་པོ་བསླད་པ་སྟེ།དབང་པོ་གྱུར་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་བློ་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དེ། དཔྱད་པ་མེད་ན་སྤྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་བཞིན་ནོ།

是故此不应于意位观察，因无意境故，其境非所应观察。
"虽是一根者，
随根有无转，
若彼相等者，
何故遮此耶？"
若谓见二月非有，则彼何为根生智？若谓随根有无转之智，根有则有，根无则无，是根生者。若尔，彼随根有无转与见二月相等，是故应成根生。若谓若成根则生之智是根生者。若尔，彼根变异与此现似何故遮其根生性？如是从眼被翳损生于月之染污觉故即是根性。
是故若谓根生是随有无转，或许从眼变异而变异，二者皆有于现似。此中又：
"如幻等错乱，
虽有根变异，
应退根染污，
虽退不应退。
如是于他因，
有时言安立，
依见忆念故，
非明显显现。"
若二月觉是意，则虽有翳等根变异，二月觉不应退，如眼被翳等变异时，由观察绳而见蛇退。见二月虽观察真月，乃至有翳则有。复次根染污即根变异虽有，二月觉不退，如无观察则蛇错乱。

།དེ་བཞིན་དུ་རེས་འགའ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དེ་རབ་རིབ་མེད་པའི་ལུས་ལ་བརྗོད་པ་སྟེ། སྒྲ་དག་གིས་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་བློ་འཇོག་པ་སྟེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་ཏེ།སྤྲུལ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་བཞིན་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན་འདི་ནི་སྤྲུལ་ལོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ལས་མི་གཞན་ལ་སྤྲུལ་གྱི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྔར་མཐོང་བའི་ཟླ་བ་གཉིས་དྲན་པ་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་བློ་ལྟོས་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན། ཐག་པ་ལ་སྤྲུལ་གྱི་བློ་ནི་སྔར་མཐོང་བའི་སྤྲུལ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་བློ་གལ་ཏེ་ཡིད་ཡིན་ན་གསལ་བར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྔར་ནི་ཐག་པའི་བློ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ན་སྔོན་པོར་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུའི་བློ་ཡང་ཆུར འཁྲུལ་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་ཡིད་ལ་གསལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཐག་པའི་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་གྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །སྔོན་པོ་གསལ་བ་ཉིད་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་གསལ་བར་སྣང་ ན་ཡང་ཆུར་ཞེན་པ་དྲན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ།དྲན་པ་མེད་ན་ཆུའི་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་ནི་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། གསལ་བ་ཉིད་དེ། གསལ་བར་གྱུར་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པས་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་ལས་ཁྱད་པར་ མེད་དོ།།དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཡིད་ཀྱི་ཞེས། །ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདིར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་བཞེད་པ་ཡིན་གྱི་ཡིད་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྟོག་པ་མེད་པར་བསླད་པའོ། །དེ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་གང་ ཡིན་པ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དབང་པོ་དང་གོམས་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལྟ་ན། གཉིད་ལོག་པ་འམ་སད་པ་ན། །གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་བློ་གང་། །དེ་ནི་རྟོག་མེད་གཉི་གར་ཡང་། །དེ་ལྟར་མིན་ན་རྟོག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཅི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་རྟོག་པ་ དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པའོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། སྐྱེས་བུ་གཉིད་ལོག་པའམ་སད་པའི་ཚེ་བློ་གསལ་བར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ་ཉེ་བ་ཙམ་ཞིག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་ པའམ་སད་པ་གཉི་གར་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྟེ།བློ་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ན་རྟོག་པ་སྟེ། སྔ་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是有时于他相续即无翳身上言说，以声安立即生起二月等觉，如幻等错乱，如是于翳等时闻"此是蛇"之声，于他人生蛇觉，如是二月觉依于忆念先见二月，如于绳之蛇觉依于忆念先见蛇。
复次若二月觉是意，则不应明显显现。先前绳觉亦于外显现为青，阳焰中水觉亦是错乱非根生。复次梦中显现于意明显。此答：见绳为青是根生，彼亦随眼等变异而变异。青明显性虽于阳焰明显显现，然执为水从忆念生，因无忆念则不生水分别故。梦中显现因从串习力生故明显，明显梦知无分别故与根生现似无别。
"彼亦有一分意"此宗许有分别意，非唯意。是故现似有二种：有分别及无分别染污。其中无分别现似是明显显现因。根及串习义唯二种，如是：
"睡时或醒时，
明显显现觉，
无分别二俱，
非尔则分别。"
复次何为无分别智及有分别智？因经验境之智相一切相同故。答：人于睡时或醒时，明显显现觉即是无分别，因唯显现亲近故。睡或醒二俱若非如是，即觉不明显显现者是分别，因前后增益故。

།དེའི་ཕྱིར་ཡིད་དམ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། རྟོག་པ་མེད་པ་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་ཕྱིར་དེ་རྟོག་མེད་ན་ཡང་། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཀག་པ་སྟེ། །སླུ་བའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དུ་འང་། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཞི་རུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དེ་རྟོག་པ་མེད་ན་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་བྱེད་པ་ལ་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སླུ་བའི་ཤེས་ པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་གལ་ཏེ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཚད་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ཡང་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་ཟེར་བ་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་དུའང་སྟེ་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་གཉིས་སུ་བཤད་ དོ།།ི་ཏའི་སྒྲའི་རྟོགས་པའི་སྡེ་རྣམ་པར་བཅད་ན་ལོགས་སུ་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པ་མཚོན་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་རབ་རིབ་ཅན་ལོགས་སུ་རབ་རིབ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་འོག་ཏུ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པར་གྱུར་ནའོ་ཞེས་ཁྱད་ པར་དུ་སློབ་དཔོན་བཞེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཚད་མ་འདིའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་རྟོགས་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ནི་ཚད་མ་ལ་རག་ལུས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་ཚད་མ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ། །རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ཚད་མར་འགྱུར། དེ་ལ་གཞན དག་ན་རེ་རེ་ཞིག་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ།རྟོག་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཡིན་ན། སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་པས། །ལས་ཀུན་གྱི་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི། །ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་བྱ་བ་གང་། །གང་དེ་དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་བ་ཡིན་པས་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཞེས་ཏེ། ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་མི་རིགས། །གལ་ཏེ་ཡང་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་མཐོང་བའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

是故于意或根生智中安住之经验是无分别，为显示无分别几许智非量故说：
"是故彼虽无分别，
遮为量性者，
因欺诳故为此，
说四种现似。"
彼二月显现虽无分别亦遮为量性，因于作用欺诳故。不欺诳智是量，是故若谓离分别是量，则见二月亦应成量，此说明显。为此即为显示二月显现非量故，阿阇黎说二种现似。
若分析"iti"声之了解品类，则别说翳染污表示故，若非尔则下不说"具翳别说具翳"。是故应知阿阇黎许现量离分别且无错乱之别法。
已说现量。此量果为何？答：了解所量。如是亦说："了解所量依赖于量。"了知觉岂非是果？彼何为量？有说：从根境和合生起能立特殊觉是量。了解之能立是量，根等非非了解之能立耶？彼如何成量？
对此他人说：且觉从根等生，了解亦从彼生，何须他能立？答：
"由作及能立，
一切业能立，
非一切何业，
彼即彼能立。"
由作业性及能立性，不应一切是一切业之能立。虽见觉从根等生之根等即是生觉之能立，然非了解之能立。

།དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྐྱེ བུ་བློའི་མེ་ལོང་ལ་དོན་རིག་པ་ཡིན་གྱི།དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལས་ཉམས་མྱོང་ཙམ་དུ་ནི། །ཤེས་པ་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །བདག་ཉིད་དེར་འགྱུར་ན་གང་གིས། །ལས་སོ་སོ་ལ་རྣམ་འབྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།དེ་ལ་གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤེས་པ་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་དུ་འདྲ་བ་གང་ཡིན་པ་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ཡང་བདག་ཡོད་པ་ཅན་གྱིས་འདོད་པའི་ཡུལ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་དང་རྟག་ཏུ་དོན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ ཐམས་ཅད་དང་དུས་ཐམས་ཅད་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡང་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་བ་སྟེ། བདག་ཉིད་གང་གིས་ལས་སོ་སོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྔོན་པོའོ། །འདི་ནི་སེར་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའོ།།འོན་ཏེ་བདག་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ངེས་པར་སྟོན་པའོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་ལ་ཐ་དད་ཡོད་ན་ཡང་། །འདི་ཡི་བདག་ཉིད་འགྱུར་མ་ཡིན། ། ལས་ཐ་དད་ལ་ཐ་དད་མེད། །ཐ་དད་པས་ངེས་བྱེད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་། འདིའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་མི་དད་པ་ཅན་ཐ་དད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་ཐ་དད་པས་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིའི་བདག ཉིད་དུ་མ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་བྱེད་པ་པོའམ་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྲང་ན་དེ་ལ་བདག་ནི་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྟག་པའི་ཕྱིར་དང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རིགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། དོན་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྟོག་པ་ཙམ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་བདག་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི། དབང་པོ་ཐ་དད་པ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། དེ་ཕྱིར་བདག་ཐ་དད་གང་ལས། །འདི་ཡི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་འདི། ། བྱ་བའི་ལས་འདི་ངེས་པ་ཡིན། །དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་གྲུབ་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཐ་དད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ།

若谓了解义之人心镜中是知义，非经验根等之功能。答：
"从彼唯经验，
智相似自性，
成彼自性时，
何者分别业？"
其中若从根等中唯经验自性相似之智是了解能立时，则如有我论者所许境，一切恒时了知一切义故，于彼一切所知及一切时是相似体性故。亦有境各别决定，是故自性成为境各别决定之自性，以何自性分别诸业，谓此是青、此是黄等。
若谓我虽是一切所知相等体性，然听等行为成为现量，彼亦显示现量境决定。答：
"虽因有差别，
此性非能成，
业异无差别，
差别非能定。"
虽因根等有差别，此自性一切无差别者不能以差别定异青等业。何故？因非成此自性故。
我虽有差别，岂成作者或能了？对此我非成作者，因常故及应成有义相故。若无相则应了知自体性，非义，因分别唯是一切义共同故。若谓由能知我定者，岂非不知根差别？如何能知？
"是故我差别，
从何此了解，
此业定即是，
彼能立彼成。"
因非成自性之差别不能定故。

།བདག་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱེད་པ་དང་འདིའི་བྱ་བ་སྟེ་རྟོགས པའི་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་བདག་ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ནི་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བདག་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་པའི་ཕྱིར་འཇོག་པར་བྱེད་པར་མ་གྱུར་ མོད་ཀྱི་དེ་དང་འདྲ་བ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་མ་གཏོགས་པར། དོན་དང་དེ་རུ་སྦྱོར་བྱེད་པ། །ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འབྱེད་པོ་མིན། །དེ་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ཡི། །སྒྲུབ་བྱེད་གཞལ་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད། །འདི་ལས་གཞན་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིས། ། དེ་དང་ལས་སུ་འབྲེལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རིག་པ་དེ་དང་དོན་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་མ་རྟོགས་པར་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞལ་བྱའི་རྣམ་པ་ཉིད་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན ཏེ།ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་བདེན་པ་དེ་བཞིན་ཕྱི་ནས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་ལས་གཞན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ཀྱང་དེ་དང་ལས་སུ་ལྷན་ཅིག་རིག་པའི་འབྲེལ་པ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་འདི་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ངེས་པར་འགྱུར་ ན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་འདི་ཅི་ཡིན་ཏེ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ།འོན་ཏེ་རིག་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་འོ་ན་ཤེས་པ་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་ན། རོ་ན་ཇི་ལྟར་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་དེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡུལ་རིག་པའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ལ། རིག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡང་དེའི་བདག གྱུར་ཉིད།།དེས་ན་འབྲས་བུ་དོན་གཞན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟོགས་པ་དེ་ཡང་དེའི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རིག་པ་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་ པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དོན་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་གཅིག་ལ་ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

此我以自性差别而了解青等，此作用即了解业青等决定，了解自性之作用，其能立即成立我差别。若谓差别现量智是了解能立，我因一切义共同及常故非能安立，与彼相似何用？答：
"除义相之外，
与义彼相合，
他智自性中，
任何非能别。
是故所量知，
能立所量性，
此外余能立，
不与业相属。"
因彼了知与义相合，不了义相而他自性非能分别了知相故，是故所量相即是所量了解之能立，如有相智为真，后当解说。虽有异于相之能立，然不成与彼业俱了知关系，不应说"此了知此"。
若谓由现前义而定，此现前为何？是义自性抑或了知？若是义现前自性，则如何智现前义？彼义现前自性应成了解自性。若是了知自性现前，则如何现前义而不成智自性？是故具彼相即是境了知。
若谓若彼具相是量而了知是果，则如何量果无别？答：
"彼亦成彼性，
故果非异义。"
彼了解亦成彼相自性，非他。是故量义相非异义了知果，因无异于青等相之乐等相义了知故，因于一青相亦生多乐苦相故。

།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ནང་གི་རྟོགས་པ་ཡིན་པས། ཕྱི་རོལ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ ལྟར་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ནང་གི་རིག་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཕྱི་རོལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཚད་མའོ། །བྱེད་པ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། བྱེད་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བྱེད་པ་པོའི་བྱེད་པ་ལ་གནས་ནས་གཙོ་བོའི་ བྱ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ན།ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་གཞལ་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། རྟོག་པའི་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་རྟོགས་པ་ཡི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །བདག་ཉིད་ལ་དེར་འཛིན་པ་དེ། །བྱེད་པས་རང་གི་ལས་ལ་ ནི།།བྱེད་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་། །རང་ཉིད་བྱེད་པོ་མ་ཡིན་ཡང་། །དེ་ཡི་བདག་གིར་དེ་གཞག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དེའི་བདག་ཉིད་ལ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི། དོན་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ལས་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ བཞིན་དུ་སྣང་བའོ།།རྣམ་པ་དེའི་དབང་གིས་དོན་ངེས་པ་དེར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་ནི་ཤེས་པ་རང་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ལས་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་རིག་པའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་སྔོན་པོའི་བྱེད་པ་པོ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཅན་ཉིད་མ་ ཡིན་ཡང་།གལ་ཏེ་བྱེད་པ་དེ་ལ་གནས་པར་ཤེས་ཏེ། ཁོ་བོས་འདི་རིག་པའོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེ་ན་པའི་དབང་གིས་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་དང་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མི་འགལ་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་སྔོན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་པར་སྣང་བ་དེ་བས་ན་ སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རིག་པ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་ན། དེའི་ཚེ་དོན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལ་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་པས་དོན་ལ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པས་དོན་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ ན།སྨྲས་པ། དཔེར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམས། །འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འབྱུང་ཕྱིར། །བྱ་བ་ལྡན་མིན་ཡང་འཇིག་རྟེན། །རྒྱུ་གཟུགས་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ཕ་མ་འདྲ་བའི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འཛིན་པའི་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ ཡང་གཟུགས་འཛིན་པར་བརྗོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་འཛིན་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ།

乐苦相是内了解，故无了解为外境了知。是故如乐相是内了知，如是因具青等相故，由外经验故具彼相是量。作用是量，作用岂非异于作者？作者住于作用而助主要作用，若智非异所量自性，了解作用亦非差别，彼如何成作用事？答：
"由义了解性，
自性执为彼，
作用于自业，
似具有作者。
虽非自作者，
为立彼我故。"
具义相之自性执持之智，由义了解自性作用，于青等自业似具作者而显。由彼相力安立义决定故，胜义中智自非作者，因相非异于智故。
青了知想之分别虽非依赖他青作者，若谓若知住于彼作用，由我定解"我了知此"故，由显现力不违智成为业、作用、作者自性，因无分别经验显为具青自性智故，是故无异于青等相之了知。
若智自显为义相，则义岂非生智？是故义于智有作用，非智于义有作用，则如何智执义？答：
"如因果诸法，
由生相似性，
虽无作用世，
说因执色故。"
如世间因果父母相似而生故，虽无执持作用亦说执色。如是智具义相虽无作用，由执持言说行故，具义相即是能立。

།དེ་ཕྱིར་མཐོང་དང་དབང་འབྲེལ་དང་། །ཁྱད་པར་གྱི་བློ་དེ་དག་ནི། །བྱ་བ་ལ་ནི་ཆོད་པའི་ཕྱིར། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ དོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དཔྱོད་པ་པས་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ལ་ཚད་མར་འདོད་པ་དང་། དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བ་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་མ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་གྱི་བློ་ཡང་གཟེགས་ཟེན་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཚད་ མར་འདོད་དོ།།དེ་དག་གིས་གང་གི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་དུ་ལས་དང་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱ་བ་ལ་སྟེ་རྟོགས་པ་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཉིད་དོན་ངེས་པར་རིག་པ་སྟེ་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བྱ་བ་ལ་ནི་བྱེད་པ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་ཕན་འདོགས་བྱེད་མོད་ཀྱི། །གཞན་གང་ཐ་དད་བྱེད་པོ་སྟེ། །དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པར་འདོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དམ་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་སྟེ། རྟོགས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། བྱེད་པ་པོ་གང་ཞིག་བྱ་བ་དེའི་རང་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། བྱེད་པ་པོ་ཙམ་གྱི་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འོན་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་ཐ་དད་པས་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་མཐོང་བ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཀུན་གྱི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་འདི་འདྲ་མེད། །དེ་ཐ དད་ཀྱང་ཐ་དད་མེད།།དེ་འདིའི་འདི་ཞེས་གང་ལས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། དོན་སོ་སོ་བ་བྱེད་པའི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་འདི་ འདྲ་བ་མེད་དོ།

"是故见与根相属，
及彼差别智等，
由于断于业，
胜论派许能引导智于类等遍断为量，与根相属能引导智非意，差别智亦如耆那等许差别智为量。彼等因不成立与其他能立业相属故，不应理为量。何故？因断于业即了解之能引导等故。相即决定了知义，非由他故。是故相即是量。
若谓岂非由根等能知？何故分别？答：
"诸作用于业，
虽皆能助益，
他异能作者，
许为胜能立。"
于业胜能立，根等一切作用虽能助益于业即了解，然作者以自差别令差别者，许为胜能立，非唯作者之作用。
若谓根等以自差别令智差别，如是由根差别而经验明暗等差别。此答：
"由一切同因，
根等无如是，
虽彼有差别，
无别此彼何？"
因是见青黄等一切之同因故，根虽能作明暗等差别，然无如是作各别义差别。

།འོན་ཏེ་དབང་པོ་དོན་སོ་སོ་བ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་དབང་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་ཞེས་དོན་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པ་དེ་དང་དེ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཐ་དད་པས་དབང་པོ་རྣམས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་དེ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡང་གང་གི་ཕྱིར། ཐ་དད་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་དབང་པོ་འདི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་འདི་གང་ལས་ཡིན་ཏེ། མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མེད་ན་སྔོན་པོའི་ཡུལ་ལ་དབང་པོ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་སྔར་ཡོད་ན། འོ་ན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཡང་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐ་དད་ཀྱང་དོན་སོ་སོ་ཐ་མི་དད་པར་རིག་པ་དེ དོན་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་པོ་འདིའི་རིག་པ་འདི་ཡིན་ན་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཤེས།དེ་བས་ན་དབང་པོ་ནི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་ལྷག་མ་བཤད་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་བློ་རྣམས་ལ་ཡང་། །དེ་དངོས་མེད་ན་ཐ་དད་མེད། །དེ་འདྲར་བློ་གཞན་དག་ཀྱང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོ་ རྣམས་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེས་ནི་ལྷག་མ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་དང་དབང་པོ་དོན་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ལས་འདས་ན་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ན། དེ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། ཁྱད་པར་ གྱི་བློ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་མེད་ན།ཁྱད་པར་གྱི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་འདི་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་སྨོས་པ་འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ།

若谓根于各别义转变为异，如是向青根与向黄等根，即于各别义有彼彼趣向性，是故由法差别根等差别故，由根差别性令了知差别。
此非然。虽根由趣向法差别而差别，然因无差别，离相之根此向青黄等境趣向从何有？实无。若无青等相，不知根向青境。若先有青等了解，则趣向何用？
又根等虽差别，了知无各别义差别，由各别义决定性，如何知此是此青了知？是故根非能差别。
由此说余："于差别智等，
无彼事无别，
如是余智亦。"
由说根非能立，说余能引导及根境相遇等非胜能立。如是若离义相，不了相遇等，如何是作用能立？若无差别智之相，此差别智之差别不成，说差别是近显。

།གཏོང་པར་བྱེད་པའི་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་མེད་ན་དོན་ལ་གཏོད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟེ་ཁྱད་པར་གྱི་བློ་བཞིན་བློ་གཞན། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་ལ་ཡང་ཐ་ དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་དངོས་པོར་འགྱུར།།གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་བློ་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དག་སྤྱོད་ཡུལ་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ རོ།།འགྱུར་མོད་ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། བྱ་བ་དང་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས། །ཡུལ་ཐ་དད་པའང་མི་འདོད་དེ། །དོན་གཅིག་ཡིན་ན་གཉིས་དོན་མེད། །རིམ་བཞིན་འབྱུང་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། པ་ལ་ཤ་སྟ་རེས་བསྣུན་ན་སེང་ལྡེང་ཆོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དག་གཉི་ ག་ལ་ཡང་ཡུལ་ཐ་དད་པར་ཁྱེད་ཀྱང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་དག་དོན་གཅིག་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་དག་གཉི་ག་ཡང་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ན་ཤེས་པ་གཉིས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཡོངས་ སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་དག་ཡུལ་གཅིག་ན་ནི་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་དག་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་ཅིག་ཅར་བའི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ ཏེ།གཉི་ག་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཅར་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆ་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ། གང་གིས་རྣམ་པ་ཚད་མ་ཡིན་ཞིང་རྟོགས་པ་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བློའི་ཆ། །དེ་ཡི་རྣམ་གཞག་ལ་བརྟེན་ནས། །སྒྲུབ་བྱེད་སྒྲུབ་པར་རྣམ་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པའི་ཆ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། འོན་ཀྱང་བློ་དེ་ཤེས་པའི་ཆ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་རྟོགས་པ་ཅན་དག་རིག་པ་དེའི་ཡུལ་ངེས་པ་ཅན་ཉིད་དུ རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི།ཕྲད་པ་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若能引导亦无义相，则不成引导于义。如是如差别智，余智差别智亦无差别，则差别与差别智故成所立与能立事。
又差别智以差别为境，差别智亦以差别为境故，应成所立能立二者行境差别。
若问何故不许？
"作用与能立，
不许境差别，
一义二无用，
次第亦非有。"
如巴拉夏斧击不能断檀香，作用能立二者，汝亦不许境差别。若差别与差别智是一义，则二智皆一义时，二智无用，因一智即能遍断义故。
又若差别与差别智境是一，则不应次第生。若差别智同时生，则差别与差别智同时事非所立能立性，因二者皆成故。同时亦无所立能立。
若问如何汝亦于识分同时成所立能立事，以何相为量而了解为果？答：
"智分依，
彼安立，
住为能立所立。"
于智分以因果事为所立能立事，然彼智了知义相分，依安立彼了知决定境性为所立能立事，非相遇为量。

།གང་གི་ཕྱིར། །བདག་ཉིད་ཀུན་གྱིས་འབྲེལ་ན་ཡང་། །ཆོས་འགའ་ཞིག་གིས་རྟོགས་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །འབྲེལ་བར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།གལ་ཏེ་ཕྲད་པ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་རྟོགས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ན། ཕྲད་པ་དེ་ཡང་དྲུག་ཏུ་ཐ་དད་དེ་ལྡན་པ་དང་། ལྡན་པ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དང་། འདུ་བ་དང་། བརྟེན་པའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དང་། ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་ བྱ་བའོ།།དེ་ལ་དབང་པོ་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཕྲད་པ་ནི་ལྡན་པའོ། །བ་ལང་ལ་བརྟེན་པའི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་ལྡན་པ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བའོ། །དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་པའི་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ནི་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བའོ། །རྣ་ བའི་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དང་སྒྲ་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བའོ།།སྒྲ་ཉིད་དང་རྟེན་པའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བའོ། །མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་མིག་དང་ལྷན་ཅིག་རྫས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པར་འབྲེལ་ན་ཡང་བ་ལང་ ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི།རོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་འདིར་མི་འགྱུར་ཏེ། མིག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་བའི་ལྡན་པ་དང་། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རོ་ལ་སོགས་པ་མིག་གི་ཡུལ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དེ་ཉིད་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར། འདི་མིག་གི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེས་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྲེལ་ན་ཡང་ཆོས་འགའ་ཞིག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་ ཟེར་བ་ནི།རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་མིག་གི་འོད་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕྲོས་པ་ནི་དོན་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྲེལ་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མ་ལུས་པའི་གཟུགས་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གསང་གསེང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ཁ་དོག་དང་བར་ མཚམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི།འདུས་པ་ཙམ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

"虽以一切自性相属，
由某法得了解时，
彼不成决定，
因相属无差别故。"
若相遇为量，了解其义为果，则相遇有六种差别：和合、和合相应、依和合相应、相应、依相应、由和合差别成差别。
其中根与牛等相遇是和合。依牛之白等德性是和合相应。依白等德性之白性等总相是依和合相应。耳空性与声是相应。声性是依相应。无性由和合差别成差别。
其中眼与一切实体自性俱时与色香味等相属，然唯了解与牛等某法和合，而非与味等法，此决定不成，因与眼俱时相属之和合、相应等无差别故。
若谓因味等非眼境故不取。则应思：由于彼于一义会合无差别故，如何不成眼境性？是故虽以一切自性相属，说由某法了解差别等，不应理。
又若眼光外射是取义因，如是虽以一切自性相属，则应显现一切色。是故应见隐密等法、颜色、间隔等一切，而非仅聚集相。

།དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བ་དང་རིང་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཤིང་མཐོང་བ་ལ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ལུས་ཉིད་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཚད་མའོ་ཞེས་ པ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སྨྲས་པ། དེ་དབྱེར་མེད་ཀྱང་ཐ་དད་འདི། །གང་ལས་དེ་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕྲད་པ་དེ་དབྱེར་མེད་ཀྱང་རྟོགས་པ་འདི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་གང་ལས་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འཐད་དོ། །སྦྱངས་ལས་ཡིན་ན་ དེར་སྣང་བ།། མེད་ན་དེར་ཡང་གཞག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་འདུས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱིས་དོན་སོ་སོར་ངེས་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྱངས་པས་དེ་ལྟར་གཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དེར་སྣང་བ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པ མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་།སྦྱངས་པ་ངེས་པས་ངེས་པའི་དེ་ན་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་ནས་སོ་སོར་ངེས་པ་དྲན་པར་བྱེད་དེ། རང་ཉིད་ངེས་པར་གྱུར་ནའོ། །དོན་ངེས་པར་མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་མེད་ན་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་མཐོང་བ་མེད་ན་ཡང་འདུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་ན་ཡང་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་བྱ་བྱེད་གཅིག་ཡིན་པར།།འགལ་ལོ་ཞེ་ན་མི་བདེན་ཏེ། ཆོས་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ཕྱིར། །དངོས་པོ་ཐ་དད་མེད་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། འོ་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དོན་རྟོགས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་ནི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་དེ་དག་གཅིག་པར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་ འགལ་བ་སྟེ།ཟོར་བ་ཉིད་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པ་མེད་པ་ལས་ལོག་པ་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་དང་། མ་རྟོགས་པ་ལས་ལོག་པ་ནི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དངོས་པོ་སྟེ། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་པར་འདོད་དོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མེད་ན་སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོའི་ཉིད་དང་ཤེས་པ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་དག་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པར་མཐོང བམ་ཡིན་ནམ།ཟོར་བ་དང་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བྱ་བ་བྱེད་པར་གནས་པ་ནི། །ཐམས་ཅད་དེ་ལྟའི་རྣམ་པ་ཅན། །དངོས་རྣམས་ཐ་དད་འདོད་པ་ལ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིས་འཇུག་ཕྱིར་རོ།

是故由近远差别见树有明暗相，外显现之体性即明暗自性为量。为说此故，说：
"彼虽无别此差别，
从何彼即是量性？"
虽相遇无差别，此了解明暗自性差别相从何成立，即是量性应理。
"若由习若现彼，
无则彼亦无安立。"
若谓虽无相之识聚集，由差别令各别义决定差别。此不应理，因无由习如是安立故。若识无彼现，即无相性，由习决定彼见生已，忆念各别决定，唯自决定时。若无相则不成决定见义，无决定见亦非造作，无彼亦非决定。
"若谓作者一性违，
不实因许法差别，
许无事物差别性。"
若谓若识相为量，了解义为果，则彼作用作者成一，此相违，因斧非即割故。此不实，因无差别识之法相等差别故。离无相即有相识，离未了解即了解自性事，许为识相无差别。
若无青等相则不经验青，经验亦无青等故，青性与识即一性。若谓作用作者见为事物差别，如斧与割。答：
"住于作用作者性，
一切如是相，
许诸事差别，
由增益而转。"

།ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཅོད་པའི་བྱ་བ་དང་ཟོར་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོར་གནས་ པར་འཇོག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཆོས་ཐ་དད་པས་གཞག་པ་སྟེ།ཟོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་ལ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྔར་བཅད་ པར་མ་མཐོང་བའི་ཤིང་ཟོར་བའི་ཁ་དང་འཇོག་པས་བཅད་པར་མཐོང་བས་བྱ་བ་ཐ་དད་པར་བརྟགས་ཏེ།ངོ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་སྔ་ཕྱི་གཅིག་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཚད་མར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་ཤིང་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ། ཟོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འཇོག་པ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བྱ་བ་འདི་ནི་རྟོག་པས་གཞག་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོར་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་ལས་ཐ་དད་པར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ནི་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།རིགས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པར་སྣང་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་བྱ་བ་དང་བཅས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ལ། རིགས་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་རང་རིག་པ་ནི་འདིར་འབྲས་བུ་སྟེ། གཉི་གའི་ཤེས་པའི་ཡང་རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དོན་རིག་པར་འབྲས་བུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འཇིག་རྟེན་པ་དོན་འདོད་ཅིང་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་དོན་དུ་གཉེར་བ ཅན་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་སྟེ།གང་གི་ཚེ་དོན་མ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དོན་མ་མཐོང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མཐོང་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཐོས་པ་ན་འབྱུང་བ་མ་མཐོང་ངམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་ནི་བརྒྱུད་ནས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ རིག་པ་ཉིད་ན།དོན་མི་རིག་པར་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་དྲིས་པ། དོན་རིག་གང་ཡིན་མངོན་སུམ་དུ། །སོ་སོར་མྱོང་བ་གང་ཡིན་འདིའོ། །དོན་རིག་པ་དེ་གང་གིས་ཡིན། །དེ་འདྲ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་དོན་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ།ཅི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན། །འོན་ཏེ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན། །རྣམ་པ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་དོན་རིག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

此谓：割之作用与斧等作者性之安立，如是一切相由返体因法差别而立。于许斧等事物差别，作用作者安立非事物性，因由分别增益而转故。如是先未见割之木，由斧口与置而见割，分别作用差别，由识别力前后为一之了知，非说为量。
是故先木亦他，斧等与置亦他性，于彼除作用不得缘故，此作用唯分别安立性，故安立增益作用作者性。如是应观察异于了别，因相非遍一切了知故，了知遍一切相故，是差别。胜义中如现相性即了知故，果与量唯无差别性。
如是阿阇黎亦说："由了知有作用故是量，了知性即是果。"或自证于此是果，二智之自证性即是果。
若问：了知义为果岂不应理？因世间欲求义故。答：未见世间为求义者性，因未见义时，不可能有未见义之求故。若问：虽未见，闻已生求义，岂未见耶？答：不然，因闻是间接见故。
若谓若了知黄等义，则不了知义如何如是？于此问：
"义知何为现量，
各别经验即此，
彼义知由何？
若如是则惑。"
与外义相属之义知为何？为无相耶？抑或有相？已说离相无义知。

།འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་རིག་པ་འདི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དོན་རིག་པ་དེ་ཡོད་ན་ནི། རིག་པ་འདི་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། རིག་ པ་དེ་ཡང་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་རྒྱུ་གང་གིས་ཤེས།།དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རིག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཙམ་ཡིན་གྱི། དོན་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདྲ་བ་ལས་དོན་རིག་པར་གྲུབ་པ་སྟེ། དོན་གྱི་ཕྱི་རོལ་པ་མེད་པར་དེའི་ རྣམ་པ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་སྐྲ་ཤད་དང་སྦྲང་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ཀྱང་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟར་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་དོན་རིག་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་འདི་མྱོང་ དེ་གང་ལས།།དེ་ཉིད་འདི་ནི་དཔྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དོན་མེད་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་འདིའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཡུལ་གང་ལས་ཡིན། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་བའི་དོན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མེད་ན་དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་རབ་ རིབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར།འོན་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་ངེས་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་ལ་གནས་པའི་འདི་ནི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་མ་མཐོང་བར་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་ལ་གནས་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་དོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དོན་ ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ་ཞེ་ན།འོ་ན་མིག་ཀྱང་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བརྟག་གོ་ཞེ་ན། མིག་ཉིད་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་ པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བརྟག་གོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡོད་པས་ཕྱི་རོལ་པ་ཉིད་དུ་བཞིན་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པ་སྟེ། བྱད་ཀྱི་བཞིན་དུ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཆོས་སུ་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་འཐད་པ་ཡིན་ ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བཅུ་བཞི་པ། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་འདྲི་བ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་དོན་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས། ད་ནི་འདྲ་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། རྡུལ་ཕྲན་དེ་དག་གང་གིས་ན། །རགས་པར་སྣང་དང་འདྲ་བར འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་རགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཕྲ་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་འདྲ་བར་བྱེད་པར་ཚད་མ་གང་གིས་གོ་བ་ཡིན་ཏེ། མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

然而当此了知以现量经验为具义相时，若有彼义知，此了知是现量，彼了知由何因知为与义相属？彼等如是显示：说青等相了知即是识性义知，仅是言说，非义知。
若谓由相似成立义知，因无外义则无其相。由与彼相似则成惑乱，因眼翳者之发丝与蚊等虽无外义，有发丝缠绕等相故。如何由彼相似成义知？
"若此经验从何来？
应观察此彼性。"
若无义时，此识之经验从何境？因经验是所经验义之因故。若无义则彼亦应无。若尔，眼翳者如何经验二月？若谓定解某经验义。则应观察此住于经验义性，未见义如何住于经验义？
若谓因从义生故经验义。则眼亦应了知，因从彼生经验故。若谓眼非具眼相识，应思彼外义为具其相。眼性岂不应思为具其相？若谓由外相思外义，则应由镜面有面影而思为外性面。
是故一切住于自性，如面貌显现为影像法，应理。
《量理论释》第十四品：如是首先显示相似为惑乱故非安立义，今为显示无相似故，说：
"彼等微尘由何故，
成与粗显相似性？"
于有粗显之识，以何量了知彼微细极微成相似性？谓非也。

།རགས་པ་དང་ཕྲ་བའི་རྣམ་པ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ཅན་གྱི་འདྲ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ལེའུ་གཉིས་ པར་བསྟན་ཏོ།།འོན་ཏེ་དོན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ཤེས་པ་འདྲ་བའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མ་རྟོགས་པར་དབྱིབས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། །དབྱིབས་མ་རྟོགས་པར་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་ ཡིན་ན་རགས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་དེ་ཡི་དོན་དངོས་མེད། །ཡོད་ན་འཁྲུལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །དེ་མྱོང་བ་ཡི་ངོ་བོ་ནི། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་པ་དེ་ལ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡོད་ ན་ཡང་དེ་འཁྲུལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།སྐྲ་ཤད་དང་སྦྲང་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་དོན་མྱོང་བའི་དངོས་པོ་དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་མི་རིགས་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གཞན་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དོན་རིག་ན་ཡང་མིག་ཀྱང་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པས་དོན་རིག་གོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། དེ་འདྲ་བ་དང་དེ་ལས་སྐྱེས། །གལ་ཏེ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ན། །དོན་མཚུངས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི། །མཚུངས པ་དེ་མ་ཐག་མྱོང་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་དོན་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་ལ་དོན་མཚུངས་པ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་དེ་ཤེས་པ་ཕྱི་མས་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་སྔ་མ་ནི་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ལ། ཕྱི་ནས་ ཀྱང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་སྔ་མ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གང་ལས་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་མི་སྐྱེ་སྟེ། སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་ པའི་རྗེས་ལ་སེར་པོའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ་གོམས་པའི་དབང་གིས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཐོང་བ་ནི་སྔར་གོམས་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་དེའི་དེ་མ་ཐག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རིགས་མཚུངས་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་བར་དུ་ གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

因粗相与细相相违故。第二品中已说无有分支相似性。若谓义之青等相与识相似，不然，因未了知青等相则无形状，未了知形状亦无青等故。若青等自性是识，则应得粗性。
为总结故说：
"彼无彼义事，
若有成惑性，
彼经验自性，
不能为能立。"
是故彼识中无义自性，若有义自性则彼成惑性。于发丝蚊等，不应成立彼义经验事，因惑性不能成立异义故。若谓非仅由相似成立义，因发丝等惑故。若由生识故了知义，则眼亦应成能取。
若谓由具其相及从彼生之识了知义，说：
"若相似及从彼生，
是经验相，
具义相之识，
应经验等无间。"
若谓从彼义生及具其相性是了知义相，则具相同义之等无间识应为后识所知。当前者是具青相，后亦生为具青相时，因与前相似及为因故成境。
若谓从何生相，彼是识境，等无间识之相，后识不生为具彼相性，因具青相识后生显现黄相故。于此说：由串习力生具明显显现之识，见前串习识成境。云何成其等无间？因无间隔同类异识故。

།འོན་ཏེ་སྔར་གོམས་པའི་ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཤེས་པས་ཆོད་པ་ཇི་ལྟར་དུས་ཕྱིས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང་གང་གིས་ན་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། དེ་མ་ཐག་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། །འཇིགས་རྟེན་གསུམ་ཡང་ཕན་ ཚུན་དུ་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་ཁ་ཅིག་ཁོ་ན་དེ་མ་ཐག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་གོམས་པའི་ཤེས་པ་ཕྱིས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་སྔར་གོམས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཕྱི་མར་ འབྱུང་བའི་དོན་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཆོད་པ་གོམས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཤེས་པས་ཆོད་པས་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་གསལ་བར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་གསལ་བར་སྣང་ བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གོམས་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་བཞིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་པས་བསླད་པའི་བུད་མེད་མཐོང་བཞིན་དོན་ རྣམ་པར་གཞག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་མཐོང་འདི་ཐོས་ཞེས་བྱ་བའི། །བློ་ནི་གང་དུ་ངེས་པ་དེ། །དེས་མྱོང་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ནི། །གང་གིས་དེ་ཡི་མཐོང་འདོད་པ། །སྣང་དང་མཐོང་བ་དེ་དག་གི་།ཉེ་བ་ཉིད་ནི་དཔྱད་པར་བྱ། །ཉེ་བ་ཉིད་དུ་དཔྱད་བྱས་ན། །དེ་དག་ འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས།།ལྟ་བ་པོ་ཡི་ལས་འདི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ནི་གཟུགས་སྡུ་གུ་མཐོང་བའོ། །འདི་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཐོས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། གང་ལ་གཟུགས་དང་སྒྲའི་ཤེས་བྱ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ།གཟུགས་དང་སྒྲ་འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པར་མཐོང་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་དང་མཐོང་བ་དེ་དག་ཉེ་བ་ཉིད་དེ་འབྲེལ་པ་ནི་དཔྱད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ། གཏན་ཚིགས་གང་གིས་དེ་དེའི་མཐོང་བ་པོར་འདོད་པའོ། །འདིའི་དགོངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ལས་དོན་རིག་པ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅང་ཡི་ཞེན་པས་དོན་རྟོགས་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问：先前串习识被异类识间隔，如何成为后时明显显现识之因，且由何成境？答：非仅等无间因，因三界亦互为因故。然由随行及返体随行，某些唯成等无间因。有无随行亦有后时串习识明显显现，如是随顺先串习而后生显现义故，被异类识间隔之串习识，如何非后时明显显现之因？成颠倒所见境。
或由串习力了知相明显显现为因，是故因具明相故非义知。一切由串习力明显显现皆具义相，如具真实相。不应如见被邪欲染污之女而安立义。
"此见此闻之，
智于何定性，
若彼经验者，
由何欲见彼，
显现与见彼，
应观察亲近，
若观察亲近，
依彼等相属，
此是见者业。"
如是"此见色柱"、"此闻善说"等性，于何生定解色声所知之智，彼是经验见闻自性。与色声相属彼等无间缘非，因无执著故，因无定见从等无间缘生故。显现与见彼等亲近即相属，岂不应观察？由何因欲彼为彼见者。
此意趣是：非由见而了知义，依其相属之执著了解义亦不应理。

།འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་དོན་ལས་སྐྱེས་པའི་མཐོང་བས་ནི་དོན་རྣམ་པར་འཇོག་པ ཡིན་ན།དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ངེས་པར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ། མཐོང་བ་དང་སྣང་བ་དེ་དག་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་བ་པོའི་ངེས་པ་འདི་ཡིན་ན། གང་གི་ཚེ་དོན་སྣང་བ་དང་མཐོང་བདག་འབྲེལ་པ་ཉིད་མི་འགྲུབ་སྟེ། དོན་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ བའི་ངེས་པར་འགྱུར།འོན་ཏེ་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དོན་བྱེད་པའི་འབྲས་བུས་དོན་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་བས་ན་ཕྱི་རོལ་ངེས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མྱོང་བ་འདི་ གང་ལ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ལན་བཏབ་པ།།དེ་མྱོང་བ་ནི་དེ་བདག་ཉིད། །དེ་ནི་གཞན་གང་གི་ཡང་མིན། །མངོན་སུམ་སོ་སོར་མྱོང་ཉིད་ཀྱང་། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་པ་དེའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ལ་ཞེས་དྲི་བར་རིགས་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་དོན་གང་ལ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་དེ་ལ་ཡང་ལན་ནི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གདབ་པར་བྱའོ། །རྟེན་དེ་ཡང་གང་ལ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ན། གཞི་བཙལ་ཏེ་ཅི་ཞིག་བྱ། གང་ ཡང་དོན་མེད་ན་དོན་གྱི་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དྲུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྩད་པ་དེ་གསལ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་གང་གི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པའི་དོན་གསལ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་གཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དོན་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་མངོན་སུམ་གྱིས་སོ་སོར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། མངོན་སུམ་ནི་རང་རིག་པའི་བདག་ ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།སྔོན་པོའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲུག་པ་ཡང་རྟོགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་མཆི་གུའི་ལུས་བཞིན་ནོ།

如是，若由现量从义生之见而安立义，其后相属之定解如何安立？若依见与显现彼等相属而有见者定解，当义显现与见我相属性不成，因不见义故。尔时如何成未经验之定解？
若谓有"是义"之定解，不然，因由作用果定解义故。彼作用亦唯是异识，是故无外境定解。是故非安立义。
若问"此经验于何"，答：
"彼经验是彼自性，
彼非任何他者性，
现量各别经验性，
彼亦是彼自性也。"
若识之经验是自性，则不应问"其经验于何"，如问"义于何"，答应说是所依。若问彼所依复于何？应说于自性。如是见义经验亦住于自性，何须寻求所依？
若有难：无义则"义之经验"不应成第六格。为明此故说：彼经验非与义相属之任何他者。然不能明了现量所知义，如是显示一切众生所见青非外境所取。青相亦是现量所知，非异义。是故此青等是现量各别所知，故现量唯是自证性。"青之经验"之第六格亦是分别增益，如"奴仆之身"。

།འོན་ཏེ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་ཐ་དད་པ་འཇལ་བའི་སྐབས་སུ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ནི་ཉམས་སུ་ མྱང་བའི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ནོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། བློ་ཡིས་མྱོང་བྱ་གཞན་མེད་དེ། །དེ་མྱོང་བ་ཡང་གཞན་མེད་ན། །དེ་ལའང་བརྩད་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་རང་ཉིད་གསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཡིས་མྱོང་བར་བྱ་བའི་དོན་ གཞན་ནི་མེད་དེ།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པ་མེད་པས་དོན་དང་འབྲེལ་པ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་རིག་པར་བྱེད་པ་མྱོང་བ་གཞན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མྱོང་བ་དེའི་རིག་པར་བྱེད་པའི་མྱོང་བ་གཞན་པ་ནི་མེད་དེ། མྱོང་བ་དེའི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་མྱོང་བ་ལ་ཡང་བརྩད་པ་མཚུངས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཐིམ་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་རིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཤེས་པ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ ན་དོན་དང་ཤེས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེ་ནི་རང་ཉིད་ཁོ་ནས་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མྱོང་བར་འགྱུར་ན། སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་ཏེ། སྔོན་པོ་ ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དེ་ཡི་སྔོ་སོགས་ངོ་བོ་ནི། །རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་དེའང་། །རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་གྱུར་པའི་ང་། །སྔོ་སོགས་མྱོང་བར་གྲགས་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་དེའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པ་དེ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ།མྱོང་བ་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་གྲགས་པ་ཡིན་གྱི། སྔོན་པོ་ཐ་དད་པར་རིག་པས་སྔོན་པོ་མྱོང་བར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་མྱོང་བ་དག་ཐ་དད་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་སྔོན་པོ་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓为经验故，于量度异义时说是识自性不应理，因义存在于经验境，经验是具义境者。说：
"智无异所经，
彼经亦无他，
于彼难相等，
故彼自明显。"
是故彼经验无异所经义，显示因经验无相故不应与义相属。若谓有彼经验之异能知经验，无彼经验之异能知经验，因于彼经验之能取经验亦有相等难故。
经验融于自性时，如何由他能知？现量作用唯是自性，若彼异，由互随入则诸识应成一性故。是故义与识非由他了知，故彼识唯由自明显。
若尔，若一切皆是自证性，则应经验自性，云何安立"经验青"之名言？因未经验青故。说：
"彼之青等性，
是自性所经，
经自性我者，
即称经青等。"
彼识之此经验是青等自性，彼青等亦是经验自性，因离经验不存故。是故虽是自性，称为经验青等，非由了知异青而说经验青，因不执青与经验为异故。故青即是自证性。
若尔，具青相之智如何成自明显？因于自性有作用相违故。

།རལ་གྲིའི་སོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པས གསལ་བ་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་རང་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གསལ་བྱེད་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས། །གསལ་བ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་གསལ་བར་མངོན་འདོད་པ། །དེ་ལྟར་བློ་བདག་རིག་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེའི་བདག་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བར་ཡང་ཚད་མ་གང་གིས་ཤེས་པ་ཡིན། རལ་གྲིའི་སོའི་དཔེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དོན་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རལ་གྲིའི་སོ་དེའི་དཔེ་ཡིས་རང་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བར་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། རང་ཉིད་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཡང་རང་རིག་པར་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཏེ་སྒྲོན་མས་བུམ་པ་གསལ་བ་བཞིན་ལ། སྒྲོན་མ་རང་ཉིད་མིག་གིས་འཛིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སྒྲོན་མ་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དཔེར་འགྱུར་ཞེ་ན། འོ་ན་སྒྲོན་མའི་དུས་ན་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་བུམ་པ་ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན། སྒྲོན་མའི་སྔོན དུ་མ་མཐོང་བ་ཕྱིས་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར།སྒྲོན་མས་གསལ་བར་བྱ་བའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་གསལ་བཞིན་པའི་ལུས་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ནི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བུམ་པ་དང་སྒྲོན་མ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པས་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་གསལ་ བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དག་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྒྲོན་མ་མིག་གིས་གསལ་ལོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མིག་དང་དུས་མཉམ་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྒྲོན་མ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་མིག་གསལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེ་ན། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མིག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཐིམ་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཡང་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་དང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཁྱད་པར་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་འབྲེལ་པའོ།

剑刃岂不是不能自割？又若青等由灯等明显，如何是自证？说：
"能明由自性，
即是明自故，
如何欲显明，
如是智自证。"
如明灯显现即是其自性故，因是明性故。如由自性欲显明现，如是具青等性之明自证，以何量知于自性有作用相违？仅以剑刃喻不能成义，因喻非能立故。若以彼剑刃喻显示于自有作用相违，则因自明灯亦有故，青等智亦应成自证。
若谓如灯明瓶，灯自为眼所取，故灯非自明，如何成喻？若尔，灯时所见瓶如何由灯显明？若谓因先未见后见故为灯所明，不然，因彼时生具明瓶体故，先时无量故。是故瓶与灯同时所缘非明所与能明事，如青黄。
若谓灯为眼所明，不然，因与眼同时不可能明故。若谓对向灯之眼为能明，所谓对向是何？是自性耶？若是自性，则眼亦住自性，非任何能明。若对向异，则彼亦融于自性故非任何作用。
是故青与灯等是自明性，差别是与差别事相属。

།དེས་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བར་དེ་ལ་རིགས་པར་འགྱུར་ན། རང་རིག་པ་ནི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན ན།ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་དང་འགལ་བར་འགྱུར། དེ་བས་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མྱོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། དེས་ནི་དོན་གཞན་རིག་ན་ཡང་། །རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དག་མི་འཐད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བློ་དེ་ཡིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཞན་རིག་ན་ནི། རིག་བྱ་ དང་རིག་པར་བྱེད་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་བློ་རང་ཉིད་གསལ་ན་དེའི་ཚེ་བློའི་དུས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གསལ་བའམ། མི་གསལ་བར་འགྱུར་གྲང་ན། བློའི་དུས་ན་དོན་གསལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་བློ་འདིས་གསལ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་བློ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐ་དད་ པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡང་གལ་ཏེ་བློས་སྔོན་པོ་གསལ་བར་བྱེད་ན། སྔོན་པོ་ཉིད་བློའི་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་མི་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་གང་དུ་སྔོན་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པར་སྣང་བ་དེ་ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་ ཐ་དད་པའི་ཤེས་པའི་རིག་པར་བྱ་བར་བརྗོད་དེ།གསལ་བ་ནི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པར་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་གསལ་བ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། འཛིན་པར་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྔོན་པོར་གསལ་བ་བློ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ཡིན་ གྲང་ན།གལ་ཏེ་གསལ་བ་དེ་བློ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་པོར་འགྱུར་ཏེ། རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་དེ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་སྔོན་པོར་སྣང་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་སོ།

由彼以其自性生故成相违，若于彼应理自作用相违，自证唯是其自性，如何与自性相违？是故"黄等是经验自性"此说得成。又：
"彼知异义时，
所知能知违。"
若彼智知外异义，所知能知不应理。如是，若智自明，尔时智时外义明或不明耶？若智时义明，如何说此智明之？因尔时智与青等无任何差别故。
若无差别亦由智明青，何故青不成智之能明？若青不明，则于何处显现住于青自性，如何说是异青之识所知？因未了知明性不能了知待彼之明故。
若谓因青显现不应理故知为能取，则青明是智耶？抑或是青耶？若彼明是智，则识即成青，因是自明性故。若是青，则不能了知，因青非明。若显现隐蔽，则不能说青显现。是故青等住于自证性。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་རང་རིག་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་བདག་གིས་འདི་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རིག་བྱ་རིག་བྱེད་རྣམ་ཅན་མེད། །ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པར་མཐོང་གྱུར་པ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི མཚན་ཉིད་ནི།།གཟུང་འཛིན་རྣམ་པར་བསླད་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་རྣམ་གཞག་བྱས་པ་འདི། །གང་ཚེ་སྐ་སོགས་ཤེས་ཐ་དད། །དེ་ཚེ་གཟུང་དང་འཛིན་པ་ཡིན། །མཚན་ཉིད་ཅན་ལས་བརྩད་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་རིག་པར་བྱ་བ་དང་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་ པར་རིག་བྱེད་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམ་པ་གང་ཞིག་གིས་སྐྱེ་བོ་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི། དེ་ལྟར་དེ་རྣམ་པ་དེ་ཡིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེ།གང་གི་ཚེ་སྟེ་གང་དུ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ། དེའི་ཚེ་སྟེ་དེ་རུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ངེས་པར་དེ་ལ་ བརྩད་པར་མི་བྱའོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པས་མཐོང་བ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ ཏེ་སྐྲ་ཤད་དང་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་སྣང་བས།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ནི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟོག་པ་མེད་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་རང་རྒྱུད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་མྱོང་བ་ནི་རྟོག་པས་གཞག་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དངུལ་གྱི་ཤེས་པས་མཐོང་བའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞེན་པའི་གནོད་པ་ཅན་ཉ་ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་རྟོག་པས་གཞག་པའི་ གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དངོས་པོ་གཉིས་རིག་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དོ།

若尔，若一切皆是自证性，云何说"我知此"及显现能取？说：
"无所知能知相，
如何见迷乱，
差别之性相，
所取能取乱。
如是安立此，
何时发丝等，
异智能所取，
非难具性相。"
于何无所知能知之识，如何以何相为迷乱众生所见之相，为显示故，差别性相即差别体性，具所取能取乱之识，如是以彼相安立为所取能取体性者即是识。
何时如发丝等智，显现为非有之所取能取相，尔时不应难彼为所取能取性相。此说：无分别见不显现所取能取，因唯经验自性故。分别显现如发丝等所取能取事，故非真实。
若谓因发丝、蚊虫等有能破显现，故无异所取能取，而于此青等因无能破故是有。无分别经验中，自相青等与乐等唯经验有相性，因由分别安立故，是能破所取能取事有性。如是贝识所见义颠倒执著之能破是螺识。此中亦由分别安立所取能取事颠倒二事了知，故异所取能取非有故，非缘异识。是故一切识皆无所缘性。

།དེ་ལས་གཞན་རིག་མེད་པའི་ཕྱིར། ། རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱི་རོལ་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་པ་འབྲས་བུར་རིགས་ཏེ། ཐ་དད་པར་རིག་པའི་གནས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་མཐོང་བ་མེད་པའི་དོན་རིག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །འདི་ལ་བརྩད་པ། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མྱོང་གྱུར་ན། ། ཉེས་པ་ཅེར་འགྱུར་ཅི་ཡང་མེད། །ཕྱི་རོལ་དོན་དེ་མྱོང་གྱུར་པ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་བསྟན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་འདིས་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། གང་གིས་ཕྱི་རོལ་མྱོང་བ་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་རིག་པ་མེད་དོ་ཞེས་ངལ་བར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་དམིགས་པའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་མྱོང་བར་གྱུར་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ན། ཅི་མྱོང་བ་ཤེས་པས་གཞག་པས་ཡིན་ནམ། དོན་གྱིས་བཞག་པས་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཤེས་པས་བཞག་པས་དོན་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་བློ་དེའི་རྣམ་ཅན་ན། །རྣམ་པའི་ཁྱད པར་ཅན་དེ་ཡོད།།དེ་ནི་ཕྱིའམ་གཞན་ལས་ཞེས། །དཔྱད་པ་འདི་ནི་མི་འོས་སམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་བློ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་དེ་ཡོད་ན་ནི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་སྣང་ན་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་བློ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལས་སྐྱེའམ། གཞན་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ལས་ཡིན་ ཞེས་དཔྱད་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་རིག་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ཉིད་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་འཐད་དེ། ཕྱི་རོལ་རིག་པ་མེད་པར་དེའི་ རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རིག་པ་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་ན། དེ་ལ་ཡང་ཕྱི་རོལ་མཐོང་བ་གཞན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

"由无知他故，
自证许为果。"
因无异于彼识之外境知，故应理自证为果，因离异了知住故，及离无见义知故。对此难：
"若经验外境，
全无何过失，
外境所经验，
此说将何示？"
于此若经验外境义，有何过失？何故劳于说无外境知因无外境经验？如世间假立名言即是有。因世间有所缘名言故，非无彼故，有尽所有见名言。
然此外境所经验以何示？如是经验外境时，为由识安立经验耶？抑或由义安立？若谓由经验识安立故经验义，故说：
"若彼智有相，
具相别彼有，
外或从他生，
此观岂不宜？"
若有具彼智相之智，则显现具相别成义。然彼智从外境生耶？抑或从他习气耶？应观察。
若尔，若是具外相之智，则应有外境，因无彼不应成具彼相知故。此当观察：具外相云何应理？岂非无外境知不成具彼相知耶？是故若如见外境许，则于彼亦具他外境见相故成无穷。

།འོན་ཏེ་རྣམ་པ་མེད་པའི་མིག་གིས་མཐོང་བའི་དོན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་སྨྲས་པ། མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ། །མི་འཛིན་དེ་འཛིན་ན་འཛིན་ཕྱིར། །མཐོང་བ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཡིན། །ཕྱི་རོལ་ཡན་གར་དོན་ཡོད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་དང་བྲལ་བར་སྔོན་པོ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་དང་བྲལ་བའི་མཐོང་བ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔོན་པོ་དེ་འཛིན་པ་ན་མཐོང་བ་ཡང་སྔོན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོར་མཐོང་བ་དེ་འཛིན་པ་ན་སྔོན་པོར་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་ནི་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་གྱི། རྣམ་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོར་མཐོང་བ་ནི་ཕྱི རོལ་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།མཐོང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་མེད་དེ། །འདི་ལྟར་གང་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་སེར་པོས་དབེན་པ་བཞིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་ཉིད་སྔོན་པོར་སྣང་གི། །ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་པར་ ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་མཐོང་བ་ནི་ནང་ན་སྣང་བ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་ན་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དོན་དེ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡོད་པས་སྔོན་པོར་སྣང་བར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་དོན་གཞན་མངོན་དུ་བྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། དོན་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་ན། རྟོགས་པ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སྔོན་པོའི་ཤེས་པ་རང་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བར་གནས་སོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་མཐོང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་མེད་ན་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་གང་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་མིག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཐ་དད་པར་བྱེད་དེ། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཡིན་ན། གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཀྱིས་ བསླད་པའི་མིག་ནམ་མཁའ་ལ་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བ་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ།

若谓无相眼见义有，对此说：
"离见差别者，
不取彼取故，
见为青显现，
外独义非有。"
因离见之差别不取青故，如是离青之见亦不取故，取彼青时亦取见为青性故，如是取青见时亦取为青见性故，见是具青显现，非无相。如是青见非外，是故无异于见之义。如是如何所见即如是应许，如青离黄。
青显现即摄于见中，非异，是故不应许为外。若谓见是内显现，外青显现义与彼近，不然，已说由有他不应成青显现。虽有他，不应现前异义，因彼义自性隐蔽故。
若谓青等非自性隐蔽，则成了知性，因无非隐蔽，未经验了知故。是故青识是自明性得成。
若尔，若无异于见之义，青黄等显现从何差别？若谓眼自能令见差别，如发丝等，则应见为一性，如眼翳于空显现发丝而安立。

།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་པའི་མིག་གི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དོན་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ལ་ལ་ནི། །ནང་གི་ བག་ཆགས་སད་པར་བྱེད།།དེ་ཕྱིར་བློ་ནི་རྣམ་ངེས་ཀྱི། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་ལྟོས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་པོ་མཐོང་བ་སྐྱེས་པ་ལ་འགའ་ཞིག་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་བག་ཆགས་སད་པར་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་སད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ རྣམ་པ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་བག་ཆགས་སད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡང་མི་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པས་སྔར་གྱི་ཡུལ་སྤྱོད་པའི་དྲན་པ་ཡུལ་སོ་སོ་ངེས་ པའི་ཆ་ཉིད་ཡིན་གྱི།དོན་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྒྱུ་ངེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བག་ཆགས་ཐ་དད་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་སད་པའི་ཚེ་ན་ཡང་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་མཐོང་བ་ལས་དོན་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ཚུལ་གཉིས་ཅན་གཅིག་ཡོད། །གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ཉམས་མྱོང་དང་། །དྲན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་འདི་གཉིས། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཞེས བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དང་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གང་ཞིག་ལས་དེ་ལྟར་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་དང་། རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་བ་དང་། དྲན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལས་སྔོན་པོ་དང་རྟོགས་ པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་རིག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་རང་རིག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཚེ་འདོད་པའམ་མི་འདོད་པའམ། །དེ་དངོས་གྲུབ་ན་ གཞན་དག་ནི།།རྣམ་རིག་རྒྱུ་ཡི་ཡུལ་དག་ཀྱང་། །དེ་ཡིས་དེ་ལྟར་མྱོང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་ལས་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ན། འདོད་པའམ་མི་འདོད་པའི་དོན་གཞན་གང་ཞིག་རྣམ་པར་རིག་པའི་རྒྱུ་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་སྔོན་པོ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། དོན་རིག་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ།

若谓青等种种性清净眼识显现，故种种义性令识差别。说：
"是故于某者，
内习气令醒，
故智定解时，
不待外境义。"
于生青见时，某由处等内习气令醒某者，由彼习气醒故，处时相定，非待外义。如是贪等亦由习气醒差别，处时定相，如不实显现分别忆念前境受用，即处各别定分，非待义。
如梦等识因定，如是由异习气，青等知醒时亦定，未见任处有系外义之识。是故见识相非了知为义。为摄要故：
"是故有二相一，
如是经验及，
忆念具二相，
经验是其果。"
即一具青相及了知相二相之识。何故尔？由何如是经验青性及了知性，并忆念，由彼具青及了知二相之识经验是果，因无经验义故。
岂非由外境知经验而了知，云何是自证？说：
"何时欲不欲，
彼事成时他，
识因诸境亦，
由彼如是经。"
何时由因成欲不欲等性事时，欲或不欲异义何者是识因境，因无异青故，尔时识如是经验为青等故，自证是果，义知是执著，如梦。

།ཡང་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བས་གཞལ་བྱ་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཤེས་པའི་ཆ་དོན་རྣམ་འཇོག་ཕྱིར། །གང་ཚེ་ཡུལ་དང་བཅས་ཤེས་པ། །དེ་ཚེ་བདག་ཉིད་མྱོང་བ་གང་། །དེ་ཉིད་དོན་དུ་རྣམ་པར་ངེས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཡུལ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་བཅས་པ་སྟེ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པའི་ཆ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ལ་དོན་དུ་རྣམ་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བས་ ཀྱང་ངེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་རིག་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ།གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ནི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ལ། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བས་ཀྱང་རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་འདོད་པའམ་མི་འདོད་པའི། །རྣམ་པའི་ བདག་ཉིད་མྱོང་གྱུར་ན།།འདོད་པའམ་མི་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་། །དོན་རིག་པར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་འདོད་པའི་རྣམ་པའམ། གཞན་དུ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། དོན་འདོད་པའམ་མི་འདོད་པ་སྟེ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྣམ་པའམ་ ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པར་འགྱུར་རོ།།རིག་པ་གཞན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ན། དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་རིག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་དོན་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ། །དོན་ཡོད་ན་དོན་ རིག་པ་འབྲས་བུར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དོན་མེད་ཀྱང་རང་རིག་པའི་གླགས་སྐབས་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱི་རོལ་དོན་དག་ཡོད་ན་ཡང་། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད། །དེ་ངེས་བདག་ཉིད་ངོ་བོས་མིན། །དུ་མར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རིག་ པར་སྨྲ་བ་ལ་རང་རིག་པས་གཞན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་དེ་རང་རིག་པ་དེ་ཉིད་དོན་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ དུ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་གཅིག་འདོད་ལ་གཞན་མི་འདོད་པའོ་ཞེས་རྣམ་པ་དུ་མ་མྱོང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

或为显示唯识论者说所量知是果故：
"识分立义故，
何时具境识，
尔时自性经，
即彼定为义。"
何时因与境俱故具境，即具境相识，此是语义。何故尔？因识分青相执著为义故。尔时识自性具青相所经验者，即由习气力定为是义故。唯识论者亦由定力，所量知是果，所取相是所量，能取相是果。
复次，外境论者亦应许自证为果，如是：
"若经验欲或，
不欲相自性，
由欲不欲彼，
亦成为义知。"
若经验识之欲相或异不欲相自性时，则知义为欲或不欲，即可意相或不可意相。若知为异相，岂不能知事亦为异相？是故由随经验安立义相故，自证成果。
若有义，岂不应理义知为果？虽无义亦无自证机会耶？说：
"纵有外境义，
如何即经验，
非由自性定，
因有多过故。"
于唯识论，非由自证许为他，然因有自证故。于彼虽有外义，如何经验彼自证即是义定自性，非由自性故，一切处应理自证。何故？因有成多性过故，于一事一欲他不欲，不应理经验多相。

།འོན་ཏེ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ གྱི་དོན་ཁས་ལེན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཐ་དད་པ་རུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་། །མྱོང་བ་གཉིས་སུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ཀྱིས་ཅིག་ཅར་བལྟས་ན་གཅིག་གིས་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་ལ་གཞན་གྱིས་རྣམ་པ་གཞན་ དུ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡུལ་མ་རྟོགས་པ་འདྲེན་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་གིས་མཐོང་བ་དང་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ལ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བས་བསྒྲིབས་པ་ན། །དོན་གྱི་དབང་གིས་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི།འོན་ཏེ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་དོན་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཡང་ཅིག་ཅར་རྣམ་པ་གཉིས་མི་མཐོང་སྟེ། རྣམ་པ་གཅིག་ལ་མ་མཐོང་བའི་ལས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་བསྒྲིབས་པའི་འདོད་པའམ་མི་འདོད་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ལས་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པ་ནི་དོན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དོན་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར། དེ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་མ་མཐོང་བ་ཡིས་བསྒྲིབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་རྣམ པ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་གཅིག་པ་ཡིན། གཞན་ཡང་རབ་རིབ་བཞིན་མ་མཐོང་བ་ཡིན་སྟེ། །ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཟློག་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་ བས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཡོད་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར།དོན་གྱི་དབང་གིས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓许欲不欲等多相性之义，对此说：
"虽许为差别，
经验非成二。"
虽许义具多性，若二人同时见，一人知为欲相，他人见为异相，不成如是差别，因混合性境未了知成杂乱故。若谓于一义不成经验二相，因自见与他见是一故。
若欲相中显现随入不欲相，尔时因欲不欲义是一故，当成一解。若说：
"若见所遮时，
不由义力解。"
若谓虽欲不欲义是种种性，不同时见二相，因一相为未见业所遮故。是故当取未遮欲或不欲一性。若尔，如何由业解义非由义力解，因义具多相故，解是一性故，非如义解。
或说"由未见遮"者，若谓非见为二相，虽尔，由见自身遮一解分别故，云何二相是一？复次如眼翳未见，如眼翳遮一月显现，如是由未见亦遮有具二相义分别故，非由义力解。

།དེ་བས་ན་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཤེས་པ་འཇོག་པའོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་ཁས་མི་ལེན། འོན་ཏེ་མ་མཐོང་བས་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་ ནུས་པ་མེད་དེ།འོན་ཀྱང་རུང་བའི་ཡུལ་ལ་གནས་པར་སྣང་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་ནུས་སོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་དངོས་ཏེ། །གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་མཐོང་བས། །མ་མཐོང་བ་དེ་ཇི་ལྟར་ན། །དོན་མཐོང་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ དེ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདོད་པའམ་མི་འདོད་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་མཐོང་བས།མ་མཐོང་བ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཅན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི།དོན་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདོད་དང་མི་འདོད་པར། །སྣང་ཅན་རྟོག་ཡིན་དབང་བློ་མིན། །འཆི་ལྟས་ལ་སོགས་དེ་ལ་ཡང་། །སེམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་མེད་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དག་ཏུ་སྣང་བའི་བློ་ རྣམས་ཡོད་པ་དེ་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི།དབང་པོའི་བློ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བློ་རྣམས་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་སྐབས་ཡིན་གྱི། རྟོག་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་ཡང་སེམས་པ་དང་ལས་ཀྱིས་འཆི་ལྟས་དང་མིག་སར་ལ་སོགས་ པས་དོན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་སྟེ།རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་དོན་མེད་པར་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་འཆི་ལྟས་ལ་སོགས་པ་སྲོག་ཆགས་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བ་དང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་མཐོང་བ་སྟེ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་གཅིག་ལ་ ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་འབྱུང་ངོ་།།ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གཞལ་བྱ་ལའང་། །རང་ཉིད་མྱོང་བ་འབྲས་བུར་རིགས། །གང་ཕྱིར་འདི་དངོས་ཇི་ལྟ་བ། །དེ་ལྟར་དོན་ནི་རྣམ་པར་ངེས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར།དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ལ་ཡང་རང་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུར་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པར་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ རང་བཞིན་དུ་དོན་ངེས་པའི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།

是故何不许由未见立无义识？若谓未见无力生无义识，然能遮显现于适境，说：
"多性体事物，
见为一性故，
彼未见云何，
能成见义者？"
外事由欲不欲等性为多性体，见为欲或不欲一性故，彼未见如何成为外义明了因？不成。如眼翳于一月见为多性体，非见义因。若说：
"若欲不欲相，
显现是分别，
非根识死相，
等彼亦见无，
心相续系故。"
凡有欲不欲显现诸识，是分别非根识，因根识是如义安立处，非分别识处。若谓于根生彼亦由思及业，死相眼星等无与义相续，即无随行故亦有无义，此是语义。或于死相等彼有情自身，见根识不系乐，于一有情差别亦生具乐苦相根识。为摄要故：
"是故于外量，
应理自证果，
因如此事物，
如是定解义。"
因非如义知义故，于外所量亦自经验，即自证是果，因如此经验如何显现为欲不欲性，如是非定义为欲不欲性。是故自证是果。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་རང་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ན། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཚད་མར་འགྱུར་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཚད་མར་འདོད་དེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་གང་ གི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཞལ་བྱ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་འདི་ནི་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དེའི་དོན་སྣང་བ་ཅན་འདི་ནི། །ཚད་ཡིན་འཛིན་པའི་བདག་ཡོད་ཀྱང་། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་ལྟོས་མེད་དེ། །གཞན་གྱི་དོན་ ཙན་མ་ཡིན་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འདིའི་ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ་བདག་གི་དོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ གཞན་གྱི་དོན་ཅན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དོན་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདྲ་བ་ལས་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དོན་གྱི་བདག་།ཤེས་ལ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ། །གནས་པར་འདི་ངེས་དེ་ལྟར་ཡང་། ། བདག་ཉིད་རིག་པའི་ཕྱིར་ནའོ། །དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མཐོང་མིན་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་དོན་རིག་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་བདག་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འཕོས་ནས་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྔོན་པོ་དང་སེར པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་བདག་ཉིད་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཉིད་དོན་དུ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ན། རང་རིག་པས་ཅི་ཞིག་དགོས་ཤེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ གི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་ལ་གནས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སམ།འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་རིག་པ་ལས་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དོན་ཕྱི་རོལ་རིག་པ་ཉིད་རང་རིག་པར་འདོད་དོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་ ཏེ།དོན་ལ་རྟོག་པ་ནི་རང་གི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དོན་མཐོང་བ་ཉིད་མངོན་དུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཕྱི་རོལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བར་མ་གྱུར་ན་མངོན་སུམ་གྱི་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་ སུམ་གྱི་འབྲས་བུ་སེམས་པའི་སྐབས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།མངོན་སུམ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་གཞན་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུའོ།

若谓若于外义自证是果，则能取相应成量，然于外义许义相为量，如阿阇黎所说："若外义是所量时，此现为境者即成量"，此复何义？此说：
"彼义现此是，
量虽有取性，
于外义无待，
非为他义故。"
具义相之此识于外义是量，虽有取性，于外义不成量性，因非具他义，即具自义故。知性非见为具他义，因了知自性非一切所知共故。若谓如何由似义了解？
"因如义自性，
住于识如是，
定解此亦由，
自性了知故。
因非见义性，
许彼即知义。"
因如青黄等识之自性迁移显现于识，如是由青黄等相定解外自性，是故相即是了解义因，彼即是外义量。若尔，若外了知是果，何须自证？非尔，因如住于所量义相如是由青黄等性或欲等性自证定解故，许外义了知即是自证。此等显示：于义分别随自相故，自证是果。
若谓现有见义，非尔，因无外义性故。若不见则非现量所量，因是思现量果处故。现量由经验自性故，及不经验异义故，自证是果。

།བློ་ལ་གནས་པ་ཅན་དོན་ཏེ། །སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་དེའི་བྱ་བ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་རིག་པ་དེ་ བློ་ལ་གནས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེའི་རང་རིག་པའི་བྱ་བ་དེ་ནི། གང་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གནས་དོན་ཏེ། །དེ་བཞིན་དེ་ནི་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་རྣམ་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དེ་ གནས་པ་སྟེ་འཕོས་པར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དེ་རིག་པའི་རང་བཞིན་རང་རིག་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཉིད་ཚད་མའོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་རྣམ་པ་ཚད་མར་འགྱུར་ལ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་རང་རིག་ པ་འབྲས་བུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དོན་གནས་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །རང་རིག་ཡིན་ནའང་དོན་རིག་འདོད། །དེ་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པའང་མིན། །རང་གི་ངོ་བོ་དཔྱོད་པ་ན། །རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བཤད། །དོན་མྱོང་དེའི་བདག་ཉིད་ཕྱིར་ རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་དམ་པར་རང་རིག་པ་ཡིན་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་དོན་རིག་པར་འདོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་གྱི་རྣམ་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དག་ལ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད་དེ། ཕྱི་རོལ་ཉིད་ དུ་ཞེན་པའི་འབྲས་བུར་འཇུག་ཅིང་ཚད་མ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུར་རིག་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པ་ཕྱི་རོལ་རང་རིག་པར་བརྗོད་དེ། འབྲས་བུ་ནི་ཞེན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རང་རིག་པ་འབྲས་ བུར་བརྗོད་པ་ཞེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དོན་རིག་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཅི་ཡིན་ཞེས་རང་བཞིན་དཔྱོད་པས་རང་རིག་པ་འབྲས་བུར་བརྗོད་དེ། དོན་རིག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དེ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་རིག་པ་ཉིད་ ཡིན་ལ།ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་དོན་རིག་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ཚད་མ་སྟེ། རང་རིག་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་ནི་གཞན་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།

"住于识之义，
是能立彼业。"
了知义性之自证，是住于识之相能立，故彼相之自证业：
"因如所住义，
如是彼明显。"
因于了解如何由青等欲相，青等义住即迁移显现，如是彼义了知自性自证明显显现。是故应摄要相即是量。
若谓若相是量故，于外义相成量，于识自性则自证是果故，成境差别？说：
"因义住彼性，
虽自证许知，
义故境非异，
观察自性时，
说自证是果，
因义经验性。"
虽胜义是自证，世俗许为知义。何故？因是义相之性故，即是自证性故。是故于量果无境差别，因执为外果转且量亦是彼故，无有境差别。
虽尔，若谓于外义执为量果知，说为外自证，因果待执著故。说自证为果非待执著，然于执知义时，由观察自性何者说自证为果，因彼知义性是自证性故。是故依胜义即是自证，依世俗则知义故，经验识相是量，自证是果，量是他作，此为安立。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྣང་གི་།འོན་ཀྱང་ ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན།ཇི་ལྟར་དོན་གཞལ་བྱར་འགྱུར། འོན་ཏེ་དོན་ནི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞལ་བྱ་ཡིན་ན་ནི་དོན་མ་མཐོང་བ་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་འདྲ་བ་འམ་མི་འདྲ་བའི། ། དེ་ལྟར་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡིས། །ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་དོན་ཡིན་ཏེ། །དོན་དེ་གཞལ་བྱར་འདོད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཞལ་བ་ཉིད་དུ་འཇོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། ཤེས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང བར་གྱུར་པ་ལ་དེ་དང་འདྲ་བའམ་མི་འདྲ་བའམ་མི་འདྲ་བའི་ཤེས་པའི་དོན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་གཞལ་བྱའི་དོན་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།འདིར་བརྩད་པ། གལ་ཏེ་ཇི་ཞིག་ལྟར་དེ་ཡིས། །དོན་དངོས་སྤངས་ནས་སྣང་བ་ཅན། །ཇི་ལྟར་དོན་འཛིན་ཅེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཡང་ཇི་ ཞིག་ལྟར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པས་ཤེས་པ་རང་རིག་པར་སྣང་བ་ཅན་དེའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་སྤངས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཡུལ་ཉེ་བའི་དོན་མེད་ཀྱང་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཅན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་མཐོང་ བ་དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་འཛིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་གྱི་ཆུ་ལ་དམིགས་ནས་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས་པར་འདོད་ན། ཡུལ་དང་དུས་གཞན་གྱི་ཆུ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པར་གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔར་གྱི་ཆུར་སྣང་བས་ནི་སྔར་ མཐོང་བ་དེའི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་ད་ལྟར་མཐོང་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དང་ཡུལ་གྱི་ཆུ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཆུ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་སྟོང་པར་བརྗོད་དོ། །འོན་ཏེ་ གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་མེད་པར་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དོན་གྱིས་སྟོང་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་ནས་ཤེས་པའི་ཡུལ་སྟོན་པར་བྱེད་ན། གལ་ཏེ་ཡང་ཡུལ་དེ་དང་དུས་དེར་དོན་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡུལ་དང་དུས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་ བ་ནི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།

若谓若不以义性显现，然识自身显现为青等相，如是云何义成所量？若谓义因与识相似性故是所量，则未见义如何知与识相似？此说：
"由彼相似或，
不相似显现，
识之因是义，
许彼义所量。"
非由义显现故立为所量，亦非因与识相似故，然彼显现为青黄等相时，彼相似或不相似之识之义是因，仅此许为所量义。
此中诘问：
"若云何由彼，
舍义实显现，
云何取义耶？"
云何由欲不欲相显现为自证识彼，舍青等相义自性，如何能取外义？不能。如是虽无近境义，见如阳焰知为水之显境者，故仅由显现不应理取义。
若谓缘他处时水而许于阳焰知水，则他处时水为阳焰知水之境由何可知？因先水显现缘先见彼境时故，非由今见，因彼缘现在时处水故。是故先所经验水非阳焰知水之境故，说为无义。
若谓能损知是先识，非尔，因亦显示无水故。复次，若欲显示识境令无义空，若于彼处时无义时，显现为彼处时相即是无义。

།གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཡུལ་གང་དུས་གཞན་གྱི་ཆུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྔར་མཐོང་བའམ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་སོན་པའི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ གཞན་དང་དུས་གཞན་དུ་སོན་པ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཡུལ་འཛིན་པར་འགྱུར། འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ལ་དོན་མེད་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་བདེན། དེ་འདྲ་ཁོ་བོས་ཀྱང་མི་ ཤེས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་འཛིན་པ་དེ་འདྲ་མི་ཤེས་ཏེ་དེའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རང་རིག་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་མེད་ན་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་དེ་ལྟར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བློ་ཡི་བདག་ཉིད་ཆ་མེད་ཀྱང་། ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བ་ཡིས། །གཟུང་དང་འཛིན་པར་རིག་པ་དག་།ཐ་དད་བཞིན་དུ་མཚོན་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྔགས་སོགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པས། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་འཇིམ་དུམ་སོགས། །དེ་ཡིས་གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེན་པ་ཉིད་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཡང་ཤེས་པ་ཉིད་དེ། ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བཅོ་ལྔ་པ། དེའི་ཕྱིར་བློའི་བདག་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཆ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་གང་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་གིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་མྱོང་བ་དེ་དག་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཅན་གྱི སྔོན་པོ་ལ་ཡོད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེའི་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་སེམས་པ་ཡིན་གྱི།མཐོང་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སེམས་པ་ཡིན་པས་མཐོང་བ་དང་མཐུན་པའི་སྔོན་པོ་ཅིའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་རང་གིས་མཐོང་བ་མདུན་ན་མེད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་དེ་མཐོང་བས། དེའི་ཕྱིར་དེ་མཐོང་བ་ལས་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་དོན་མཐོང་བ་ཡོད་པ་ཡང་ཚད་མ་ཅིས་གྲུབ་སྟེ། གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

复次，若于何时了解他处时水，则一切成见一切者，如先见或于他生梦等中见显现，如是亦应见未曾见之他处他时。故由不显现他处他时等事故，云何能取境？若谓虽错乱知无义，然显现为彼相故。诚然。
"如是我亦不知。"
不知如是取义，因不见彼义性故。是故一切唯自证。若谓若无所取能取相，云何世间如是执著？
"虽识性无分，
由颠倒见故，
所取及能取，
显现似差别。
如由咒等乱，
诸根于泥团，
虽离彼色相，
显现为异相。"
所取能取执著非有，因执著自体即自证性故。世俗假立亦即是识，显示彼识性究竟。
量释第十五品：是故虽识自性离所取能取分，然由颠倒见诸人显现所取能取及经验似差别故，即如是了知。于识显现青等增益为有，思为所取性，见必定无事，故诸人思为彼义，不应如是观察：何故随见之青非量？
若谓虽自见非现前，由他见彼故，由彼见知有义性。他见有义亦由何量成？因不经验他见故。

།འོན་ཏེ་མིག་ ཕྱེ་བ་ལས་ཕན་ཚུན་གྱི་ཐ་སྙད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།ཐ་སྙད་མཐོང་བ་ལས་རང་དང་མཚུངས་པར་གཞན་གྱི་རྒྱུད་མཐོང་བ་དང་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཕྱི་རོལ་པ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དཔག་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་ཚང་བང་ཡོད་པས་རིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཚང་བང་ཉིད་དཔོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་འདྲ་བའི་ཐ་སྙད་མཐོང་བ་ལས་རང་དང་གཞན་གྱི་མཐོང་བ་གཅིག་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བ་ལས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ བདེ་བ་ཡོད་པས་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་མཐོང་བས་གཞག་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་དང་ཐ་དད་པ་ ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཤས་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་རྨོངས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྔགས་དང་མིག་ནད་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་པའི་དབང་པོ་གང་ལ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་རྣམས་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟ་དང་གླང་པོ་ ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་དེ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔགས་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ པ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་དཀྲུགས་མིག་ཅན་ལ། །དེ་དག་མཐོང་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཐག་རིང་མྱ་ངམ་ན། །ཆུང་ངུའང་ཆེན་པོར་སྣང་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་སྔགས་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་པའི་མིག་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་རྟ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྔགས་ལ་སོགས་པས་མ་དཀྲུགས་པའི་མིག་ཅན་བྱི་སྐྱེས་བུས་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཏུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྟ་དང་གླང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་བསམ་གྱིས་ མི་ཁྱབ་པས་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་སྲིད་ན།འདི་ལ་ཇི་ལྟར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་མྱ་ངམ་གྱི་ཐང་ལ་ཐག་རིང་ན་གནས་པའི་སྡོང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུ་ཡང་རི་ཙམ་དང་ཆེན་པོ་དང་རིང་པོར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ།

若谓由开眼见相互言说故，自他所见义非一耶？由见言说故，岂不应如自推度他相续见相顺？外境不应推度为一，如由见烟于山一方有灶，不推度即是灶故。
复次，若由见相似言说，应推度自他见为一者，则由见容貌亦应推度他相续有乐与自相续乐为一。是故如自见所立青等所取相，非他识境界，然与他见差别。
是故说无所取等分者是愚痴知。如有咒及眼病等所乱根之诸人，于泥团等显现为异相马象等。故虽离象等色相，然如是显现。如是离所取等识亦如是显现。
若谓由咒等所生象等是有显现。非尔：
"由未乱眼者，
不见彼等故，
如远旷野中，
小亦显大故。"
如由咒等所乱眼者见马等，如是未被咒等所乱眼者不见泥团等为彼等故，马象体性是无。虽咒等力不可思议，或能生象等，于此如何安立？如是远旷野中所住小树等，亦显现如山般大长。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཤས་ མེད་ན་ཇི་ལྟར་གཞལ་བྱ་དང་ཚད་མ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་ཞེ་ན།གཞལ་བྱ་འཇལ་བྱེད་འབྲས་གནས་པ། །ཡོད་པ་མིན་ཡང་གཟུང་བ་དང་། །འཛིན་པ་རིག་པ་ཇི་ལྟ་བར། །རྗེས་སུ་སྣང་བཞིན་འདི་བྱས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དང་པོ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ སྔོན་པོ་མཐོང་བ་དེའི་རྗེས་སུ་སྣང་བ་ནི་ཞེན་པ་སྟེ།མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་མ་འདས་བཞིན་དུ་ཡང་གཞལ་བྱ་དང་འཇལ་བྱེད་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་ཐ་དད་པར་གནས་པར་བྱེད་དེ། གང་རྣམས་རྟོག་པས་བཞག་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རིག་པ་ནི་ གཟུང་བའི་རྣམ་པ་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།ངེས་པར་ནུས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ཞིང་། རིག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དག་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བདག་གཉིས་སུ་ མེད་པར་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་མིན་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། །ངོ་བོ་སྣང་ཅན་དངོས་གཅིག་ལ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་བདེན་འགྱུར་ཏེ། །གཅིག་པ་ཉིད་དེ་ཉམས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བདག་གཅིག་ པུའམ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ།།བདག་དང་ཤེས་པ་དེའི་གཅིག་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བར་གྱུར་བས་དེའི་ཚེ་གཅིག་པ་ ཉམས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱིས་གཞན་ཉིད་ཉམས་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་བདེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱིས་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ན་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་དེ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞན་གྱིས་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྣ་ཚོགས་ཚངས་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་མ་མཐོང་ཕྱིར་ཐ་དད་ཡིན། །དངོས་པོ་ཐ་དད་མེད་མཐོང་བློས། །ཐ་དད་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རིགས་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་མི་དད་པའི་དངོས་པོ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ན་ལེགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མཐོང་བའི་བློས་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་གྱི།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བདག་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓若无所取等分，云何安立所量、能量及量果？
"所量能量果，
虽无然如同，
所取能取知，
随显现而立。"
初见无分青时，其随显现是执著，即随见而行分别。不离彼而安立所量、能量、果等差别，由分别安立所取能取知，所取相是所量，决定力是能量，了知是果。
若谓我遍转自性具所取等及青等差别一切故，是无二我知。此说：
"若非尔一事，
显现种种相，
云何相为真，
以失一性故。"
若异此，若所取等为真，则我一或成识性种种相之所取等相，云何为真？不能。以失彼我及识一性故。由显现种种故，尔时失一性。
"由他失他性。"
云何相为真？由他他性者，即是见差别，若非尔不成他他性。若谓由种种梵性故无差别。此说：
"由不见事故，
是差别事物，
无差别见智，
定为无差别。"
由所取等差别，青等差别非应理为无差别，因不见无差别事故。若一切种种显现为一性，尔时许为一性善。因由见无差别事之智定为无差别，然青等与乐等差别不显为无差别，是故一切非我遍转。

།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་རང་གསལ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་དག་བདེན་པར་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཏེ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན།འོན་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་མི་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གང་གིས་དངོས་པོ་རྣམ་དཔྱད་ན། དེ་ཉིད་དུ་དེའི་རང་བཞིན་མེད། །གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ལ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་དངོས་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་གིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཅིག་དང་དུ་མར་དེའི་དངོས་པོ་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ་དུ་མ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དེ་རང་རིག་པས་དུ་མ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རིག་པས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དང་། གཞན་རིག་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཐ་ དད་པའི་ངོ་བོ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གོམས་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་ཡོད་པ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་བདེན་བའོ། །ཅི་སྟེ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལས། དེ་བདག་མིན་ལ་དེ་བདག་ཏུ། ། ཞེན་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི། །འཁྲུལ་སྐྱེ་འདི་ལ་དེ་མེད་དེ། །འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་དེ་བདག་ཉིད། །གཅིག་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་དག་གི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལས་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་མ ཡིན་པ་སྟེ་ཆུའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེན་པའོ།

复次，若青等差别是自明，如是则彼等成真。若非明性，则云何非明者不异于明性？若是明性，则如自性，一切青等亦成真。如是则由青等分别性不异，云何是一遍转？
若谓种种自性即是错乱，如是亦由不显无差别故，一切成空。
"若以事观察，
真实无自性，
由于彼等中，
无一多事故。"
是故以何观察外内诸事一性，真实中无一多彼事，因于彼等无一性，由显现多性故。亦无多性，因自证不知为多性故。已说由他证亦不了知种种性，及已说亦无他证。
是故差别性及无差别性一切随顺性由串习力显现。颠倒显现由是有倒性故不真。
若由见法相顺：
"非彼性现彼，
执著世间人，
此生错乱中，
无彼此世间，
彼自性一者，
亦不见故也。"
世间人由见法相顺生错乱。云何错乱？于非彼性，即于非水性执著为水性。

།ཞེན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་འདི་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མཐོང་བ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དེ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཕྱི་རོལ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཅིའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་ པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལན་བཏབ་པ། འདི་ཡོད་ཀྱང་ནི་ནང་ངོ་བོས། །བསླད་པ་ལས་སྐྱེས་ཅན་གང་དེ། །ཉེས་པ་ལས་སྐྱེས་ཅན་དངོས་ཀྱིས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཅན། །མཐོང་སོགས་ཆོས་མཐུན་ཅན་ཉིད་ལ། །ལྟོས་མེད་རབ་རིབ་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ནང་གིས་བསླད་པ་མ་རིག་པ་དང་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། གང་ལ་ནང་གིས་བསླད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ ལས་སྐྱེས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་གྱི་ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ།སོགས་པའི་སྒྲས་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དངོས་ཀྱིས་ སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ནང་གི་རབ་རིབ་ལས་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ དཔེར་འཇོག་ཅེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་རྒྱུ་ཙམ་ལས་སྣང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནང་གི་རྒྱུ་ཡང་བག་ཆགས་ཁོ་ནས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་གྱི། རབ་རིབ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བག་ཆགས་དེ་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་སྔོན་ དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་བརྒྱུད་པར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་རིག་པར་སྨྲ་བའི་ཚད་མ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བློ་ནི་ཡོངས་གཅོད་པ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །དེ་བདག་ཉིད་ཕྱིར་བདག་རིག་སྟེ། ། དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པར་སྨྲ་བདེ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་བློ་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་འདོད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་བདག་རིག་པ་སྟེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་བདག་རིག་པ་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།

执著即于此识论者，无见法相顺此错乱因，因于此世间不见所取能取自性为外境故。云何生错乱？对此答：
"此虽有由内，
性染所生者，
过失所生事，
显现为颠倒，
见等法相顺，
无待如翳等。"
非由见法相顺生错乱，然由内染无明及翳等所生者是有，凡有由内染所生错乱者，由知等过失所生，自性显非真实，不待见法相顺者是错乱。等字摄相似事。如翳等知事由见发丝等显法相顺不成待，然由内翳故。
岂非由翳所生发丝等知是由事力所生耶？云何立翳知为喻？非尔，由许唯由内因显现故。内因唯由习气遍一切境，非翳。彼习气亦由他识为先，彼亦由他识为先故，无终尽，成非有知习气相续。
为显唯识论量故：
"于彼智决定，
许为能取相，
由彼性故知，
自证故彼量。"
于唯识论中，显现青等智何为决定？许为能取相，由彼自性故自证，即经验。是故彼能取相是彼自证之能立量。

།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཚད་མ་ཡིན་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞལ་བར་བྱ་བ་དང་འཇལ་བར་བྱེད་པར་གནས་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྣམ་པར་རིག་པར་སྨྲ་བ་འདི་ལ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་བདག་ཡུལ་ཅན་འཇལ་བ། །དཔེར་ན་ཆགས་སོགས་རིགས་པ་བཞིན། །གཞལ་བྱ འཇལ་བྱེད་འབྲས་གཞག་པ།།འདི་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་རང་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། རང་གི་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞལ་བྱ་དང་འཇལ་བྱེད་དང་འབྲས་ བུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། སྔོན་པོ་ངེས་པར་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་གྱི་བདེ་བ་དང་སྔོན་པོ་རྟོགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་རང་རིག་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི་བདག་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དཔེར་སྦྱོར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལའང་ཉམས་མྱོང་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །དེ་དག་རང་བདག་མྱོང་བར་ རུང་།།དེ་ལྟར་རུང་ཉིད་དེ་དཔོག་བདག་།གཞལ་བྱ་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ན་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་སྔོན་པོའི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དེ་རང་གི་བདག་ཉིད་རིག་པར་རུང་བ་སྟེ། རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་རུང་བ ཉིད་ནི་དཔོག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ལ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། རང་རིག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།

于外境，识相是量，外境是所量故，岂非了知安立所量能量？于此唯识论中，识本空无外境，于外境无有，云何安立为量等？答：
"于彼自境量，
如贪等知故，
所量能量果，
此遍当配合。"
于说外境者，如何自作境之量，于彼贪等智是果，是自所量，如是所量能量果安立，此当配合一切青等。青相是所量，由青决定力性是量故，由特殊乐及了知青自证故，一切是自证性。
岂非青等是能取相非成自性，乐等是自性耶？云何以乐等为喻？答：
"于彼亦经验，
自性故彼等，
应自体领受，
如是应性彼，
比度性所量，
自证即是果。"
若乐等由明性故是自证，此明性为何？谓非隐蔽性。若尔，青等亦由非隐蔽自性故，是经验自性。于彼亦由青义经验自性故，彼应自体了知，即了知性。彼应性是比度量，青等自性是所量，自证是果。

།འོ་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པའི་ཚད་མར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཁྱེད་ཀྱིས་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྨྲས་ པ་དེ་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན།བདག་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས། །ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་དེ། །རུང་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཚད་མ་དང་། །རང་རིག་ཅེས་ནི་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་ པར་རུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་མཛད་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བདག་རིག་པའི་ཚད་མ་རྟོག་པ་མེད་པའི་རང་རིག་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱས་ནས་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་གཞུང་དེར་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་རང་ རིག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ།དེའི་རྣམ་པ་ནི་ཚད་མའོ། །རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དོན་གྱི་རྣམ་པས་བསྒྱུར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་དང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་ངོས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྣང་ བར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་མེ་ལོང་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཐང་བ་ལས་མིག་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མིག་ནི་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་མེ་ལོང་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། འོ་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་མིག་ལ་འཆར་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མེ་ལོང་ལ་འཆར་བ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མེ་ལོང་བཞིན་ཤེས་པ་དང་བ་ལ་དོན་སྣང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དོན་རུང་བའི་ཡུལ་ལ་གནས་པས་ཤེས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤེས་པ་མིག ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་བས་ན་མིག་ཀྱང་རིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་བཏབ་པ། གང་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན། །ཡུལ་རྣམས་ལས་ནི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལས་གཞན་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཡང་། །རྣམ་འགས་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པ་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བུའི་ཡུལ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཇིས་ཀྱང་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡུལ་དེ་ལས་གཞན་པ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེའི རྣམ་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

然则，岂非阿阇黎说贪等是自证量耶？汝说能取相为能立，云何不相违？
"于我能取相，
即决定自性，
应性谓为量，
说名为自证。"
能取相所说，即自决定应性，如是立已，阿阇黎说自证量是无分别自证。由成立为作者，即于彼论中说能取相，是故无违。是故于外境，自证是果，彼相是量。
岂非带相识不应理？若谓由义相转变具足之识清净，如镜面。如是则眼等亦应显现，如近镜时一切显现，然眼等不显。若谓眼是显现因如镜，则见色等应现于眼，如一切显现现于镜。
若谓非如镜于清净识显现义，然由义住于所应境，识生为义相，因从彼义生。如是则识由从眼生故，岂非成眼相性？是故眼亦应了知。对此答：
"由诸识一切，
从诸境生故，
虽有余因亦，
由境作诸相。"
由一切识从如是境生故，以任何相皆由境所作，虽有异彼境之眼等为因，非成彼相，非由生起即成彼相。

།འདི་ལྟར། དཔེར་ན་ཟས་དང་དུས་ལ་སོགས། །བུ་སྐྱེ་བ་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་། །ཕ་མའི་ཆ་བྱད་འཛིན་བྱེད་ཀྱི། །གཞན་ཡང་རུང་བའི་མ་ཡིན་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཟས་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཡང་། ཕ་དང་མ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གི་འབྲེལ་བའི་ཆ་བྱད་བུ་ཡིས་འཛིན་གྱི།ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ལ། ཕ་མ་གཉི་གའི་ཡང་གཟུགས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་མོད་ ཀྱི།མིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྨིག་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡུལ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་།དེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ན་ཡང་། །དེའི་ཆ་ཡུལ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། །དེ་མེད་ན་དེ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་དང་ཡུལ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ན་ཡང་།དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡུལ་དུ་འདོད་དེ། དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཆ་མེད་པ་ཡུལ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོན་ཏེ་སྣང་བ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དྲན་པ་བྱེད་པ་ཡང་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་པར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། །དོན་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་དྲན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་ཉིད་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་རང་དྲན་པར་མི་འཐད་པས་རང་རིག་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་ཅིང་། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ མ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཉིད་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དཔེ་ལས་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྗེས་སུ་སྤོག་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ན། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་དཔེ་མེད་དེ་གང་དུ་ཡང་རྣམ་པ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དོན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་ནི། །དོན་གྱི་རྣམ་པར་མེད་པར་དགོས། །འདས་པའི་དོན་ནི་འཛིན་པ་ན། །ཚུལ་གཉིས་རང་རིག་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་དང་ལྡན་པའི་མིག་གི་ཤེས་པ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཅན་དུ་དོགས་པར་འགྱུར་བ་སྲིད་དེ། ཡོད་པར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"如是如食时等，
虽是子生因，
持父母容貌，
非由其他应。"
虽食物时节等是子生因，然子持父母中随一之相貌，非由食等他者，亦非持父母二者形貌。如是识亦唯是义相，非他者相。
若谓识虽具境相而非具眼相，如是亦应由是因而了知。答：
"境及异彼等，
虽同为彼因，
许彼分唯境，
无彼则不生。"
虽境及异彼等同为彼识之因，然唯所缘许为境，无随顺分则不成所缘等，谓境是具彼相识之因。
若谓显现非识，因无自证故。忆念亦非自证，因忆义相故。是故应观察义经验，因义显现及忆念故。识非经验亦非忆念，因唯了知义故。是故不应自忆，故无成自证识，亦无彼义相，是故于成立二相识之宗，现量所违，比量亦不能成立二相，因说现量所违非宗故。
复次，比度依观察譬喻摄持关系而转，于成立具相识无喻，因于何处亦无成立相故。答：
"具义心定须，
无有义之相，
执取过去义，
成就二相证。"
于具义眼识，可疑无义相，因有相是义自性故。

།དོན་དང་མི་ལྡན་པའི་སེམས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དང་འདས་པའི་དོན་འཛིན་པ་ལ་ནི་དྲན་པ་ཡོད་པས་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དང་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདས་པའི་དོན་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི ཤེས་པ་ནི་མི་གསལ་བར་གྱུར་པའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདས་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ན་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ འཛིན་པ་ན་ཡང་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྔོ་སོགས་སྣང་བ་ཐ་དད་ཕྱིར། །དེ་ལྡན་མེད་པའི་རིགས་དོན་མིན། །རིགས་དེའང་མི་རྟག་པ་མིན་ཞིང་། །རྟག་ན་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་བྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ནི་སྔོན་པོ་དང་དབྱིབས་ ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར།དེ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་རིགས་ཀྱི་དོན་དེ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རིགས་དེ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ན་རིགས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྟག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།དོན་ཏེ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་ཡུལ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ལ་དེའི་ཚེ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མིང་སོགས་སྔར་ནི་བཀག་ཟིན་ན། །འདི་ནི་དོན་ལྡན་གོ་རིམས་ མིན།།འདོད་ཙམ་རྗེས་འབྲེལ་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །དོན་གྱི་ནུས་པ་གྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདས་པ་འཛིན་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པར་སྔར་བཀག་ཟིན་པས་འདིར་མི་བརྗོད་དོ། །འདི་ནི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པའི་གོ་རིམས་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་ འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར།།དེ་དག་ཀྱང་མི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དོན་གྱི་ནུས་པ་གྲུབ་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

于无义之心，执取发丝等及过去义时，由有忆念故，成就二相及自证。执取过去义等识是不明显者，此说为现量所违。执取过去等时，显现为其自性，是故一切识皆显现为自性。
若谓执取过去等时亦有所谓类义。答：
"由青等显异，
无彼类非义，
彼类非无常，
常则何能生。"
执取过去等由显现为青及形等故，无彼即离青等自性之类义不成境。复次，彼类若由是识因故无常，则不成类性。若谓是常，亦说非能生。
若谓非类是过去等执取之境，云何？谓缘无名及因相之行。答：
"名等先已遮，
此非具义序，
唯由欲相属，
义力不得成。"
执取过去之所取非名及因相，先已遮故此不说。此非具义识之次第，由唯欲生故。彼等亦不应理。若谓过去等识是具义关系。非尔，由过去等识唯随欲相属故，于彼义力不成。

།འོན་ཏེ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་སྨྲས་པ། ཤེས་པ་འདི་འདྲ་དྲན་པ་ན། །དེ་ཡང་མྱོང་བ་ཡོད་ན་འབྱུང་། །དེ་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པས་སྟོང་། །དེ་ཡང་དེ་ལྡན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།འདས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་དྲན་པ་སྟེ། དྲན་པ་དེ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པས་དབེན་པ་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པ་མེད་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་བའི་དྲན་པ་དེ་དོན་མེད་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་ ལྡན་པ་སྟེ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མ་ཡིན་ཏོ། །དཔེར་ན་སྣམ་བུའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བར་བུམ་པ་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་བུམ་པ་དྲན་པ་ནི་སྣམ་བུའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་དང་བྲལ་བར་སྣམ་བུ་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་ པའི་སྣམ་བུ་དྲན་པ་ནི་བུམ་པའི་རྣམ་པ་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཀྱང་བུམ་པའི་དོན་ཉིད་ལས་བུམ་པ་དྲན་པའི་བུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དོན་ལས་བྱུང་མིན་དེ་མེད་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་མྱོང་བ་ལ་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བལ། དོན་ལས་དྲན་ པའི་རྣམ་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་དྲན་པའི་དུས་སུ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཆོད་པའི་དོན་ལས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་དེ་དོན་ལས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འོན་ཏེ་དྲན་པར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ནི་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་གྱི། དྲན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དོན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་མེད། །གསལ་བའི་རྣམ་པས་དབེན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཡིན པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པར་གྱུར་པ་གལ་ཏེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་ཡིས་གསལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གསལ་བའི་རྣམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱིར། འདི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གསོལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དྲན་པའི་གཟུང་བ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ། །གཞན་དག་གིས་ནི་ཤེས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མི་གསལ་བའི་དོན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པར་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།

若谓贪等识虽具境相，然经验无相。对此说：
"忆念如是识，
彼从经验生，
彼复空义相，
彼具云何成？"
如是执取过去之识是忆念，彼忆念从经验而生，彼经验离义相，从无相经验所生之忆念，无义时云何成具青等相，即不应理。如离毛毯相见瓶所生之瓶忆离毛毯相，如是离瓶见毛毯所生之毛毯忆离瓶相。
若谓然由瓶义故瓶忆具瓶相。此答：
"非从义生故，
无彼亦经验。"
忆念相非从义生，因忆时无义故。若谓从已断义生具彼相忆念，如是则经验相亦非从义生故，经验亦不成具义相。
若谓所忆相是先经验义之相，非忆自性。是故：
"彼义相亦无，
离明显相故。"
所忆相亦不应是外义之相。何故？由从明显识显现故。若所忆是义相，则不应明显。是故由离明显相故，此非具义相。
若谓明显相之义是他，不明显相之忆念所取亦是他。如是则：
"彼成异相者，
应为他所知。"
若是不明显义时，具不明显相者应如是为异人亦知。

།འོན་ཏེ་འདི་ནི་བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ ལ་ཡང་བདག་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ།བདག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནམ། བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་བདག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་ལ་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། བདག་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་ཐུན་མོང་བ་ལས་མི་འདའ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། བདག་དང་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་ཡིན་ན། །བསྟན་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བདག་དང་རྟག་ཏུ་དེའི་བདག་ཉིད་ ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན།བསྟན་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མ་བསྟན་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའམ་མ་བསྟན་པར་ཡང་རྟོགས་པར་ འགྱུར་རོ།།འོ་ན་གང་བསྟན་པས་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི་དེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ལ་གང་རང་གིས་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རེ་རེ་དང་ནི་འབྲེལ་པ་ན། །དོན་གཅིག་མངོན་ཞེན་བདག་ཉིད་ཅན། །སྨྲ་པོ་ཉན་པའི་སེམས་དག་ནི། །མཚམས་སྦྱོར་བར་ནི་མི་ རུང་ངོ་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་རེ་རེ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གསལ་བའི་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་འཐད་དོ། །མཚམས་སྦྱོར་བ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དོན་གཅིག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་གང་ལ་མོད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་ དོ།།གང་དག་མཚམས་སྦྱོར་ཞེ་ན། སྨྲ་བ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་དེ་དག་གི་སེམས་ཏེ། དེ་དག་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉི་ག་དེར་སྣང་ཅན་མིན་པར། །འདྲ་ཕྱིར་ཐ་སྙད་གཅིག་ཅེ་ན། །ཐ་དད་དངོས་དོན་ཇི་ལྟར་གཟུང་། ། དེ་ཚེ་བློ་དོན་ཅན་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྟོགས་པ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་སྟེ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པ་དག་ནི་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་མཐོང་བ་མི་མཐོང་ཞིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང དུ་ཆུད་པ་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར།ཕན་ཚུལ་ཐ་དད་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན། ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་འདྲ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྨྲ་བ་པོ་དང་ཉན་པ་པོའི་སེམས་དེ་དག་ཐ་དད་པའི་དོན་སྣང་བ་དང་བྲལ་བ་ཅན་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་ ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ།།རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓此由自性相属故不为他所显现。于此，何为自性相属之义？是自果耶？抑或自性耶？若是自果，则应为他亦显现，因自果性不离共相故。若是自性，则唯是识自性。复次：
"若常与自属，
示亦不能知。"
若具不明显相之自与彼恒时自性相属，虽示亦不为他所了知。若为他所了知，则不示亦应了知，如外色等，示或不示皆应了知。
若谓由示为他所知者是他，自所知者亦唯是他。答：
"各各相属时，
同义执著性，
说者闻者心，
不应成相连。"
若与各各补特伽罗俱不明显义相属，则不应相连。云何相连？谓具同一义执著性之相连，如是称之。何者相连？说者闻者之心，由趣入执取异相故不成相连。
"二非同显现，
由同故一名，
异实义云何取？
尔时心非具义。"
若谓自他了知唯一显现，由相同故。非尔，现见是异实，不见他见，他不见自证故，互异所取义云何同现？纵许亦当说同，说者闻者心离异义显现，云何取异自性义？不应理。未了知者非所取，因成太过故。

།གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་མི་བདེན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དོན་མེད་ན་ནི་ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་དོན་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ ན།འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བློ་དོན་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མི་བདེན་པའི་དོན་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་འདི་དག་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པ་དང་ བཅས་པར་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།ཡུལ་ཤེས་དེ་ཡི་ཤེས་པ་ཡིས། །ཐ་དད་ཕྱིར་ཚུལ་གཉིས་ཅན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །ཤེས་པ་གང་ཞིག་དོན་དེ་དང་རང་སྣང་བ་ཅན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་ཤེས་པའི་ཤེས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་སྣང་བ་དང་རང་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནག་ལ་ཅེ་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། རང་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་དུམ་གྱུར་ན་ནི། ཡུལ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་དང་ཁྱད་ པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་སྣང་བ་ཅན་དང་རང་སྣང་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་དང་དེའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མའོ།།དེ་ཉིད་འདིར་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས་བཤད་པ། ཉམས་མྱོང་རྣམ་ཤེས་དེ་ཡང་ནི། །ཆ་གཉིས་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ནི། །རྣམ་པ་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་ཅན། །ཤེས་པ་དེ་ཡིས་རྗེས་འབྲེལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཉམས་ སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་དེ་གཉིས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དྲན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཅིང་།རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ཤེ་ན། སྔོན་པོ་དང་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ དམིགས་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཡོད་པའོ་ཞེས་ཞེན་པའི་རྣམ་པས་དམིགས་པར་འགྱུར་ལ། རྣམ་པ་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ལྷག་པས་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱིས་གོ་བས་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་ བའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་དོན་གྱིས་གོ་བ་དེ་ཡིས་ཤེས་པ་རང་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་བློ་ལ་དོན་གྱིས་གོ་བའམ་མངོན་སུམ་ གྱིས་དཔྱད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

复次，当说不实时，若无义，云何能知？若谓虽无义亦可，则尔时心成无义，因于不实义无义相故。此等相即是识，故成立识具相。
阿阇黎为成立具相识故说：
"境识及彼识，
由异故二相。"
境谓色等，识是具彼义及自显现者。境识之识是随顺义识显现及自显现。若不尔，则境识成具义相及具自相时，境识之识亦应无差别。境识应成立为具义显现及自显现，因境识及彼识有异故为因。若不尔等为能破量。
此处释论者说：
"经验识彼复，
具二所缘分，
一相差别性，
彼识作随属。"
经验识即具青等境者，第二经验执取识以忆念为性而作随属，即作为境及了知义。云何？具青及了知自性二分所缘性者，如是称之。如是具青显现者，由执著相而成所缘，一相差别者由一相增故。
若谓由义推知过去及现在识，非尔，因无如是了知故。由义推知于识自有如是世间无了知故。异于色等显现之心，不能由义推知或现量观察。

།འོན་ཏེ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡང་མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཐ་དད་པར་དེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཐ་དད་པར་སྔོན་པོའི་བློའོ།།ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོའི་བློ་ཁོ་བོ་ལ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་གང་གང་གི་ཚེ་དྲན་པ་དེའི་ཚེ་སྔོན་པོའི་དྲན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ འགྱུར་ཞིང་བློ་མ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་བདེན་གྱི་བློ་མི་བདེན་པར་འགྱུར་ན། ཕྱི་རོལ་ཡང་མི་བདེན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་གྲུབ་པ་འགེགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ དོན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱི་བློ་སྤང་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་བློ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དོན་མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་དུ་སྨྲས་པས་བློ་སྤང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་མེད་པར་དོན་རྟོགས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ཡང་རང་རིག་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་ཡང་བློ་ཡོད་པར་ཁས་བླང་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་ནི་རང་རིག་པས་གྲུབ་པ་སྟེ་བློ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་ ཡོངས་སུ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་ནི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བློ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་དེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བ་ལང་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་ཡིན་པ་བཞིན་ ནོ།།དེས་ན་ཇི་ལྟར་བློ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན། ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་གྱུར་པ་ལ་ཤེས་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ལྷག་པ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་ཤེ་ན། ཆ་གཉིས་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱིས་ཏེ། རྣམ་པ་གཅིག་ཁོ་ནས་སྔོན་པོ་དང་རྟོགས་པའི་ཆ་གཉིས་སུ་རྟོག་གི། །དོན་དམ་པར་ནི་སྔོན་པོ་དང་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་རྣམ་པ་གཅིག་ པ་ལ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེའི་ཁྱབ་པའོ།

若谓应观察了知自性与青等为异，然了知自性岂非不知？因未经验为异故。于青等上说异法为"青识"故。当忆念"我有青识"时，唯是青之忆念。
若谓若青等色唯是所经验而非心，则青等为真而心不真，然岂不许外境亦不真耶？非尔，依少分成立而遮未成。若义由量成立，则应舍他心。若心由量成立，则义不应理。于此，且由说外境不应舍心，因无心不能了知义故。心亦是自证性，非依他而取。是故应许无义亦有心。
若谓义由自证成立，不依于心。如是则唯是自证，非是义，因义无明显故。由不可得故亦非有，心是可得自性。复次，如异于白等之刹那性虽非有，然非无刹那性。如是心亦具青等相，因为他识了知为青等自性故，如了知斑牛等色相。是故云何心非具外相？
复次，经验识具一相差别及随属时，为第二识具增一相所缘，此为其义。云何一相？由二分所缘，唯由一相分别为青及了知二分，然胜义中青及了知相唯入一相，故为彼遍。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་ཀྱང་། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཞན་དུ་དེ་ལྟར་མིན་ཚུལ་ཅན། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ པ་སྣང་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས། རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ སྣང་བར་འགྱུར་བ་དང་།རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་དྲན་པ་ལ་མི་སྣང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པའི་ཚོགས་རིག་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡིས། །ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ལྷག་ཅན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པས། དྲན་པ་ལ་རྣམ་པ་འཇོག་གོ་ཞེས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམ་པ་རེ་རེས་ལྷག་པ་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟར་ཤེས་པ་སྔ་མས་སྔོན་པོ་རྟོགས་ལ། དེའི་ཕྱི་མས་སྔོན་པོའི ཤེས་པ་རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་སྐྱེ་བོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་དཔེ་ཡིས་སྟོན་ཏེ། དེའི་དོན་ངོ་བོས་རྣམ་པ་དང་། །བདག་ཉིད་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ནི། །གཉིས་པ་དེ་ནི་གསུམ་པ་ཡིས། །ཤེས་པས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེའི་དོན་གྱི་ངོ་བོས་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྟོགས་པ་དང་། སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དང་། རང་གི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་གསུམ་པས་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཞི་པ་དང་། ལྔ་པས་རྣམ་པ་རེ་རེས་ ལྷག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་སྲིད་དུ་དྲན་པར་ནུས་པའི་བར་དུའོ། །ཤེས་དྲན་དོན་གྱི་འབྲས་ཉིད་ཀྱིས། །གལ་ཏེ་དོན་ནི་དྲན་པའི་ཕྱིར། །འཁྲུལ་པས་སྲེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་ཉིད་དྲན་པར་བྱེད་དེ། འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་དྲན་པར་གྱུར་ ན་དོན་ཀྱང་དྲན་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པ་དང་པོ་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་དྲན་ན་དོན་ཀྱང་དྲན་པར་འགྱུར་ཏེ། འཁྲུལ་པས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་གྱི་ཤེས་པའོ་སྙམ་དུ་སྲེ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་བཏབ་པ། སྒྲོན་མ་དང་། ཡིད་ལ་ བྱེད་པར་དེ་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་འཛིན་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་བར། །མེད་པར་བུམ་པ་མི་དྲན་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དོན་ཀྱང་ཤེས་པ་དྲན་པ་ ལས་དྲན་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི། སྒྲོན་མ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པས། ཤེས་པ་དྲན་པ་ལས་འཁྲུལ་པས་དྲན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།

若谓虽由二相了知经验识，然云何成二相？答：
"若非如是相，
云何知显现？"
若非如是，经验识非具二相，由非如是相故，无相之识云何显现及安立为具相之忆识？若谓具相识于忆念不显，如是后后无相聚了知。答：
"如是后后识，
具增一相者。"
应定许具相识于忆念安立相，如是后后识各增一相。如是前识了知青，其后识生起了知青识之解。即以喻明之：
"彼义性诸相，
自性某诸相，
第二彼第三，
诸识成分别。"
执取经验之识，由义性成自性之了知及青相与自相，为第三识所分别了知。如是第四第五各增一相了知，乃至能忆念为限。
"识忆义果故，
若由忆义故，
错乱增"
若谓唯忆念识相，然忆识时亦忆义。何故？因初识是义果故，忆识则忆义，由错乱显现唯缘义相之识想。此答：
"灯及作意成，
如是一切果，
应与因俱取，
故如无陶师，
不忆瓶亦尔。"
若谓识是义果故，由忆识而忆义是错乱，则灯及作意亦是因故，由忆识应错乱忆念。

།གཞན་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་གི་རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་ ནས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡིན་མོད་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། །རྟོགས་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་སྨྲས་པ། རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པར་གྱུར་ན་བུམ་པ་དྲན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱིས་ཕན་བཏགས་ པའི་ཤེས་པ་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ལ།གང་གིས་ཤེས་བ་དྲན་ན་དོན་ཀྱང་དྲན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཤེས་པ་གཟུང་ན་དོན་ཀྱང་འཛིན་པར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་འཛིན་པ་དྲན་པ་མ་ཡིན་གྱི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྫ་མཁན་ནི་ཡན་གར་བར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ ན།སྨྲས་པ། ཕུལ་བྱུང་གང་ལས་ཤེས་པ་ནི། །དོན་དང་འདྲེ་བ་ལ་བརྟེན་པ། །དེ་འདྲ་ལས་གཞན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ། །མཚེ་མ་ལ་སོགས་མཐོང་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གང་ལས་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་འདྲེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་དང་། དོན་དང་འདྲེ་བ་ནི་ཤེས་པ་འཛིན་པ་ན་དོན་འཛིན་པ་དང་། ཤེས་པ་དྲན་པ་ནི་དོན་དྲན་པའོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དོན་དང་འདྲ་བ་ལས་དེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་གཞན་པ་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་པ་འཛིན་པ་ནི་དོན་འཛིན་པར རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའམ་དྲན་པ་ན། ཐ་དད་པའི་དོན་འཛིན་པའམ་དྲན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་མཚུངས་པའི་མཚེ་མ་དག་ཅིག་མཐོང་བ་ན། གཉིས་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེས་ན་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་རིགས་སོ། །རྣམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྨྲས་པ། དང་པོ་ཚུལ་གཉིས་མ་ཡིན་ལ། །ཚུལ་གཅིག་ཏུ་ནི་རྣམ་བཞག་ན། །གཉིས་པ་དང་ནི་ཐ་དད་པར། །སེམས་ཀྱིས་དཔྱོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི ཤེས་པ་དོན་རྟོགས་པ་དག་དང་བྲལ་བས་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ན་ནི།དང་པོ་ཚུལ་གཉིས་མ་ཡིན་པ་འདི་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་གཅིག་པ་རྟོགས་པ་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་པ་ཤེས་པ་དང་པོ་དང་། ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གིས་ན་གཉིས་པ་གསུམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། ཤེས་པ་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་དག་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

复次，瓶等一切果应如是错乱与自因俱取。若问有何过失？岂非有不了知之过？故说：若无陶师等则不能忆瓶，因是其果故。
若谓义所益识有少分殊胜，由此忆识则忆义，取识则取义，非唯取忆单独之识，而瓶等与陶师则各别取。答：
"殊胜由何故，
识依与义合，
此异成何性，
如见双生等。"
由何殊胜成立依与义俱合之识？与义合即取识则取义，忆识则忆义，如是自性，异于与义相似，其殊胜性复成何性？由具彼相故，取识非理为取义。无相识经验或忆念时，非取或忆异体之义。如见相似双生时，于第二错乱见为彼即此，故应知唯是相似。
说破无相心：
"初非具二相，
安立唯一相，
第二及差别，
心不能观察。"
初经验识离义了知故非具二相，于此初非二相者，由安立唯了知一相故，执取经验之第二识与初识不能安立差别，云何由第二第三心了知？因初识与第二识是了知自性故，不应差别，此为语义。

།ཉེ་བར བསྡུ་བ་སྨྲས་པ།དེ་ཕྱིར་སྔོ་སོགས་ངོ་བོ་རུ། །མདུན་ན་སྣང་བར་གྱུར་པའི་བློ། །དོན་སྲེ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན། །བློ་གཉིས་པ་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་གཉིས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སྔར་གྱི་བློ་སྔོན་པོ་ ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མདུན་ན་སྣང་བར་གྱུར་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ལ་དོན་དང་སྲེ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པའི་བློས་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ མ་གྱུར་ན།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་བློ་སྔ་མ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་མེད་པའི་བློ་ཡན་གར་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་ཁོ་བོས་ཤེས་པ་ཅི་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཡང་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྤྱིར་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དྲན་པ་ནི་གཟུང་བའི་སྤྱི་ཡང་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོ་བོས་མཐོང་བ་ཅི་ཡིན་སྙམ་པ་ནི་སྣང་དུ་རུང་བའི་སྤྱི་ཁོ་ན་དྲན་པའོ། །གང་འདི་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་དྲན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གཟུང་བ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བས དེའི་འཛིན་པར་གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་བཞག་།འོ་ན་ཏེ་འཛིན་པ་ཡིན་པས་དྲན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་གཟུང་བ་ངེས་པར་བྱས་ནས་འཛིན་པར་དྲན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡུལ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང དྲན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ན་དོན་དྲན་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་། གཞན་དུ་དང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད། །དོན་སྔ་མ་དང་ འབྲེལ་པ་ཅན།།ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་འཛིན་པ་ན་དོན་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ། དང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་དོན་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྟེ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་མ་མཐོང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་དོན་སྔ་མ་དང་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བ་ཡིན་གང་གི་ཚེ་ཡང་ཤེས་པ་དང་པོ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གཉིས་པ་དང་པོའི་ཤེས་པས་སྐྱེད་པ་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང་མྱོང་ བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་རིང་པོ་ན་གནས་པའི་ལྗོན་ཤིང་ལས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་དྲན་པར་མི་ནུས་ཀྱི། དོན་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་དྲན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ནི་དོན་ལ་བྱེད་པ་དང་ ལྡན་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

总结说：
"是故青等性，
现前所显识，
与义合相连，
第二识所缘。"
由第二识具义相故，缘取前识显现为青等自性于前。云何？由与义合相连之识，此为其义。若非具青等相，则不缘取具青等自性之前识。
若问无相独立之识岂非可缘？如是时"我知何物？全无所知"之想。此非应理，忆总取相则亦忆所取总相，如"我见何物"唯忆可现总相。若唯忆取性，尔时由未经验所取，依何安立为能取？若谓由是能取故忆，尔时应确定所取而忆能取，因能取以所取为究竟故。是故由住境性而有经验识及忆念。
若谓唯义自性与识俱了知，识是了知自性。此中显示了知识时不应忆义。复次：
"否则初识体，
与前义相连，
后后不见故。"
非如是，若由义果性取识则取义时，唯初识一者经验识与义合，因彼有义故。后后识即第二第三未见相连前义，云何合？若时初识具义相，尔时第二由初识所生亦成具义相及经验自性，如由远处树木生具义相。
若谓不能忆离义之识，唯忆具义者，因具彼相性是具义作用之识自性。

།དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་དྲན་པ་ཡིན་གྱི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡན་གར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་གར་བར་དམིགས་པ་དང་དྲན་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཡང་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དྲན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། དོན་དང་ཤེས་པ་དག་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་གྲུབ་པ་ན་ལྷན་ཅིག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་གིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བེམས་པོའི་ ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དག་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ། །འོན་ཏེ་མདོ་སྡེ་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དུ་ཤེས་པ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར། གཞལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཉིས་ལ་ཕྱིར་རོལ་དང་ནང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པར་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་པར་བྱེད་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཁོ་ནས་བྱས་པས་འཛིན་པའི་ཕྱིར།རྟོགས་པ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་ པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་འགྲུབ་པོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བཅུ་དྲུག་པ། སྨྲས་པ། ཡུལ་རྣམས་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་སྟེ། །ཅིག་ཅར་ངེས་པར་ཉམས་མྱོང་བ། །དེ་དག་ལས་ནི་གཞན་ཉིད་དུ། །རྣམ་པ་གང་གིས་གྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཅིག་ཅར་ཏེ། དུས་གཅིག་ཏུ་མྱོང་བར་གྱུར་བའི་བློ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གང་གིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

是故忆具义之识，瓶等是独立自性。故由陶师等自性而独立缘取及忆念瓶等，然识显现为具境故，忆识亦成具境。对此答：
若成立取义识为异，则可说为俱，因青等相外无异识显现故。若谓乐等自性之识岂非异于青等显现？非也，因他许乐等为无情自性故。他不许乐等为了知自性。若谓经部许识具乐等自性，如是则如识无异于乐等，识亦无异于青等。
若谓青等住外境故是所量，非理，因于二经验不应说外内差别。若谓乐等是青等之坏灭者，非也，因无乐等亦有青等显现故。是故由青等唯是了知自性所作而取故，成立识具了知与青等自性二相。或者，纵许乐等他者是青等之能取，如是亦成立识具相。
量理论释第十六品说：
"诸境与心俱，
同时定经验，
异于彼等性，
由何相成立？"
青等诸境定与心俱，同时经验之心，由何自性成立异于彼等？因不能分别青等与乐等自性之一识故，此为语义。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་ཞེ་ན། འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པས་ཐ་དད་དུ། །མཐོང་སྟེ་ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཅིག་ ལ་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་ཕྱི་དང་ནང་གི་བྱེ་བྲག་ལས་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ།། གང་གིས་ཤེ་ན། གང་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་སྐྱེ་བོ་དེས་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་སྟེ། ཐ་དད་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དག་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡང་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བདེན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རིག་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། སྔོ་སེར་དག་གི་ཐ་དད་པ། །མྱོང་བའི་ངེས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དག་ཐ་དད་པ་ནི་ཅིག་ཅར་བའི་དངོས་པོའི་མྱོང་བའི་ངེས་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐ་དད་པའོ། །དེ་བས་ན རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་སོ།།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ལས་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མྱོང་མིན་པ་ཅན་དོན་ཅིའང་མེད། །དོན་མེད་པ་ཡི་རིག་པའང་མེད། །སོ་སོར་ མྱོང་བ་འགའ་མེད་པ།།དེ་ཕྱིར་དེ་དག་ཐ་དད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དོན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་སྟེ། མྱོང་བ་དང་བྲལ་བར་མི་སྣང་ལ། མྱོང་བ་ཡང་དོན་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་རིག་པ་དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་སྣང་ཡང་ལྷན་ཅིག་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དོན་དང་ཤེས་པ་དག་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྡོག་པ་དག་ ལས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་ཕྱི་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉེ་བ་ཙམ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། དུས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཉེ་ བར་བསྡུ་བ་སྨྲས་པ།དེ་ཕྱིར་ཤེས་དུས་སྣང་བ་ཅན། །དོན་ནི་ཤེས་ལས་ཐ་དད་ཉིད། །བཟློག་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པའི་དུས་ན་སྣང་བའི་དོན་ནི་ཐ་མི་དད་པར་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་བཟློག་པར་དཀའ་བ་སྟེ་བཟློག་བར་མི་ ནུས་པའི་ཕྱིར།ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

若问云何青与乐等显现差别？答：
"由错乱知见，
异体如二月。"
如见一月为二，识亦由内外差别而显现。由谁？由具错乱知之人。胜义中则显现为一具种种相，因不能分别故。
若尔，则青黄显现亦应成一？此诚然，青等亦唯是一具种种相之觉知。若青等是异，尔时应如是思：
"青黄二差别，
无有经验定。"
青与黄二者差别，无有同时事物经验之定解，正因此故彼等差别。是故由无随行及返遮而了知差别。
若谓虽无识而有义故，不应说识与义无异。答：
"无非经验义，
无义亦无知，
无有各别验，
是故彼无异。"
义即青等，离经验不显，经验亦不显为离义，因无差别故。是故义与知无有差别，为显无离识之青等故。是故虽显差别，由俱缘故，义与识即是一。差别言说唯由随行返遮，因随行返遮前后转故。前后非现量，因仅取近故。无彼亦无比量，故无时等差别。
"是故知时显，
义异于知性，
极难能遮破。"
知时显现之义，由成无异及一乐故，不能遮破无异于识，因不能遮故，成立识具相。

།གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མཐོང་ན་ཡང་དོན་གཞན་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ། དོན་དེ་ཤེས་པའི་དུས་ན་སྣང་ན་ ནི་སླར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་བས། ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་སྨྲས་པ། རྒྱུ་ཡི་ཐ་དད་དཔོག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར།རྒྱུའི་ཐ་དད་པ་སྟེ། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དཔོག་པར་འགྱུར་གྱི། དོན་དུ་མངོན་བར་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མི་སྣང་བའི་དོན་དཔོག་པར་བྱེད་དེ། དེས་སྨྲས་པ། རྒྱུ་གཞན་དག་ནི་ ཡོད་གྱུར་ཀྱང་།།དབང་པོའི་བློ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མིག་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་སྣང་བ་དག་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་། རེས་འགའ་ཀ་བས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་མངོན་པར་འདོད་ཀྱང་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་བློ་རྣམས་མེད་ པའི་ཕྱིར་དང་།གཞན་དུ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དཔག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཁོ་ན་གཞལ་བར་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར།དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉིད་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་།རྐྱེན་ལས་ངེས་པར་མི་སྨྲ་ནའོ། །ཞེས་ པ་སྟེ།གལ་ཏེ་དབང་པོའི་བློ་རྣམས་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལས། ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པར་ངེས་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་སྨྲ་བ་རྣམས་མི་སྨྲ་ན། དེའི་ཚེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་དཔོག་པར་འགྱུར་རོ།

若识具相，则识自身显现为青等相而非义。见彼亦应见异义，若义于识时显现，则复不异于识故，待异相亦应待异义，成无穷故应不了知。对此答：
"当推度因异。"
由见具青等相之识故，推度因异，即因差别，非现见为义，因有如前所说过失故。若尔如是推度极不显现之义，故说：
"虽有余因在，
无诸根识故。"
虽有异于义之因如眼、作意及光明等，然于有时虽欲于无柱处现见，无具柱等相之根识故，于他处则有故，应推度异于眼等之因差别。是故唯应量无见差别之义。
若问云何为现量所取？答：由住于其识相是现量故，说义为现量境。若尔，外义是所量而非唯识，此说岂非不成立？答：
"若不说定从，
等无间缘者。"
若唯识论者不说根识从等无间缘决定处所、时间及相，尔时应推度因差别。

།གང་གི་ཚེ་སྔར་མཐོང་བས་གཞག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ སྐྱེ་བ་དེས་ཤིན་ཏུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱི་རོལ་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྟོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མ་མཐོང་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། །འོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན་བློ་རྣམས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ས་བོན་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་རེས་འགའ་མྱུ་གུར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་ཀྱང་རེས་འགའ་ས་བོན་དུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མེད་པར་ཡང་མྱུ་གུར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ ཡིན་ནམ།དེས་ན་ཇི་ལྟར་ས་བོན་དང་མྱུག་གུ་ལ་སོགས་པ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་མ་རྟོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུ་ཡོད་དེ་དེ་ནི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ས་བོན་ཤེས་པ་ནི་མ་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནས་བོན་གྱི་ ཤེས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་མྱུ་གུའི་ཤེས་པ་འབྱུང་ཞིང་མྱུ་གུའི་ཤེས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ས་བོན་གྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་རིང་དུ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ལས་མེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱི་རོལ་བ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མེར་སྣང་བ་ཡང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་ལ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེད་དང་། །དུ་བ་ལས་མེ་གྲུབ་པོ་ཞེས། །དེ་འདྲ་ཕྱི་རོལ་དོན་རྟེན་ཅན། །བྱེད་པོར་ཤེས་རབ་གནས་པ་གང་། །དེ་ཡང་དེའི་ངོ་བོར་སྣང་ཅན། ། ཡིན་ན་དེ་བཞིན་ངེས་སྐྱེ་ཅན། །བློ་རྟེན་པས་ནི་ལྡོག་བྱེད་ན། །འགལ་བ་དག་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ས་བོན་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་པོར་གནས་པ་དང་། དུ་བ་ལས་མེ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཕྱིར་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་གྱི ཤེས་པར་བྱེད་པར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་དོ།།གནས་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དེའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཅན་དེ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའོ།

当由先前所见建立的习气力而生起相时，不能了知极不可见的外境，因随见而起的了知如何能趣入未见之义？若问无外境如何成立因果事相及所知能知事？如是，无外境时诸识应安立为因果事相，然于种子显现识之后，有时虽有芽显现识，有时无种子显现识亦无芽显现识，不是吗？
如是，如说种子与芽等以因果事相为外境者，虽未了知亦有自因，彼即是芽之因。若未了知种子识则不存在，因种子识之后生芽识，芽识之后生种子识故，不应成互为因。是故远离所知能知事相，由烟立火之事相是隐蔽，无隐蔽外境。火显现亦是识自性故，定非隐蔽，于外则无隐蔽。是故应比量故，说外境方为应理。答：
"从种生芽及，
由烟立火成，
如是外境依，
作者智安住。
彼亦现彼性，
如是定生者，
依识若返遮，
有何相违耶？"
从种子生芽等如是依外境之作者安住，及由烟立火等如是依外境之能知安住，彼二安住亦不待外境而显现彼性，即显现为种子与芽等。

།དེ་བཞིན་དུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པར་སྣང་དུ་རུང་བའི་རྗེས་ལ་ངེས་པ་སྐྱེ་རུ་རུང་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་ པའི་བློ་རྣམས་སོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བློ་ལ་བརྟེན་ནམ་གལ་ཏེ་རྟོག་པར་བྱེད་ན་ནི་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་མཐོང་བའི་དོན་ཡོད་ཀྱང་མེད་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་ དུ་ཡང་ཡོད་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་བརྗོད་དེ།མེད་པའི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཏེ་སྣང་བ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་པ་མེད་པར་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་མེད་ཀྱང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ ཟིན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ས་བོན་མཐོང་བ་ལས་མྱུ་གུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ས་བོན་མཐོང་བ་འབའ་ཞིག་ལས་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ས་བོན་དུ་སྣང་བ་མེད་པར་མྱུ་གུ་ཡང་མཐོང་བས་དེའི་ཚེ་ས་བོན་མེད་ན་ མྱུ་གུ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ས་བོན་སྣང་བ་ཅན་གཞན་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་ས་བོན་མཐོང་བ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ ལས་མྱུ་གུ་མཐོང་བ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྱི་རོལ་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ནི་མྱུ་གུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། མ་མཐོང་བའི་ས་བོན་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ས་བོན་གང་གིས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཡོད་ པ་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ།གང་གིས་མྱུ་གུ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར། ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་དངོས་པོ་མེད་ན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་ཡོད་པར་ངེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ཡོད་པར་མ་ གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ།ས་བོན་ཡོད་པར་གྲུབ་ན་ནི་མྱུ་གུ་དེའི་འབྲས་བུར་གྲུབ་བར་འགྱུར་ཞིང་། འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མྱུ་གུ་གྲུབ་ན་ནི་ས་བོན་ཡོད་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ།

如是，于种子等可显现之后，可生定解者，即诸芽等识。若依如是识或作思维，有何相违？全无相违。其意趣为：因果唯是识而非义，因虽有未见义，与无无别故。如是亦说："有即说缘，无之无即是不缘故。"
若问无外境如何有显现？答：非尔，已说虽无义亦有显现。是故由见种子而见芽故，因果不应理。虽然，非仅由见种子，若无种子显现亦见芽，尔时无种子则芽亦应无因。
若谓由他具种子显现故，芽非无因。不然，因无定故。定无他见种子，亦非由他见自性生芽见。
若外境论者谓芽非无因，因未见种子为因故。此不实，如是若谓有任何未成见境之种子，尔时有何量能成彼有，由何成立芽有种子因？说离一切功能相者即是无事。
若谓由见果定有。若尔，若果自身未成立，云何知为果？若成立有种子则成立芽为其果，若成立芽为果则成立有种子故，成相互依待过。

།འོན་ཏེ་སྔར་མཐོང་བའི་ས་ བོན་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་དང་དུས་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རང་དང་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་དག་གིས་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་ཀྱང་གང་གིས་འགོག་པར་བྱེད་དེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་མྱུ་གུ་སྣང་བའི་ཚེ་ས་བོན་མཐོང་བ་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ས་བོན་དེའི་ཚེ། མ་མཐོང་བར་ཕྱི་རོལ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་ པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་དུན་གལ་ཏེ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་མེ་སྣང་དུ་རུང་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེའི་ཚེ། ཕྱི་རོལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་འདིར་ཡང་རུང་བ་ཡོད་ན་མེར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་སྣང་བ་ ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་ཏུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དུ་བ་མེས་བསྐྱེད་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ འབྲས་ལས་རྒྱུ་རྟོགས་པར།།མི་འགྱུར་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། །གང་ལས་ངེས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྨྲ་བ་དག་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཡིན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དུ་བ་མེས་བསྐྱེད་པ་ མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།རང་གི་བག་ཆགས་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་མེས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་མེ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འོན་ཏེ་དུ་བར་སྣང་བ་སྔ་ལ་མེར་སྣང་བ་འཕྱི་བས་དུ་བ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དུ་བ་རྒྱུར་ གྱུར་པ་ངེས་པར་མེ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ལན་བཏབ་པ། དེ་ལའང་དུ་བར་སྣང་བའི་བློ། །བག་ཆགས་གསལ་བར་སད་པ་ཅན། །མེར་སྣང་བ་ཡི་བློ་ཉིད་ནི། །རྟོགས་འགྱུར་མེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་དུ་བས་རྗེས་སུ་ དཔོག་པ་དེ་ལ་ཡང་དུ་བར་སྣང་བའི་བློ་ཉིད་ཀྱིས་མེར་སྣང་བའི་བློ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། བློ་གང་ལ་བག་ཆགས་གསལ་བར་སད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། དུ་བར་སྣང་བའི་ བློ་ནི་མེར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ།བག་ཆགས་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །མེའི་བག་ཆགས་དེ་ཡང་སད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་ནས་མེར་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། མེར་སྣང་བའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།

若谓先前所见种子与他见及他时相关而增益为一而见为一。答：虽由自他识增益，谁能遮遣？前后识中岂非亦有执一？若谓见芽时无见种子，云何于彼增益？答：尔时如未见外种子而增益外境为有，识亦如是。
如是，若有人推度彼处应有火显现时，如增益为外境，此处若有应显为火亦如是。是故由增益而有显现。
复次，如显二月，一切处唯是假立为一，非是真实。是故不应于彼用功。
"烟非火所生，
是故由果知，
因者不应理，
纵是因云何，
能决定了知？"
若唯识论者说一切显现皆与习气相关，如是则烟非火所生，因唯与自习气相关故。是故由烟非火所生故，不应由果了知因火。若谓由烟显现在先，火显现在后，故烟是因。如是则烟为因不能决定了知火。对此答：
"于彼烟显识，
具明显习气，
火显现识体，
能知非是火。"
于由烟推度火时，由烟显现识体能了知火显现识体。云何？即具明显习气之识。此说：烟显现识与火显现识相关，了知彼习气。彼火习气亦趣向显现而生火显现故，是火显现之量。

།དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་ དཔགས་ན་མེའི་ཤེས་པ་དང་།མེ་གཞན་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པས་མེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། དུ་བ་དང་མེའི་ཤེས་པར་སྣང་བ་དག་བག་ཆགས་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་མེར་ སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ལ་མེར་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འོངས་པའི་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ནི་ རྨི་ལམ་གྱིས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།ཞེས་བསྟན་ཏེ་མཐོང་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་དུ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་རིགས་མཚུངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྦྲུལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ དུ་བར་སྣང་བ་ལས་དུ་བའི་བག་ཆགས་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་ཀྱི།ཇི་ལྟར་མེའི་བག་ཆགས་གོ་བར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ངོ་བོ་གང་ཞིག་མཐོང་བས་བྱས་པའི་བག་ཆགས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི། དུ་བར་སྣང་བ་ལས་མེའི་བག་ཆགས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཇི་ལྟར་དུས་ཕྱིས་སྣང་བའི་དུ་བར་སྣང་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དུ་བར་སྣང་བ་ནི་དུ་བའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། མེའི་བག་ཆགས་དང་མེར་སྣང་བ་ལས་མ་སྐྱེས་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་རུང་ བག་ཆགས་སྙིང་པོ་ཅན།།དུ་བར་སྣང་ཅན་བློ་ཡི་ནི། །སེམས་རྒྱུད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མེ་ལས་དུ་བ་སྐྱེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེར་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་དེའི་རུང་བ་མེའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྙིང་པོ་ཅན་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །དུ་བའི་ བག་ཆགས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྔོན་དུ་སོང་བའི་དུ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དུ་བའི་བག་ཆགས་དུ་བར་སྣང་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། མེའི་བག་ཆགས་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་གྲོགས་བྱེད་པའོ། ། མ་འོངས་པའི་མེར་སྣང་བའི་ནི་མེར་སྣང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དུ་བའི་བག་ཆགས་ནི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལུས་པས་མེ་ལས་དུ་བ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པར་གནས པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་རིགས་སོ།

譬如推度外火时，由依赖火识及生他火故，依赖一聚而得火，如是烟与火识显现依赖一习气。所求即是火显现，是故于无外境，依火显现是比量。
若问未来显现如何比量？答：由见如是比量故。于外境则由梦不定，因无见故。若谓烟等显现生于习气，彼亦是同类习气相续，是故由烟显现了知烟习气，云何了知火习气？如是由见某体性所作习气成为见彼体性之因，而由烟显现非生火习气。是故云何生后时烟显现？是故烟显现生于烟习气，非生于火习气及火显现故非能了。答：
"彼应具习气，
为体烟显识，
能明心相续，
故火生于烟。"
彼火显现生起之应理火习气即是体性，具彼性。具烟习气心相续之前行烟显现识能明，即能生。是故烟习气是烟显现之取因，火习气是助缘。未来火显现之火显现是取因，烟习气是助缘。是故由依赖一聚而安立火生烟故，成立所知能知。是故唯识理应。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དུ་ཇི་སྟེ་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པར་སྨྲ་བར་རིགས་ཀྱི། དོན་ལ་བརྟེན་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མཁས་རྣམས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ཡོད། །ལྷན་ཅིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། །ཚུལ་གཉིས་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རིག་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་དེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཕྱིར་རོལ་ཁས་བླངས་ནས་བློ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར། ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱོང་བར་ངེས་པ་ནི་ཐ་དད་པ་དག་ལ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་རྟག་ཏུ་དག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་དང་བར་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་ལས་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་སྣང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། ཤེས་པ་དབང་པོའི་བྱེད་བྲག་གིས། །གསལ་དང་མི་གསལ་བར་མ་སོགས། །སྣང་བ་ཐ་དད་དོན་གཅིག་ལ། ། བརྟེན་པ་རུ་ནི་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྒྱུས་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་འཛིན་པ་དོན་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་དོན་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་དུ་འགྱུར། འོན་ཀྱང་དོན་ཉིད གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཡིན་གྱི།ཤེས་པའི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལས་དེ་དེར་སྣང་ཡིན་ན། །དོན་ཐ་དད་མེད་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་དོན་ཅན་ཡིད་ཀུན་གྱི། །ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ ཏེ་དོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་དེ་སྣང་བ་སྟེ་དོན་གྱི་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཡིད་ཐམས་ཅད་དེའི་དོན་ཅན་དེ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ངོ་བོ་གཅིག་པར་འགྱུར་གྱི།གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་ནི་མི་འགྱུར་སྟེ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་ ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ལ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དོན་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།

若问若唯是识，阿阇黎为何说外境有二相智，应说唯识，不应依义？答：
"诸智者所说，
由共同领受，
二相得成立。"
彼诸唯识论者是诸智者，承许外境后说二相智。彼二相于外境成立，因定共同领受故，说定共同所缘故。已说定领受于异体不应理。
若识无相则应恒时清净，非明暗中等体性，然见识有明暗等差别显现。如是：
"识由根差别，
明暗及中等，
显现异一境，
见为所依止。"
由根变异相差别因，见于一境有明暗等显现差异之执取。若尔，云何于一境有多相识？然义自体具明暗等差别种种性，非识耶？答：非尔。
"若由境显彼，
境无异体故，
具彼境诸意，
应成一体性。"
若由境生识彼显现，即具境显现，尔时一切意具彼境，应成一境一体，不应有明暗等种种显现，因外境一体故。由见各补特伽罗有异异相故，是识性。
若尔，具境相识云何成种种相？因境一体故，识亦应成一境相。

།དེའི་ཕྱིར་གསལ་ བ་དང་མི་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དོན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་རྗེས་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་ནི། །གཞན་ལས་ཀྱང་ནི་ཐ་དད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་བའི་ཤེས་པ་དེ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་ཀྱང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཆ་འགའ་ཞིག་དབང་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལས་ཀྱང་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་འདྲ་ བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕ་ལ་བརྟེན་ནས་བུ། །ཕ་དེ་ཡི་ནི་གཟུགས་དག་ཀྱང་། །ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་འགའ་ཞིག་ལ། །ཐ་དད་པ་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་བུ་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕའི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་ བས་མའི་རྣམ་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆ་འགའ་ཞིག་ལས་ཕའི་རྣམ་པ་ཅན་ཐ་དད་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་ བྱས་པའི་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་གྱི།། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ནི་དོན་གྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མར་མེ་ལ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །རྨ་བྱའི་མདོངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན། །སྔོན་དང་དམར་སོགས་སྣང་བ་དག་།མིག་མི་གསལ་བས མཐོང་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པའི་མིག་མི་གསལ་བའི་སྐྱེས་བུས་མར་མེའི་རྩེ་མོར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པ་སྔོན་པོ་དང་དམར་པོར་སྣང་བ་དག་དང་།། རྨ་བྱའི་མདོངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་དབང་པོ་ཐ་ དད་པ་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

若问是故应无明暗差别而平等？此答：
"依境而生起，
随顺彼体性，
由某些分故，
亦异于他者。"
由境力所生之识，虽随顺境体性，然具境相者由某些分，如根差别等他因，成明暗等差别，非由一切自性，如眩翳者见二月相显现。
若问若是相似，云何异于他？答：非尔。如是：
"依父生子时，
彼父诸形相，
于某成差别。"
依父所生子由某些分与父相似，由不同于母相之某些分，见有异于父相。如是具境相识亦由眼等差别有明暗等差异。
若谓由根差别所作识成明暗等差别，而青等体性是境法。答：
"灯等轮盘中，
具孔雀毛相，
青红等显现，
不明目能见。"
由眩翳等损坏不明眼之人，见灯焰顶轮盘相现为青红等，及见具孔雀毛相，彼亦是识体性。是故由根差别成青等相差别。

།འོན་ཏེ་མར་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་བདེན་པའི་དངོས་པོ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི། དེ་དེ་ཕྱི་རོལ་དངོས་ཡིན་ན། །དབང་པོ་གསལ་བ་ཅི་ནུས་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མར་མེ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། མིག་གསལ་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ནུས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་དེ་གང་གིས་ན་དེ་མི་སྣང་བ་ཡིན། འོན་ཏེ་གང་ལ་རབ་རིབ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་གི། གཞན་གྱིས་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཡང་དག མཐོང་ཅན་དེ་མཐོང་བ།།ཇི་ལྟར་དབང་པོ་ཉམས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པ་སྟེ་བདེན་པའི་དངོས་པོ་མར་མེའི་རྩེ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་དབང་བོ་ཉམས་པར་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་ནི་མིག་ཉམས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ བདེན་པ་མཐོང་བ་ཡང་དབང་པོ་ཉམས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་དེའི་ཚེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་ཉམས་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་དབང་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉམས་པ་ནི་དོན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་མ་ཉམས་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འབྲས་ བུ་མཐོང་བ་ནི་བདེན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའམ་ཉམས་པ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིག་མི་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མིག་ཉམས་པས་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མཐོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདེན་པར་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་གཞན་དག་ལྟ་ བུར་མཐོང་བའི་ཕྱིར།དབང་པོ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རབ་རིབ་ཀྱིས་ནི་མིག་སྦྱངས་པས། །དེ་ཡི་མིག་དབང་གསལ་འགྱུར་ན། །མི་གཞན་གྱིས་ནི་མཐོང་བའི་དོན། །དེ་ནི་མི་གསལ་བ་ཅི་ཉེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་གང་ལ་རབ་རིབ་ཀྱིས་མིག་སྦྱངས་པ་ཡོད་པའི་མར་ མེ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བའི་མིག་དེས་སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱི་དབང་པོས་མཐོང་བའི་དོན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་དུས་ཕྱིས་མིག་དེས་ཅིའི་ཕྱིར།མི་གསལ་བར་རིག་པ་ཡིན་གང་གཞན་གྱིས་མ་མཐོང་བར་གྱུར་བའི་དངོས་པོ་མཐོང་བར་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་མི་མཐོང་བ་ གསལ་བར་འགྱུར།གལ་ཏེ་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མི་བདེན་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་བདེན་པ་ནི་དོན་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་སྣང་བ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་བདག་ ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

若谓灯轮是真实事物显现，非识体性。答：
"若彼是外实，
明根何无能？"
若彼灯等轮是外境体性，具明眼者何故无能而不见？若谓唯具眩翳者能见，余者不见，因无彼因。此答：
"具真实见者，
云何根损坏？"
云何说见真实事物灯焰顶轮等之根为损坏？因说见非真实者为眼损坏故。若知见真实亦是根损坏，尔时见瓶等识亦应观为损坏。如是根自体损坏非见义，非由其果见立为未损坏故。其果见或为真实事物或为损坏皆同，故一切眼应不明。是故损眼所见识非具真实见。
若谓由见真实轮如他故，是根损坏。此答：
"眩翳净眼已，
彼根成明时，
他人所见境，
何故不明了？"
具眩翳净眼者见灯等轮之眼，后时何故不明了他人根所见瓶等境？云何能见他所不见事而不见他所见事成明？若于灯等非错乱为轮，云何成非真实？因非真实与显现境相违故。若由自性显现者，岂非由自性真实？如青由自体性真实。如是由眩翳所作见二月由领受成立。

།འོན་ཀྱང་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མར་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། ། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། སྣང་དབང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ། །གཞན་གཅིག་གི་ནུས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་གཞན་ནི་རྒྱུ་མིན་ཞིང་། །རྒྱུ་མིན་ཡུལ་དུ་ཅི་ལྟར་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པ་སྒྲོན་མ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་གཅིག་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། དཀྱིལ་འཁོར་ནི་མ་ཡིན ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་གཞན་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་རང་གི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནུས་པ་རང་རིག་ པ་ལ་ཡོད་པས་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་བློ་རྒྱུ་ན། །ཅི་ཕྱིར་མར་མེ་ལ་ལྟོས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་མར་མེ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲོན་མ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྒྲོན་མ་གཉིས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་སྨྲས་པ། མར་མེ་ཙམ་གྱིས་བློ་ཡོད་ཕྱིར། གཉིས་དག་ཀྱང་རྒྱུར་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མར་མེ་ཙམ་ཉིད་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་ཕྱོགས་བཀབ་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བློ་ཡོད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དང་མར་མེ་གཉི་ ག་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེའི་ཚེ་དཀྱིལ་འཁོར་སྐྱེས་པ་ནི་སྣང་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བས་དེ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྣང་དུ་རུང་བར་སྐྱེས་བཞིན་དུ་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དུས་མཚུངས་པ་ཅན་ལ་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མར་མེ་འོད་དང་བཅས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཅས་པའོ། །འོན་ཏེ་འོད་མར་མེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འོད་དེ་མར་མེས་གསལ བར་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།མར་མེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་གཟུགས་མིག་གིས་གསལ་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་དང་གཟུགས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་མེད་དེ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་དང་གཟུགས་དེ་དག་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཤེས་ པ་ཡིན་ནོ།

若谓由眩翳等聚随行领受灯轮等亦不成立。答：非真实。因为：
"于显根作意，
知一他能力，
故他非是因，
非因何成境？"
从显现等外，唯见灯之一能力，非轮。是故轮等他非因，非因云何成自识境？若谓由显现故是境，非由自体。已说显现是识体性。
若谓由轮能力于自证有故是境。答：
"若彼即识因，
何故待于灯？"
若彼轮等即是现为轮等识之因，何故轮等待于灯？因与他灯共生识故。若谓轮与灯二者是现为轮识之因。此答：
"由唯灯有识，
二者亦非因。"
唯于灯虽为轮所覆亦有轮识，故轮与灯二者非因。若谓尔时生轮由应显现故成明体性。若谓由见令其明显。答：非尔。已生应显现时，见复何为？已说同时无作用。
是故错乱识成立具相。如灯具光，如是眼亦具外显现体性。若谓光异于灯。虽异然彼光非由灯明显，如灯性。如是此中色非由眼明显故，无异于眼色之诸识，因无量故。彼眼色由自体觉加持即是识。

།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་འཛིན་པ་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར། བློ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ན་ཡང་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་སྣང་བཞིན་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཉེ་རིང་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །གསལ་དང་མིག་གསལ་རུང་མ་ཡིན། །དེ་སྣང་ཐ་དད་ལས་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་བསྒྲིབས་སམ་མ་བསྒྲིབས་ནའང་། །མཐོང་བའམ་མི་མཐོང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་ཉིད་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང བར་བྱ་བ་མདུན་ན་གནས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ན།དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་སྣང་བར་མི་རིགས་ན། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བར་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་པས་གསལ་བ་ དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཐ་དད་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བ་དང་རིང་བའི་བྱེད་བྲག་གིས་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ལས་གསལ་བ་དང་། མི་གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་གཉིས་ཏེ། སྣང་བ་དེ་ཡང་བསྒྲིབས་པའམ་མ་བསྒྲིབས་པ་ཡིན། དེ་ལ་སྣང་བ་བསྒྲིབས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་རིང་པོ་ན་གནས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མཚུངས་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ། བསྒྲིབས་པས་ནི་ཡང་མཚུངས་པར་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྣང་བ ཐ་དད་པས་དོན་དེ་བསྒྲིབས་པས་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྣང་བས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ཞིང་།མ་བསྒྲིབས་ན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བས་མཚུངས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་སྣང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གལ་ཏེ་སྣང་བ་ཞེན་པ་ཡིས། །དེའི་ཆ་ཕྲ་བ་འགའ་ཞིག་ནི། །མི་ མཐོང་བ་ཕྱིར་ཐ་དད་ན།།ཞེས་བྱ་བའི། འོན་ཏེ་དོན་རིང་བ་ན་གནས་པ་ཆ་ཕྲ་བའི་ཡན་ལག་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་དེ་སྣང་བ་ཞན་པས་རིང་པོ་ན་ཡོད་པའི་སྐྱེ་བོས་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར། སྣང་བ་དམན་པས་ཆ་ཕྲ་བ་རྣམས་མི་མཐོང་བའི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །འདིར་ལན་བཏབ་ པ།ཕྱི་རོལ་དོན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ལ། །མཐོང་དང་མི་མཐོང་ཅིས་ཐ་དད། །རྡུལ་ཆ་ཐ་དད་དུ་མ་ཉིད། །གང་ལས་མཐོང་མི་མཐོང་ཐ་དད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན། མཐོང་བ་དང་མི་མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་ཅིས་བྱེད་དེ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ ཏེ་དོན་གཅིག་པར་མ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོ་བའི་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཉིད་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

由如是了知识为他执取之分别故，成立识有二相。若谓且许错乱识具相，然无错乱识无相，因有显现境故。答：
"由远近等别，
明暗不应理，
若由显异成，
有障或无障，
见不见应同。"
若境自具相，为无相识所取现前，由自体应显现故，不应由远近等差别现为明暗，然领受明暗相显现，故非显现异青等他。是故外青等明暗是识性非境。
若谓由境故由远近差别显现异成明暗，彼复有二：显现有障或无障。其中无障显现，一切远处境应同见；有障则应同不见。若谓由显现差别，有障不见自体故不见，无障则见自体故同显现。虽尔，云何成明暗显现？
若谓："由显现弱故，
不见彼细分，
故成差别者。"
若谓远境有细分支，由显现弱远处人不见，故由显现劣不见细分成明暗差别。此答：
"外境若是一，
见不见何异？
尘分异众多，
何成见不见？"
若许外境支分为一，云何有见不见差别？若非一境，尔时尘微各异众多由细故不应见。

།འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་འཛིན་ན་ནི། འོ་ན་གསལ་བར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པས་སྣང་བར་འགྱུར་ན། ཅི་སྟེ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཐ་དད་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་སྣང་བ་གསལ་མི་གསལ། །ཐ་དད་པས་བློ་ཐ་དད་ན། །གཞན་ཐ་དད་པས་ཐ་མི་དད། །ཐ་དད་སྣང་བར་གང་གིས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཐ་དད་པས་གཅིག་པ་ཅན་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་འདོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གཞན་གནས་པ་ཐ དད་པས་དོན་གཞན་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་ཅི་ཡིས་ཤེས་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྲོན་མ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བར་གྱུར་ན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་དེ་ཡང་ཅིས་མི་གསལ། །བསྒྲིབས་ ཕྱིར་དེ་འདིར་ཅིས་མི་འགྱུར།།སྲབ་པ་ཉིད་ཕྱིར་སྣང་བ་ལ་འང་། །དེ་ཡོད་གཞན་ལ་སྲབ་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རིང་པོ་ན་གནས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་མི་གསལ་བར་འཛིན་པའི་རྒྱུས་སྣང་བ་མི་གསལ་བར་བརྗོད་ན། དེ་ཡང་སྣང་བ་མི་གསལ་བར་གང་ལས་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། ། འོན་ཏེ་བསྐལ་པའོ་ཞེ་ན། མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བསྒྲིབས་པས་མི་གསལ་བའོ་ཞེ་ན། ཉེ་ན་ཡང་གང་གིས་རིང་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཞིང་སྣང་བ་མི་གསལ་བར་རྡུལ་གྱིས་ཅི་སྟེ་མི་བྱེད། འོན་ཏེ་ཡུལ་ཉེ་བ་ལ་རྡུལ་སྲབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲིབ་པའི་རྒྱུ་སྲབ་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ལ བསྒྲིབས་བདེ་བས་ན་ཉེ་བ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ཉེ་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡང་སྲབ་པ་ཡོད་པས། གང་བ་རྡུལ་སྲབ་པ་དེ་ན་སྣང་བ་སྲབ་པ་དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་གྱིས་ཉེ་བ་ལ་བསྒྲིབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རིང་བ་ལ་ནི་རྡུལ་ མང་པོ་ཚོགས་པས་མཐུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ཀྱི་ཉེ་བ་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་གཞན་ཏེ་སྣང་བ་ལ་ཡང་སྲབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་རྡུལ་མང་བས་མཐུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡང་མཐུག་པར་འགྱུར་བས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། ཤིན་ཏུ་ཉེ་ན་སྣང་བ་ནི། ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རིང་པོ་ན་སྣང་བ་རྡུལ་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་མི་གསལ་ན་དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་མིག་གིས་ཐོག་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ལས་མིག་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ན་གནས་པ མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ན་གསལ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

若执取极微，则应明了执取极微体性而显现，何故显现与不显现极微成差别？
"若由明不明，
差别识异者，
由他异非异，
何成异显现？"
若许由外处明暗差别成一性明暗，尔时由他处差别，云何知境他成异显现？非尔。灯明暗即如是显现。若境显现时自体显现，不应异显现，因彼一故。
"彼显何不明？
由障此何非？
由薄于显中，
有彼他无薄。"
若谓由远处人不明了因显现不明，应问彼显现何故不明？若谓隔远则不显现。若谓由障不明，近处何不如远处，尘何不令显现不明？若谓近境尘薄故，由障因薄故于显现易障，故近处明显。尔时如于近境有微细障尘，如是显现亦有薄，由彼显现薄故，尘应障近处。
若谓于远处由多尘聚厚故能障，于近处不尔。尔时于他显现亦有非薄故，如尘多厚，显现亦应厚，故不应能障。又：
"极近时显现，
彼应极明显。"
若远处显现为尘所障不明，尔时极近事物应极明显。是故依汝宗，眼应极明见顶，然近眼处尚不见，何况明显？是故由识性成明暗。

།གལ་ཏེ་དེ་ལ་མཐོང་མེད་ལ། །བརྟེན་ནས་གཟུགས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་ན། །དེ་དེ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་དག་།བསྒྲིབ་འགྱུར་དེ་ཕྱིར་སྣང་བ་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི།འོན་ཏེ་རིང་བ་དང་ཉེ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མི་གསལ་བ་དང་གསལ་བར་སྣང་བ་ལ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་གཟུགས་གཞན་ཁོ་ན་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་པའི་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྙོག་པ་དེ་རྣམས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་དེ་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྒྲིབས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ལ་བསྒྲིབས་པས་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྣང་བ་ཉམས པས་ཏེ།སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཕན་ཚུན་སྒྲིབ་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་གཅིག་ཉིད་སྣང་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་ཅིག་ཅར་བསྒྲིབས་པ་མིན། །གཅིག་གི་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་བ། །མཐོང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསལ་བའམ་མི་གསལ་བ་གང་ཞིག་མ་བསྒྲིབས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི།བསྒྲིབས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མ་བསྒྲིབས་ན་ནི་ཅིག་ཅར་གསལ་བ་དང་། མི་གསལ་བའི་གཟུགས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མ་མཐོང་བས་སྐྱེད་པའི་གཟུགས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་གསལ་བ་ལ་སོགས་ པའི་གཟུགས་དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་རེ་རེས་མཐོང་བ་ན་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་གཟུགས་མཐོང་བར་འགྱུར་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ལ་ཚུལ་གཉིས་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཡོད་ཀྱང་གཅིག་ལ་མ་མཐོང་བ་ནི་ བསྒྲིབས་པས་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། མ་མཐོང་བས་བསྒྲིབས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་མཐོང་བས་བསྒྲིབས་པས་ན། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གཉིས་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ལྷག་མའོ་སྙམ་སེམས་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གང་གིས་དོན་དང་དོན་ མིན་མེད།།མ་མཐོང་དེ་ནི་ཅི་ཞིག་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་སྟེ་ཉམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བར་ཅི་སྟེ་བྱེད་དེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འོན་ཏེ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་མཐོང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

"若于彼无见，
依此生异色，
彼等互相障，
是故坏显现。"
若谓由远近差别显现不明与明，依无见法与非法生唯异明不明色，是故成为境之法性明暗，非识之法。尔时明暗等浊由境体性生者，互相遮障，是故由障显现，坏明等能显之显现，即成能障。
"由互为能障，
于彼一显现，
彼非同时障，
见一色明暗。"
明或不明任一未障体性唯一彼见，非所障。若未障，则同时见明暗色任一。若谓由不见所生色非能障，尔时于明等色无障，各别见时应见明暗色，然非尔。是故境无二相。
若谓虽有由不见生之明暗色，于一由不见即障不显。即说："由不见所障"，由不见障故，不见明暗二相，如是补充语句。彼非理，如是：
"何故无有无，
境非境不见？"
法与非法非能障，因明暗境非境无即坏，如是不见云何能作明暗等事？若谓能生明暗见，尔时亦由业习气力生明暗故即是识性。

།ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཕྱིར་དོན་རྟེན་སྐྱེས་གྱུར་བའི། །མྱོང་བ་ཇི་ལྟའི་རྒྱུ་བཞིན་དུ། །སྣང་བ་ཐ་དད་ འཇོག་པར་བྱེད།།ལྷག་མ་བློང་ན་རིག་པ་དམན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བ་རིང་བ་ཉེ་བ་ཐ་དད་པ་དང་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཚུལ་གཉིས་པ་ ཅན་ནོ།།ལྷག་མ་མར་མེ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་རྟོག་པ་ནི་བློ་ངན་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ་རིག་པ་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། ཤེས་པ་སྒྲ་དང་མར་མེ་དག་།མངོན་སུམ་མམ་ནི་ཅིག་ཤོས་ཀྱི། །སྐྱེད་བྱེད་ཉིད་ཀྱིས་སྔ་མ་ཡིན། །སྐད་ཅིག་རྣམས་ ནི་འཇིག་པའི་ཕྱིར།།ཤེས་ལས་མེད་གསལ་གང་གིས་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དང་མར་མེ་དེ་དག་གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མར་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པའམ། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ སྐྱེད་པའི་དུས་ན་ཞིག་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ནི་ཤེས་པ་ལ་གསལ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་དུས་ན་གང་ཡོད་པའི་དོན་དེ་རྒྱུ་མིན་ཡང་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཕན་འདོགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གཞན། །གསལ་ཡིན་དོན་ཀུན་གསལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་ དང་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི།ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་བྱེད་པ་ལས་དོན་གཞན་གསལ་བ་ཡིན་ན་ནི། དོན་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྒྱུས་ངེས་ཡིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་ཐམས་ ཅད་དུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་དང་དོན་དག་གི་རྒྱུ་དེ་ལས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དང་དོན་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མིག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་གིས་ཡུལ་ངེས་པའི་གཟུང་བ་འཛིན་པས་གཟུང་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ། གང་གིས་ཤེས་པ་ངེས་པའི་གཟུང་ བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ནོ།

为总结故：
"是故依境生，
领受如因相，
安立异显现，
余执慧劣故。"
如其因相，领受依境所生，由远近差别及根差别，安立明暗显现差异故，领受有二相。余如灯等差别分别明暗者，为劣慧者，因慧劣故。
又：
"识声及灯等，
现量或余者，
由能生为前，
刹那皆灭故，
离识无明者，
云何能了知？"
若识声灯等是刹那，尔时识等成刹那者，由现量识或余识能生故，于生识时已灭故，无者云何于识明了？
若谓于识时有境虽非因亦能执取。此答：
"非能作利益，
他明一切境，
应成皆明显。"
与识同时者非能作利益，彼异于能作利益于识之他明者，一切境应成明显故应见一切。
"若由彼因定"者，非执一切境，由识与境之因彼定所取能取。是故识与境体性如眼生识如是，由何境定所取能取，所取亦如是。由何识定所取者，由自因定体性。

།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ལ་ངེས་པའི་ངོ་བོ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་ལ་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱུ་ངེས་པ་ཅན་དུ་རྟོགས་ཀྱང་དེ་དག་འཛིན་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ རྒྱུ་ངེས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་གྲང་ན།དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཤེས་པ་དང་དོན་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དུས་མཚུངས་པར་སྣང་བ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྒྱུར་ངེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་དང་ཤེས་པ་དག་སྣང་དུ་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ན། སྔོན་ པོ་དང་ཤེས་པ་དག་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི།ཕན་ཚུན་རག་ལས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་མཚུངས་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཤེས་པ་དང་དོན་དག་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ དེ་ཉིད་རང་གི་རྒྱུ་ལས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དང་ཤེས་པ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུ་ཡིས་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་ སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རང་གི་རྒྱུ་ངེས་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ཡང་ཤེས་པ་དང་དོན་དག་འབྲས་བུ་ངེས་པར་བསྐྱེད་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་དང་དོན་དག་ཕན་འདོགས་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་གྱི། དེ་ཙམ་གྱིས་ གཟུང་བ་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་ཤེས་པ་དག་ཏུ་དུས་མཚུངས་པ་སྔར་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་དོན་གྱི་གསལ་བྱེད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཚེ་མེད་ཀྱང་དེས་བྱས་ པས།།དོན་སྣང་ཕྱིར་ན་ཤེས་པ་ནི། །དེ་ཡིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་དེ་ཤེས་པའི་དུས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་ཀྱང་། དོན་དེས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བས་དོན་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། དོན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་རང་རིག་པ་ཡིན་ནོ།

若谓由自因定体性是所取，此非理。"于识彼了知亦无"者，虽了知识与色等有定因，然彼等不应执取。如是定因事，为自体性或因果耶？
其中且识与境于自体性非定因，若同时显现于自体性定为因者，境与识应成可显现体性所知，青与识依前因得自体性显现，非互依故，非互为所取能取事，因同时生故。依何识与境有明体性，即彼由自因成所取能取关系，离领受体性无余所取能取。境识领受体性亦由因所作，是故明体性唯由自因生故非所取能取。
若于因果有自因定者，尔时识与境由定生果如何成所取能取事？识与境成能作利益事，仅此非所取能取事。是故境识同时从前因所生，即自体性有显现之了知。
若尔，若非所取能取事，识云何成境之能明？
"尔时虽无由彼作，
由现境故说，
识为彼能明。"
彼境于识时虽无，由彼境生识故，识现境相故说彼境明了，非境自体所领受。是故具彼相之识即是自证。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་དོན་སྔ་མ་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དོན་གཞན་ནི། །མི་ཕན་ཕྱིར་རྣམ་མི་འཇོག་པས། །ཤེས་ ལ་རྣམ་པ་མ་བཞག་པ།།རང་དངོས་གསལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ལས་གཞན་པའི་དོན་ནི་ཤེས་པ་དོན་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་མི་འཇོག་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་གང་གི་ཕྱིར་ ཤེས་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ལ་འཇོག་ན་ནི་གསལ་བར་རུང་གི་རྣམ་པ་མི་འཇོག་ན་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ ཉིད་རང་གིས་མ་རྟོགས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་གསལ་བར་བརྗོད་ཀྱི།དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་ན་ནི་རང་གི་རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་དོན་མཚུངས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཤེས་པའི་དུས་ན་མེད་པས་དོན་ཉིད་རིག་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་སྟེ། གང་ཡང་བརྟན་པར་གནས་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཤེས་པའི་དུས་ན་ཡོད་ཀྱང་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེའི་རྡོ་ལ་སོགས་པའི་དོན། །བརྟན་དེས་ གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་ཕྱིར།།འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་ཤེས་པ་ནི། །ཅིག་ཅར་རང་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའི་བརྟན་པ་སྟེ། རྟག་པའི་དོན་དེ་ཡང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ གཞན་ལ་རག་མ་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དུས་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པ་ལ་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དོན་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དང་པོ་མཐོང་བ་ན་དུས་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་དོན་ཀུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ལ་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནི་མི་རུང་ངོ་།།དུས་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་ན་ནི་དུས་རིང་པོར་རྟོག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དུས་ཀྱི་ཆ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་རིམ་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ ན་དོན་གང་ཞིག་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཅིག་ཅར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།

若谓领受具彼相之识时，领受前境同时者，答：
"同生异境不益故，
不立相故于，
识中未立相，
自体云何明？"
异于能生境之境与识同时，彼非能益故不立相，即不生为具相，因与识同时生为领受体性。若自体之相立于识则可明，若不立相则自境相云何能明？非也。
虽不了知隐蔽境之自体自性，由领受具彼相之识故说明了，若由境体性显现，则由自因力所生同境之识无任何关联故，此非所取。
识等于识时虽无故非了知境本身，然由彼力具彼相之了知。若谓虽坚住金刚石等境于识时有，了知彼自体，答：
"金刚石等境，
坚故不待他，
一切众生识，
同时自当生。"
金刚石等坚即常境，应一切众生识同时自生，因不待余同缘故。长时住者说为常。
若境为长时住体性，尔时初见时未见一切时住之圆满境故非成常。尔时于未圆满说常不应理。若未见一切时，非长时分别。若谓时分次第生故云何无次第？尔时非遍一切时了知。是故若境长时住，应如其本性同时见。

།འོ་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤེས་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་བསྐྱེད་པས་རིམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཕན་འདོགས་ཕྱིར། །དེ་དག་རིམ་བཞིན་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། སྐད་ཅིག་རེ་རེའི་ཐ་དད་བརྗོད། །འདི་ལ་སྐྱོན་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། །བམ་པོ་བཅུ་བདུན་པ། མིག་ལ་སོགས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེ་དག་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དང་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པའི་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་མཐོང་བ་ཉིད་ནི་ཤེས་པ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་ཉིད་ནི ཤེས་པ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་ཡིན་གྱི།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་དག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་སོ་སོར་དོན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་དང་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྟེ་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་དང་བྲལ་བས་ སྐྱོན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་རྒྱུ་དགྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མེད་པས་གསལ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་གཞན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་བསྟན་ཏེ། དྲན་པ་ཡི་ནི་དུས་ཕྱིས་ཀྱང་། ། མ་མྱོང་བ་འདི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ། ཤེས་པ་དང་དྲན་པ་ལ་དུས་ཕྱིས་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྙེགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ་ཐ་དད་པར་མ་མྱོང་ན་ཤེས་པར་འཐད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རིག་པར་བྱ་བ་དང་རིག་པར་བྱེད་པའི ཚུལ་གྱིས་བློ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་གྱི།རྣམ་པས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་གི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་ནི་རང་སྣང་བ་དང་ཡུལ་སྣང་བས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐབས་དེར་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ནན་ཏན་དུ་ བསྒྲུབས་ཏེ།དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓依眼等因生异异识故为次第，此答：
"由同缘作益，
说刹那各异，
此过如前说。"
由眼等同缘作利益故，彼等识次第生，说金刚石等境各异刹那。如是见识亦次第生，因无识则无见事故，应成自证。见即与识同时，非前后时有故，如识各异刹那境亦异。是故此金刚石等亦如前，如灯等离明故有过。
是故因敌等无相故离明故，识具境相，因不应有余明故。
阿阇黎亦说识具相："后忆时亦无，此未经验者。"谓识与忆后时无二相，因此忆若未经验为异，则不应成识。
若谓论义为：心具二相由所知能知相，非由相。此非理，因说识具二相由自显现及境显现故。又详细成立境显现，因于彼多颠倒解故。

།དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡི་བདག་ཉིད་མྱོང་བ་ལ། །བརྩད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་མ་གྲུབ། །དེ་ཡང་དྲན་པ་ལས་གྲུབ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་མྱོང་བ་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ལ་རྒོལ་བ་འབའ་ ཞིག་གིས་ཀྱང་བརྩད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་རང་རིག་པ་མ་གྲུབ་ན་ཡང་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་མ་གྲུབ་པས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ཡང་ཐ་དད་པར་དྲན་པ་ལས་གྲུབ་ པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རང་གི་ཡུལ་གྱི་མ་ཕྱེ་ན། །ཐ་དད་པར་འདི་མྱོང་བ་ཡིན། །དེ་ལྟ་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟར་མིན། །དེས་ཐ་དད་པ་ཅན་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་ མ་ཕྱེ་ན་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པ་གཞན་ལས་ཐ་དད་པར་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་གྱིས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་མེད་པས། དེ་ཉིད་དེ་སྔོན་པོར་སྣང་གི་དེ་ལྟར་སེར་པོར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་དེ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པས་རིག་པ་ཐ་དད་པར་གདོན་མི་ཟ་ བར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་དོན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཐ་དད་འབྱེད་བྱེད་གང་ཡང་མེད། །གསལ་མེད་ཐ་དད་ཅན་ལ་བློ། །མཚེ་མ་སོགས་བཞིན་ཐ་དད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱེ་བྲག་མེད་པའི་རིག་པ་རྣམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་བསྐྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ དྲན་པ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུས་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གསལ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གསལ་བ་ཐ་དད་ཀྱང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་དྲན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མཚེ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་དྲན་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེར་ཡུལ་དག་ཀྱང་དྲན་པ་ཉིད་དེ་ ཤེས་པ་དང་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དོན་ཐ་དད་པས་ཤེས་པ་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་ཐ་དད་པར་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མཚེ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཐ་དད་པའི་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ པའི་ཤེས་པ་དོན་དྲན་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དོན་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དྲན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་དྲན་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དྲན་པར་མ་གྱུར་ཏེ། སྔོན་གྱི་དངོས་པོ་དྲན་པ་ལ་དྲན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

是故：
"于彼体领受，
全无任何诤，
彼境体未成，
亦由忆成立。"
于彼体领受即领受体性，无有任何诤论者能诤，如是若自证未成，了知体性为识已善成立否？彼领受未成为境相，彼具彼相亦由异忆成立。
若谓识无相亦具异忆，因境异故。答：
"若不由自境分，
此异领受者，
如是非如是，
彼不成具异。"
若不由自境色等分别，此识非异于余识领受，因无境所作相，彼即现为青非现为黄故，彼忆不成具异。
若谓由眼等聚异必成异了知，如异类境。答：
"唯由领受故，
无有能分异，
无明具异心，
如麦秸非异。"
于无差别诸了知，唯由领受无有任何差别能分异因所生体性异忆之因，因无异明故。虽无明异亦不成了知体性具异忆，如麦秸等无异忆。
若谓彼中境亦忆，因与识不错乱故。是故由境异，识虽无异亦成异了知，如麦秸等亦具异杖等时有异解。此非理。因具境相之识非了知境忆，如是成不现境相之忆，因彼无故。若谓现在即忆境相。尔时非成忆，因说忆前事为忆故。

།འོན་ཏེ་དྲན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དོན་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ་ན་ནི། དངོས་པོ་བསྐལ་པར་གྱུར་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ ཀྱང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་ལ་དྲན་པ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དྲན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དོན་མེད་པར་གྱུར་པས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཡུལ་མེད་པར་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཅས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་། དྲན་པ་ལས་རང་རིག་པར་ ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ།།རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་། །ཕལ་ཆེར་རང་རིག་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་སྣང་བ། །དེ་ཚེ་མྱོང་བ་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་དྲན་པ་ལ་སོགས་ པས་ནི།ཕལ་ཆེར་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཕལ་ཆེར་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་ཚུལ། གཉིས་གྲུབ་པར་བྱེད་པས། ཚུལ་གཉིས་ཉིད་གྲུབ་ལ། རང་རིག་པར་གྲུབ་པ་ནི་ ཞར་ལ་འོངས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་མྱོང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་རང་རིག་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ ན་ནི།ཇི་ལྟར་ངའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ང་བདེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ང་དཀར་པོའོ། །ང་ནི་སྔོ་བསངས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ང་ནི་སྔོན་པོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ ནི་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ནི་ལུས་ལ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་གཟུང་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། འཛིན་པ་དང་འགལ་བ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若谓忆体性相即是忆，答：尔时见亦应成境相，如是生为见之彼相者，应理解为具境相。如是若由境生忆，则虽隔劫一切应生忆，因亦从彼生故。
若谓于所领受境生忆，尔时忆应从领受生，因无境亦由领受生无境之忆故。已成识具相，亦由忆成立自证。
《量释》作者为显示此故说：
"由二相能立，
多成立自证，
成自体显现，
因见彼时受。"
由二相能立异忆等，多分定成自证。若问：若一切二相能立皆成自证，何故说多分？答：此非真，由直接二相能立成二相，自证成立是旁及。
若问：云何由成二相之力成立自证？答：因见彼时领受为识体性之青等显现故，成立识自证。
若问：若青等即自证，云何不知为我之青等，如知我乐？答：岂非分别我白、我青？依汝宗，身色等非自证。分别我是青，因未见故应非所取耶？答：非尔，因我想分别即显现身白等所取能取故，我想识非所取因，亦非违能取。

།འོ་ན་ གལ་ཏེ་ངའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་རིག་པ་ལས་སྐྱེས་ན་ནི།དེ་བཞིན་དུ་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རང་རིག་པ་ལས་ངའི་རྩིག་པའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ཞིག་ན། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ བས་ན་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་རིག་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ཤེས་པས་གཞན་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངའོ་སྙམ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལུས་ཁོ་ན་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་རིག་པར་མཚུངས་ཀྱང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ ཏུ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ལུས་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལུས་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་ནི་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་སྟེ། བདག་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དེ་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ཉིད་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་རྟག་ཏུ་ སྣང་གི་།མ་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པས་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཞེས་ནི་མི་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཞན་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པའི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཟུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་མིག་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་པོ་ལ སོགས་པ་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ནི་བརྟན་པ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། བརྟན་པ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ལུས་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ངའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་བདག་ལ་དམིགས་པའི་ ཤེས་པ་གཞན་ཁོ་ན་སྟེ།འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་མདུན་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་ཤེས་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་རང་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་སོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པའི་བློ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་ལ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པའི་ཕྱིས་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དེའི་དངོས་ཅན་གྱི་བློ་ཡིས་ནི། །ཤེས་པ་འགགས་པ་ཇི་ལྟར་མྱོང་། །དེས་རང་ངོ་བོ་མྱོང་མེད་ཕྱིར། །ཉམས་མྱོང་མ་ལུས་ འཆད་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་བློས་བློ་སྔ་མའི་རང་བཞིན་ནམ། རྣམ་པ་མེད་པར་དོན་གྱིས་གོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས། ཤེས་པས་ཤེས་པ་འཛིན་པ་ན། ཤེས་པ་སྔ་མ་འགགས་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། བློ་གཞན་གྱི་དུས་ན་མེད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཇི་ལྟར་ འགྱུར་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ།

若问：若我想识从身等色等自证生，则于墙等亦应从自证生我之墙想，然于墙等不如是。是故墙等无自证。答：如何识虽取他，于墙等非我想，唯于身体起我想。如是虽同自证，于墙等非执为我，唯于身体是。
若谓于身起我想是假立，因我非有身故。答：非尔，因不决定彼我故。我想识恒时显现即是身体了知等，非于无错乱分别所知说为假立。
复次，除身等非能取，然许眼等为所取体性。若谓乐等非了知青等故是自证。我执因是坚固相属，坚固相属唯由身体，非于墙等起我执。
复次，我想识唯是缘我之他识，如是趣入现前事之此是想亦是他。彼如何互知为所取能取事？是故由自体领受为自证，此理成立。
若谓若无不了知色等之心，亦非自证，因色等心有彼相异后知故。答：
"由彼体心故，
灭识云何受？
彼无受自体，
领受皆当说。"
后起心取前心自性，或无相由义了知等体，识取识时，前识已灭为刹那，因许于他心时无故，云何成领受？非理。

།བློ་ཕྱི་མ་དེ་བདག་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སྔར་གྱི་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ལུས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། དོན་དུ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པ། །ཤེས་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མངོན་ཕྱོགས་དང་། །བློ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ། །རྟག་ཏུ་ བདག་ལ་ནང་མངོན་ཕྱོགས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་སྣང་བ་ཅན་ཏེ། ཤེས་པ་ཐ་དད་པས་རིག་པ་ཕྱི་རོལ་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོར་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་ཡང་ཕྱི་ རོལ་དུ་ཕྱོགས་པའི་སྣང་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན།གང་གི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་རིག་པ་གང་ཡིན་པའི་བློ་དེ་ནི། རྟག་ཏུ་ནང་དུ་བལྟས་པས་རྟག་ཏུ་ནང་ཉིད་ཡིན་པས་བདག་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློ་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ ཏེ་རང་གི་ཡིན་པས་བློ་ནང་དུ་བལྟས་ཏེ་སྣང་བ་ཡིན་ལ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་པས་ནང་དུ་བལྟས་ཏེ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དྲན་པས་གང་གི་ཚེ་བདག་གི་བློ་འཛིན་ན་དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བློ་དྲན་བཞིན་པ་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དྲན་པ་ལས་ཐ་དད་པས་ཕྱི་རོལ་ དུ་སྣང་ངོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པའི་གཟུང་བའི་བློ་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཉིད་དེ། བདག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་བློ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་བློ་ནི་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གང་ཞིག་གང་གི་ཡུལ་དུ་སྣང་། །དེ་དེས་ མྱོང་བ་མིན་ཐོབ་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་གང་ཞིག་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའི་ཡུལ་དེ་ནི། ཤེས་པ་དེས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་དོན་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རིག་པ་ཡིན་ན་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་དོན་ མྱོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་འདྲ་ལས་མྱོང་བ། །གཞན་ཡོད་ཅེས་ནི་འདོད་ཅེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ལས་མྱོང་བ་གཞན་གང་ཞིག་ཡོད་དེ། མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ན་ནི། འདྲ་བས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་དག་།མྱོང་བ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་རྣམས་ལ་འདྲ་བ་ཡོད་པས་དོན་དེ་དག་ཕན་ཚུན་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།

后心不成领受自体，因无了知前识自体故，一切领受将成颠倒。复次：
"具境显现之，
识向外趣入，
取心之心识，
恒时内向我。"
具境显现之识趣入境时，显现为向外趣入，因异识不能了知为非外境事故。如是取心之心亦应成向外显现，然由于领受心之取心了知，恒时内观故恒时即内，显现为了知自体。是故一切有情心皆是了知。
若谓由是自故心显现为内观，色等彼等是外故非显现为内观。答：尔时忆持取我心时不应成向外显现。若谓正忆心由时差异异于忆故显现为外。答：尔时异识所取心由自体异故显现为异，非明了异于我所领受之心。是故内领受心唯是自证体性。
复次："若彼显为彼境，彼非彼所受得。"谓若识与某境显现相属，彼境非彼识所领受，因未领受成自体之境显现故。若是自证，则领受境相时应理说为领受境。
若谓："若许异于如是，有所受。"谓若有异于境相之领受，实全无。是故于境相说为领受色等。答：若如是，"由相似一切互，当得为领受。"谓诸境有相似故，彼等境应互相领受。

།འོན་ཏེ་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་ལ་ནི་དོན་གཞན་གྱིས་རིག་པར་འགྱུར་བའི་ཐལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདིར དོན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན།བློ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན། བློ་ཉིད་ཀྱང་དོན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་མ་གྲུབ་པར་ཡང་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་རིག་པ་ཉིད་ལ་བློ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་རིགས་སོ། །དེ་འདྲའི་བློ་དེ་མྱོང་ཞེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ནི་འདོད་མོད་ཀྱང་། འདྲ་བ་ཙམ་གྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་ བ་མ་ཡིན་ཏེ།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བློ་དོན་གྱི་དྲན་པ་ཅན་ནི་དོན་རྣམས་རིག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ལ་གནས་པའི་འདྲ་བས་དོན་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི། བློ་ཙམ་མམ་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་ཙམ་མྱོང་བ་ཡིན་ན་རིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། དོན་རིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་མྱོང་བ་ཡིན་ན་དོན་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ ཚུན་རིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ད་ནི་རིག་པ་འདྲ་བདག་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ད་ནི་བློ་ལ་གནས་པའི་འདྲ་བ་ཁས་ལེན་ན། དོན་རྣམས་འདྲ་བས་རིག་པར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་ཤེས་པར་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དོན་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་དང་ཤེས་པ་དག་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཤེས་པ་དོན་ལས་ཐ་དད་པའོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདྲ་བས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། །འོ་ན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་གྲུབ་ན་ནི་འགའ་ཞིག་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། །འཛིན་ པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ད་དུང་བརྟན་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རང་རིག་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བློའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་རང་ཉིད། །དེ་དེ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཅན་མིན། ། བྱ་བ་ལས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གི། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ་འོན་ཀྱང་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་རྒྱུ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི འདྲ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་བློ་རང་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ན། འདྲ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རྟོགས་པའི་བྱ་བའི་ལས་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ནི་སྔོན་པོར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། སེར་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདྲ་བ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན། །རྒྱུར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

若谓因是境故虽有相似，境不成他境所了知之过。此中何为境？若谓非心。答：心亦非由境性成立耶？未成立时亦于二者成立。是故唯于自证说为心性应理。
若谓："如是心彼受。"虽许彼，然非仅由相似领受境，云何？具境忆心了知诸境。是故由心住相似领受境，非唯由心或唯由相似。若唯领受心，应成了知，不成了知境。若由相似领受，诸境亦应互相了知。
"今了知相似体性。"今若许心住相似，诸境不由相似成了知，然由识自证自性领受境。若非尔，境与识应无差别。
若谓因是能取，识异于境。答：非尔，彼即能取，色等亦由相似有能取故。若谓色等非能取，尔时若成能取，岂非成立某非能取？彼能取尚未成立。是故自证即是差别。
若谓心领受是相似因，因领受故如境领受。答：非尔，因：
"彼领受自体，
非彼相似因，
作业安立故，
彼世间成因。"
彼心由自体领受，然非相似因。谓无相似因。了知识自体领受时，心住相似何所为？
若谓若心自体领受，相似何为？此中答：了知作业是青等，此安立为了知为青非黄之决定。是故彼相似于世间成因。

།དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ན་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་གྱི་འདྲ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་གྱུར་དེ་རང་བཞིན། །མྱོང་བའི་སྒྲོ་འདོགས་འཁྲུལ་བ་ལས། །སྔོ་སོགས་མྱོང་བར་གྲགས་པ་སྟེ། །གཞན་གྱིས་བདག་ཉིད་མྱོང་བས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དང་།རིག་པ་དེའི་འདིར་ཕྱི་རོལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་དེ་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྲགས་པ་དེ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། སྔོན་པོ་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ ན་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི།།དོན་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོ་སོགས་བློ་ཡི་དངོས་ཡིན་ན། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་ཚད་མ་གང་། །སྔོ་སོགས་བློ་ཡི་དངོས་མིན་ན། །དེ་དེས་མྱོང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ་བདག་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཚད་མ་ཅི་ ཞིག་ཡོད་དེ།།ཕྱི་རོལ་པ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ལས་སྔོན་པོ་གཞན་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་རྣམ་པ་ཅན་གཉིས་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ མ་ཡིན་ན་ནི།།སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་མྱོང་བ་དེ་གང་གིས་མྱོང་། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་ཞེ་ན། ཤེས་པ་དེ་རིག་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རིག་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དོན་མྱོང་བར་འགྱུར། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འདོད་པས་དོན་ཉམས་སུ་ མྱོང་བར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དུས་མཚུངས་པའམ་དུས་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་རང་རིག་པར་གྱུར་པ་དོན་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་རིག་པར་འགྱུར་བས། ཕན་ཚུན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་ལ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལ་ནི། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན། གལ་ཏེ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ནི། །འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ན། །དེ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས། །འདི་ལ་དོན་གྱིས་ཅི་ཞིག་འཇོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་སྔོན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་རིག པའི་བདག་ཉིད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱི།དོན་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་གྱིས་ཅི་ཞིག་ཕན་ཏེ། དོན་དང་འདྲ་བས་དོན་རིག་པའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若谓由领受境于世间安立作业，非由相似。答：
"成体性彼自性，
领受增益迷乱，
青等领受所知，
非由他体领受。"
谓成识体性彼青等体性，及了知此增益为外之迷乱，由此说为领受青等境所知，非由离青相识之外境领受。是故胜义唯是自证，非境领受。
"若青等是心事，
外境量为何？
若青等非心事，
彼云何彼受？"
若识即具青相自体明了，尔时于外境有何量？非趣入外现量，因领受彼体为青相故，及除住心事相外无别青显现故，因无领受二青相故。若心非青等体性，则青相成境体性，彼境相谁领受？
若谓他识领受。问：彼识是了知否？若是了知，云何成境领受？由自体非识欲许领受，则非识知境领受。若谓由他识了知，尔时同时或异时识成自证见境云何成？因彼成了知故，成互为所取能取事，于隐蔽事由领受具彼相识假立。
若谓："若领受体性，
非相似为因，
彼由自成故，
此中境何立？"
若识是青体性故，由自成了知体性，非境相似为因。尔时境有何益？云何安立由境相似了知境？

།གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་དོན་མྱོང་བ་ནི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་སྐྱོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ཉིད་མིན་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །བདག་ཉིད་ཀུན་གྱིས་མཚུངས་མ་ཡིན། །ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་མཚུངས་ན་ནི། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མྱོང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པ་དང་དོན་འདྲ་བ་ནི བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡིན་ནམ།ཕྱོགས་འགའ་ཡིས་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་[(]ཤས་[,]ཤེས་[)]པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དོན་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། །བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།འོན་ཏེ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་ པའི་ཆ་ཡིས་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་གང་ལས་སྐྱེས་པ་དང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་ཡིན། །ཤེས་པ་དོན་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སྔོ་ སོགས་ངོ་བོའི་ཕྱིར།།སྔོ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འདོད། །དེ་ལྟར་ཉམས་མྱོང་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་དེ་བཞིན་ དུ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་སྔ་མ་དེ་ཤེས་པ་ཕྱི་མས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མྱོང་བ་དེ། །དོན་བཞིན་རྣམ་པར་ངེས་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མྱོང་བའོ་ཞེས་ འཇིག་རྟེན་ན་ངེས་པ་མེད་དེ།དེ་ལྟར་ན་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ངེས་པ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།

由此了知不趣入领受境。若谓境领受是相似因，为显示其大过故：
"非识成过故，
一切体不同，
若少分相同，
一切皆互受。"
识与境相似是一切体性耶？抑或某分耶？其中首先非一切体性相同，因非识成过故。如境是无情体性，识亦应如是，因离一切差别故。
若谓由了知体性识殊胜。答：尔时非一切体性相同。若谓某分相同。答：尔时一切识应了知一切境。因事性等分是一切境共同故。
若谓从彼生及具彼相是由青等某分，识非从一切境生，是故非一切了知一切。答：
"如由青等体，
许领受青等，
如是受体故，
彼亦成领受。"
如识具青等相故及从彼生故领受青等，如是由了知体性具前领受相后识，后识应领受前识。
"彼领受之受，
如境定非有，
是故虽无过。"
若谓世间无定解领受之领受，如是非如定解领受境。

།དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་བཏབ་པ། དོན་ལའང་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་མེད། །ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་ཡོད་པ། །ཅི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་འདི་ནི་དོན་ལ་ཡང་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྟོགས་པས་ངེས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཚང་བས་གལ་ཏེ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལ་ངེས་པ་མེད་ཀྱང་ཉམས་སུ མྱོང་བ་ངེས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་སྔར་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ངེས་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུས་དོན་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ངེས་པ་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། མཐོང་བ་ཡོད་ཀྱང་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་ ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་ཡང་དཀར་པོ་སོགས་སྣང་བ། །སྐྱེས་བུས་ཉམས་མྱོང་གསལ་བ་ནི། །དཀར་སོགས་མངོན་པར་གསལ་བ་ཅན། །གང་ཡིན་འདི་ནི་སྣང་བར་འགྱུར། །དེ་ནི་དཀར་སོགས་གསལ་བ་ལས། །གཞན་ནམ་འོན་ཏེ་རང་དངོས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དོན་མཐོང་བ་ནི་དོན་ཙམ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དོན་ཙམ་ལས་ཐ་དད་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་མཐོང་བ་དེ་ཡང་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བ་དེ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ན། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་ ཡིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་མངོན་པར་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་མྱོང་བ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐོང་བར་གྱུར་ན་སྐྱེས་བུས་སོ་སོར་ངེས་པར་སྣང་བ་འགྱུར་རོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ནི། །གཞན་དངོས་ཡིན་ན་གསལ་བ་རྣམས། །མི་ གསལ་ན་ཅིས་དཀར་པོ་གསལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསལ་བར་སྣང་བ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། དཀར་བོ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་གསལ་བ་རྣམས་མི་གསལ་བར་གྱུར་པས་དཀར་པོར་རིག་པ་གསལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་གསལ་བས་ནི་འགའ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་དེ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་བློ་རང་རིག་པ་ཡིན་ནོ།

是故因无定解，领受成领受非过。答：
"于境亦恒无，
由有故因有，
何故非领受？"
此定解于境亦非恒有，因某处由迷乱及异类了知不生定解故，境亦不成领受。是故具足助缘，虽无等无间缘定解，领受非无定解。
又由前领受有定解因，如境何故无定解？若谓助缘不具足。答：尔时由定解安立领受，因虽有见无定解故。亦遮由具彼相安立领受。
"白等诸显现，
士夫明领受，
白等明显者，
此即成显现。
彼由白等明，
异耶抑自事？"
又若识是隐蔽，尔时见境非唯境，彼由异于唯境所生，彼见境亦是显现。若见非显现，唯成境体性。是故由彼显现所生。
若见白等彼明显体性遍明领受于白等，士夫各别定解显现。彼领受是异于白等明显体性耶？抑或是白等明显自体性耶？其中若领受是异于白等明显体性：
"若异事明者，
不明何白明？"
若明显现是他体性，白等明显不明故，白了知云何成明？非也。不明不能令任何明显。是故若彼明体性领受，即是心自证。

།གཞན་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་བློ་ཡིན་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པའི་བློ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མཐོང་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ བློ་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་པ་ཉིད་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པས་མངོན་པར་གསལ་ལོ་ཞེ་ན།བློ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་རུ་ཆུག་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་དོན་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་སྐྱེས་པས་གཞན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་ལ་བློ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་རིག་ པའོ་ཞེ་ན།དོན་གྱི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། བློས་དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མཐོང་བ་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས། འོན་ཏེ་དོན་གྱི་སྣང་དུ་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྣང་དུ་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། དོན་ཙམ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་ ཞིག་ཡིན་གྲང་ན།གལ་ཏེ་དོན་ཙམ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡིན་ན་གཏན་དུ་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྣང་དུ་རུང་བ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་འདིར་ཡང་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལས་ཀྱང་གཞན་ཞིག་སྣང་དུ་རུང་བས་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་དུ་རུང་བ་དེ་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་སྣང་ དུ་རུང་བ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། །ཤེས་པ་གསལ་ཡིན་ཏེ་གསལ་མིན། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་ཀུན་གསལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་དོན་གསལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ ཀྱང་ཤེས་པ་གསལ་བ་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དོན་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་ལ་རང་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་གསལ་ བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་གཞན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། །གསལ་བ་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི། གསལ་བ་གསལ་གཞན་གྱིས་གསལ་ན། །ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསལ་བ་ གཞན་གྱིས་སྔ་ནས་མི་གསལ་བར་བྱེད་ན།གསལ་བ་གཞན་དེ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གསལ་བ་ནི་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། གཞན་དུ་ན་འདི་ནི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

若他隐蔽是如眼等之识，除眼等外之识非量所成，因唯由眼等成见境故。若谓隐蔽识由眼等生故明显。答：纵许彼识生，云何成境明显？岂非由他生不成了知他？因太过故。
若谓于境生识故了知境。问：此所谓境之识有何关联？若谓由识见境故。答：岂非不许见？云何知为见？若谓是境可显现性。问：此所谓可显现是何？是唯境耶？抑或是他？
若唯境可显现，则恒时应如是。若可显现是他，尔时此亦由他了知，由彼复有他可显现，如是了知彼可显现，由彼复有他可显现故，成无穷。
若谓明显是领受。答：非尔，因：
"识是明非明，
是故一切非明。"
异于识之境非明显，然识明显是识体性。彼亦非现量故，一切众生不成明显。若明显是境体性，则一切境成明显。
若谓境有自差别故明显。答：尔时他识成无义。若谓非由自体性明显，由他明显成明显。答：尔时：
"明由他明显，
成无穷过故。"
若由他明显令先不明显，彼他明显亦由他明显了知故，成无穷过。是故明显是自证体性，否则不能了知此为明显。

།གང་གི་ཕྱིར། མཐོང་དང་འབྲེལ་བ་ཤེས་མེད་ཅན། །དེ་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་གཉིས་ལས་གཅིག་རྟོགས་ནས། །གཉིས་པ་མཐོང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་གང་ལ་མཐོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་དེ་ཡིས་དོན་མཐོང་བའོ་ཞེས་ཤེས་པས ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།མཐོང་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་འཛིན་པ་མེད་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་བ་ལང་ཉིད་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ལས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱང་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།གཉིས་ནི་འདྲེས་པ་དག་མཐོང་ན། །མཐོང་བ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་འབྲེལ་པ་དག་མཐོང་ན་ནི་མཐོང་ཞེས་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། བ་ལང་ནི་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་རང་གི་མཚན་ ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དོ།།ཁྱེད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ནི་མ་མཐོང་བ་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་དོན་ལ་རང་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དོན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པར་ འགྱུར།དབྱུག་པ་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་ན། སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་ཅན་དུ་གཅོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་གིས་འདྲ་བ་མཐོང་། །སེམས་གཞན་གྱིས་ནི་མཐོང་གྱུར་པ། །དེ་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་དང་མཐོང་བ་དག་འབྲེལ་པར་མཐོང་ན་མཐོང་བའོ་ཞེས་བྱ་ བར་ངེས་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞིག་མཐོང་བ་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འཕོས་པ་ཅན་སེམས་གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་དེ་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་ཞེན་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ལན་བཏབ་པའི་ཕྱིར། འདི་འདྲ་རང་རིག་གྲུབ་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དོན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་འདིའི་བདག་ཉིད་ལ་དོན་གྱིས་གཞག་པའི་འདྲ་བ་དོ་སྣང་ངམ་མི་སྣང་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་བརྟག་གྲང་ན། གལ་ཏེ་སྣང་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་རང་རིག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དང་འདྲ་བ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་རིག་པར་གྱུར་ན་དེའི བདག་ཉིད་ཀྱང་རིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

因：
"见与关联无知者，
尔时云何成差别？
由二了知其一已，
第二见非有。"
于境若有见与俱关联无知，云何由彼见知为见境而成差别？因不了知见本身，故无由彼差别所取境之了知。
若谓如"牛"非由见牛之差别了知耶？如是虽无见之了知亦当定解。答：
"若见二和合，
定解说为见。"
若见境与识二关联，则定解说为见。此说明：牛是离非牛之体性，即不异于自相。汝不许见是离未见之体性，因尔时境成自证过故。是故见是明显，彼若不知，云何成境差别？若不了知杖，不能断定人持杖。
"若由何见相，
由他心见者，
于彼说为见。"
若谓非由见青与见之关联而定解为见，然于青等境体性，由具境影像之他心所见之境，说为见且执著。为答此故：
"如是成自证。"
此取境识之体性，境所立相是否显现？二边观察：若显现，尔时成立自证，如是彼与相同是识体性。若了知彼，亦了知彼体性故，成立自证。

།འོན་ཏེ་རང་དངོས་མི་རིག་ན། །ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ནི། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་ཤེས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་རིག་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། །འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་ གཞན་གྱིས་རིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་རིག་པ་མ་ཡིན་ན། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡོད་ནའོ། །དེ་ཡང་མ་གྲུབ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་དོན་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་དེ་དོན་ གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ།དེ་ན་རང་ལ་རིག་པ་མེད་ཀྱང་དོན་གྱི་རིག་པར་བྱེད་པ་རུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། །འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་མྱོང་ཞེས་པ། །སྔར་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་འདྲ་བ་ལས་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་དོན་རིག་པར་བྱེད་པ་ ཞེས་ཟེར་བ་ནི་སྔ་མ་ཉིད་དུ་བཟློག་ཟིན་ཏེ།འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་དུ། །མྱོང་བ་དག་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་བསལ་ཏོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་འདྲ་བས་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་དོན་རིག་པར་རིགས་ཏེ། དེ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར། མཐོང་བ་དག་ཉིད་འདྲ་ བ་འཛིན།།སྔར་ནི་དོན་མཐོང་མེད་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་འདི་ཡིས་ནི། །འདྲ་བ་དེ་ལས་ངེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚེ་མ་མཐོང་བ་དགའ་འདི་འདི་དང་འདྲ་བ་པོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འདྲ་བར་འཛིན་པར་འགྱུར་གྱི་མཐོང་བ་ལས་སྔ་བར་དོན་དེ་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ ནི་མཐོང་བའི་དུས་ན་དོན་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་དོན་འདིའི་འདྲ་བ་སྐྱེས་བུ་དེས་ཤེས་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་དོན་ནི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་འཛིན་པ་ ན་མཐོང་བའོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པའི་འདྲ་བས་ནི་མ་ཡིན་ན།གང་གིས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་མི་འདོད་པ། །གང་ཡིན་དེ་ཡིས་གཉིས་མཐོང་མེད། །དེ་ཚོ་དོན་དམ་ཤེས་པ་ཞེས། །དེ་དག་ཤེས་པའི་གཏམ་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ཤེས་པའི་ འདྲ་བ་མི་འདོད་པ་སྟེ།ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པའི་རྒོལ་བ་དེའི་ཤེས་པ་དང་དོན་གྱི་མཐོང་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་མཐོང་བ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་རྣམ་ པ་ཡང་དོན་གྱི་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་དེས་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་རིག་པ་པོར་མི་རུང་སྟེ། ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

"若不知自事，
云何他体性？"
若识自体之境相不能了知，因此非成立自证，然由他识了知。答：尔时若识自身不能了知，云何能了知他体性之境？非也。境体性非能了知，然由有识故。若彼亦不成，云何成立境？
若谓彼识具境相，尔时虽无自证仍可成境了知。答：非尔，因：
"由相亦领受，
先已极明显。"
谓由住于识之相而无知亦能了知境者，先已遮破：
"一切相互间，
皆成为领受。"
彼处已破。
又若由相成立，尔时应由彼了知境，然彼不可能。因：
"见者执为相，
先无有境见，
云何此见者，
由相而定解？"
未见本尊者执此与彼相似，然先于见时具境见之士夫于见时境不显现，因见识相故。彼云何于见时了知此境之相？
若谓境具相而识无相，彼亦由他识取时定解为见，非由识相。问：有何过？
"不许相性者，
彼无二种见，
尔时胜义识，
彼等识语毕。"
诸论者不许识相，"亦"字表示亦不许自证之论者，彼无识与境见。如是，境见即具彼相之识，因体性不能领受境故。识相亦非能了知境，因于彼全无所作故。无少许所作不应成能了者，因太过故。

།འོན་ཏེ་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དོན་རིག་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཐ་སྙད་ཙམ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་དབང་པོའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དད་པའི་དོན་ལ་གལ་ ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཙོར་འཇུག་ན་ནི།ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཀྱང་ཤེས་པའི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡང་ རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ན།དེ་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་རིག་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གཞན་དེ་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་ན་ནི། དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་མ་འགྲུབ་པར་ཡང་སྔ་མའི་ཉམས་སུ་ མྱོང་བར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་ཡང་འདི་དོན་ཡིན་ལ་འདི་ནི་ཤེས་པའོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དང་ཤེས་པ་དེ་དག་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་གཏམ་ཟིན་པ་སྟེ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལོང་བའམ་ལྐུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ སྣང་བར་འགྱུར་ན།གང་སྣང་བ་གསལ་བར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་གསལ་བ་ལས་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་རང་དངོས་ཡིན་ན་དེ། །རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར། །གང་ལ་དེ་མི་ གསལ་ན་ཡང་།།དོན་ཡང་མི་གསལ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་གང་འདི་རིག་པ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་སྣང་བ་དེ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དཀར་པོར་དམིགས་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། །དེ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་གསལ་བ་དེའི་གསལ་བྱེད་པའི་མི་གསལ་བར་འགྱུར་ན། དོན་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ རིག་པ་མ་ཡིན་ན།དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་དོན་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་བྱ་བ་གསལ་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་བློ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཡང་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དོན་གྱི་ལྐོག་ཏུ་ གྱུར་པའོ།

若谓因是境之果故能了知境。答：如是亦如根等非领受境体性，其所谓果亦仅是名言，如说根之领受。是故由识趣入即是领受青等。
若于信解境主要趣入比量，则由领受识相亦无识相，是故非领受境自性，亦非比量。如是若识亦非自证，则不成有。若由他了知，尔时亦不成，云何能了知？若彼他识复由他识了知，彼亦岂非不成？彼不成则前者领受亦不成。
尔时此说"此是境，此是识"，如是"彼等境识是识"之语毕，即遮破。是故一切众生成盲哑。
是故若白等显现，则显现即明显领受。若白等异于明显之自性，尔时白等不成明显。
"若是自事者，
自身极明显，
于彼不明时，
境亦成不明。"
若此了知明显领受显现是白等识之体性，即白所缘明显体性，则因无他能明显故，自身成明显。若谓非由自体性明显。答：非尔，因白等明显之能明者若不明显，则境成不明。若非了知明显体性，则不应成境现量，如比量境。
是故所取显现明显相即是现量，彼亦是识体性。如是于比量亦是不明显显现即是隐蔽境。

།གལ་ཏེ་མི་གསལ་བར་མྱོང་བ་མེད་ན་དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །གསལ་བ་ནི་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པས་གལ་ཏེ་རང་ཉིད་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ན། དོན་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་པ་རང་རིག་པའོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་ཀུན་མཐོང་མེད་ཚུལ་འདི་ནི། །བདག་རིག་མིན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ། །བློ་མངོན་སུམ་མིན་རབ་སྨྲ་བ། །གང་ཡིན་དེ་ལའང་ལན་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒོལ་བ་གང་ཞིག་བློ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ཡང་དེ་ན་ཀུན་མཐོང་བ་མེད་པ་འདིས་ ལན་བརྗོད་པ་སྟེ་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཚུལ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་བཞིན་དུ། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་མྱོང་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། དོན་རིག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། རྟེན་དམིགས་གོམས་པའི་བྱེ་བྲགས་ལས། །ཐ་དད་པར་ནི་འཇུག་པ་ཅན། །བདེ་སྡུག་ འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི།།ཐ་དད་པ་ཡི་བློ་ཉིད་དག། །མངོན་སུམ་དེ་ལས་ཐ་དད་གཞན། །ཅུང་ཟད་གསལ་མིན་ཤེས་གང་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ།། བློ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་རྣམས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྟེན་དང་དམིགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་དང་།སྔར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གོམས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། ཐ་དད་པར་འཇུག་པ་གང་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐ་དད་པར་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་དམ་བཅའ་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་ གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཐ་དད་པའི་ཤེས་པས་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་དབེན་པ་གང་དེ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ནང་ན་རིག་པ་མེད་དོ་ཞེས་མངོན་སུམ་ གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་བློ་ལ་རང་གསལ་བས་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་རིག་ན་ནི། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་ནི་དེ་མྱོང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཡང་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་མྱོང་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བདག བཞིན་ནོ།།འདི་ལྟར་གང་གི་རྒྱུད་ལ་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་དེས་འདི་ཉིད་མྱོང་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ།

若无不明显领受，则无了知隐蔽境。因明显是识体性故，若识体性之明显与不明显相非自领受，则一切境无见故，成立"识是自证"之理。
"一切境无见理，
于非自证分位，
说识非现量者，
于彼亦作答。"
对于说识非现量之论者，亦以此一切无见作答。如前所说理：若明显与不明显领受非现量，则无境了知。
"依根境习差别，
趣入有差别，
乐苦欲等诸，
差别诸识性，
异现量彼他，
少许不明知。"
识必定是现量，因乐等差别由眼等根与色等境，及先于乐等串习差别，于乐等体性差别趣入一切处，彼等皆是现量。是故于"识是隐蔽"之主张，为现量所违。
若谓乐等是无情体性，由差别识了知。答：非尔，因现量了知离彼等乐等之异识他者，内无少许了知。是故乐等于识自明故是现量。
"若由他了知，
由他亦领受。"
若谓乐等虽是现量然非自证，而是由他识了知。答：已说无异于彼之识。又他人亦领受生于自身之乐等，如自身。如是于谁相续生乐，彼即领受，即由他识领受乐等。

།གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ རོ།།དེས་བསྐྱེད་པའམ་དེར་སྣང་བའི། །བློས་རིག་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ན། །ཞེས་བྱ་ནི། འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་སྐྱེས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་བློས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་སོ་སོ་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཕ་རོལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་ གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་།དེར་སྣང་བའི་བློས་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དམིགས་པར་བྱེད་པ་གཞན་ལ་ཡང་། །འདི་གཉིས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཕ་རོལ་གྱི་བདེ་བ་ལ་ དམིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་དེར་སྣང་བ་འདི་གཉིས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལས་སྐྱེས་མིན་ཞིང་། །དེར་སྣང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ན། །བློ་ནི་ཡུལ་མེད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་མི་འཛིན་ན་སྤྱི་དག་ཀྱང་། །མི་ འཛིན་ཞེས་ནི་སྔར་བཤད་དེ།།དེ་དངོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དངོས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་སྐྱེས་བུ་གཞན་ཞིག་ཕ་རོལ་གྱི་བདེ་བ་ལས་བློ་མ་སྐྱེས་ཤིང་། དེ་ཕ་རོལ་གྱི་བདེ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྟགས་ཀྱིས་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་བདེ་བ་ ཤེས་པའི་བློ་གཞན་དེ་ཡུལ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་།གཞན་གྱི་བདེ་བ་མི་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕ་རོལ་གྱི་བདེ་བ་ནི་མི་སྣང་གི། འོན་ཀྱང་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་འཛིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་གྱི་བདེ་བ་དེ་མི་འཛིན་ ན་དེ་ལ་གནས་པའི་སྤྱི་ཡང་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་སྔར། དེའི་མཚུངས་མིན་ཞིང་གསལ་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་གང་གིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སྤྱི་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ ཕྱིར།།དེ་ཕྱིར་དོན་སྣང་བ་འདི་ནི། །བློ་དེ་ལས་ནི་གཞན་མ་ཡིན། །དེས་མངོན་སུམ་དང་བདག་རིགས་གྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བློ་གཞན་གྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་བདེ་བ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དོན་སྣང་བ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་བདེ་བ་ཤེས་པའི་བློ་དེ་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ།།བློ་དེ་ལས་མངོན་སུམ་ཉིད་དང་། བདག་རིག་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱི་བདེ་བར་སྣང་བ་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

由他人亦以他识了知彼乐等故，彼亦成具领受。
"由彼生或现彼，
识知非由他。"
若谓由彼乐等所生及显现为乐等之识了知乐等，如各别相续。非由他者，因非由他乐等所生及显现为彼之识了知，故非由他领受。答：
"于他所缘中，
此二定当有。"
于缘他乐之他补特伽罗亦有由乐等所生及显现为彼此二，故彼亦领受。
"若非从彼生，
亦非显现彼，
识得无境性，
若不取彼者，
共相亦不取，
先已说此理，
彼事少许事，
非是实有性。"
若谓他补特伽罗非由他乐生识，亦非显现为他乐，然由相力所生。答：尔时知他乐之他识成无境，应不取他乐。若谓他乐虽不显现，然他补特伽罗取乐性共相，因比量缘共相故。答：若不取他乐，亦不取住于彼之共相，如前已说"非彼相似非明显"。又所比度境之共相非少许实有，此亦先已说。
为摄要故：
"是故此境现，
非异于彼识，
成立现量及，
自证由此理。"
因由他识了知之体性及境显现此，非异于了知他乐之彼识，然是自性。由彼识成立现量性及自证，因显现为他乐是识体性故，及由自体性显现故。

།གལ་ཏེ་དེ་ལ་འཛིན་བྱེད་ཀྱང་། །མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་མིན་ཞེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོ་ན་གལ་ ཏེ་གཞན་གྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་བདེ་བ་ཤེས་ན་འོ་ན་ནི་གཞན་གྱི་བདེ་བ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འཛིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་རང་གི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དོན་མཚུངས་དེ་དག་ ཅིས་ཐ་དད།།ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་སྟེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་དོན་དེ་ཡུལ་དང་མཚུངས་ལ་སྟེ་འདྲ་བ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ ཐ་དད་པ་འདི་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི།ཤེས་པ་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་སྟེ། ཡོད་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུང་བར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་མེད་ལས་དོན་གཅིག། །ལྷན་སོགས་མྱོང་བར་ངེས་ ན་ནི།།གཞན་གྱིས་རྣམ་ཀུན་མི་འཛིན་ཅིང་། །མྱོང་བའི་ཐ་དད་དག་ཀྱང་གསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཏེ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་དག་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། གཅིག་ལ་དགའ་བ་དང་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ལ་ནི་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་ འགྱུར་ཏེ།སྤྱིར་བདེ་བ་ཙམ་ཞིག་ཤེས་པའོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ངེས་པ་དེ་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་གང་ལ་དོན་གཅིག་ལ་འདུས་པའི་ཤེས་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེའོ། ། གཞན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་བདེ་བ་དང་དོན་གཅིག་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཞན་གྱི་བདེ་བ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གཟུང་ངོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདིར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར།འདི་ལྟར་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་གཅིག་ལ་གསལ་ཞིང་གཞན་མི་གསལ་བར་རྩོམ་པ་ དེ་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར།ཤེས་པ་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པར་རིགས་སོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་མྱོང་བའི་ཐ་དད་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་། རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ཕན་ཚུན་རྟེན། །ཞེས་བྱ་བར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།

"若谓于彼取，
亦非现量者。"
若谓他人虽知他人之乐，然非以现量取他人之乐，故非领受。唯以现量取自乐等者方为领受。答：
"义同彼等何差别？"
即取乐等者即是领受之识，他识亦了知彼乐等，故于彼等境相同即相似之自他识，何故说此差别：自识是现量而他识非现量？因无差别故，现量与隐蔽性亦应相同，因所取无差别故。
"若由不见等，
同一义决定，
领受伴等者，
他不遍取及，
领受差别明。"
若谓自他识虽是同一境，然一者领受为喜乐自性，他者则不成苦等自性，仅知乐之总相。此领受决定从不见之法与非法相而生。或谓于同一境和合之识有乐等领受者则生喜等。他识非与他乐同一义和合，故非领受他乐。"等"字摄受自在天等因。
若尔，当不见等因生决定时，何故不由不见等力于一切方面他补特伽罗皆不取他乐等？如是由法等于一乐等领受明显而他不明显之所作，因互相趣入故，应理识即具乐等显现。我等亦明了具乐等显现识之领受差别明显与不明显体性，如说"名等互相依"。

། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱིར་སྐྱོན་བརྗོད་ནས། ད་ནི་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་དག་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱིས། །གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་མྱོང་། །འདོད་ལ་ཉམས་མྱོང་མཚུངས་འགྱུར་བས། །དེ་དག་དེ་བཞིན་སྙོན་སྨོངས འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱེ་བྲག་པ་གང་དག་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་གཞན་གྱི་བདེ་བ་རིག་པར་འདོད་དེ། རྣལ་འབྱོར་དེ་དག་ཀྱང་སྙོན་སྨོངས་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་མཚུངས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ སོགས་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ནད་པ་བཞིན་དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་དེ་དག་ཀྱང་ནད་པར་འགྱུར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། །བམ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་པ། ཅི་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་དབང་འདུས་མེད་ཕྱིར། །དེ་དག་གི་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། །དེ་ལས་འབྱུང་ཅན་སྐྱེ་མིན་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཡུལ་ཏེ་འགྲོ་བ་བཟང་མོ་ལ་སོགས་པ་དང་། འདུས་པ་སྟེ་འབྲེལ་བ་དེ་མེད་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དག་ཡུལ་དང་དབང་པོ་འདུས་པ་དེ་ལས་འབྱུང་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་བདེ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་དེ་སྐྱེས་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་བ་གང་ཞིག་ཡུལ་དང་དབང་པོའི་འདུ་བ ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་དག། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་མིན་འོན་ཀྱང་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་མ་མྱོང་བ། ། གདུང་དང་ཕན་འདོགས་རྒྱུ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གདུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མིའི་བུ་མོ་དག་ལ་ཕན་ཚུན་རེག་པའི་དབང་པོ འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཐུན་མོང་བ་སྤུ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་བདེ་བར་འགྱུར་གྱི། བདེ་བ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པར་རང་སྣང་བར་མ་གྱུར་ན། གདུང་བ་དང་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ ཡིན་ནོ།

如是已总说非自证分位之过失，今为特别说毗舍师派之过失故：
"有谓瑜伽现量，
领受他乐等，
领受相同故，
彼等同苦恼。"
毗舍师派有谓瑜伽师唯以现量了知他人之乐，彼等瑜伽师亦当同受苦恼，因以现量取他人苦等故。是故如病人般，尔时彼等瑜伽师亦当成病。
《量理论释》第十八品：
"若谓境根无合故，
彼等之苦及，
从彼所生者，
不生。"
若谓由无境即美女等与合即关系故，彼等瑜伽师无由境根和合所生之乐或苦。轮回者由有境根和合故有从彼所生之苦等，瑜伽师则不然。答：非尔，如是：
"苦之一切生，
非是苦领受，
然生苦了知，
苦等未领受，
非是损益因。"
仅有苦生非具苦领受，然则何？由现前苦之领受而有损恼。如是人女等由互相触根关系所生共同乐，岂非显现为毛竖等？是故由领受成乐，非仅由生乐。因苦等若不显现为自相，则非损恼与饶益之因。

།འོ་ན་ཏེ་སངས་རྒྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་གདུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་ཚེ་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ན། །རང་ངོ་བོར་སྣང་གདུང་བ་ཡིན། །དེ་དམིགས་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་མིན། །དེ་ཚེ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གདུང་བ་དང་། གདུང་བ་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་གདུང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ལྟར་ ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་བ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རིག་པ་ཡིན་ཡང་ནད་པར་ཐལ་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དེ།འདི་ལྟར་སྐམ་ལ་གནས་པ་ཆུ་ལ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ན་སྐམ་ལ་གནས་པ་བཞིན་བདེ་བ་ ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་སྟེ།ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཕན་འདོགས་པར་སྐྱེ་བར་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དམིགས་མྱོང་དག་ནི་ཐ་དད་མིན། །དོན་ དང་འདྲ་བ་དམིགས་པ་སྟེ།རང་ཉིད་གསལ་བ་བདག་རིག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་སྐྱེས་པ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པ་དད་མྱོང་བ་དེ་དག་ཐ་དད་པ་ ཡིན་ཏེ།དོན་དང་འདྲ་བ་སྟེར་བར་ནུས་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། རིག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རང་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་བདེ་བ་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རང་རིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །གཞན་དུ་ན་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། །ནམ་ཡང་ཤེས་པ་འདི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་མེད་ན། །བློ་ནི་རྟགས་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ཡང་དབང་པོ་དོན་དམ་བློ། །ཡིད་བྱེད་སྔ་མ་ ཉིད་ཀྱང་འགྱུར།།འདི་ཡི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ཚོགས་ན། །འབྲེལ་བ་ཅན་གཞན་ཡོད་མ་ཡིན། །ནུས་པ་མཐོང་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་མེད་པ་རྟགས་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློའི་རྟགས་དེ་ ཡང་དབང་པོ་ཡིན་ནམ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་ནམ། དོན་གྱི་བློ་ཡིན་ནམ། སྔོན་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་བཞིར་བརྟག་པར་བྱའོ།

若问：佛教瑜伽师亦知他人之苦，彼何故不成损恼？答：
"当自身受苦时，
现为自性即损恼，
缘彼之识非如是，
尔时无有过失。"
当以自性领受苦而生时，自身有损恼与无损恼之承许，尔时彼成苦，然仅由缘三苦之识而有损恼则不然。如是承许时，瑜伽师虽知他苦，然无成病之过失。如在陆地者缘水等，非缘乐等。依汝宗则如在陆地者缘一切乐，因由他识领受故即是领受乐，然非生为饶益故有过失。
"是故一切识，
所缘领受无差别，
似境性是所缘，
自明性是自证。"
因乐生为领受即是饶益，而非缘彼之他识。由此因故，一切识之所缘与领受彼等有差别。能与似境者是所缘，而了知领受即是自明显现，岂不然耶？是故由乐以自证性了知故，一切识皆是自证性，此为定论。若非尔，则乐等无差别。
复次，若识非自证，则永不成此识是了知。是故：
"复次若无现量性，
识当由相了，
彼亦根境识，
作意前者性，
此果因聚中，
无有他相属，
因未见功能。"
于色等识若无现量性则应由相了知，因无他量故。彼识之相是根耶？外境耶？境识耶？前作意耶？应作四种观察。

།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་རྟག་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན་འབྲས་བུ་གཟུགས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ན་འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཡིས་གཞན་པའི་ནུས་པ་དེར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡང་འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་ལས་འཐད་པའི་ཕྱིར་ལ། །དེ་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོ་ལ་ སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་ནས་གཅིག་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འཁྲུལ་ཕྱིར་དབང་པོ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནས་དབང་པོ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལ། རྟགས་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་བློ་ལ་མི་ འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་ནུས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། དབང་པོའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་དེ་རྟགས་སུ་འགྱུར། དེ་བཞིན་དོན་དང་བློ་ཡིད་བྱེད། །ཤེས་ཡིན་དེ་དག་ཀྱང་མི་འགྲུབ། ། མ་གྲུབ་པ་ནི་རྟགས་ཉིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འོན་ཀྱང་རྟགས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དབང་པོ་བཞིན་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བློ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན པའི་ཕྱིར་བློ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ།རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱི་རྟགས་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་ན་རྟགས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྟགས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟགས་ ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་ནི་རྟགས་ཉིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་གསལ་རྟགས་ཡིན་པར། །འདོད་ན་དེ་ཤེས་མ་ཡིན་ནམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་དོན་གྱི་གསལ་བ་ཡོད་པ་དེ་བློའི་རྟགས་ ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དོན་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བློས་དོན་གསལ་བར་བྱས་པ་དེ་དེའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དེ་ཉིད་དོན་ གསལ་བར་ཤེས་པར་བྱས་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འོན་ཏེ་གསལ་བར་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྟགས་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་། འདིས་ནི་དོན་གསལ་གསལ་བ་སྟེ། །གསལ་བ་ཉམས་མྱོང་མ་ཡིན་ལ། ། དེ་གསལ་ངེས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ།

若问：何故不亦成立我等他常住者？答：于果色见之因聚中无有他相属者，因未见眼等未了知生识之功能故。于彼随行与返遮未见他功能故。义准亦应由见关系而成，然彼亦无。
若谓根等中一者是相，故说："于彼错乱故非根。"于彼根等中根非是相，因成错乱故，相是不错乱故。根于识非不错乱，因承许为因故。因之功能亦由见果决定，然根之果识亦未成立，何以彼成相？
"如是境及识作意，
是识彼等亦不成，
未成者非是相性。"
如是境亦非相，因如根成错乱故。识与作意彼等是识，故彼等非由现量成立。是故由是识体性故，识与作意未成立，非是相。
若谓虽未成立，然仅由有性非是相耶？答：非尔，因烟等若未成立则非相性故。若虽未成立亦是相者，尔时一切亦成相性故，则一切由一切成立。故说："未成则非相性。"
"若谓境明是相者，
彼知岂非是现量？"
如是有境之明性是识之相，如是境非仅由有性而明，因应一切境皆明故。是故应一切知一切。故由识令境明性彼是其相。于彼即由彼令境明所知亦是现量故，识亦是现量。若谓令明之体性亦非相，因彼是隐蔽故。然则：
"此令境明是明性，
明性非是领受性，
因彼明定无故。"

།ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་གསལ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་བློའི་རྟགས་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་དོན་གསལ་བ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་མ་གྲུབ་པ་འདིས་དོན་གསལ་བ་བློའི་རྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། ། རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསལ་བ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དེའི་ཚེ་གསལ་བའི་དོན་གྱིས་གསལ་བ་ཉིད་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གསལ་བའི་དོན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་དགའ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་འདོད་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད ནི་གསལ་བ་ཞེས་མི་བྱའི།འོན་ཀྱང་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་བློའི་བྱེད་པ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་ཡི། །དོན་ལ་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དོན་གང་ཞིག་ལ་སྐྱེ་བ་ དང་།། འཇིགས་པ་དང་། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དེ་ལ་བློའི་ཆོས་ལས་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དོན་ཉིད་ལ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ ན་རྟག་པའི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་དུས་ན་སྣང་དུ་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ། དེ་འདོད་ན་ཡང་ཤེས་སོ་སོར། །སྐད་ཅིག་འཇིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་དེ་འདོད་ན་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་སོ་སོར་ཁྱད་པར་གཞན་ དང་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་འཇིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་དུས་ན་མ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ལོག་པ་ནི་ཁྱད་པར་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་རིག་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་བརྟགས་ཏེ་ཅི་ཞིག་བྱ། གཞན་ཡང་། དེ་ཡང་ཤེས་པའམ་ཤེས་མིན་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཡང་སྣང་དུ་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་མ་ཤེས་པ་གཅིག་བློའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་གྲང་ན། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་རྟགས་ཡིན་ན། །ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པར། །འདི་ཤེས་སོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དོན་གྱི་ཁྱད་ པར་ཤེས་པ་ཉིད་བློའི་རྟགས་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་མ་རྟོགས་པར་ཁྱད་པར་འདི་ནི་ཤེས་སོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད། འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་རང་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེའི་ཚེ་བློ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་མོད། །འོན་ཏེ་མ་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་རྟགས་ཡིན་ན། འདིའི་ཚེ། ཤེས་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པར། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གོ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་དེ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་ཤེས་པས་མ་རྟོགས་པར་བློའི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

此说：于主张境明是现量识之相者，境明亦由此明，未成立之明不能成立境明为识之相。何故？因明未被领受时，由明境之义不知明性故。是故由明境未成立故非是相。
"若谓境之差别某，
即彼是明所许者。"
若谓非说识体性为明，然说境之某差别于识作用显现之相为明。答：非尔，因：
"生与灭之，
境无少分差别。"
于任何境无生灭及相应之境，于彼无有少许异于识法之差别。若境自身有某明性之差别，彼即是识，已说："由他识复何为？"是故常住境无差别。
若谓于识时生起可显现性之境，尔时：
"若许彼则于诸识，
应成刹那坏。"
若许彼差别，由于诸识生起异异差别故，应成刹那坏。是故于识时，异于未了知体性即是差别明性之自证刹那性，何须观察他义？
复次："彼亦成识或非识。"于境差别彼亦是可显现体性或未知一者成识之相耶？
"若识是相者，
未遍断识时，
此是识如何知？"
于彼若境差别之识性是识之相者，尔时未了知识时，如何决定此是识？若差别自身遍断，尔时识成无义，因彼差别即是识故。若未知之差别是相者，此时：
"未遍断识性，
彼如何能表？"
彼境虽具差别，然未为识了知则不能表识。

།གལ་ཏེ་དོན་ཤེས་པའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་ཤེས་པའི་ཚེ་དོན གཅོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་ཤེས་སོ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། །དཔེར་ན་དཀར་པོའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟ་བུ་སྟེ། དཀར་པོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་ལས་ཐ་དད་པར་བལྟ་ན་ནི། དེའི་ཚེ། མ་མཐོང་བ་ཅན་གཞན་གྱི་ནི། །མཐོང་བ་ལ་ལར་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་ བྱ་བ་ལ།། །གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་དོན་ལས་ཤེས་པ་ཐ་དད་ཅིང་རྟོགས་པ་མེད་ན་ནི། ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད། །འོན་ཏེ་དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་། མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་གང་ཞིག་ལ་མཐོང་བ དང་མ་མཐོང་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་སྐྱེས་བུས་གཞན་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ནི་རང་གིས་གང་དུ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཡང་མ་མཐོང་བར་ཡང་དོན་མཐོང་ན་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་གཞན་གྱིས་མཐོང་བས་ཀྱང་རང་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གཅིག་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་གིས་མཐོང་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཞིང་གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བས་གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་དེ་གཞན་མཐོང་བ་ ལའང་།།ཡོད་ཕྱིར་རང་བློ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་གཞན་མཐོང་བ་ལ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་བློ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་རྣམས་རང་རིག་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་དག་ གིས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་གཞན་གྱི་བོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་རིག་པས་རང་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །འོན་ཏེ་རང་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་རང་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་ཡང་ རང་མཐོང་བ་གཞན་ཡོད་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་བ་ཉིད་ནི་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ཡོད་པར་ན་རང་གི་བློ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།

若谓境是识，尔时识亦应了知，因境知时遮遣境故。何故？因"境知"是同位故，如"白色境"，白性非异。若观察异于境者，尔时：
"具未见他之，
见于某见无。"
若见境异于识且无了知，如何遍断见性？若谓因见境故，虽识隐蔽然名为见。答：非尔，因于某境有见与未见彼等，他人所见于自任处皆无见故。若虽未见亦见境者，则应自见，由他见亦应自见，因见境之差别一故。
若谓由境差别于各补特伽罗异故，由见自见之差别故应了知自见，由见他见之差别故应了知他见。
"彼差别他见，
亦有故知自识。"
谓境差别明性彼虽于他见有，由彼故应了知自识。答：虽有如是差别，然彼等离自证故，彼等亦应成见。是故应了知自他识，因由自证成自见故。
若谓自见性亦由他识见，尔时于自见性亦有他自见故应成无穷。若谓一切处见性唯一，尔时由有他差别见故应了知自识。

།དེ་ཡི་རང་ཆོས་ལ་ལྟོས་པ། །མེད་པར་དོན་ཆོས་འབའ་ཞིག་ལས། །བློ་ནི་རྗེས་ དཔོག་མ་ཡིན་ཏེ།།རང་བློ་ལས་གཞན་རང་ཆོས་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་རང་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབའ་ཞིག་ལས་ འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་གྱི་ཆོས་དེ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་རང་གི་ཆོས་ཁོ་ན་རང་རང་གི་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་ཡང་རང་གི་བློ་ལས་གཞན་ཅིག་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །བློ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ཅི་ ཞིག་དཔོག་པར་བྱེད།འོན་ཏེ་བདེ་བ་དུལ་སོགས་པའི་བློ་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་གྱི་བློ་དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། །བློ་རྒྱུ་མངོན་སུམ་གང་ཡིན་པ། །རྒྱུ་མཚུངས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན། །བློ་ལས་དེ་ཇི་ལྟར་ཐ་དད། །གཞན་སྐྱེས་དེ་ ཡང་འཁྲུལ་པ་ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ཆོས་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གང་ཡིན་པའམ། མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བློ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་གལ་ཏེ་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་སྐྱེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ བུར་གྱུར་པ་ནི།དེའི་ཚེ་རང་གི་ཆོས་དེ་དང་བློ་ལ་ཐ་དད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་རང་མཐོང་བ་ནི་རང་རིག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་པས་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བློ་ཡང་རང་རིག་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་བློ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རང་གི་ཆོས་ཀྱང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན།ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན། །འོ་ན་ཏེ་རང་གི་ཆོས་ནི་བློ་དང་རྒྱུ་མི་མཚུངས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་ཏེ། དེའི་ཚེ་བློ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་རང་གི་ཆོས་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་གཞན་ལ་རག་ལས་ནས་སྐྱེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བློ་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་ མི་འགྱུར་ཏེ།ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བློས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འགའ་ཞིག་བློའི་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ནི་ལྔ་པོ་དང་། །དབང་པོ་དག་དང་དམིགས་པ་དག། །མ་རྟོགས་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་གཞན། །ཉེ་བར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་དང་། མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་མ་རྟོགས་པའི་བློ་དེའི་འབྲས་བུ་གཞན་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ནི དེའི་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ།

"不待彼自法，
唯从境法性，
识非能比度，
自识外何自法？"
因于比度自识时根等非是相故，比度自识不待自法而唯从境法差别不应理，因境法是一切有情共同故。是故唯自法能比度各自识，彼法复异于自识者亦无。若识非现量，比量亦何所比？
若谓乐等识由同因所生之识是能比度，因是自法故。答：
"识因现量者，
由同因所生，
彼与识何异？
他生亦有错。"
见自法性者或成现量之乐等非是非现量识之因。若彼与识同时由眼等因生者，尔时自法与识有何差别？是故乐等与自见唯是自证，已说由彼体性之识亦是自证性。若识非现量，尔时自法亦应成非现量，云何是比度？
若谓自法由不同于识之因所生，尔时由异于识之因所生自法应成错乱。凡依他因而生者不应于识不错乱，因太过故。若谓由识所生之某法是识之相，答曰：
"色等五境及，
根与所缘等，
未了知彼果，
他非所表示。"
色等五境及眼根等诸根与缘色等诸所缘，未了知彼识之他果非所表示。是故根等聚非是彼相。

།འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ནང་ན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བློའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གཉིས་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ། །གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་པ་གང་། །དོན་ལྔ་དག་ལས་གཅིག་མཐོང་མིན། །གཞན་དུ་གསལ་བ་སྲིད་པ་ ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དབང་པོ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་འབྲས་བུའམ་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལྔའི་ནང་ནས་དོན་གང་ཞིག་གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་དོན་གཅིག་ ཀྱང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཟུགས་མཐོང་བ་མ་རྟོགས་པ་ལ་གསལ་བ་སྲིད་པ་ཅན་ཏེ་མ་བྱས་པ་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཙམ་གྱིས་བློའི་རྟོགས་པར་བྱེད་ པའོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ཤེས་བྱེད་གང་ཡིན་ཏེ། །རྟགས་ཡིན་ཟེར་བ་བཞད་གད་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མེད་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཙམ་གྱིས་བློའི་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་འདི་དག་ནི་ ཤིན་ཏུ་བཞད་གད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་རྟོགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྟགས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རྟགས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ ཡོད་པ་དག་ཡིན་ན་ཡང་།།དེ་དང་ལྷན་ཅིག་དེ་མཐོང་མེད། །ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཏེ་རྟགས་དག་ནི། །མ་མཐོང་ན་ནི་གསལ་བྱེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཡོད་ན་ཡང་། བློ་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མཐོང་བ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུའི་བློ་ ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར།གང་གི་ཕྱིར་རྟགས་ནི་སྔར་མ་མཐོང་བར་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་མེའི་དུ་བ་ལས་ངེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་དེ་ཉིད་ལས་བློ་སྔ་མ་ཤེས་ཤིང་། དེའི་རྗེས་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་སྟེ། གང་ མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རྟགས་དེ་ཉིད་ལས་འདི་སྔ་བར། །གྲུབ་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ན་ནི། །དཔེ་གཞན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་ཐུག་མེད་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་དེ་ཉིད་ལས་བློ་ལ་སོགས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྔར་འབྲེལ་པ་ཤེས་པའི་དུས་སུ་བློ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན། དེའི་དཔེ་ལ་ཡང་དཔེ་གཞན་དགོས་པས། དཔེ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་ འགྱུར་རོ།

若谓色等中任一是识之果，答：亦非，因：
"于彼二现量，
从见色所生，
五境中一非见，
他处明可有。"
于彼色等中根与识二者是现量，故彼非是果或相。于色等五境中，从见色所生之任一境亦非所见。若尔，于未了知见色处有可明性，即是无作生性。
若谓虽从见色所生之色等不了知，然由仅成近因而能表识。答：
"如是能知何？
谓是相可笑。"
若某事于所立无则无，且以自体非是能知，仅由成近因即是识之相，如是所说极为可笑。未了知现量领受之色等体性非是了知，故非是相。或者纵许了知境，然亦非相：
"诸相虽有时，
彼共彼见无，
云何知诸相，
未见非能明。"
虽有色等相，然补特伽罗之识与彼色等相共无见，云何能知？因相未见前不能明显，且由见烟方生火决定故。
若谓由彼色等相知前识，后乃比度，谓凡由现量所见之境，由他比量证知，此说无定。
"若说由彼相，
此先成就者，
他喻所立性，
于彼复无穷。"
若由色等相于了知关系时先许识，于彼喻亦须他喻，因无喻则比量不行故，应成无穷。

།འོན་ཏེ་དོན་གྱིས་གོ་བས་བློ་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བློ་གྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་རྟོགས་པར་མ་གྲུབ་པས་དོན་རྟོགས་པ་མི་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དོན་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། རྟོགས་པའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའོ་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་ ཉིད་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་དེ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་རྟོགས་པ་ནི་མདུན་ན་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མདུན་ན་གནས་པ་ཡང་མ་རྟོགས་པར་བློ་ཡིས་ཇི་ལྟར་གོ་བར་འགྱུར། འོན་ཏེ་མདུན་ན་གནས་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཡང་མདུན་དུ་གནས་ པ་གཞན་ཡོད་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་མདུན་ན་གནས་པའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། དོན་གྱི་ཆོས་བློ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཕྱིར་བློ་ལས་དོན་གྲུབ་ཀྱི། །དོན་ལས་དེ་ནི་ནམ་ཡང་མིན། །དེ་མ་གྲུབ་ན་དོན་རང་ཉིད། །རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བློ་ལས་དོན་གྲུབ་ཀྱི། དོན་རྟོགས་པའམ་མ་རྟོགས་པ་ལས་དེ་ནི་ནམ་ཡང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་དེ་མ་གྲུབ་པར་ཡང་དོན་རང་ཉིད་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བློ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ལ་ཁྱབ་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ཡིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན ཅི་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བློའི་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། མངོན་སུམ་བློ་ནི་མཐོང་ནས་ཀྱང་། །དེ་ཡི་གཡོ་འགུལ་བརྗོད་ལ་སོགས། །གཞན་སེམས་རྗེས་དཔོག་མི་འགྱུར་ཏེ། །བདག་འབྲེལ་མཐོང་ བ་མེད་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་བློ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་མཐོང་བར་དེའི་གཡོ་འགུལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་བསྒུལ་བསྐྱོད་དང་བརྗོད་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་ནས། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་གཞན་གྱི་སེམས་ རྗེས་སུ་དཔོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།བདག་ཉིད་ལ་བློ་དང་གཡོ་འགུལ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མཐོང་བ་ཡང་བློ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་སེམས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། །ཡིད་ཀྱི་བློ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །དོན་རྟགས་ གྲུབ་པ་མེད་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྗེས་སུ་དཔོག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྙེགས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་མཐོང་ནས་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་བློ་ལ་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལ་རྟགས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱེད། དོན་མེད་པ་ཡང་འདས་པ་ནི་འགགས་ལ་མ་འོངས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་ པའི་ཕྱིར་དང་།ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཆོད་པའི་དོན་ཡང་འཛིན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་དོན་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

若谓由境了知而知识，答：非尔。若识已成，尔时何有他？若谓由未成了知故境了知不生。答：尔时何为境了知？若谓成为了知对境。答：未通达了知本身，彼岂非未成为了知对境耶？
若谓了知是现前性，答：现前亦未了知，识如何能了知？若谓现前即是了知，尔时于彼复有他现前故应成无穷。是故现前或其他任何境法于成立识时非是相故。
"是故由识成境，
由境彼终非，
彼若未成就，
境自不成故。"
是故由识成境，由境了知或未了知终不成彼。识未成就时境自身亦不成就故。当由识遍见境时由彼了知，若非尔者应无任何了知，因自身不能了知一切，未见识作用故。
"见现量识已，
彼动摇语等，
不能比他心，
未见自关系。"
依汝宗，未由现量见自身识而见其动摇即身体运动及语言即身体差别等果，不能比度他相续中他心，因于自身未见识与动摇等关系故。未见亦因识非现量故。是故不能了知他心。
"意识亦非尔，
境相不成故。"
谓亦不能比度。若见境而比度识者，尔时于意识无境，于彼相有何用？无境亦因过去已灭、未来未生故，及能取远处等境故。若非尔者应见一切境，已说讫。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་བློ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྲིད་ དུ་བློ་དོན་མཐོང་བའི་དུས་ན་མི་སྣང་བ་ལ་ཕྱིས་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་འཛིན་པ།དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ན། གཡོ་འགུལ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱི་བློ་ཡང་བློ་གཞན་གྱིས། །ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་གསལ་བར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་བློ་སྔ་མ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། གསལ་མིན་བདག་མཚུངས་པ་ཡི་ཕྱིར། །གང་ལ་གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་དངོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་གཉི་ག་ཡང་མི་གསལ་བའི་བདག་ ཉིད་ཡིན་ན།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་བཞིན་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་། གསལ་བར་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གསལ་བས་མི་གསལ་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་དེ། ཡུལ་ནི་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་ཡིན། ། གསལ་ལ་ངོ་བོ་འཕོ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ན་ཡུལ་ཡང་བེམས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསལ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་གསལ་བ་ལ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འཕོ་བ་ལ་ཡུལ གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དཔེར་ན་སྒྲོན་མའི་འོད་ཟེར་ལ་སོགས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཕོས་པས་གསལ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་ལ་གཟུགས་འཕོས་པ་ལས་དོན་གསལ་བ་དེའི་ཚེ་གསལ་བ་ཡང་གསལ་བ་གཞན་ལ་འཕོས་པས་གསལ་བ་ཡིན་ནམ། འདི་ནི་མི་སྲིད་ དོ།།སྨྲས་པ། གསལ་བ་དེ་ཡང་དེའི་དངོས་ཏེ། །རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་དེ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་སྟེ་རང་གསལ་བའི་དངོས་པོར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གསལ་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ བློ་སྔ་མ་མི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཡང་བློ་ཕྱི་མས་སྔ་མ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དེ།དེ་བཞིན་དུ་བློ་སྔ་མ་ལ་གཟུགས་ཉེ་བར་འཕོས་པ་དོན་ཡང་བློ་ལ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་བློ་ནི་ཁས་ལེན་ན། །བློ་ལ་བློ་ནི་རང་རིག་པར། །གྲུབ་ཀྱི་གཞན་དུ་ཆོས་མཚུངས་ ཅན།།ཡུལ་ཡང་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་རང་ཉིད་གསལ་བ་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་ནི་ད་ནི་མི་གསལ་བ་བློ་ལ་འཕོས་པ་ལས་གསལ་བར་འདོད་པ་འདི་ལ་བློ་ཡི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་གྲུབ་ཀྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བློ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ པ་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཡུལ་ཡང་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་ཆོས་མཚུངས་པ་ཅན་ཡིན་པས་ཡུལ་ཡང་བློའི་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

若谓虽识恒非现量，然能比度他心等，因于见境识时虽不显现而后为他识所取，如是于执取关系时由动摇等作用而比度。答：
"汝识亦由他识，
云何能明显？
不明自性同，
何有明所明。"
依汝宗，他识如何能明显前识？不能也。因二识皆是不明自性，无领受故同，如瓶与毛毯，云何成能明与所明？非也。如是由明显令不明显瓶等明显。
"境如何明显？
明性转变故。"
若非不明自性之明显，则境亦因是无情故应成非明显，因境自性非明显故。然于明显识中转变境之自性，说为境明显。如灯光等转变于瓶等而成明显。
若由明显转变色而境明显，尔时明显亦由转变于他明显而明显耶？此不应理。答：
"彼明亦彼性，
自身能明显。"
识以自性明显者亦是彼性，由自身成明显性而明显，非待他明显。
若谓前识虽是不明自性，然由后识明显自性，如是于前识中近转之色境亦于识中明显。答：
"如是许识者，
识于识自证，
成就异法同，
境亦与识共。"
若许识自身明显如是，今于此许由不明转变于识而明显者，凡是缘识之识皆由自性成自证，若非尔者，因识非明显故应由他明显，境亦与识同法故，境亦应成识之能明。

།དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་ཤེས་པ་དག་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཁོ་བོས་བློ་གསལ་དངོས། །དེ་ནི་རང་ཉིད་གསལ་བར་འདོད། ། འདི་ལ་གཞན་དངོས་འཕོས་པས་ན། །གསལ་བར་གྱུར་པ་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལ་དོན་དང་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི་བློ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་འདོད་ཀྱི། གཞན་ནི་དོན་དེ་བློ འདི་ལས་གཟུགས་འཕོས་པས་གསལ་བར་གྱུར་པས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།བློ་གཅིག་ནི་རང་གསལ་བར་བྱེད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ནི་གསལ་བར་བྱ་བ་སྟེ་འདྲ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པའི་གཟུགས་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འདྲ་བ་ཡིན་ན་ཡང་བློ་གཞན། ། འདི་ཡིས་གསལ་བར་མི་འདོད་དེ། །རང་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །དོན་དེའི་ངོ་བོ་གསལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་ཕྱི་མ་ནི་བློ་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་། བློ་གཞན་དེ་སྔ་མ་བློ་ཕྱི་མ་དེས་འདྲ་བ་ལས་གསལ་བར་བྱ་བར་མི་འདོད་པས་བློ་སྔ་མ་རང་ཉིད་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་མི་གསལ་བ་ནི་གསལ་བར་འགྱུར་གྱི་བྱེད་པར་འདོད་དེ།གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཆོས་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདྲ་བར་རིག་པ་ལས་དོན་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དོན་ནི་ངོ་བོ་སྟེ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་འགྱུར་ གྱི།།གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློའི་ནི་གཉི་ག་ཡང་རང་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་དག་བཞིན་དུ། །གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཁྱད་པར་གྱི། །མར་མེ་བུམ་པ་དེ་རྟེན་ཅན། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་གྲགས་ པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་གཉི་ག་ཡང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། འདྲ་བ་ཡིན་ཡང་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློའི་ཡང་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་དང་བུམ་པ་དག་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཏེ་གསལ་བ་ལ་ བརྟེན་པ་སྟེ།བུམ་པ་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གསལ་བར་བྱེད་པ་སྒྲོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་དོན་དག་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་གདགས་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་རང་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞར་ལ་འོངས་པ་དེ་ཙམ་དུ་རན་ནོ།

是故境与识不成差别。
"是故我许识明性，
彼由自身成明显，
于此他性转变故，
所成明显即明显。"
因为由他识所取之识中无境识差别故。我等许识明显自性，彼亦由自身显现，其他则由境从此识转变色而成明显故为明显。
若谓一识许为自明显，他为所明显，因生相似故，如执取瓶色。答：
"虽是相似他识，
不许此能明，
由自能明故，
境性成明显。"
后识虽与前识相似，然不许由相似故后识明显前识，因前识由自身明显故，不明显者成能明显，于能明显不仅由法相似而待他。若由相似了知而境如何明显？境由自性即明显性而明显，非由他领受。二识皆是自明显故，非是所明与能明事。
"如二灯明显，
所明能明别，
灯瓶彼所依，
世俗中共许。"
如二灯皆是明显自性，虽相似然非所明与能明事。识亦如是。如灯与瓶二者彼所依即依明显，世俗安立瓶为所明，灯为能明，如是识与境亦安立能明所明名言，胜义中唯是自证。旁述且止于此。

།གཞན་ ཡང་།།ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཙམ་གྱིས་ནི། །མཐོང་བ་ཞེས་བྱར་ངེས་པ་མེད། །དེའི་ཕྱིར་གང་ལས་འདི་དེའི་འམ། །ཡང་ན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིར་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུལ་དང་དབང་པོ་དེ་ཙམ་གྱི་བློ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཡུལ་དང་དབང་ པོ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པར་འགྱུར་ན།དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་མཐོང་བརྩེ་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན། ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ འདི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ།འདི་ཉིད་ལ་ཡང་བརྩད་པ་མཚུངས་སོ། །འོན་ཏེ་གང་དུ་མིག་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་འདི་ཉིད་མཐོང་བའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མིག་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན། དེ་བས་ན་མིག་གི་ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་གཞན་མིག་ལ་སོགས་པ་ ལ་ལྟོས་ནས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་གང་ཞིག་མཐོང་བ་ལས་འདི་མཐོང་བའོ་ཞེས་ངེས་པའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་འམ། ཤེས་པ་གཞན་གྱི་མཐོང་བ་ནི་རང་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་མཐོང་བ་ཞེས་པ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ལས་ཀྱང་ བདག་རིག་གྲུབ།།ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་ན་ནི། །ཡི་གེ་མང་སྡོད་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཡི་གེ་རིང་སོགས་འཛིན་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་དང་དེའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་འབའ་ཞིག་ལས་ཤེས་པའི་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ལས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ རིག་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དྲན་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བཙམ་གྲུབ་ཀྱི། རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དོན་གྱི་ཤེས་པ་དྲན་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གཞན་གྱི་མྱོང་ན་ནི། །ཐུང་ངུ་དང་ཆ་གསུམ་པ་དང་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་ཟླ་བ་ གཅིག་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཡི་གེའམ་མ་མོ་རྣམས་མང་པོ་མི་སྡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐུང་ངུ་གཉིས་སྡོམ་པ་ནི་མ་མོ་གཉིས་པའི་དུས་སུ་སྡོད་པ་མེད་པའོ། །མི་སྡོད་ན་ཡང་མ་མོ་ལ་སོགས་པ་མི་སྡོད་པ་དག་མི་སྡོད་པའི་མ་མོ་སྔ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ འཛིན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཐུང་ངུ་དང་སུམ་འགྱུར་དང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་མོ་རེ་རེ་འཛིན་པ་ན་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཐུང་ངུ་དང་རིང་པོ་གཉིས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རང་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ ཡང་ཇི་ལྟར་རིང་པོ་ལ་སོགས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རིང་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་གཅིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་རིང་པོ་འཛིན་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ།

"仅由境与根，
见名无决定，
故由何此彼，
或现他识性。"
仅由境与根无识，不生"见"之决定。若仅由境与根即成"见"之决定，尔时应决定见一切事。若谓唯于见性说见，非一切。答：此"见"为何？若谓成为识之对境。答：则此"见"为何？于此亦同样可诘难。
若谓眼正对此即是见。答：云何知眼正对？是故由眼之见性复待他识，眼等应成无穷。故由何见而决定"此见"，彼眼等或他识之见是自证，若非尔者"见"之决定不应理故。
"由忆亦成自证，
若由他识领受，
无多字住故，
不取长等字。"
非唯由境识与彼识差别成立识之自证，由忆亦成自证。若谓忆仅成立领受，非自证，由他了知亦应能忆境识。答：非尔。因若由他识领受，则不能取短音、三分、半月、一月等圆满，因多字或母音不住故。如合二短音于第二母音时不住。
若不住，已说不住之母音等不能与不住之前母音一起取。是故不取短音、三倍、月等。取一一母音时不取长等，如说短音与长音二者。
若谓自证亦如何取长等？答：于领受一长音行相之识安立为取长音。

།འོན་ཏེ་ཡི་གེ་རྣམས་སྡོད་པའི་ཕྱིར། ཡི་གེ་སྡོད་པ་རྣམས་འཛིན་པ་ལས་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྡོད་ པ་ཡིན་ན་རིམ་ལྡན་མིན།།བློ་ནི་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་ཕྱིར། །ཡི་གེ་རིམ་མིན་རིང་པོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་གེ་རྣམས་སྡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཡི་གེ་དེ་དག་བློ་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཡིན་ནམ། རིམ་གྱིས་བརྟགས་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བློ་གཅིག་ ལ་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡི་གེ་རིང་པོར་འགྱུར་ཏེ།དུས་རིམ་པ་དང་ལྡན་པར་སྣང་བ་ཉིད་ལ་རིང་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དང་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྐྱོན་འདིར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་ནས་ཡི་གེ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་ པ།།རིམ་ལྡན་ཡི་གེའི་ཆ་ཕན་ཚུན། །འདྲེ་བ་མེད་ཅན་ཇི་ལྟར་ན། །རིམ་མིན་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡི་གེའི་ཆ་སྔ་ཕྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཕན་ཚུན་འདྲེ་བ་མེད་པ་སྟེ་མི་སྡོད་པས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བློ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ དེ།འདི་ལྟར་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་དང་ཡུལ་ཐ་དད་ན་བློ་ཡང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ན། ཇི་ལྟར་རིམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན། །འོན་ཏེ་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་འདི་དག་ཉིད་རིང་པོ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རིང་པོ་དང་ཡུལ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དེ་འཛིན་ པའི་བློ་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྔ་མ་ཐ་མའི་བར་གནས་ན། །ཕྱི་མའི་སྒྲ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བློ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དང་པོའི་དུས་སུ་ཤེས་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་སྡོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡི་གེ་དང་པོ་ཐོས་ པ་དང་ཐ་མ་ཐོས་པ་རིང་པོར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ཆ། མཐོང་བས་རིང་པོ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རིང་པོ་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔ་མ་ཡང་རྗེས་སུ་ཞུགས་ལ་ཕྱི་མའི་ཆ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རིང་པོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཐ་ མའི་བར་དུ་སྔ་མའི་ཆ་གནས་པ་ཡིན་ན་ནི།ཕྱི་མ་སྟེ་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་སྒྲ་ལ་ཆ་རེ་རེས་འཕེལ་བས་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཏེ། སྔ་མའི་ཆ་མ་འགགས་པའི་ཕྱིར་དང་གཞན་ཕྱི་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཐ་མའི་བློ་ཡིས་རིང་པོ་འདི་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཚེ། རིམ་མིན་པ་ནི་འཛིན་པའི་ ཕྱིར།།ཐ་མ་རིམ་ལྡན་བློར་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐ་མས་རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཡི་གེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། རིམ་པ་འཛིན་པའི་བློར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བློ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་རིམ་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་སོ་སོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓因诸字住故，由取住字而取长等。答：
"若是住则无次第，
识现一时故，
字无次成长。"
若诸字住，则彼等字于一识中为一时显现耶？抑或次第观察？若一时显现，尔时于一识中一时显现故，云何成长音？因于显现有时间次第上安立长音，而此无次第。
若谓为避此过而次第取诸字。答：
"有次字分互，
无杂如何能，
生起无次第？"
有次第字分前后自性互不相杂，即不住故无结合者，云何能生一识？如是若境领受之识与境差别，则识亦应差别，云何成次第了知？
若谓此等字自性即了知为长等，故由与长音同境故，能取之识唯一。答：
"前住至后际，
后声当增长。"
若长等识唯一，尔时初时了知无长时住，由闻初字与闻末字成长。若谓由见前后分而了知长等。答：如是则不成一长音。
若谓由前分随入及见后分故，了知为长。答：尔时前分住至后际，则后时声由一一分增长而成大，因前分未灭及他后分生故。
复次末了知此长音。尔时：
"取无次第故，
末非有次智。"
由末无次第取字故，不成有次第智。若谓待前识而了知次第。答：非尔，因前后各别故。

། འོན་ཏེ་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེས་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ནི་མི་སྡོད་ཕྱིར། །བློ་ནི་རང་ཉིད་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་གེ་སྔ་མའི་ཆའི་བློ་ནི་དུས་ཕྱི་མར་རང་ཉིད་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལས་ཕྱི་ནས་ཡུལ ཏེ་ཡི་གེའི་ཆ་མི་སྡོད་པའི་ཕྱིར།སྔར་གྱི་སྒྲ་ནི་སྒྲ་གཞན་གྱི་དུས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔར་གྱི་ཡུལ་མེད་ཀྱང་བློ་སྡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ། སྡོད་ན་ཕྱིས་ཀྱང་རང་ཉིད་ནི། །མི་འཇིག་བྱེ་བྲག་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡུལ་མེད་ཀྱང་བློ་རང་ཉིད་གནས་ ན།བློ་དེ་ཕྱིས་ཀྱང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཡི་གེའི་བློ་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡི་གེའི་ཆ་མེད་ན་ཡང་དེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། བློ་གནས་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་རིང་པོར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་རིང་པོ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཆ་ཙམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འོན་ཏེ་ཡི་གེ་ཆ་སྐྱེ་བ་རིམ་གྱིས་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་སྐྱེ་ཞིང་དུས་གཞན་དུ་སྡོད་པའོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཡི་གེ་རིམ་མིན་སྡོད་ན་ཡང་། །ཅིག་ཅར་སྐྱེ་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡིན། །འབད་པས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །རྩོལ་བ་ཕྱི་མ དོན་མེད་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ན། ཡི་གེ་ཕྱི་མར་སྡོད་པ་ལ་ཡང་ཕྱིས་ཀྱང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བ་སྐྱོན་འདི་ཡོད་དེ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རྩོལ་བ་གཅིག་གིས་ལན་ཅིག་ཡི་གེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འབད་རྩོལ་ཕྱི་མ་རྣམས་དོན་མེད་ པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཡི་གེ་རྣམས་འབད་པས་སྐྱེ་བར་གསལ་བ་ཡིན་གྱི། མི་གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཡི་གེ་རྣམས་གསལ་བ་ཡིན་ནའང་། །སྐྱོན་དེ་དག་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་གེ་རྣམས་འབད་པས་གསལ་བར་ཁས་ ལེན་ན་ཡང་སྐྱོན་དེ་དག་དེ་འབད་པས་གཞན་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།འབད་རྩོལ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཡི་གེ་རྣམས་གསལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། བློ་གཅིག་གིས་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བློ་དུ་མས་ཡི་གེ་རྣམས་རིང་པོར་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དུ་མས་དེ་འཛིན་བློ་ཐ་མ། །གང་ཡིན་པ་ནི་མྱོང་འགྱུར་ན། །དེ་ཡང་རིང་པོར་འཛིན་བྱེད་མིན། །དེས་ན་རིང་བློ་དྲན་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བློ་དུ་མས་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་འཛིན་ན། དེའི་ཚེ་ཡི་གེ་སོ་སོ་བ་ཙམ་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཉམས སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།འོན་ཀྱང་བློ་གང་ཞིག་ཐ་མར་གྱུར་པ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ནི་འདོད་དོ།

若谓前已生唯一领受。答：
"是故境不住故，
识唯自住性。"
前字分之识于后时非自住，故从第一刹那后，境即字分不住故。前声于他声时不存在。若谓虽无前境而识住。答：尔时：
"若住后亦应，
自性不坏灭，
因无差别故。"
若无境而识自住，则彼识后亦应不灭故，字识应成极长。若谓虽无字分，然由未领受故，虽识住亦不成极长。答：尔时亦不成取长音，因仅见分故。
若谓字分生非次第，然字自性唯一，一时生而住于他时。答：
"字无次若住，
一时生有此过，
由勤一时起，
后精进无义。"
无次第一时生时，于后住字亦有后不坏灭之过，因无差别故。复次由一精进一时生字故，后诸精进成无义。
若谓诸字由勤显明，非不明。答：
"诸字若明显，
彼等过当生。"
若许诸字由勤显明，亦得彼等过失，即他勤无义，因由一精进诸字成明故。非一识能取长等。
若谓由多识了知诸字为长。答：
"多取末了识，
若成所领受，
彼亦非能取长，
故不忆长识。"
若由多识取彼等长等，尔时不领受唯取各别字之识，然许领受彼末了识。

།བློ་དེ་ཡང་རིང་པོར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་ཐ་མའི་ཆ་ཙམ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རིང་པོའི་དྲན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སྔར་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་ བ་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ན།རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་ཡི་གེའི་ཆ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་སྔ་མ་རྣམས་བློ་གཞན་ཐ་དད་པས་འཛིན་ནོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་དྲན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ དྲན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། བློ་རྣམས་སོ་སོ་ཐ་དད་པས། །མྱོང་ན་དེའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ནི། །ཆོད་པ་མེད་པར་སྣང་མི་འགྱུར། །སྲེ་བར་བྱེད་པའང་བསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་གེའི་ཆ་འཛིན་པའི་བློ་རྣམས་བློ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ དག་གི་སྒྲ་ཐོས་པ་མ་ཆོད་པར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།བློ་འཛིན་པའི་བློ་རྣམས་དང་ཡི་གེའི་ཆ་འཛིན་པའི་བློ་དག་རྒྱུན་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་ཆད་པ་དག་མི་འཆད་པར་བྱ་བར་ནི་མི་ནུས་སོ། །འོན་ཏེ་ཡི་གེའི་ཆ་འཛིན་པའི་བློ་དག་རང་འཛིན་པའི་བློ་དང་བར་ཆོད་པ་ཡིན་ཡང་མྱུར་དུ་འཇུག་ པར་འཛིན་པས་བར་མ་ཆོད་པར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་སྨྲས་པ། སྲེ་བར་བྱེད་པ་ཡང་སྔོན་དུ་བཀག་པ་ཉིད་དེ། ཡི་གེ་རྣམས་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བདེ་བླག་ཏུ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་འདིས་ཆད་པ་ཐོས་ནའང་། །རྣམ་ཆད་མེད་པར་ འཁྲུལ་པར་འགྱུར།།ཐུང་བ་གཉིས་དག་བརྗོད་པ་ན། །རྣམ་ཆད་མེད་པར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བློ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་སྒྲ་ལ་སོགས་པར་བར་ཆད་མ་མཐོང་བ་པོའི་སྐྱེས་བུ་འདིའི་མྱུར་དུ་འཇུག་པས་མ་ཆོད་པར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཐུང་བ་ གཉིས་བརྗོད་པ་ན་ཡང་ཆད་པ་མེད་པར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ཏེ།གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིང་པོ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་བར་ཆོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་བར་མ་ཆོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ། ཅི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་བརྟག་ གྲང་ན།ཅི་སྟེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། དབང་པོས་ཆད་པ་མཐོང་ན་ཡང་། །མ་ཆད་སྒྲོ་འདོགས་དབང་པོ་ལས། །མི་རུང་དབང་པོའི་བློ་ཐམས་ཅད། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ བ་རྣམ་པར་ཆོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་མ་ཆད་པ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དབང་པོ་ལས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོ་བློ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

彼识亦非能取长音，因唯取末字分故。是故不成长音之忆念，若不从前领受生忆念，云何了知长等？
若谓由他差别识取持字分之前诸识，故由一切成忆念故，当忆长等识。答：
"诸识各差别，
领受则彼声，
不现无间断，
连续亦已遣。"
若由他识领受取字分诸识，则彼等声闻不应现为无间断，因取识诸识与取字分诸识间断故。不能令间断者无间断。
若谓虽字分取识与自取识间断，然由速入取故现为无间断。答：前已遮止连续，即已易遮"诸字一时闻"等。
"若闻此间断，
应错无间断，
说二短音时，
应错无间断。"
若由取识者速入，此人虽未见声等间断而错为无间断，尔时说二短音时亦应错为无间断，应了知为一。
复次，若见长等为间断，然增益为无间断者，为从根生耶？抑或非耶？若谓从根生。答：非尔。因：
"虽由根见断，
无断增益根，
不应理根识，
皆应成颠倒。"
若见声等为间断，然增益无间断从根不应理，因一切根识应成颠倒故。

།འདི་ལྟར། ཡི་གེ་བདག་ཉིད་ཀུན་མཐའ་ཡས། །མིག་འཛུམས་ཚད་དུ་གནས་པ་ཅན། །དེ་ཡང་རིམ་ གྱིས་རྡུལ་དུ་མ།།དང་འབྲེལ་པ་རུ་གནས་པར་འགྱུར། །རྡུལ་གཅིག་བགྲེས་པའི་དུས་དག་ཀྱང་། །དུས་ཐུང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་འདོད། །བློ་ཡང་སྐད་ཅིག་རིམ་དེས་ན། །ཡི་གེ་རྣམས་ནི་ཤེས་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ཡི་གེས་གཟུགས་སོགས་ལ། །གཞན་ གྱིས་རྣམ་པར་ཆོད་པ་ཡང་།།ཆོད་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ཅན། །བློ་ཀུན་ལོག་པའི་དོན་ཅན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་མིག་འཛུམས་པ་ཙམ་དུ་གནས་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ཡང་མིག་འཛུམས་པ་དང་དུས་མཚུངས་ པ་ཅན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མིག་འཛུམས་པ་དེ་ཡང་ཤེས་པ་ལ་རིམ་གྱིས་རྡུལ་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རྡུལ་གཅིག་བསྒྲེས་པ་ནི་ལམ་སྣོལ་བའི་དུས་ཙམ་སྟེ། དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་ཤས་དང་བྲལ་ བ་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་དོ།།བློ་ཡང་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་དེ། །དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་ཐུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་བློ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་རིམ་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ཡི་གེ་ ཐུང་ངུ་ལ་སོགས་པའམ།།ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བློ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློས་ཆོད་པར་གྱུར་ཀྱང་། བར་མ་ཆོད་པར་སྣང་བའོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བར་ཆད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། བར་ མ་ཆད་པར་ཡིད་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་སོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དབང་པོ་འཁྲུལ་བ་ལས་གཞན་དུ། །དངོས་རྣམས་གང་ཞིག་སྲེ་བྱེད་པ། །ཐ་དད་མཚོན་མེད་འཁྲུལ་པ་ཅན། །དྲན་པ་གང་དེ་རྣམ་རྟོག་ཡིན། །དེ་བརྗོད་པ་དང་འདྲེ་བ་ཅན། །གསལ་བར་སྣང་བ་ ཉིད་གང་ལས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོས་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་གང་ཞིག་སྲེ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཐ་དད་པར་མཚོན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པའི་རང་བཞིན་དང་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ནི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ།ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་ཡིན། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་བརྗོད་པ་སྟེ་སྒྲ་དང་འདྲེ་བ་ཅན་དེ་གསལ་བ་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྒྲའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་དང་འདྲེ་བ་ཅན་ཏེ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། དབང་པོས་གཟུང་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བ། །ཡོད་པ་མིན་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

"如是字自性，
无边眨眼际，
住时亦次第，
多尘相连住。
一尘经过时，
许为短刹那，
识亦刹那次，
诸字当了知。
如是于字等，
色等他间断，
现为无间断，
诸识成颠倒。"
因眨眼时量所住之字自性一时生者，与眨眼同时，即极速字之义。彼眨眼于识中亦次第与多尘相连而住。一尘经过即交错时量，许为无前后分短暂时间之刹那。识亦许为刹那，如说"彼亦是刹那故"。是故了知短音等识，因一切次第了知故。
是故于短音等字或色等境，一切识虽为自取识所间断，然错为现为无间断。若谓虽声等了知间断，然由意增益无间断。答：
"异于根错乱，
诸事何连续，
无别相错乱，
忆念即分别。
彼与言相杂，
云何成明显？"
异于根所作错乱之诸事，何者连续？因无别相故为错乱。彼忆念自性及明显行相者即分别，即字等了知。云何是意？若谓分别即明显行相。答：非尔。因分别与言即声相杂者，云何成明显？不应理。
若谓因明显自性是声境故，与言相杂而成明显。答：非尔。因已说"于根所取不安立声"。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་ པོས་གཟུང་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྔར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གཞན་ཡང་། ཆོད་པ་དབང་པོས་མཐོང་བ་ཡང་། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པས་སྦྱོར་བྱེད་ན། །དོན་དང་དེ་ཡི་ཉམས་མྱོང་བ། །རྟག་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དག་།རིམ་པ་དམ་པས་མི་ གནོད་ན།།ཆོད་པ་ཞེས་བྱར་དེ་ཅིས་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཆོད་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་དབང་པོས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྟོགས་པ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱར་ནས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དོན་དང་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྟག་ཏུ་སྟེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྣང་བར་ གྱུར་བ་གཉི་ག་རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་གནོད་པ་ཅན་མེད་ན།དོན་དང་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དག་ཆོས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་གིས་ཤེས་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་རྣམ་པར་ཆོད་པ་ཡིན། དེས་ན་བློས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་བློས་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཆོད་ པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ།།གལ་ཏེ་བློ་རྣམས་ནུས་མེད་ཕྱིར། །ཞེ་ན་དེ་ནི་གང་ལས་འདོད། །ཅིག་ཅར་བློ་མི་མཐོང་ཞེ་ན། །དེ་འདི་ཉིད་ནི་དཔྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བློ་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའོ་ཞེ་ན། བློ་རྣམས་ ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་བློ་རྣམས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་དང་ཤེས་པ་བར་ཆད་པ་སྟེ། སྔར་ནི་དོན་མྱོང་ལ་ཕྱི་ནས་ནི་བློ་མྱོང་བའོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་འདི་ཚད་མ་གང་གིས་ཤེས། དེས་ན་རང་རིག་པར་ འདོད་དོ།།འོན་ཏེ་ཅིག་ཅར་བློ་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ངེས་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། ཅིག་ཅར་བློ་མ་མཐོང་བ་དེ་འདི་ཉིད་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཅིག་ཅར་བློ་རྣམས་འབྱུང་། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་། ཅིག་ཅར་བློ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཉེ་བར་གྱུར་ཀྱང་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་ སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ལུང་ལས་ཀྱང་། སེམས་གཉིས་འབྱུང་བ་ནི་གནས་མིན་ཞིང་གླགས་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་རྣམས་རིག་མཐུན་པ་དག་ལས། །ནུས་པ་ཉིད་ནི་ངེས་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས། ། རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་ཡང་དག་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ངེས་པར་རིགས་མཐུན་པ་དག་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མང་པོ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་མང་པོ་མི་སྐྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི ལྟར།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་ཡང་དག་པ་སྟེ་ངེས་པར་ཤེས་སོ། །འོན་ཏེ་རྟོག་པ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཏེ། ངོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གཞན་དག་འདོད་དོ།

如前已广说根所取自相上无安立声。
"若见根间断，
分别若相连，
义及其领受，
恒时所显现，
胜义不坏者，
云何知间断？"
云何见间断声等亦为人根所见？若连结前后了知而相连，尔时义及义领受恒时即相续不断显现二者，无具慧害者，云何知义及其领受有间断？不应理。是故于义及义领受有间断，故不能说由能取识之识间断义领受。
"若谓诸识无力故，
此复从何所许？
若不见同时识，
即此当观察。"
若谓非领受识，然为他识所知。答：诸识亦一时生，故定当一时生。若谓义与了知间断，先领受义后领受识。答：此定不一时生，以何量知？故许自证。
若谓由不见多识同时故定有功能。答：不见同时识，此当观察：诸识一时生耶？抑或次第生？非见同时识，因虽境近亦次第生识故。
岂非经说："二心生者非处无隙"耶？答：
"彼等由同类，
当定其功能，
如是诸分别，
了知次第生。"
由同类定知彼等诸识功能，于多眼等识中不生多眼等识自性。何故尔？如是于诸分别中真实即定了知次第生。若谓分别亦明显行相，他许认知为现量。

།དེས་ན་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིས་ནི་གང་གིས་མངོན་ སུམ་དོན།།ངོ་ཤེས་པ་ཡི་རྟོག་པ་ལ། །གསལ་པོར་སྣང་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ། །རྟོག་པར་བྱེད་པ་བཟློག་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ལ་ངོ་ཤེས་པར་རྟོག་པའི་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་ རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒོལ་བ་དེ་ཡང་བཟློག་ཟིན་པ་ཉིད་དེ།ངོ་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་གསལ་པོར་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་བརྗོད་པ་དང་འདྲེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཡིན། ངོ་ཤེས་པ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་བསམས་ནས།། །། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བཅུ་དགུ་པ། སྐྲ་དང་སྒོང་དང་མར་མེ་སོགས། །རྟོགས་པ་ཐ་དད་ཅན་ལ་ཡང་། །གསལ་བར་སྣང་ཡོད་ཅི་ལྟར་ན། །བློ་ནི་མངོན་སུམ་དེ་འདྲར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྐྲ་དང་སྒོང་དང་མར མེ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་ལ་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཡང་གསལ་བ་ཉིད་དང་གཅིག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་བློ་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པས་ མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གང་གིས་གནོད་པ་ཡིན། ཆོད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྔ་ཕྱིར་མ་མཐོང་བའི་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པ་ལས་ནི། །ཡིག་སོགས་གཅིག་ཉིད་ངེས་ པ་མིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་ཉིད་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེས་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། སྔོན་ཉམས་མྱོང་བ་དྲན་པ་དང་། །དེ་ཆོས་སྒྲོ་འདོགས་མེད་པར་ནི། །དེ་ཉིད་འདི་ཞེས་ཤེས་མེད་ན། །དེ་ཡང་གང་ ལས་དབང་སྐྱེས་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་དྲན་པ་མེད་པ་དང་། སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཆོས་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་དག་མེད་པར་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་ཤེས་པ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་དང་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ཡང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་ཉེ་བ་ཙམ་ཞིག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། འཇུག་ན་ ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ།

若谓由此取长等。答：
"此已遮何者，
现量境认知，
分别明显现，
故执为现量。"
由此已说分别非明显，已遮于现量境中认知分别者，由明显显现故执为现量之论者。认知非根生亦非明显显现，因与言相杂故，云何是现量？设使认知是明显显现，然非量，作是思已。
《量评释释》卷十九：
"发毛蛋灯等，
异解亦复然，
虽有明显现，
云何识现量？"
于发毛、蛋、灯等有异解者，亦有明显性及一相显现故，彼等识即颠倒事物执取者，云何成现量？不应理。
若谓灯等有害故非现量。答：何者为害？若谓见间断故。答：于前后未见柱等亦有害故。
为摄要故说：
"是故由认知，
不定字等一。"
是故分别即认知，彼不执字等为一。如是：
"若无忆前受，
及增益彼法，
无知此即彼，
彼复何根生？"
无忆彼前领受，及于与前领受法相连者增益今时体性，无如是自性之认知。彼忆前领受及增益，云何成根生识？因根生识唯显近境故。于前后非现量行，设若行者，一切知过去未来皆应成现量。

།འོན་ཏེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་གཟུགས་ཐ་དད་པ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྔ་ཕྱི་ཡིན་ཡང་སྤྱི་ཐ་མི་དད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གལ་ཏེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་ པ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་ན།དེ་[(]ལྟན་[,]ལྟ་ན་[)]ནི་ཐ་དད་པ་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འཛིན་ན་དུས་མཚུངས་པའི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོའི་སྤྱི་ཡང་འདྲ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་སྣང་བ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། ད་ལྟར་འབྱུང་བ་ ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རམ།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དག་བཞིན་ནོ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཐ་མི་དད་པ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ཇི་ལྟར་སྔ་མ་ཉིད་ཡིན། འོན་ཏེ་སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་ཇི་ ལྟར་ཤེས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཕྱིས་མཐོང་བ་ཉིད་ནི་སྔར་མ་མཐོང་བས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། སྔར་མ་མཐོང་བ་ནི་ཞིག་པ་ཉིད་དེ། ད་ལྟར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་སྔར་མ་མཐོང་བ་མ་རྟོགས་པ་དེ་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས། འོ་ན་གལ་ཏེ་སྔར་མཐོང་བའི་དུས་སུ་མ་རྟོགས་ན་ཡང་ དེ་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ནི་སྔར་མཐོང་བའི་དུས་ན། མེད་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་མཐོང་བ་གནས་པའི་གཟུགས་སྣང་བར་འགྱུར་བ་སྔ་ཕྱིར་མཐོང་བ་དག་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟེ་ འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི།མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་དང་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་ཐོས་པས་བར་ཆོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དོན་དང་ཤེས་པ་མྱོང་བ་དག་།ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་འདོད་མ་ཡིན། །དོན་དང་ དོན་ཤེས་ཐ་དད་པར།།སྣང་བར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་དང་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པའི་མྱོང་བ་དེ་དག་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་ཤེས་པ་གཉིས་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དང་དོན་གྱི་ཤེས་ པ་དེ་དག་གཉིས་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་སྔོན་པོ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དག་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བདེ་བ་དང་ཤེས་པ་དག་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དང་། །དེ་ཕྱིར་གྱི་ནི་དོན་འབའ་ཞིག་།རྣམ་པ་གཅིག་ཅན་བློས་བཟུང་ན། །ཐ་དད་མེད་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ།

若谓非于前后异色现量行，而是虽前后但于无异共相而行。答：若尔，若现量取前后事物无异，则亦应取异。若现量不取异，则同时青黄共相亦应同见故。若谓前后显现是现量，岂不成现在？如现在青黄。若尔，若现量行于前后无异，则成现在，云何是前？
若谓因先未见故是前。答：云何知先见？如是后见即由先未见所作，先未见即已坏，今非有。云何知未了解先未见即是见？若谓虽先见时未了解，然取与彼相连事物。答：若尔，则先见时无有，今时见住色显现，前后见定是异。于彼执一即置念，是错乱非现量。是故非长等。
若谓因义与识同时生故，闻声不成间断。答：
"义及识领受，
非许同时生，
义与义识异，
显现非了知。"
义及彼能取识之领受，非许同时生，因说"二识不同时生是意相"故。义与义识二者亦非了知异显现，因由自证体性知青等，非由他识。
若谓由一自性知青及领受异，如乐与识。答：
"显现为义识，
及彼后唯义，
一相识若取，
应成无差别。"

།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ དང་།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡན་གར་བར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་བློས་གཟུང་བར་བྱ་བ་སྔོན་པོ་དང་དེའི་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དང་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་ཐ་དད་པ་ མེད་ན་ཡང་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ།དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣང་བར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དོན་དང་དོན་ཤེས་མྱོང་བའི་ཚེ། །ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རྟོག་མེད་གང་དེ་དག་ཅི་ལྟར། །ཕྱི་ནས་སོ་སོར་དྲན་པར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་དང་དོན་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ་རང་གི་ཤེས་པས་མ་ཤེས་པའི་དོན་ཤེས་པ་དོན་དང་དོན་ཤེས་པ་དེ་དག་ཕྱིས་སོ་སོ་སོ་སོར་ཇི་ལྟར་དྲན་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་དོན་དང་ཤེས་པ་དག་ཐ་དད་ པར་དྲན་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་།སྣང་བ་ནི་གལ་ཏེ་གཟུགས་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་ཐ་དད་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། །གང་གི་ཕྱིར་སྣང་བ་ནི་རེས་འགའ་ཡན་གར་བར་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་ལ། གཟུགས་ནི་ཡན་གར་བར་འུག་པ་ལ་སོགས་པས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ། གཟུགས་དང་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་དུ་དོན་ཡན་གར་བ་དང་། ཤེས་པ་ཡན་གར་བར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དང་དོན་གྱི་ཡིད་དག་གི། །། མྱོང་བ་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་ན་ཡང་། །སྣང བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ།།རྩོད་པའི་སྐྱོན་ནི་གདོན་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཅིག་ཅར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་དོན་དང་དོན་གྱི་ཤེས་པ་སྣང་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དང་ཡིད་དག་མྱོང་བ་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ཡང་། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ པ་ཉིད་དུ་བརྩད་པའི་སྐྱོན་འདི་གདོན་པར་དཀའ་སྟེ།འདི་ལྟར་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་དོན་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་དང་དོན་གྱི་ཤེས་པ་དག་ལ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པའི།།རྣམ་པ་གཅིག་དང་མྱོང་བ་གཅིག་།སྔོན་པོར་སྣང་མྱོང་བ་མྱོང་བ། །སོ་སོར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

因显现为义之识与外义不单独取，故一相识所取之青及其识，如是乐及其领受，应成无差别。因于乐等及青等，此等有情无异于识之行，故许乐等及青等是领受。
若谓虽乐等及青等圆明无异，然有识，如于色等定显现。答：
"义与义识时，
善了知差别，
无分别彼等，
后如何各忆？"
义与义了知由善了知差别而领受，即自识未知之义识，义与义识，后如何各各忆念？是故义与识亦无异忆念。显现若不异于色时即是无异，因显现有时亦单独显现，而色为猫头鹰等单独所见故，色与显现是异，然非如是了知单独之义及单独之识。是故彼等非异，因显现成异故。
"义与义意二，
虽次第生受，
于种种显现，
难免诤过失。"
如同时生识之主张有义与义识二显现之过，如是义与意二领受次第生时，亦难免种种显现诤过，如是前后领受义及领受义识。若谓义与义识有异显现。答：非理，如是：
"青等一相及，
一受青显受，
领受非各别，
了知应如是。"

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལ་རྩོད་པར་བྱེད་དེ་སྐྱོན་མེད་པ་འདི་ཅིག་ཅར་བའི་ཤེས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རིམ་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིན་གྲང་ན། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་ལའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཅིག་ཅར་དོན་དང་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་འདས་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་དོ། །འོན་ཏེ་རིམ་གྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པ་ཙམ་ཞིག་ཕྱིས་དྲན་པར་རྟོགས་པ མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དོན་ནི། འདི་ཡིན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ གཅིག་པར་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་ཀྱི།སྔོན་པོར་སྣང་བའི་རིགས་ལ་གཞན་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་མ་རྟོགས་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་མྱོང་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དང་ བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་མྱོང་བ་གཞན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཞར་ལ་འོངས་པ་བསྟན་ནས་སྐབས་སུ་བབ་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རྗེས་མྱོང་བར། །འགྱུར་བ་དེ་ལའང་དྲན་པ་མཐོང་། །གང་གིས་དེ་ནི་ མྱོང་བ་ཡིན།།གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་དེ་ཡིན་ནའང་། །ཤེས་རིག་ཕྲེང་བ་འདི་ཡི་ནི། །རྗེས་འཇུག་ཅན་འདི་གང་གིས་བསྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ནི་ ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས།འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་འཛིན་པར་བྱེད་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་གཞན་དེ་ལ་ཡང་དྲན་པ་མཐོང་ངམ། ཤེས་པ་གཞན་དྲན་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དེའི་འཛིན་པར་བྱེད་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པའམ་གཞན་ གྱིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཞན་པོ་དེ་གང་གིས་མྱོང་བ་ཡིན། འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གཞན་པོ་དེ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་དྲན་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དང་དེ་རིགས་པ་འདི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་རྒྱུ་གང་གིས་ བསྐྱེད་པ་ཡིན།དེ་ཉིད་བློ་སྔ་མས་སྐྱེད་ན། །ཡུལ་གཞན་ལ་ནི་འཕོ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་བློ་སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གཞན་ལ་ཤེས་པ་འཕོ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བློ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

于此有诤：此无过是同时识之过失，抑或次第识主张之过失？若谓是同时生识主张。答：非理，因同时义与识不异显现故。如是刚已说讫。若谓次第生识，尔时亦非唯后忆知识，因领受有相之识故。是故无此过失。答：非无过失。
此义是：由青等一相领受体性而知，亦由一领受而知青等相，于青显现类中，无未了知青相而有他者。或者领受青等一相时应成知乐等体性，然于青显现及乐等体性领受上，未见有他领受能取。
说毕旁义，为说应说义故：
"他识后领受，
于彼亦见忆，
彼由何所受？
若由他受者，
此识串相续，
随行由何生？"
复次，若识由他识领受，尔时云何知"识由他识了知"？若谓显现于识之能取，尔时于彼他识亦见忆耶？因无他识忆，不能自知或他说彼识之能取故。是故彼他识由何领受？若谓彼他识由他识领受，于彼亦须忆故。若如是识及了知此随行由何因生？
"若由前识生，
不转趣余境。"
若谓前识是后因。答：尔时不应转趣色等余境，故识应成了知。

།འོན་ཏེ་དོན་ཀྱང་ཉེ་ བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་གྱུར་པ། །ཉེ་བ་སྐྱེད་བྱེད་བློ་དེ་དག་།ཤེས་པ་ཕྱི་མ་མ་བཟུང་བར། །ཇི་ལྟར་གཞན་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་བློ་རང་རིག་པར་གྱུར་ན། ཇི་ལྟར་ཉེ་བའི་དོན་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡུལ་ གཞན་ལ་འཕོ་བར་འགྱུར་གྱི།གལ་ཏེ་ན་བློ་བློ་གཞན་གྱིས་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་བློ་དེ་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ནང་ན་ཡོད་པ་ནི་ཉེ་བས་སྐྱེད་པ་མི་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་ནང་གི་ཤེས་པས་དོན་གཞན་ཇི་ལྟར་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བློ་མེད་པར་ཉེ་བ་ཙམ་གྱི་ དོན་འཛིན་པར་མི་རུང་ངོ་།།འོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉེ་བ་ན་བློ་སྔ་མ་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། བདག་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་བྱེད་པའི། །རང་བཞིན་ལ་ངེས་ནང་ཡན་ལག་།དེ་དག་ལ་ཕྱི་ཡན་ལག་གཞན། །གང་གིས་གགས་ནི་བྱེད་ པར་འགྱུར།།ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཉེ་བས་ཀྱང་། །དེ་ལ་གགས་བྱེད་ནུས་པ་མེད། །གཞན་དུ་དོན་ནི་ཉེ་བས་ན། །འགས་ཀྱང་བློ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉེ་བར་གྱུར་ཀྱང་བློ་སྔ་མ་དེ་ལ་གགས་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་དོན་ཉེ་བར་གྱུར་པས་ བློ་ལ་གགས་བྱེད་པར་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དྲན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གགས་བྱེད་པ་མེད་ན་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དོན་ཉེ་བ་ཅན་གནས་སྐབས་འགའ། །མེད་མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར་བློ་ཡི། །དྲན་པའང་ རྩ་ནས་བཏོན་པ་ན།།རྒྱུན་འཆད་དེ་ལྟར་འདོད་པ་མཛེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་ཉེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དོན་ཉེ་བ་ཅན་ཏེ་དེའི་གནས་སྐབས་ནི་དུས་སོ། །ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་དེ་མེད་པ་སྟེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དྲན་པའང་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྩ་ནས་བཏོན་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་གཞུང་ཤིན་ཏུ་མཛེས་སོ། །གཞན་ཡང་། འདས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས། །གང་ལ་དོན་ཉེ་བར་མེད་ པ།།འཕོ་བའི་རྒྱུ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། །དོན་ལ་དཔྱོད་པ་རྒྱུན་འཆད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ཡུལ་གྱིས་ཆོད་པའི་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་རྣམས་དོན་ཉེ་བའི་གགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་རྟོག་པ་དེ་རྣམས་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བའི་རྒྱུ་མེད་པས་དོན་ལ་དཔྱོད་ པ་རྒྱུན་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།། །དེའི་ཕྱིར་དྲན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

若谓因义亦近故取。答：非理，如是：
"得所取相者，
近生彼等识，
未取后识时，
云何能取他？"
若识成自证，则如何于近义取时转趣余境？若识由他识取时，彼识应得所取相。内有者因不取近生，内识云何取余义？无近及生识而不应唯由近取义。
若谓外义近时令前识坚固故非转趣余境。答：
"于我生识之，
自性定内支，
于彼外支他，
由何作障碍？
外义虽近亦，
于彼无障力，
否则由义近，
无能受识知。"
外义虽近亦不能于彼前识作障碍。否则由义近于识作障碍，无人领受。是故亦不成忆念。
若谓无障碍则识应领受。答：
"有义近分位，
非无故识之，
忆念若拔根，
断流如是美。"
有近义者为义近者，其分位即时。某识无彼，因一切领受皆有所缘故。是故因无领受故忆念亦应断流，因拔除领受因根者许为忆念，此对方宗极美。
"过等分别诸，
于彼无近义，
无转因故应，
观义成断流。"
于过去、未来及隔地之义分别，彼等无近义障碍之分别，因无转趣余境之因故，于义观察应成断流。是故亦不成忆念。

།འོན་ཏེ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་ཡང་ཡུལ་དུས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དོན་དེས་རྟག་ཏུ་ཤེས་པ་ལ་གགས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་སེམས ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དྲན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་གྱི་གགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་ལ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི། །ནུས་པ་རིམ་གྱིས་ཟད་གྱུར་པས། །ཡུལ་གཞན་ལ་ནི་འཕོ་བ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སྔོན་པོའི་བློའི་ཡུལ་བདག་ ཉིད་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་དེ།དཔེར་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ནུས་པ་རིམ་གྱིས་ཟད་པས་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བློ་འཕོའོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། སྔོན་བློའི་ནུས་པ་ཟད་ན་ནི། །གང་ལ་དོན་བློའི་དེ་ཉིད་ཡིན། །བློ་སྔོན་ མེད་པར་བློ་མ་ཡིན།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་གཞན་ལ་ནི་ནུས་བྲལ་བའི། །ཤེས་ལ་ཤེས་སྐྱེ་མ་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བློ་སྔ་མའི་ནུས་པ་ཟད་ནས་དོན་འཛིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དོན་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཉིད་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་ཕྱི་མ་ནི་བློ་སྔ་མ་མེད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ གཞན་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་པ་སྔ་མ་ལ་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་དོན་གཞན་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་བློ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་བློ་སྔ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། བློ་སྔ་མ་དེ་ཉེ་བ་ལ་དེ་ལྟོས་པར་འགྱུར་བས། བློ་སྔ་མ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར་གྱི། དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དོན་ནི་དེ་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཚེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བློ་རྣམས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་མི་སྐྱེ་བར་དོན་གཞན་གྱི་ནུས་པ་དང་བྲལ་ཡང་ཤེས་པ་ལས་ཤེས་པ་གཞན་བསྐྱེད པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ཅིག་ཅར་རིགས་མི་མཐུན་སྐྱེ་ནའང་། །ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་སེམས་གཅིག་གིས། །ནུས་པ་མེད་པར་བྱས་པ་ཅན། །ཀུན་གཞི་ལས་གཞན་འབྱུང་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་ཡང་ཤིན་ ཏུ་གསལ་བའི་ནུས་པ་མེད་པ་གཅིག་གིས་ནུས་པ་མེད་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་སྟེ་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེད་པའི་མཐུ་དང་བྲལ་བར་བྱས་པའོ།།དེས་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓过等分别亦唯有异地时之自性义。答：尔时义应恒常障碍识，如是则心不成领受。是故亦不成忆念，因义作障碍故。
若谓：
"若于我生识，
能力渐尽故，
转趣余境时。"
若谓青识境自性有生识能力，如生自识般。其能力渐尽故，识转趣色等境。答：
"若前识力尽，
于何是义识？
无前识非识。"
何以故？
"于余义离力，
识中未见生。"
若前识能力尽而取义，尔时彼取义识从何而有？后识若无前识则不存在，因未见于余义无力即离前识力之识从余义生故。
若复前识是后识因，尔时前识应依彼近，前识是能生，即应成能取，而义非是。义岂非如是阿赖耶识是眼识等因耶？尔时因阿赖耶识恒有故，若诸识同时生，则虽离余义力，亦应从识生余识。答：
"同时异类生，
极明一心令，
成无力所有，
不从藏识生。"
虽有眼等异类识同时生，然由一极明无力令成无力，即离生余识之力。是故不从阿赖耶识生余识。

།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཁོ་ན་ནུས་པ་དང་ བྲལ་བ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི།ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། རེ་ཞིག་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དཔྱད་པ་ཞོག་ཅིག་དང་། ཀུན་གཞིའི་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ན་དེའི་ ཚེ།དེ་ལྟ་མིན་ན་ཡིད་འཇུག་མཚུངས། །ཡིད་གཞན་ལ་ནི་ལྟོས་མི་འགྱུར། །ཡིད་ཤེས་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བའི་ཡང་། །ལྟོས་པ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན། ཡིད་སྔ་མ་འཇུག་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིད་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།ཡིད་གཞན་ནི་ཤེས་པ་ཕྱི་མའོ། །དེ་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་རིམ་པ་བཞིན་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ན། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བས་ལྟོས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་ཡིད་སྔ་མ་དང་མཚུངས་པ་གཟུང་ངོ་། །གཞན་དུ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བས་ མཚུངས་པ་དང་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡིད་ནི་གཅིག་ཉིད་ཕྱིར། །གཞན་ལ་ཆགས་པ་གཞན་མི་ཤེས། །ཤེས་པ་གཞན་མི་སྐྱེ་མིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡིད་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་མིག་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། ཞེན་པས་གཞན་སྲོག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་སྟེ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དྲི་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། ལ་ལར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཕྱིར་མིན། །འཇུག་པ་མཚུངས་ན་མཚུངས་ཉིད་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་གཞན་མི་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་སྐད་བརྗོད་པ དེ་ནི་མེད་དེ།ལ་ལར་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཚོགས་པའི་དུས་སུ་སེམས་གགས་བྱེད་པ་མེད་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡིད་འཇུག་པ་མཚུངས་པ་སྟེ། ཡུལ་སྔ་མ་ལ་མཚུངས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། ལ་ལར་ཆགས་ཤིང་གཞན་དུ་ རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་གཞན་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། བདག་ཡིད་དང་ནི་ལྡན་ཙམ་ལས། །སྐྱེས་རྣམས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོ་དང་དོན་གང་དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་དག་ཡིད་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ གྱི།ཤེས་པ་གང་ཞིག་བདག་དང་ཡིད་དེ་དག་ལྡན་པ་ཙམ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་རྣམས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དོན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是则唯前识离力时识生不生，阿赖耶识何为？姑且搁置阿赖耶识之观察，即使承许阿赖耶，唯前识是后识之因此说应理。
若不许前识为因，尔时：
"若非尔意行，
同等不待他，
意识次第生，
待他极成立。"
若非如是，即前识非因，则前意行相同不待余意。余意即后识。是故意识亦不应次第生，然意识次第生故成立待他。"又"字表示取与前意相同。否则意识同时生故不成相同及待他。
"因意唯一故，
着一不知他，
非不生余识。"
若谓异于眼等之意是识因，彼唯一故，着一即眼而不知他即有情等故，不生香等识。答：
"由某同生故，
非行同等故，
一切不知他。"
如所说非有，因某时一切境和合时心无障碍，色等识同时生故。复次意行相同，即同趣前境故，某处着而他处了知非一切有。是故不应取余义。
"唯由具我意，
诸生同时生。"
根境为因之彼等识次第生，然某识唯由我与意和合生之过等分别，彼等应同时生，因不待余义故。

།གཅིག་ལས་བྱ་བ་གཅིག་ཡིན་ནའང་། །ཅིའི་ཕྱིར་མར་མེ་དུ་མས་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འོན་ཏེ་ཡིད་གཅིག་ལས་བྱས་པ་སྟེ་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།བློ་ཅིག་ཅར་དུ་མ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་མར་མེ་ཤེས་པ་དུ་མས་མཐོང་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱང་ཅིག་ཅར་དུ་མ་མཐོང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཅིག་ཅར་དུ་མ་ མཐོང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ། རིམ་གྱིས་ཀྱང་ནུས་མེད་འགྱུར་ཏེ། །ཕྱིས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡིད་ལ་རིམ་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་ཕྱིས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལུས་ སྐྱེས་བུ་བཤད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དག་ལུས་དང་སྐྱེས་བུ་དག་གཅིག་པའི་ཕྱིར། བློ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་སེམས་པ་དེ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅི་མར་མེ་དུ་མས་མཐོང་བར་བྱེད་པ་དང་། རིམ་གྱིས་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བས་སོ།།གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ལས་ངེས་ན། །དེ་ཕྱིར་གང་ལས་གལ་ཏེ་བློས། །ཡིན་ན་འདོད་པར་གྱུར་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་འདུ་བྱེད་ལས་ངེས་པ་སྟེ། རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། འོ་ན་འདུ་བྱེད་གང་ལས་ཡིན། །ཅི་སྟེ་བློ་ལས་ཕྱིས་འདུ་ བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་ལས་སྐྱེས་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟའི་འདུ་བྱེད་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཡང་འདོད་པ་ཉིད་དེ། འདུ་བྱེད་ནི་བློ་ཡིས་སྐྱེད་པ་སྟེ། བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་མིང་ཅན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་འགྲུབ་ པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་སྔ་མར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོའོ་ཞེ་ན། གཟུང་བ་སྐྱེད་བྱེད་ལས་གཞན་མིན། །སྐྱེད་བྱེད་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལས་གཞན་པའི་གཟུང་བ་ཉིད་ མེད་དེ།འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། སྣང་བ་གཟུང་བ་ཉིད་མིན་ན། །ཆ་མེད་ཅན་ལ་ཕྲ་སོགས་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣང་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྣང་བ་ནི་ཆ་ ཤས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་ཕ་རོལ་གྱི་ཆ་མི་འཛིན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡང་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ལ་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱི། སྣང་བ་ནི་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཆ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པར་རིགས་སོ།

若谓一因一果亦，何故多灯见？
若谓由一意所作即识体性，识不同时多生。答：尔时不应由多灯识见。若如是，则意亦应成同时多见因。若谓非同时多见因，尔时：
"次第亦无力，
后亦无差别。"
意于次第亦应无生识能力，因后意如前无差别故，因常故。
"此说身士夫。"
有谓因身与士夫一故，识唯一者，亦由此遮，即由"何故多灯见"及"次第亦无力，因无差别"故。
"若由行决定，
故何由若识，
即成所许者。"
若谓诸分别由行决定即次第生，则由何行？若谓由识后成行，因已说"从识生为识因"故。答：若如是行我亦许，行由识生，即异名习气。是故因定为识故，成立识为先。
若谓前识唯是余识因非所取故转趣余境。答：
"非异能生取，
能生取相者。"
无异于生自识之所取，然识能生即色等所取相。何以故？
"显现非所取，
无分无细等。"
显现非能生识之所取非理。若谓显现有分故虽是能生识而不取他分，如是识因亦非所取。答：识无分故无细等，显现有分故，其分非所取应理。

།གཟུང་ བའི་ནུས་པ་ཉམས་འགྱུར་གྱི།།འདི་སྐྱེད་བདག་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་བློ་སྔ་མའི་གཟུང་བ་ཉིད་ནུས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་གཞན་ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱི་བློ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གཟུང་བ་ཉིད་ལས་སྐྱེད་བྱེད་ནི། །གཞན་མིན་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཉིད། །དེ་ལྟ་མིན་ཡང་དངོས་བློ་ལ། །གཟུགས་སོགས་ཕན་འདོགས་བྱེད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན གྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཟུང་བ་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་མངོན་དུ་རང་གི་བློ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་བློ་ཡོད་པར་ངེས་པའི་ ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།གཟུང་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གཟུང་ཉིད་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པ། དེ་ཡོད་ངེས་པ་གཞན་ཅི་ཡོད། །བློ་ལའང་དེ་ཡོད་དེ་ལྟར་ན། །དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་རྣམས་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པ་དེ་ཡོད་པར་ངེས་པ་སྟེ་བློ་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །བློ་སྔ་མ་ལ་ཡང་མངོན་དུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བློ་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་སྟེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གནས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཛིན པའི་ཉེར་ལེན་དང་མྱོང་བ།།སེམས་ཀྱི་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྟེ་རང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་ནི་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཞན་རགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་གྱི་བློ་ནི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"取力虽损坏，
此生性非他。"
若谓前识之所取性虽损坏，然生识因之自性他者不坏，因非义识故。答：
"能生非异取，
即是取相性，
若非尔实识，
色等非能益。"
取相即前前识于余识为能生性，非他。若非如是，则异于所取性之色等于现前自识非能益，亦非间接能生，故成非所取。
若谓因识定有故色等是能益，然非所取性。答：
"异取相性外，
彼有定何他？
识中亦有彼，
如是住彼性。"
此色等异于所取相性，彼定有即识定有何有？无也。于前识亦有现前能益故，彼识亦住彼性即所取性。
"能取所依及，
领受心取相。"
心即自能取识之所依及领受体性二者是所取相，非他粗等。他识非能取，因非所依故。

།གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བློའི་གཟུང་བ་ཡིན་ན། ཕྲ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་ཚེ་རྣལ འབྱོར་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་སེམས་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་གཞན་གྱི་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གཟུགས་སོགས་དང་ནི་སེམས། །གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དཔྱོད་པ་འདི། །མ་ དག་བློ་ཅན་ལ་ཡིན་གྱི།།རྣལ་འབྱོར་རྟོགས་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སེམས་ཀྱི་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔྱད་པ་འདི་སྐྱེས་བུ་མ་དག་པ་ཅན་གྱི་ཡིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ནི་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་གཞན་གྱི་སེམས་རྟོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོན་ཏེ་བདག་གི་བློ་གཟུང་བ་ཡིན་ན་ཡང་རེས་འགའ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོའོ་ཞེ་ན། ཕྲ་སྲ་བ་ལ་སོགས་ངོ་བོ་ཡིས། །གཟུང་བ་གཟུང་མིན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གཟུགས་སོགས་བློ་ལ་སྔར་མེད་གང་། །ཕྱིས སྐྱེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིང་བ་དང་སྲབ་པ་དང་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་ཡང་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་ནི་གང་ཞིག་སྔར་མཐོང་བའི་དུས་སུ་མེད་པ་ཕྱིས་ཕན་ པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བའམ།བློ་དེ་ལ་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་རང་བློ་འཛིན་ཡོད་ན། །དེ་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་སེམས། །གང་ཡིན་དེ་ཉིད་གཟུང་བ་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་དོན་གཞན་ལ་ བརྟེན་མིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བློ་ལ་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་བློ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་ན། དེ་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་ཕྱི་རོལ་ པ་ལ་བརྟེན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ། གཟུང་བའི་ནུས་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་པས། གཟུང་བའི་ནུས་པ་དེ་ཡང་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བའི་ཚེ་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི། སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་དེའི་མཐུ་ལས་ཤེས་ པ་ཕྱི་མ་སྐྱེའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་ཞིང་། འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ།

若谓由所依性故是识所取，则由非细故色等亦不应能了知，尔时瑜伽师亦不应取他人细等心，因瑜伽师之识非他心所依故。答：
"如是色等心，
所取相观察，
唯属不净慧，
瑜伽证难思。"
如是能取所依及领受为心所取相，及色等非细等为所取相之观察，是不净慧者之事，然瑜伽师证知细等及他心不可思议，因非凡夫识境故。
若谓自识虽是所取，然有时成非所取，是故转趣余境。答：
"由细薄等性，
所取成非取，
色等识先无，
后生为何物？"
由远薄细等，色等所取亦应成非所取，然色等识何者先见时无而后益等时生？或彼识中无细等事。
"是故有自识，
取等无间因，
心即是所取，
故不依他义。"
由识非细等故，有自识取时，等无间缘之心即是所取，是故为取心故不应依外义他境。
若谓因力亦他，取力亦他，取力于转趣余境时虽坏，然生力非坏。由其力故后识生而趣入义差别，应知事物具多功能及生多果。

།གཞན་དུ་ན་འབྲས་བུ་དུ་མ་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ནུས་པ་དུ་མ་མེད་ན་ཡང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ དངོས་པོ་ནི།།འབྲས་བུ་དུ་མ་མི་བྱེད་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲས་བུ་དུ་མ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། ནུས་པ་གཅིག་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་དོ་ཞེས་ལེའུ་དང་པོར་རྒྱས་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ།།གཅིག་ལས་དུ་མ་མིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ནུས་པ་མེད་ན་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱུ་གཅིག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཡང་གཅིག་ལས་གཅིག་མི་རུང་། །ཚོགས་པ་དག་ལས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་གཅིག་གམ་དུ་མ་ཡང་རྒྱུ་གཅིག་ལས་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་དུ མ་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་།དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ལས་ཀྱང་དུ་མ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཚོགས་པའི་རྐྱེན། །དུ་མས་དེ་བྱེད་པ་རུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་གཅིག་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པས་ འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།གཅིག་པོ་དེ་འབྲས་བུ་དུ་མ་བྱེད་པར་བཤད་དེ། དཔེར་ན་མར་མེ་གཅིག་པུ་ཤེས་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཞིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་དུ་མའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་དང་འབྲེལ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་གཅིག་ལ་དུ་མའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བློ་གཞན་དོན་དང་ནི། །རྣམ་ཤེས་སྔ་མ་འཛིན་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་ ཇི་ལྟར་གཅིག་འབྲས་བུ་དུ་མ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་གཅིག་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་གཞན་ལ་སྐྱེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་ཤེས་པ་སྔ་མ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེད་པར་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། སྔ་ཕྱིར་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་གཅིག་།རིམ་བཞིན་མཐོང་ཅན་བརྗོད་པ་གཉིས། །རྟག་ཏུ་གོ་རིམས་ཅན་མི་འགྱུར། །གཅིག་ཀྱང་གཉིས་གཉིས་ སྣང་བ་ནི།།བདག་དང་དེ་བློ་སྣང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བློ་སྔ་མའི་དོན་དང་བློ་ཕྱི་མའི་དོན་གཉིས་གཅིག་ཅར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་སེམས་གཅིག་པ་སྟེ། རིམ་བཞིན་མཐོང་བའི་བརྗོད་པ་གཉིས་ རྟག་ཏུ་གོ་རིམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

若谓不尔则应不生多果。答：
"虽无多功能，
自性诸事物，
不作多果说。"
虽诸事物无种种功能，然由自性即自然作多果，虽无一功能亦作一果，如第一品已广说故此不赘。
若谓无功能则杂多自性非从一因生。答：
"何亦一非一，
和合生一切。"
果体一或多皆非从一因生，然有和合则生一切果，因果决定随行及遮遣。
若问何故说一从多生，如是亦说一生多？答：
"虽是一和合，
多缘说彼作。"
一因摄入二缘中故能生多果，故说彼一作多果，如一灯为多识因，因与多人等无间缘和合故。
如何一具多功能，如是亦具多果故，无多功能等。
"若余识他义，
及取前识时。"
若尔如何一作多果，如是一识亦许于自境识余生故，应同时取色等义及前识生余识。是故转趣余境。答：
"前后显现故，
观察等一心，
次第见说二，
恒非有次第，
一亦二二显，
由我彼识现。"
由前识义及后识义二同时显现故，于观察等一心，次第见之说二非恒有次第。

།བློ་ནི་དོན་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བློ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་སྣང་བ་ཡང་དོན་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར། །སྔ་མ་ དང་ཕྱི་མའི་བརྗོད་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་གཅིག་ཁོ་ན་གཉིས་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི། དོན་གྱི་བདག་ཉིད་དང་དེའི་བློར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་དང་པོར་ནི་རང་གི་དོན་སྣང་བ་ཡིན་ལ། ཕྱི་ནས་ནི་དེའི་བློ་སྣང་བར་ འགྱུར་ཏེ།དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉིས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་སྣང་བའི་རྗེས་ལ་བློ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་དོན་གྱིས་གོ་བས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དོན་གྱིས་གོ་བས་བློ་ཤེས་པ་ཡིན་ ན།དེའི་ཚེ་དོན་དང་། དེའི་བློ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་འཛིན་པ་ན་དེའི་བློ་མི་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་གཞན་འཕོ་བ་ན། །ཐ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་མིན་ན། །གཞན་ གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན།།ཐམས་ཅད་མྱོང་མེད་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅི་སྟེ་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བའི་དུས་ན་ཐ་མའི་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོས་པ་ལས་སྔ་མའི་ཤེས་པ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐ་མའི་ཤེས་པ་སྔ་བའི་ཤེས་པ་ དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔ་མ་སྔ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ནི་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་མྱོང་བ་ མེད་དེ།རང་གིས་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་མྱོང་མངོན་སུམ། །གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ན། །བདག་ཉམས་མྱོངས་བ་དེ་གང་ལས། །གྲུབ་ན་གང་གིས་དེ་སྐད་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་བདག་ ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་གྱི།གཞན་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཚད་མ་གང་གིས་གྲུབ་ན། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་ དེ་སྐད་ཅེས་རྗོད་པར་བྱེད།བདག་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་པས་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་དེ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གང་ལས་ཤེས་ཏེ། རང་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བའི་རྒྱུ་མིག་ལ་སོགས་པས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བར་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ།

识无取义自性不应显现，因识是领受义之自性故。显现领受义亦由义显现故，显现为前后二说。如是唯一事物显现为二二者，由显现为义自性及其识故。首先显现自义，其后显现彼识，即领受义之自性。是故显现为二。
若谓义显现后非由现量取识，然由后义推知。答：若由义推知而了知识，尔时岂非显现义及其识？若非尔，则取义时应不取其识，故成显现二。
"若趣余境时，
后无所领受，
如他所领受，
应成皆无受。"
若于趣余境时，由后趣余境故前识不显现，是故后识不领受彼前识。答：尔时一切识之前前应成无领受，因无领受故，如他所领受。于他所领受无领受未受，因非自受故。
"若自受现量，
非他所领受，
自受彼何成，
说彼依何因？"
若谓识虽隐蔽，然自领受事是现量，非他领受之现量。答：不然。何以故？自领受由何量成就，依何因说彼"由有自领受故彼不成他体性"？由无自证故。若谓由明了因眼等虽未领受亦决定为领受。

།དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་མྱོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་བཏབ་པ། གསལ་བའི་རྒྱུ་ནི་གྲུབ་མི་འགྱུར། །གསལ་མིན་གསལ་བར་འདོད་ པ་ནི།།གལ་ཏེ་གསལ་བ་མི་གྲུབ་ན། །གསལ་ཡིན་འགྲོ་འདི་གསལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གསལ་བའི་རྒྱུ་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན། ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་མ་གྲུབ་ཀྱང་མི་ གསལ་བ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཁོ་བོའི་མིག་གསལ་བའོ་སྙམ་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་ན། འདི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ནི་ ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་སངས་རྒྱས་པ་ནི་གསལ་བའི་གསལ་བ་འདོད་པས་གསལ་བའི་རྒྱུ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གཞན་ཁོ་ནའི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གང་དུ་གསལ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་གསལ་བ་སྟེ། གསལ་བ་ཉིད་ གསལ་བ་མ་ཡིན་ཡང་གསལ་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་གསལ་བ་མ་གྲུབ་ཀྱང་། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གསལ་བ་ཡིན། །གསལ་བ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་གསལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་ པར་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཡུལ་སྣང་བ་དང་རང་རིག་པར་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་གེའི་སྒྲོན་མ་སྙིང་པོའི་དོན། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལྷ་དབང་བློས། །མུན་པར་ བྱས་པ་ཤེས་རབ་ཞབས།།དྲིན་གྱིས་བྲིས་ལས་གསལ་གྱུར་ཅིག་།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ།། །།སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་སྦས་པའི་སློབ་མ་སློབ་དཔོན་ཉི་མ་སྦས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

若谓如是虽领受自领受亦决定为领受。答：
"明了因不成，
非明欲明者，
若明不成时，
明者世成明。"
若明了因眼等彼等不成，由识果未领受故。虽彼等不成然非不明，若安立名言谓"我眼明了"，此非能生故。如何未领受说领受之名言，由领受领受故。
或佛教徒许明了之明了，故明了因非不成，然唯他不成。若谓于何生明了彼即明了，虽明了性非明了亦安立明了名言。答：尔时虽明了不成，若事物是明了，仅由生明了故，尔时一切世间应成明了。由无关联不成明了差别故，仅由自性一切义应成明了。
是故一切识皆成就为境显现及自证。
愿由智慧足恩德，
所写理灯心要义，
量释天主慧所暗，
今得明了而显现。
此《量释疏》第三品释。
大阿阇黎智慧生藏之弟子阿阇黎日藏面前所造圆满。

